Çuha Çiçeği, Primula vulgaris

Kışın çiçek açabildiği için ve soğuğa dayanıklı olduğu için kış aylarında parkların bahçelerin süslenmesinde yaygın olarak kullanılır.

rss

Çok şiddetli kış olamayan şehirlerde kışın parkların ve bahçelerin süslenmesi için kullanılan çuha çiçeği Primulaceae (çuhaçiçeğigiller) familyasının çuha çiçeği cinsinin örnek türünün çeşitli kültivarlarından olup çeşitli renklerde ve şekillerde olurlar. Bu güzel çuha çiçeği çeşitleri Avrupa, Balkanlar, Anadolu ve İran’da bulunan yabani Primula vulgaris’in ve onun alt türlerinin, çeşitlerinin ıslah edilmesiyle ortaya çıkarılmıştır.

Genel özellikleri

Bahçeler ve parklar içindir, sıcak odalarda yaşayamazlar. Çuha çiçeğini evde yetiştirmek istiyorsanız kesinlikle 24 dereceden sıcak olmayan, daha serin ve aşırı şekilde havadar, esintili bir odada, güneş alan bir yerde bulundurmalısınız. İlkbaharda havalar ısındıkça, yaza doğru dinlenme devresine geçerler. Sonbaharda yeniden canlanma dönemine girerken kökten ayırarak çoğaltabilirsiniz.

Çuha çiçeği, Primula vulgaris

Çuha çiçeği, Primula vulgaris

Kışın çiçek açabildiği için ve soğuğa dayanıklı olduğu için kış aylarında parkların bahçelerin süslenmesinde yaygın olarak kullanılır. Dış ortamda yarı gölgeli, serin ve sulanan bir yerde bulunuyorsa haziran sonuna kadar çiçek açmaya devam edebiliyorlar.

-35C dereceye kadar soğuğa dayanıklıdır. Kışın gelişim gösterebilmesi için günün çoğu vaktinde sıcaklığın 0C derece üstünde olması ve iyi derecede güneş alabilmesi gerekiyor. Yoksa çiçeklenmek için baharı bekler.

Saksıda çuha çiçeğini uzun ömürlü yetiştirmek

Sadece balkonlarda ve bahçelerde yetiştirebilirsiniz. Evlerde yaşayabilmesi mümkün değil. Buna göre çuha çiçeğini nasıl yetiştirebileceğinizi aşağıdan öğrenebilirsiniz.

Yaz dinlendirmesi

Yazın kuzeye veya kuzey doğuya bakan bir yerde bulundurup toprak yarıdan fazla kurudukça sulayın.

Toprak değiştirme ve kökten ayrımayla çoğaltma

Yaz sıcakları dinince (İstanbulda Ağustos ortasında, İzmirde Eylül ortasında) söküp kökten ayrılacak kadar gelişmiş yavruları ayırın. 1/5 oranında ponza taşı karıştırılmış humuslu toprağa dikin yine gölgede ve serinde tutun. Ekim ayı sonuna doğru güneşli bir yere alın. İstanbulda güneyli yönlere bakan bir cephede baharı beklemeden çiçek açar. Aralıkta veya ocakta çiçeklenmeye başlaması mümkün. Bu biraz da hava şartlarının nasıl gittiğine bağlı.

Sulama sıklığı

Toprak üst yüzeyini yoklayın, elinizi ıslatmıyorsa sulayın. Yaz dinlendirmesinde toprak üst yüzeyi tamamen kurudukça sulayın.

Besin, gübre

Yaz sonundan başlayarak çiçek tomurcukları belirene kadar (eğer gelişim devam ediyorsa) ayda bir defa genel amaçlı bitki besini verin. Çiçek tomurcukları belirdikten itibaren ayda bir defa çiçek amaçlı bitki besini verin. Nisanda 15 gün arayla aynı besinden verin. Mayıs ortasında ve sonunda potasyum oranı yüksek bitki besini verin. Haziranda besin vermeyi bırakın ve kuzeye bakan bir cepheye alın, sulama sıklığını azaltın.

Tohumla çoğaltılması, çuha fidelerinin büyütülmesi

Çuha çiçeğinin tohumdan üretilmesi için üç ayrı zaman var.

1- İlkbaharda en erkenden çiçeklenmiş çuhaların tohumlarını tam olgunlaşmış ama henüz yeşillikleri tamamen kaybolmamışken ekerseniz hemen çimlenirler. Tohumları önceden suladığınız toprak yüzeyine serpin, gömmeyin. ürerlerine çok ince bir tabaka toprak serpin öyle ki tohumlar tam gömülmesin. Sonra üstüne su fısfıslayın. Kasanın üzerini tam şeffaf naylonla kaplayın. Direkt güneş sabah veya akşam gelebilir sakıncası yok. Tam öğle vaktinde güneş almamalılar, sadece kuvvetli aydınlık olacak. Tohumlar çimlendiğinde naylonu kaldırın artık gerek yok. Mini fideler iki üç santim oluncaya kadar yaz sıcaklar başlar. O zaman kuzey rüzgarları alabilen, gölgeli ama kuvvetli aydınlık bir yere almalısınız. Sonbahar başında söküp daha seyrek dikin. Önce kuzeyli rüzgarları alan serin ve gölgeli yerde tutun. Kasımda soğuklar başlayınca güneşli bir yere alın.

2- İlkbaharda toplayıp sakladığınız tohumları yaz sıcakları ne zaman sona eriyorsa ve günboyu sıcaklık 16 / 24C dolaylarında olacaksa, ondan üç hafta önce buzdolabına koyun (orta derece ıslak kağıt havluya tohumları serpin, naylonla iyice sarın ve buzdolabına koyun). Üç hafta sonra çıkarın aynen yukarda anlattığım gibi çimlendirin. Fidecikler biraz geliştiklerinde havalar biraz daha soğumuştur, artık güneye bakan güneşli bir cephede tutmalısınız. Kışı atlattıklarında nisan sonunda sökün daha seyrek dikin.

3- Bu yol biraz verimsiz zira çuha çiçeği tohumları aylarca bekletilmeye pek dayanıklı değildir. Tohumlar ocak sonunda, şubat başında ekilir (birkaç hafta kış soğuğu yaşayınca mart veya nisanda çimlenirler). Tohumları en fazla yarım santim derine gömün, sulayın. Mart ortasına kadar direkt güneş almayan bir yerde bulunmalılar, iyice üşümeliler. Mart ortasından itibaren toprak yüzeyinin güneşten ısınabileceği bir yere almalısınız. Böylece birkaç hafta içinde çimlenirler. Fidelerin bakımına 1. usuldeki gibi devam edin.

Zararlıları, hastalıkları

Kapalı mekanlarda, esintisiz köşelerde yaşayamazlar. Yazın direkt güneş alabilen yerlerde ölme riski çok büyük. Bunlara dikkat edin. Yaprak bitleri dadanabilir. O zaman ilaçlamak gerekiyor. Yaz sıcaklarında çuha çiçeği yapraklarında külleme hastalığı görülebilir. Sebep ortamda gece ıslaklığı olmasıdır onun için sulamak gerektiği zaman öğleye doğru sulamalısınız.

Tarih: 18 03 2008

'Çuha Çiçeği, Primula vulgaris' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Nuri D. -Bursa says:

    6-7 gün önce çuha çiçeğimi tohumdan çimledim henüz görünen birşey yok. Soğuk diye evde serin sayılabilecek bir yere aldım. Dışarı çıkarsam daha mı iyi olur? Dışarımızda ısı çok olsa eksi 1-2..
    ***
    Dışarda tutun. Tohumdan yetiştirilmesi hakkında verdiğim bilgileri okuyun.

  2. Vvivident, Ankara says:

    Ankarada balkonda çuha çiçeği yetiştirebilir miyim? Gece sıcaklık -10 kadar düşüyor, zararı olur mu? Evin içine alsam ama içerisi de 25 derece sanırım sıcak gelir.
    ***
    Evde olmaz. Yine de deneyebilirsiniz. Ankara için çiçeklenmeleri erken. Onlar başka yerden getirtilmiş. Şimdi dışarı koysanız belki yapraklar zarar görmez ama çiçekleri bozulacaktır. Balkonda yetiştirmek için Ankara iklimine çok uygun. Gerçek toprak bulun, eski usul toprak saksılarda yetiştirin. Marttan haziran sonuna kadar devamlı çiçek açarlar. Yaz dinlendirmesi vesaire bu sayfadan öğrenin gerektiği gibi bakımını yapın.

  3. Seda, Antalya says:

    Bugün kendime bir çuha çiçeği aldım. Sarı sarı çiçekleri var üstünde. ilk defa bakıyorum. Çok güzel bir kokusu var.

  4. Vvivident, Ankara says:

    Cevabınız için teşekkür ederim. Ben de çuhalarımı hazır çiçek açmış oldukları için balkona değil, merdiven boşluğundaki camın önüne koydum. Çok soğuk değil, hem de havadar aydınlık bir yer. Havalar biraz daha isınınca balkona alırım diye düşündüm.

  5. Arzu, İzmir says:

    Ben aslında çiçekleri sever ama bakımından nefret ederdim. Ne zaman ki A101′de indirimli çiçek satışları başladı o zaman aldım. Bugün çiçeğimle birinci günüm. Onu öğrencilerimle de tanıştırdım. Keşke çiçek yetiştirmekte bu kadar geç kalmasaydım. Umarım çuha çiçeğim kurumaz.

  6. Ece, Antalya says:

    Kaç günde bir sulanmalıdır acaba?
    ***
    Toprak elinizi ıslatmayacak kadar yaşlığı gidince sulanmalıdır. Kaç günde o kadar ıslaklığı gider, bunun günü yok. Toprağın özelliğine göre, hava şartlarına göre değişir. Bir günde de olabilir onbeş günde de olabilir. Ara sıra kontrol edeceksiniz. Her bitki için böyle yapın.

  7. Asrın, İzmir says:

    Toprak değişimi nasıl yapılır?
    ***
    İlkbahar ortasında çok gerekliyse yaparsınız. Daha iyisi sonbahar başında, yazı içinde anlattığım gibi.

  8. Derya Gönenç says:

    Ben de aldım çok güzel süper bir bitki herkese tavsiye ediyorum ve öpüyorum.

  9. Gönül, Trabzon says:

    Ben de çuha çiçeği aldım yalnız saksının altı delik değil acaba çiçeğe zarar verir mi?
    ***
    Evet verir.

  10. Seyhan, Kırıkkale says:

    İki tane çuha çiçeği aldım sarı ve pembe renginde çok hoş bir kokusu var. Diyorum ki sürekli yer değiştirsem yinede gelişir mi? Ev sobalı. Mutfağa koydum, menekşelerim de sıcağı seviyor. Çuha çiçeği güneşten kötü olmaz mı? Çok zarif.
    ***
    Bunlar açık hava bitkisidir, sıcak ve esintisiz yerlere uygun değildir. Kışın güneşin zararı olmaz.

  11. Tuğçe, Ankara says:

    Yazdıklarınız için çok teşekkür ederim. Ankara’da öğrenciyim çiçekler hakkında hiçbir bilgim olmamasına rağmen sayenizde onlara iyi bir şekilde bakabiliyorum. iki tane çuha ve bir tane sümbülüm var saksıda. Bilgileriniz için tekrar teşekkürler.

  12. Özen, Ayvalık says:

    Geçen sene bu zamanlar alıp bahçeye diktiğim çuhalar yazın kuruyup gittiler, kayboldular. Yerlerinden eser kalmadı. Bunun gibi birçok çiçek yerde yok oluyor. Bu sene artık çiçekli bitkileri saksıda yetiştirmeye karar verdim ama bahçem varken neden?
    ***
    Öyleyse bahçeniz yaz boyunca fazlaca güneşli ve sıcak oluyor, çuha çiçekleri yazın dayanamıyor. Bunlar esasen orman altı bitkileridir. Saksıda yetiştirip yazın kuzeyli rüzgarlara açık ve gölge bir yerde dinlendirmelisiniz. Ya da bahçenizin yazın gölgeli kışın güneşli yeri varsa oraya dikin. Başka çaresi yok.

  13. Özen, Ayvalık says:

    Yazdıklarınız için teşekkürler. Bugün bir yerde saksı içinde geçen seneden kalma çuhalar gördüm. Daha da çoğalıp coşmuşlar. En sağlıklısı saksıda yetiştirmek herhalde. Bu sene ben de böyle düşünüyorum.
    ***
    Evet, eğer yaz boyunca serin, gölgeli, esintili bir yerde az sulayarak dinlendirirseniz böylesi daha iyidir. Kasımda daha güneşli bir yere almalısınız. Ormanlarda sonbaharda yaprakların dökülüp ağaç altlarındaki bitkilerin daha fazla güneş alabildiği gibi.

  14. Hakan, Bursa says:

    Bizim burda mart çiçeği de deniliyor mart ayında açtığı için. Uludağa yakın oturuyoruz da dağda çok oluyordu.

  15. Merve, Antalya says:

    Bu dönemde sararıp kuruyan yaprakları kesmeli miyim?
    ***
    Çürüyenleri ve kuruyanları ayıklayın. Sararanlar üstünde kurumalı çünkü dinlenmeye çekilirken onlardaki besini geri çekerek bünyesini güçlendirir.

  16. Deniz, Bursa says:

    Çuha menekşesini aldığımda üstünde çiçekleri vardı ama bir kaç gün sonra kurudular, yok oldular. Balkonda uzun saksılara dikmiştim. Şimdi bakıyorum yaprakları çok güzel, çok canlı ve sürekli yaprak çıkarıp çoğalıyorlar ama çiçek yok. Sabahtan gölge, öğleden sonrada güneş alan bir yerde duruyorlar. Orda kalmalarında bir sakınca var mı? Siteniz için de ayrıca tebrik ederim. Çok güzel olmuş.
    ***
    Mayıs sonundayız normaldir. Şimdi havaların ısınmasıyla beraber gelişimlerinin durması gerekiyor. Siz mayıs başından itibaren sabah güneşi alabilen bir yerde tutsaydınız ve genel amaçlı bitki besini verseydiniz şimdi hâlâ çok güzel çiçekli olurlardı ve haziran ortalarına kadar çiçeklenmeye devam ederlerdi. Öğleden itibaren güneş almaları sonucu erkenden dinlenmeye çekilirler. Aslında doğalarına göre bu da normal.

  17. Elif Ö.D. -İstanbul says:

    9 çuha çicegimden 7si canli yesil yapraklar cikarmaya basladi. Umarim diger ikisi de onlari takip eder. Kisin aldigimda cok guzellerdi. Yaz icin dinlenme donemine girip tum yapraklarini kuruttular, ama ben surekli az da olsa sulamaya devam ettim. Simdi yeni yapraklarini cikartmaya basladiklari bu donemde sulama nasil olmali? Hemen hemen her gun, kaktus sulamak icin tasarlanmis sulama kabiyla azar azar su veriyorum. Yanlis mi yapiyorum? Golgede, balkonda kisi bekliyorlar ama curuturum diye korkuyorum. daha yeni uyaniyor gibiler.
    ***
    Şimdi yapraklanmaya başlasalar bile siz ay sonuna kadar böyle devam edin. Sonra sulama sıklığını yavaş yavaş arttırın. Sıcakların düşmesine paralel olarak güneşi de sulama sıklığını da arttırın.

  18. Aysun, İstanbul says:

    Merhaba. İlk defa çiçek sahibi oldum o da çuha çiçeği. İş yerimde oda sıcaklığı 30 derece. oda arkadaşlarımın çuha yaprakları yemyeşil ve çok canlı fakat her gün çiçeğimle konuşup onu sevmeme sulamama rağmen yaprakları soldu ve kurumaya sararmaya başladı. yorumlarınızı tek tek okudum oda sıcaklığının çok fazla olduğunu fark ettim. fakat neden odadaki diğer çuhalar o kadar canlı iken benim nazlı çuham yapraklarını düşürdü?
    not: Çiçeğimle dün 1 saat konuşup yapraklarını sevdim. ve inanılır gibi değil ama solan yapraklar birkaç saat sonra canlanmıştı fakat sabah tekrar işe geldiğimde solgun buldum çiçeğimi. gerçekten çiçeklerle konuşmak onlara iyi gelir mi? çok merak ediyorum bunun gerçekliğini. sevgilerle…
    ***
    Evde tutmanız yanlış. Arkadaşlarınızınki belki sıcak ortama alışık büyütülmüştür ama onların da çok yakında bozulacakları kesin. Belki bulundukları yerde kuvvetli hava akımları varsa o yüzden şimdilik iyi görünüyorlar. Çiçeklerle konuşmanın bir etkisi yok. Ben hiç konuşmam, gelişimleri mükemmel. Aslında onlar sizinle konuşuyor diyor ki ben burada yaşayamam, burası benim için son derece havasız, nefes alamıyorum, ikide birde suluyorsun köklerim boğuluyor ölüyorum diyor siz hiç umursamayıp ihtiyaçlarına cevap vermeyip onun anlamayacağı sözler söylüyorsunuz. Sonuçta yaşayabilmesi imkansız.

  19. Özgür, Kocaeli says:

    Bu çiçeklerin çok benzerleri Şubat sonu Kocaeli ormanlarında açmaya başlıyor. şu an çiceksizler ama yemyeşiller.
    ***
    Doğrudur bizim ormanlarda da bulunuyor. Doğal türü buralarda genellikle pembe çiçekli.

  20. Ceyhun, Rize says:

    Ben çuha çiçeğinden tohum elde etmek istiyorum fakat her denememde başarısız oldum. Galiba hatayı kurumak üzere olan çiçekleri tekrar suya koyarak yapıyorum. Gayem çiçeklerin gelişmelerini tamamlayıp tohuma dönüşmesiydi ama olmadı. Şu an elimde çok sayıda çuha çiçeği var. Sarı renkte olanının çiçekleri daha bir iri, daha bir tohum olmaya yatkın gibi duruyor. Verdiğiniz bilgilerde -eğer yanlış anlamadıysam, tohumları hemen dikebileceğimizi söylüyorsunuz. Ve ben de elde edebilecek olduğum tohumları dikmek istiyorum. Nasıl bir yol takip etmem gerekiyor?
    ***
    Üç ayrı yol anlattım. Yeni tohumlar olgunlaşır olgunlaşmaz ekerseniz çimlenirler. Eğer tohum oluşursa tarifini yazdığım şekilde deneyin.

  21. Gül, Ankara says:

    Merhaba ben de bu hafta sonu 5 adet çuha çiçeği aldım. Ama saksıları biraz küçük gibi. Saksılarını değiştirsem acaba yanlış yapmış olur muyum? Çiçekleri çok güzel açmış. Şimdilik camla kaplı balkonda duruyorlar. Sabah güneşi alıyorlar.Nisan gibi dışarıya almayı düşünüyorum.Ankara şu aralar çok soğuk. Dışarı çıkarırsam çiçekleri zarar görebilir diye düşündüm. Bu konuda beni aydınlatırsanı sevinirim.
    ***
    Şimdi de dışarda hiçbir şekilde zarar görmezler ama onlar belki alışık değil. Nisanda dışarı çıkardığınızda kökleri rahatsız etmeden daha geniş saksılara aktarın. Aslında o saksılar küçük değil. Sadece plastik saksılarda yazın fazla sıcakta kökler rahatsız olur ölebilirler. O yüzden daha geniş toprağa aktarmanız iyi olur. Bu sayfadaki bilgilere göre her mevsim farklı bakımlarını yapmalısınız.

  22. Nihal, Kocaeli says:

    Geçen hafta 3 tane çuha aldım bir saksıya ektim. açmamışlardı. çiçekçi şimdi ekilir bir ay sonra açar dedi. balkonda çiçeğim sabah güneşi alıyor. doğru mu yapıyorum acaba?
    ***
    Yeri güneşliyse sorun yok. Sabah güneşi yeterlidir. Kesinlikle devamlı dışarda kalması lazım. Evde bozulur. Çiçekçi bir ay demiş ama hiç belli olmaz. En erken aralıkta çiçek açar, o da hava şartları uygunsa. Değilse şubat veya marta kadar bekleyeceksiniz.

  23. İlkin N. -Bolu says:

    Ben daha dün bir çuha çiçeği aldım. Nasıl yetiştiriliceğini araştırıyordum. Kurudukça sulayın diyor gün vermiyor.
    ***
    Toprak hafifçe kurudukça sulayacaksınız. Bunun gün hesabı olmaz. Kontorol edeceksiniz.

  24. Hasan, Balıkesir says:

    Çuha çiçeği yan yana 4 tane aynı saksıda yetişir mi?
    ***
    Yetişir. Bir sakıncası yok.

  25. Zerrin K. -İstanbul says:

    Çuha çiçekleri aynı dönem içinde tekrar tekrar çiçek açabilir mi? Şu anda çiçekleri bitti. Sadece güzel sağlıklı yaprakları kaldı. Yakında tekrar çiçek açması mümkün müdür? Yoksa bir sonraki dönemi mi bekleyeceğiz? Şimdi açtırmak için yapabileceğim bir şey var mı?
    ***
    Bulundukları yerin durumuna göre haziran ortasına kadar tekrar tekrar çiçek açabilirler. İstanbulda çok yerde buna şahit oldum. Serin, gece-gündüz iyi esintili ve az biraz güneşli yerde olmaları şartıyla.

Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)


4 − = 3