Çilli begonya, Ağaç Begonyaları
Ağaç begonyaları başlıca iki guruba ayrılır: Kamış dallılar ve çalı dallılar. Farklı yapılarda olsalar da birbirinden çok uzak türler değildir. Bakım şartları hemen hemen aynıdır. Aşağıda anlattığım gibi ortalama bir yol izlemelisiniz. Zaten ağaç begonyası çeşitlerinin çoğu karışık melez ve hibrittir.
Yetiştirme şartları
Bunlar evde yetiştirilebilir fakat her çeşiddinin evlere pek uygun oldukları söylenemez. Gün boyu kuvvetli aydınlık, günde bir iki saat güneş ve mümkün olduğunca sık esintiye ihtiyaç duyarlar. Onun için ağaç begonyalarını evlerde pencere yakınlarında bulundurmalısınız.
Temiz, sağlıklı toprağı olan bir bahçenin humuslu toprağı veya güvenilir marka bir süs bitkileri toprağı uygun olabilir. Evde yetiştirecekseniz toprağına ¼ oranında ponza taşı karıştırırmalısınız. Böylece kökten çürüme riskinin önüne geçersiniz.
Yazın toprak ıslaklığını yitirip elinize yapışmıyor hale gelince sulayın. Kışın toprağın neminin de biraz kurumasını bekleyin.
Çilli ağaç begonyası
Bitki besini olarak sadece genel amaçlı bitki besini verin (ilkbahardan sonbahar başına kadar birkaç sulamada bir defa, suya karıştırarak vermelisiniz). Yaprak amaçlı (azot zengini) bitki besinleri ağaç begonyalarında kof gelişimlere ve kök çürümesine sebep olur.
Kış dinlendirmesi ve budama
Ağaç begonyalarını kışın soğuk ama fazla dondurucu olmayan bir yerde dinlendirmelisiniz. Kış boyunca dallardaki ve yapraklardaki birikimler geri çekilir. Kökler güçlenir. Kış dinlendirmesi ağaç begonyalarını güçlendirir, ömrünü uzatır. Dinlenmenin hemen sonrasında gençleştirme budaması yapılır.
Kışın dışarda tutma şartları
Devamlı bahçede yetiştiriyorsanız daha iyi. Kalın kenarlı toprak saksıda ve kuzeyli rzgarları direkt almamak şartıyla kışın -6C gibi belirli bir dereceye kadar sıfırın altında soğuğa dayanırlar.
Akdeniz Bölgesi kıyı kesimlerinde ve Güney Ege kıyı kesimlerinde sorun olmaz. Diğer kıyı kesimlerinde de kışın dışarda bırakılabilir ama kesinlikle kuzeyli yönlere açık cephelerde tutulamamalılar. Kuzey rüzgarları sıfırın altında soğuk olduğunda öldürür. Güneye bakan cephelerde açık havada sıfırın altında soğuktan ölmezler. Karasal iklim olan yerlerde kışın dışarda şiddetli soğuğa dayanamaz.
Bahçede balkonda tuttuğunuz ağaç begonyanızı kışın dışarda bırakırsanız (tavsiye edilir) 0°C dereceden itibaren yaprakları (soğuğun süresine göre) bozulabilir. -5°C soğuklarda -ama kuzeyli yönlerden rüzgar almamak şartıyla- tüm yapraklarını ve tüm genç dallarını kaybederek dayanırlar. Dondurucu soğuk uzun sürerse veya daha da fazla soğuk olursa köklere kadar donup ölebilirler. Gerektiği gibi korursanız çok iyi olur kökler iyice güçlenir. İlkbaharda tüm dallarını dipten kesin. Çok daha gür ve daha fazla sayıda sürgünler çıkarır hızla büyür.
Evde ağaç begonyası kış bakımı
Evlerde de kış dinlendirmesi mümkün. Eğer soğuk bir odanız varsa orada tutun, toprak iyice kurudukça az miktarda su dökün. İlkbahara kadar böyle devam edin. Soğuk odanız yoksa dinlendirmek sağlıklı olamaz. Sulama sıklığını düşürün. Dallarda bozulmalar olabilir. Sulamayı yine az tutun. Dipten yeni sürgünler belirirse o zaman bütün dallarını kesin daha iyi güneş alabileceği bir yere koyun. Sürgünler büyüdükçe sulama sıklığını yavaş yavaş arttırın. Dalları dipten kesmek istemiyorsanız kalabilirler pek sakıncası yok.
İki veya üç yılda bir ilkbaharda canlanma başlayınca toprak değiştirin.
Gençleştirme budaması
Her yıl yapılabilir. En azından her üç yılda bir yapmalısınız. Tüm dalları kış sonunda tam dipten kesin. Yepyeni güçlü sürgünler çıkar. Bunlar eski dallardan çok daha güçlü olur, daha fazla büyürler.
Ağaç begonyası çoğaltılması
Isı ve esinti şartları biraz olsun uygunsa yılın her zamanında çelikle çoğaltılabilir. Dallarını suda bekletip köklendirebilirsiniz. Daha sağlıklısı direkt olarak toprağa dikmektir. Suda köklenmeyebiliyor veya çürüyebiliyorlar. Köklenme fazla soğukta ve yazın fazla sıcak günlerde kolay olmaz. En iyi zaman: İlkbahardan yaz başına kadar. Yaz sonunda da mümkün fakat gelecek bahara kadar cılız kalacaktır uğraşmaya değmez hem hayatta tutmak zor. Kışın güneşli pencere önünde de köklendirebilirsiniz. İlkbahara kadar yavaş bir gelişme gösterir ilkbaharda hızlıca büyür.
Begonya çelikle çoğaltmada önemli unsurlar (her bitki için geçerli)
Begonya son bir yıldır besleyici toprakta çok sağlıklı gelişim göstermiş olmalı. Eğer bünyede besin eksikliği varsa köklenme yerine çürüme ihtimali yüksektir. Köklenme olsa bile ilk yıl kaydadeğer bir gelişim göremeyebilirsiniz. Çelik alınan ana bitkiye son bir yılda azot oranı yüksek gübre veya bitki besini verilmiş olmamalı yoksa köklenme kolay kolay mümkün olmaz, çelikler çürür gider.
Kış dinlendirmesi yaptırdığınız begonyalarınızın dinlenme sonu budanan dallarından çok sayıda ağaç begonyaları üretebilirsiniz. Köklendirdiğiniz çelikleri bir saksıya üç kök gelecek şekilde dikin. Yaz ortasına kadar oldukça gösterişli bir hale gelirler.
Hastalıkları
Kök çürümesi sık görülür. Sebep yanlış toprak ve gereksiz yere tekrarlanan sulamalar. Azot oranı yüksek besinler de ağaç begonyasında kök çürümelerine sebep olabilir, ayrıca dallarda dirençsiz yapılaşmalara, yapraklarda düzensiz sağlıksız gelişimlere, hücre deformasyonlarına sebep olur. Esintisiz ve havası nemli odalarda dirençsiz dallarda mantar hastalıkları türer çürüme başlatır.
Yaprak bitleri ağaç begonyalarına pek ilişmez. Üzerinde gördüğünüzde yıkayarak veya silerek yok ederseniz tekrarlanma olasılığı yazıftır.
'Çilli begonya, Ağaç Begonyaları' hakkında sorular, açıklamalar
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.
Çok güzel benim de var (çiçek çalma yöntemiyle diktim. :) Çok hızlı büyüdü. Sanırım yerini çok sevdi. Yaprakları da çok sık ama artık pencere önüne sığmıyor ben de yere indirmeye kıyamıyorum. Acaba ışık alan bir yere koysam kotüler mi?
***
Sizin begonya yerini sevdi ise yerini değiştirmeyin. Işık alan bir yere alsam demişsiniz. Eğer daha ışıklı daha güneşli bir yeriniz varsa, şimdi gündüz vaktinin çok kısaldığı şu kış günlerinde daha ışıklı güneşli bir yere almanız çok iyi olur. Aslında en iyisi serin soğuk bir odada kış dinlenmesine sokmanız olacak.
Begonyanıza iyi bakın. Çok sevdiğim çiçeklerden. Ben bulamıyorum. Çukurovada mutlaka bulunur ama oralara da artık gittiğim yok.
İki üç hafta önce begonyamın yapraklarını beyaz bit sardı. Bit olmayan yaprakları bile solmaya başladı. Solan ya da bitlenen yaprakları kopardım. Yeniden yapraklanıyor ama yine soluyor. Şu anda çok az yaprağı kaldı. Gövdesinde çürüme yok. Bir ara havalar soğuyunca üşümesin diye sıcak odaya aldım daha beter oldu. Soğuk odada daha mutlu oldu. Ama bir yandan çürürken bir yandan yaprak açıyor. Bitler için her gün ılık su spreyliyorum bayağı işe yaradı. Birkaç çeşit begonyam daha var onlar da aynı durumda. Birçok tavsiyenizi denedim diğer çiçeklerimde.
***
Siz begonyalarınızı soğuk bir yerde kış dinlenmesine alın (yukarda nasıl yapacağınızı okuyabilirsiniz). Bitler için ilaçlama yapın. Yapraklar dökülsün önemli değil. Verdiğim bilgilere göre devam edin ilkbaharda daha sağlıklı ve bitlere karşı çok dirençli olur. Normalde ağaç begonyalarına bitler pek ilişmez. Sizinki çok dirençsiz kalmış olmalı. Savunma mekanizmaları üretemiyor. Bağışıklık istemi çökmüş. İlkbaharda önce budayın, yeni gelişimler başlayınca toprağını değiştirin.
Sitenizi gerçekten çok beğendim. Yazmış olduğunuz bilgiler gerçekten çiçekseverlerin işine yarıyordur, bundan hiç şüphem yok. Ben de evimde birçok türde çiçek yetiştiriyorum. Verdiğiniz bilgiler ışığında çiçeklerimi yetiştirmeye devam edeceğim, teşekkürler…
Çilli begonyam dibinden yavru verdi. Daha önce de olmuştu ve ana çiçeğin büyümesi durmuştu. Yine aynı şey olsun istemiyorum. Kessem ana çiçeğe zararı olur mu ya da ellemeyip daha büyük saksıya mı diksem?
***
Ağaç begonyalarının özelliği bu zaten. Dallar bir yere kadar büyür ama devam edemez. Kış dinlendirmesine sokamamışsınız. Yazdıklarımı okuyun. Şimdi maden kökten yeni dal çıktı ilkbahara doğru büyüğünü kesin. ilkbaharda bir iki kök sürgünü daha çıkarabilir. Onlar daha güçlü büyürler.
Evde çiçek yetiştiriciliği ile ilgili bir site ararken sizin sitenize rastladım. Muhteşem bir site. Emeğinize sağlık. Ben de evde birçok çiçek yetiştiriyorum. Bunların bakımlarıyla ilgili yaptıgım bazı hatalarım varmış sayenizde onları düzelteceğim. Çok teşekkür ediyorum. Tekrar emeğinize sağlık.
iyi günler, başım sıkıştığı zaman hemen size yazıyorum. gerçekten çok güzel bir iş yapıyorsunuz. her çiçek sevene sizin sitenizi söylüyorum. kendinize iyi bakın lütfen. benim derdim şu. arkadaşım bana çilli ağaç begonyası getirdi. saksısıyla beraber yüksekliği 40 cm. kadar. Bir de pembe çiçeği var :) plastik saksıda. güneş evimin içine akşam 17.00-17.30 arası geliyor. Ben begonyamı camın dışına koydum. Oraya da güneş aynı saatte aynı açıyla geliyor. Ama evin içine göre daha aydınlık ve esintili. Orada bırakayım mı? Saksısını toprak saksıyla değiştireyim mi? Verdiğiniz bilgilerden anladığım üzere, çok ıslak olmamak üzere susuz bırakmamam gerekiyor. Çiçekli bitkiler için vilmorin marka besinim var vereyim mi? Çok teşekkür ederim. Kolaylıklar dilerim.
***
Her tür begonya için toprak saksı tavsiye ederim (suyu sünger gibi emen en kalitesiz en ucuz toprak saksılardan). Şu sıralar pencere ilkindiden sonra az güneş alıyorsa kuzeybakıya bakıyor sanıyorum. Şimdilik orası iyi, kış için uygun bir yer değil. Bitki besini çiçek amaçlı değil genel amaçlı olsa daha iyi ama bu da pek farketmez. Yaprak amaçlı olanından kullanmayın da hangisi olursa olsun.
Bu turun Yumrulu Begonya ile uzaktan yakindan ilgisi yok degil mi? :) Ona gore edinecegim. Yumrulu Begonyalarimi bitten ve kuften temizleyemedim, cok ugrastim ama hepsi olduler. Bu kotu deneyimden sonra begonya yetistirebilecegimden pek emin olamiyorum ama nostaljik bitkiler basliginda gorunce evlerimizde olmasi gerektigini dusundum. İc mekanda mutlu mutlu yasayabilecekse alacagim.
***
Aynı cinsin farklı türleri. Bunlara bit kolay kolay ilişmez. Evlere daha uyumlular. Yeri havadar ve biraz güneşli olursa evlerde güzel gelişirler.
Benim alacagim cilli begonya. Renkli yaprakli olanlari da var ama ben yesil renklisinden bulabildim. Bir de yapak gorunumu menekseye benzeyen desenli bir turunu gordum.
***
Yaprakları çok dar ve uzun, benekleri biraz irice olan ağaç begonyası ev ortamına tam uyumludur. Geniş yapraklı çilli ağaç begonyası için kış dinlendirmesi ve ilkbahar dipten budaması kesin gerekli.
Paylasımlarınız için çok teşekkür ederim. Ben her aldığı çiçek kuruyanlardandım. Sayenizde artık çiçeklerime bakabiliyorum. Yazın bir dal begonyayı köklendirdim. Üzerinde iki büyük yaprağı vardı. Tuttu ve yeni bir yaprak verdi ama eski yapraklardan biri hemen kurudu. Şimdi tekrar bir yaprak verecekmiş gibi duruyor ama eski yaprak yine kurumaya başladı. Bakımı konusunda dediklerinizi aynen uyguladım. Bu durum saksısı büyük geldiği için olabilir mi?
***
Bunu duyduğuma sevindim. bilginiz arttıkça çok daha iyi şeyler yapabilirsiniz. Daldan köklendirince öncelikle eski tüm yaprakların kuruması normaldir. Sizinkinde kurumamış yeni kuruyor demek ki iyi bakıyorsunuz yerini de sevmiş. Sulamayı kış boyunca seyrek tutun ve yerinin çok havadar, biraz da esintili olmasını sağlayın. Acele etmeyin yavaş yavaş gelişir. İlkbaharda hızlanır.
Benim de apartman boşluğunda cam kenarında bir ağaç begonyam var. Uzun yıllardır iyi durumdaydı fakat yapraklarının üstünde beyaz yuvarlak pamuksu küfler oluştu. Ne yapmam gerek acaba? Sebebini de anlamadım ilaçlamam mı gerekir?
***
İyice güçten düşmüş. Kışı dinlenmesi ve ilkbahar gençleştirme budaması istiyor. Kış boyunca serin bir yerde tutup çok seyrek ve az miktarda su ile sulamalısınız. Yapraklarının dökülmesi iyi olur. Mart sonunda dallarını dipten kesin. Güneşli bir yere alın. Yeni filizler çıkarana kadar az sulamaya devam edin. Canlanmaya başladığında toprak değiştirin o toprak bir hayli kötüleşmiş olmalı. Havalar ısındıkça yeni kök filizlerinin gelişimi hızlanır önceki yıla göre çok daha büyük olur.
Yazın dışarıda kışın içeride bakmak olanaklı mı? Uzunca bir süre kötü ve hastalıklı idi. Üç ay kadar önce banyoda yapraklarını iyice yıkadım, toprağın da yıkanmasını sağladım. Suyu aktıktan sonra içeri alıp aydınlık ama az güneş gören havadar bir yere aldım. Şimdi çok iyi durumda ama toprağının değişmesine ihtiyaç varmış gibi geliyor. Ne dersiniz?
***
Kışın çok serin (-1 ile 10 dereceler arasında soğuk) bir yerde az sulayarak dinlendirmek iyi olur. Yeri gündüz boyunca şiddetli aydınlık ve birkaç saat sabah veya akşam güneşi alan bir yer olmalı. Toprak değiştirebilirsiniz.
Çilli begonyamı dikeli üç yıl oldu. Kavak gibi uzadı. Dal vermiyor çiçek de açmadı. Ne yapmam lazım?
***
Dipten kesin. Daha güneşli yerde tutun. Her kış sonunda (veya bahar başında) dipten budama ister.
Merhabalar, Paylaşımlarınızdan çok şey öğrendim. Öncelikle teşekkür ederim. 2 ay kadar önce tek dal ağaç begonyam ortasından kırıldı. Ben de tepe çeliğini suda köklendirdim. Sonrasında bir saksıya ektim. Öncelerde salonda tutuyordum. Geçen haftasonu sizin yazılarınızı da okuduktan sonra güneye bakan korunaklı balkonuma çıkardım. Bugün yapraklarında bozulmalar olduğunu fark ettim. Pek fazla sulamıyorum. Çürüme olacağını sanmıyorum. Acaba havaların soğumasından mı kaynaklanıyor? Sizce tekrar içeri almalı mıyım?
***
Yanlış yapmışsınız. Bir bitki soğuğa ne kadar dayanıklı olursa olsun, sıcak eve alışmışsa aniden bir hayli farklı soğukluktaki dış ortama çıkarılmaz. Soğuğa alışan da birden bire sıcak eve alınmaz. Yoksa çok büyük zarar görürler. Mayısı beklemeniz lazımdı. Kışın eve alınması gereken bitkileri ise yaz sıcakları henüz yeni sona eriyorken, mesela istanbul şartlarına göre en geç eylül sonunda içeri almak lazım. Hava daha da serinleyince serine adapte olurlar sonra sıcak eve alınca kötü etkilenip bozulurlar. Siz o begonyayı dışarı koyalı epeyce günler geçmiş. bu aşamada tekrar eve almanız daha da bozulmasına sebep olabilir. Bırakın orada kalsın. Kökler zarar görmemişse yapraklar önemli değil. Yakında yeniden yapraklanır.
Ben de bu aksam iki kucuk saksida yagli begonya aldim. cok hosuma gittilerdi goruntu itibariyle. Buyukce bir saksi ve toprak alip ikisini de ayni yere dikecegim. Yalniz topragina gubre koyabilir miyim hemen yoksa beklemeli miyim?
***
Ne kadar küçük saksıya dikerseniz o kadar iyi olur. Ben begonyaları su bardağı kadar toprak alan küçük saksılarda yetiştiriyorum. Mükemmel gelişiyorlar. Kökler saksıya sığmaz olduğunda az büyük saksıya aktarırsınız. Gübre istemez. Tutup büyümeye başladıklarında ayda bir gibi hafif dozajlı bitki besini verin (npk oranları 4.6.6 gibi olmalı).