Efe püskülü, Bilbergia nutans

Çiçeklerinin şekil ve renklerini eski efe kıyafetlerindeki püsküllere benzetip efe püskülü adını vermişiz. İngilizcede yaygın adı kraliçenin gözyaşlarıdır. Dostluk çiçeği de derler.

rss

Bromeliaceae familyasının Billbergia cinsine bağlı türlerden biri olan efe püskülü (Billbergia nutans) dünyada bromeliad türleri arasında süs bitkisi olarak en yaygın yetiştirilenidir. Ticari açıdan eşmeya ve guzmanya kadar değer verilmese de halk arasında elden ele hızla yayılır durur. Çünkü en dayanıklı, en kolay yetiştirilebilir bromeliad budur. Anavatanı: Paraguay, Uruguay, güney Brezilya ve kuzey Arjantin. Subtropikal ormanlar.

Genel özellikleri

Efe püskülü hem bromeliad (yaprakları arasında biriken çürüntülerle beslenir), hem succulent (suyu ve besinleri bünyesinde depolayıp idareli kullanır), hem epifitik (topraksız yetişebilen) özellikleri olan bir bitkidir. Hem yaprak güzelliği hem çiçekleri için yetiştirilir. İyi bakılırsa sağlam, kalın, parlak yaprakları çok dekoratif olur.

Anavatanında ağaçlar üzerinde, kayalıklarda ve toprakta her yerde biter. Kökleri pek toprak amaçlı olmayıp tutunma amaçlıdır. Az gelişirler. Zor sığacakları kadar saksılarda yetiştirmelisiniz.

Çiçek açması

Efe püskülünün çiçeği

Efe püskülünün çiçeği

Genellikle ilkbaharda çiçek açan efe püskülü evlerde yerini severse aynı saksıdaki farklı köklerin bir kısmı kış başında, bir kısmı ilkbaharda çiçek açar. Hatta sonbahardan ilkbahar sonuna kadar birer birer çiçeklenebilirler (bu biraz serin ve güneşli pencere önünde mümkündür). Çiçekleri pembe kılıf içinden çıkan kısa bir sap üstünde birkaç tane dizili olarak aşağı sarkık vaziyette açar.

Kış soğuklarına dayanıklılığı

Genelde -6C dereceye kadar yaprakları bozularak dayanır. Farklı çeiştlerine göre dayanıklılık değişir. En çok yetiştirilen üç çeşidine göre şöyle:
1- Genel türü 45cm – 60cm boylanabilir. Çok yapraklanır. Yapraklar kurdele çiçeği yaprakları gibi çevreye sarkar.  Kuzeyli rüzgarlardan korunan cephelerde çok uzun sürmemek şartıyla -7°C soğuğa dayanır.
2- Mini çeşidi 30cm – 45cm boylarında olup az yapraklanır. Yapraklar diğerlerine göre yukarı dik gelişir. Kışın en fazla -10°C soğuğa dayanır.
3- Variegata çeşidi: Yaprak kenarları beyaz çizgilidir. Boyu 90cm’ye kadar uzayabilir. Bu da kışın en fazla -10°C soğuğa dayanabiliyor.

Efe püskülü yetiştirilmesi-bakımı

Efe püskülü, Bilbergia-nutans

Efe püskülü, Bilbergia-nutans

Pek hassas değildir. İhmallere iyi dayanır. Aşağıdaki bilgiler mükemmel gelişimi ve sık sık çiçek açmasının garanti olması içindir. Yoksa alelade bir bitki gibi de yetiştirebilirsiniz.

Güneş ihtiyacı

Yaz mevsimi dışında günde en az üç saat direkt güneş gerekiyor. Güneşin yapraklara gelip ısıtması mümkün olabilmeli. Yaz boyunca ise güneşin fazlasından korumalısınız. Sabah veya akşam güneşi ya da filtrelenmiş güneş sağlayın. Yazın çok sıcak olan şehirlerde efepüskülünü yaz boyunca tam gölgede tutmalısınız. Yaz serinleri dindiğinde yavaş yavaş güneşe alıştırın. Sonbahar serinleri başladığından itibaren mutlaka bol bol güneş alabilmeli.

Havadarlık, esinti

Hızlı gelişim çok havadar, devamlı esintili ortamda mümkündür. Devamlı evde yetiştiriyor olsanız bile ilkbahar ortasından eylüle kadar açık havada tutmanız iyi olur. Sonbahar serinleri başlamadan önce eve almalısınız ki uyum sıkıntısı yaşamasın.

Sulama

Efe püskülünü sulama sıklığı bulunduğu yere,  toprağının özelliğine ve mevsime göre değişir. Açık havada ise ve toprak çok çabuk kuruyan, çok havadar nitelikte ise yaz boyunca her gün sulayabilirsiniz (gerçi uzun süre unutsanız bir zararı olmaz). Saksının içini tamamıyla ıslatacak, saksı altı deliklerinden bol bol su çıkacak şekilde sulayın. Su dolu kapta bekletmeyin. Toprak çabuk kurumuyorsa ona göre sıklığı azaltın. Sonbahardan ilkbahara kadar toprak tamamıyla kuruyunca sulayın. Yeri çok fazla serin ise sulama sıklığı iki ayda bir gibi olmalı ve az miktarda su kullanılmalı.

Sulama yaprak aralarında su birikecek şekilde yapılmalı. Bromelyadlarda bu önemlidir. Daha sağlıklı olurlar. Fakat yaprak aralarındaki su birkaç günde kaybolmazsa boşaltmalısınız. Sonra taze su verirsiniz. Kış boyunca dışarda kalacaksa yaprak aralarına su doldurmak gerekmez.

Toprak

Son derece havadar, humus zengini ve hafif asitli herhangi toprak uygundur. En iyisi şu karışım:
2 ölçü humus katkılı poşet toprak +  1 ölçü ponza taşı + 1 ölçü kuvars kumu.

Yavrulamayla çoğalıp saksıya sığmaz hale gelmedikçe saksı değiştirmeyin.

Besin verme

İlkbahardan sonbahar başına kadar ortalama 20 günde bir genel amaçlı bitki besini verin. Ayrıca diğer bromeliadlarda olduğu gibi yaprak diplerinde su birikme havzalarına çok hafif dozajda besin karıştırılmış su doldurarak da güzel bir şekilde beslenmesini sağlayabilirsiniz. Yapraklara besinli su fısfıslamayı evde yetiştiriyorsanız ve kışın seveceği (havadar) bir yerde ise bütün yıl devamlı yapabilirsiniz (dışarda kışın çok soğukta kalıyorsa kışın yapmayın). Bunu gece geç saatlerde ya da sabah ortalık henüz iyice aydınlanmadan önce yapmalısınız.

Çoğaltılması

Efe püskülü yavruların ayrılmasıyla çoğaltılır. Yavruları ayırmakta acele etmeyin. Ana bitkinin yarısına yakın büyümüş olmalılar. En az ölçüsü üçte biri kadar. Aksi takdirde tutmazlar. Yaşatamazsınız. Köklenmemiş yavruların anadan ayrıldıktan sonra köklenmeleri mümkün olmayabilir.

Problemler

Bit, parazit, mantar gibi sorunlar efe püskülünde görülmez. Ancak yanlış toprakta kök çürümesi olur. Toprağa ve sulamaya dikkat edin. Gereğinden büyük saksılara dikmeyin.

Çiçek açmama problemi yaygın şikayetler arasında. Oysa yeni oluşan bir yavru efepüskülü ertesi yıl, ya da en geç iki yaşında çiçek açar. Güneşten mahrum etmek, beslenmesine dikkat etmemek ve kışın çok sıcak odalarda tutmak başlıca çiçeklenmeme sebebidir. On yıl da bekleseniz kökten çoğalır durur ama çiçek açmaz.

Tarih: 07 07 2012

'Efe püskülü, Bilbergia nutans' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Ahmet Y. -Kütahya says:

    Efe püskülü çiçeğini nerden temin edebilirim?

  2. Ahmet Y. -Kütahya says:

    Efe püskülü çiçeğini nerden temin edebilirim? Mail adresime yazarsanız …
    ***
    Email ile cevap veremiyorum özür dilerim. Hiçbir yerde satılmıyor. Palmiye Merkezi (Muğla-Köyceğiz) belki onlarda bulunur. Web sitelerini bulun email yazıp sorun.

Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)

Aşağıdaki işlemde eksik rakamı yazın. *