Domates

Domates hakkında bilgiler: Bahçelerde yetiştirilmesi, aşı, hastalıkları, zararlıları vb.

rss

Genel bilgiler

Domatesin çiçekleri

Domatesin çiçekleri

Patlıcangiller (Solanaceae) familyasının Solanum cinsindendir. Bilimsel tür adı Solanum lycopersicum. Fakat Solanum cinsinden ayırıp Lycopersicon adında farklı bir cinsten olduğunu söyleyen botanikçiler de var. Hangi cinse bağlanırsa bağlansın bildiğimiz yaygın domatesler ‘lycopersicum’ türünün çeşitleridir. Diğer yenebilir türleri Türkiye’de henüz yok.

Domatesin anavatanı Güney Amerika kıtasında And Dağları civarıdır. Anavatanında ve kışın pek fazla soğuk olmayan memleketlerde çok yıllık bir bitkidir. Yetiştirilmesi açısından sebze gurubuna girer. Ama yenmesi açısından domates meyvedir.

İsmi ve tarihçesi

Güney Amerika yerli dillerinde domatese tomatotl derlermiş. İspanyollar tomate demiş. Diğer dillere de az farkla değişmiş olarak geçmiş. Biz domates diyoruz. Yoğun ziraatı ilkin Meksika’da yapılmış. Amerika’nın keşfinden sonra İspanyollar Avrupa’ya getirmiş. Böylece bütün dünyaya yayılmış.

Domates üreticiliği

Dünyanın en önemli tarım bitkilerinden biridir. Çiğ olarak yendiği gibi domatesten salça, ketçap, çeşitli soslar ve domates suyu yapılır, satılır. Domates üretiminde Türkiye dünya dördüncüsüdür. İlk üç ülke Çin, Hindistan ve ABD’dir. Dünyada ilk tarımının yapıldığı Meksika ise şimdi 10. sırada.

Bahçe ve balkonlarımızda domates yetiştirmek

Dalında domateslerDomates sıcağı, bol güneşi, açıklık, rüzgarlı ortamı istiyor. Bu şartlara sahip yerlerde hızlı büyür. İlkbaharda don tehlikesi ve fazla serin günler geride kaldığında domates fideleri satın alıp dikebilirsiniz. Hızla büyüyeceklerdir. En önemli şey yerinin çok iyi güneş alabilmesidir. Günde en az 4 saat direkt güneş alabilmeliler (ne kadar uzun süreli güneş alırsa o kadar iyi). Güneşlenme eksik ise domatesler hem iyi gelişmez hem yazın çeşitli hastalıklara yakalanırlar.

İkinci önemli şart zaman. ilkbaharda çok erkenden fide alacaksanız dikkatli olun. Zira onlar serada yetiştirilmişlerdir. Fazla serinde gece soğuklarında yanıp ölebilirler. Acele etmeyin. İstanbul’da fide alıp ekme zamanı nisanın ikinci haftasından itibaren uygundur. Tohumlar ise mart sonunda ekilebilir.

İlkbaharda tohumdan yetişen fideler iki ayda yeterince gelişip meyve vermeye başlarlar (havalar serin giderse 2,5 – 3 ay sürebilir). Meyveleri yazın olgunlaşır. Kışın domates bitkileri ölür. Her yıl tohumdan yenileri yetiştirilir.

Toprak ve gübreleme

Suyu iyi süzdüren (kumlu) ve humuslu toprakta kuvvetli büyür. Güzelce gübrelemelisiniz. Eski (yanmış) koyun, keçi, sığır gübreleri uygundur. Ya da toprağı gübrelemeyip 20-30 günde bir » gübre şerbeti verebilirsiniz. Eğer bulabilirseniz en iyisi özel domates gübresidir. Paketinde nasıl tavsiye edilmişse öyle kullanın.

Ocaklar

Bahçelerde aynen tarlalarda olduğu gibi ocaklar hazırlamak domateslerin sağlıklı ve verimli olabilmeleri için gereklidir. Ocak boydan boya kazılmış küçük hendeklere denir. Önceden bellenmiş ve çapalanmış toprakta ocaklar arası mesafe sırık domatesler için en az 50cm, yerde yayılan sağlam dallı domatesler için ortalama 1m olmalıdır. Ocakları toprak yüzeyinden 10cm kadar derine fidelerin ekileceği şekilde, kazarken toprağı sağa sola tepeleyerek kazın. (Fideler biraz büyüdüklerinde çapalama zamanında, çapa yaptıktan sonra sağdaki soldaki topraklar domates boğazlarına çekilir).

Fidelerin dikilmesi

Domates fideleri

Domates fideleri

Saksıya dikecekseniz 2-2,5 litre toprak kapasiteli bir saksıya 1 fide. Buna göre hesap edin.

Bahçede ise önceden hazırlanmış ocaklara sırık domatesi fideleri ortalama 40cm ara ile, sırık istemeyen domatesler ortalama 60cm ara ile dikilmeli.

Her bir fideyi dikmeden önce, tek tek, köklerin yerleşmesi için açacağınız küçük çukurun dibini az bir miktar su ile ıslatmanız, üstüne fideyi yerleştirip kökleri toprakla kapatmanız ve sonra güzelce sulamanız fidelerin tutmalarını kesinleştirir.

Destek değnekleri, sırıklar

Domates çeşidine göre destek gerekir. Değnekler buna göre 2 metreye kadar uzun olmalı. Sırık domatesi fideleri büyüyünce kendiliklerinden dik duramazlar. Yanlarına 1m’den kısa olmayan değnekler batırıp bağlamalısınız. Bazı domates çeşitleri 2m’den fazla büyür. Bunlardan çardak yapmak bile mümkün. Domatesleri başınızın üstünden toplarsınız.

Çapalama

Fidelerin ana gövdeleri 15-20cm olduğunda domateslerin diplerini güzelce çapalayın. Sonra boğazlarına toprak çekin. Yani gövdelerin yarısından fazlası toprakla örtülecek. Böylece ocak kenarlarındaki toprak tepeleri ve domateslerin dikili olduğu çukur kısım yer değiştirmiş olur. Çapalama ve boğazlara toprak çekme sonucunda domatesler daha güçlü gelişecek hale gelirler.

Sulama ve meyve oluşumundaki püf noktaları

Fideler çiçekleninceye kadar domateslerinizi toprak hafiften kurudukça sulayın. Çiçek açmaya başladıklarında sulamayı tamamen bırakın. Daha fazla çiçeklenmeye yönelirler. Leblebi kadar domates meyveleri belirdiğinde tekrar sulamaya başlayın. Yeni dallanmalar belirdiğinde dalları köreltin ki  güç meyvelere harcansın. Meyveler hafiften sararır gibi olduklarında sulamayı bırakın. Kıpkırmızı oluncaya kadar hiç sulamayın. Olgun domatesleri toplayınca tekrardan sulamaya geçin ve yeni filizlenmeler uzayıp çiçeklendiklerinde bir müddet sulamayın. Yukarda da anlattığım gibi ikinci defa meyve verimi için gerekenleri tekrarlayın.

Domateslerde yaprak, tepe ve koltuk budaması

Önce domates yaprakları nerededir ondan bahsetmek lazım. Çünkü yıllardır domates yetiştiren bazı köylülerin dahi dal ile yaprağı ayırt edemediklerine hayretle şahit oluyorum. Domates yaprağı birçok yaprakçıktan oluşur. Bir yaprak sapında sağlı sollu yaprakçıklar bulunur.

Sırık domateslerde ayrı, yer domateslerinde ayrı usullerle yapraklarda azaltma yapılır. Ayrıca her tip domateste, çiçek saplarında yaprak varsa (genelde çiçek salkımının son ucunda olur) derhal makasla kesilmelidir. Ayrıca yaprak saplarının gövdeye bağlandığı yerlerden filizlenmeler oldukça bunlar da derhal köreltilir (koltuk alma derler). Bu işe aslında çiçeklenmeden sonra mini mini ilk meyveler oluşmaya başlandığında başlanır.

Sırık domateslerde: Fide 20cm’yi geçtikten sonra, tepede üç çift yaprak (6 yaprak) kalacak şekilde en alt yapraklar ve koltuk filizleri yok edilir. Böylece domatesin uzaması hızlanır ve katbekat güçlenir. Yarım metreye ulaşınca bazı koltuk filizlerine izin verin ki daha fazla dal ve dolayısıyla daha fazla ürün olsun. Domates uzadıkça yaprak budamasına daha az devam edilmeli. Yan dallarda çiçeklenme ve meyve verimi oldukça o dalların tepelerini koparın ki o dallarda sırf meyve beslemesi devam etsin, dal uzaması devam etmesin. Tepesi kesik yan dalların koltuk filizlenmelerini de köreltmelisiniz.

Yer domateslerinde: Üst üste kat kat yapraklar varsa biraz azaltma yapmalısınız ki her yaprak direkt güneş alabilsin. Çok fazla yapraklanmalarda ayrıca çok yaprakçıklı yaprak sapından bazı yaprakçıkları azaltmak iyi olur. Fazla su kaybının önüne geçilir. Yaprak azaltmayı fazla abartmayın. Zira domates meyvelerinin irileşmesi ve olgunlaşması yaprakların fotosentez yaparak besin oluşturmasına bağlıdır. Yukarda sulama kısmında anlatığım gibi bir dönem meyvelerin olgunlaşma sürecinde dal uçları kesilir ve koltuk altı filizleri de köreltilir.

Evde domates yetişir mi?

Evet, evde yetiştirmeye uygundur ama günde en az 4 saat güneş alacağı bir pencere önünüz varsa sağlıklı yetiştirebilirsiniz.

Tohumdan domates yetiştirme

Domates tohumdan kolaylıkla yetiştirilebilir. Mesela manavdan aldığınız domatesin çekirdeklerini ekseniz birkaç günde çimlenip büyümeye başlarlar. Ama yediğiniz domatesin kalitesinde olmaz. Çünkü artık hibrit tohumlarla üretim yapılıyor. Hibrit tohum demek melez tohum demektir. O tohumlar kaliteli ürün verir. Bu ürünleri manavlardan alıp alırız yeriz ama bunların tohumlarından yetiştireceğimiz yeni nesil aynı kalitede olmaz. O halde güvenilir yerlerden domates fidesi veya domates tohumu almak gerekiyor. Eski tip yarım kiloluk domateslerin çekirdeklerinden bulabilirseniz her yıl tohumlarını saklayarak yıllarca bahçenizde yetiştirebilirsiniz. En iyi domatesler bunlardır. Şimdiki domates çeşitleri seri üretimden sonra saklama ve nakliye kolaylığı açısından farklılaştırılmış hibritlerdir. Fazla büyük değil, kabukları kalın, sert ve dayanıklı. Lezzet ve koku vasatın altında.

Tohumlar ilkbaharda don olma riski tamamen geride kalıp gece ısısı 7C dereceden pek fazla soğuk olmadığı zaman (İstanbulda nisanın ilk haftası) ekilmeli. Toprağa rasgele serperek ekin. Üstlerini toprakla yarım cm, 1cm gibi örtün. Fideler birkaç yapraklı olduklarından itibaren kalıcı yerlerine dikilmeli.

Çelikle domates çoğaltma

Bekli ihtiyaç olmadığı için pek uygulanmıyor ama domates dalları kolayca köklenirler. İki üç yapraklı ince bir dalını kesip alın. Dibini deldiğiniz plastik bardağa toprak doldurun. Dalı dikin. Naylonla hava almayacağı şekilde kapatın. Direkt güneş almayacağı kuvvetli aydınlık bir yerde tutun. Bir hafta geçince gece boyu açık tutun. Üç hafta içinde köklenmiş olurlar. Sonra yetiştireceğiniz yere dikin.

Arkadaş bitkilerle domatesleri bir arada yetiştirin.

Bazı bitkiler domateslerin yanına ekilmeli. Böylece toprak altı ve toprak üstü domates zararlılarına mücadelede daha başarılı olursunuz. Havuç, maydanoz, dereotu, anason, rezene ve bunlar gibi maydanozgillerden (yabaniler dahil) bitkiler başta gelir. Ayrıca çiçekleri domates çiçeğine benzeyen ama başka familyadan olan hodan otu domateslere dadanan ve yumurta bırakıp tırtıllarıyla zarar veren bir tür kelebeği uzak tutmada işe yarar. Diğer arakadaş bitkiler: Soğan, sarımsak, nane, reyhan, fesleğen, Çabuk kuruyan toraklarda domates yetiştirilen yerde nane yer örtücü gibi kullanılırsa iyi olur. Toprağa güzel gölge yaparlar ve böylelikle toprakta aşırı kızgınlaşma ve aşırı buharlaşmadan kaynaklanan çabuk su kaybı olmaz.

Aşılama

Domates aşılama önceleri Japonya vb uzakdoğu ülkelerinde yaygındı. 2000’li yıllardan itibaren Akdeniz ülkelerinde yayılmaya başlamıştır. Fazla köklenmeyen (dolayısıyla iyi verimli olamayan) hibritler gür köklenen domateslere aşılanır. Ayrıca topraktaki nematot zararlısından etkilenmeyen domates türlerine ve aynı familyadan bazı türlere aşılanırsa namatot zararlılarının etkileri sıfıra iner. Bunlardan başka, domates dalını patlıcan fidesi üzerine aşılarsanız daha verimli gelişir. Patates sürgünleri üzerine aşılarsanız üst kısım normal domates olarak yetişirken kök kısmında patetesler oluşur. Domates yaprakları toprak altında patates yumrularının büyümesini sağlar.

Problemler ve zararlıları

Güneşi az yerlerde ve rüzgarlara kapalı yerlerde gelişim bozukluğu ve yaprak ve dallarda mantar hastalıkları oluşur. Böyle yerlerde domates yetiştirilmesi yanlıştır.

Baharın serin günlerinde gece ıslaklığı mildiyö hastalığına sebep olur. Geçicidir. Havalar ısınınca kaybolur. Tehlikeli hastalık yaz sıcaklarında külllemedir. Geceleri nemli olan ve iyi esinti almayan yerlerde olur. İyi rüzgar almayan bahçelerde önüne geçilemez. Bahçeniz uygun değilse domates yetiştirmeyin.

Çeşitli yaprak bitleri musallat olabiliyor fakat bitlerin ilk etkilerinden itibaren domates güçlü bir savunma mekanizması geliştirerek onların barınmasını en aza indirir. Bu ise domatesin bünyesinin güçlü olmasına, bu da toprağının iyi besleyici olmasına ve yeterli güneşe bağlıdır.

Kök yiyen kurtlar domateslerin amansız düşmanıdır. Son yıllarda doğal dengelerin bozulması yüzünden bu kurtlar Akdeniz bölgemizde istilacı olmaya başladı.

Bir başka tehlikeli domates zararlısı nematotlardır. Köklerde türeyen, gözle görülmesi zor ip solucanlar. Sebep toprağın faydalı mikro organizmalardan yoksun olması. Tarım ilacı kullanılan yerlerde toprakta faydalı mikroorganizmalar azalır nematotlar çoğalır. Domateslere büyük zarar verirler.

Asitli topraklarda ve kumlu topraklarda (özellikle yeni domates çeşitleri) topraktan kalsiyum alamıyor. Bu da meyveler henüz çok küçükken kararıp çürümelerine yol açıyor. » Kalsiyum sayfamdaki çözümlere başvurmanız gerekir. En çabuk etkisi olan yöntem yapraklara kalsiyum içeren su fısfıslamaktır.

Polenleşmeme sorunu (dolayısıyla çiçeklerin meyve oluşturmadan dökülmesi) kapalı balkonlarda görülebiliyor. Sebep gece-gündüz ısı farklılıklarının olmaması ve rüzgarın olmamasıdır.

Tarih: 20 03 2014
Üst kategori: Sebze
Alt kategori: | |

'Domates' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Gülşah, Auckland says:

    Domatesin ıslak çekirdeklerini attığım özel compost toprağıma ektim. Domates fidelerim 12cm oldular. Fakat yaprakların uçlarından ortaya doğru sararma olustu. Nedeni ne olabilir?
    ***
    Güneşsiz kalma problemi yoksa toprak hiç uygun değil. Zaten fideleri yukarda anlattığım gibi söküp ayrı ayrı dikmeniz lazım.

  2. Onur, İstanbul says:

    Bugün domates fideleri aldım. Kaç günde bir sulamam gerek?
    ***
    Toprak hafiften kurudukça sulayın. Yukarda ayrıntılı yetiştirme bilgileri var. Onları okumalısınız.

  3. Hüseyin, Kıbrıs says:

    Domatesleri çelikle çoğaltmak için bildiğiniz püf noktaları var mı? Kaç defa denediysem başarısız oldum.
    ***
    Evet şöyle deneyin: Fazla ıslak toprağa dikmeyin. Toprak yeterince nemli olmalı tabi, bu şart. Ve de çok havadar olmalı. Ve dikince sulamayın. Hava almayacak şekilde kapalı tutacaksınız. Mini bir sera etkisi olacak. Kapalı tuttuğunuz sürece direkt güneş almamalı ki pişmesin. Birkaç gün geçince az miktarda su ile sulayın. En geç iki haftada köklenmeye başlar. Köklenmesinin çürümeden garanti olması için çok fazla körpe uç dalları tercih etmeyin. Yaprakları azaltın. Hatta önceden iki gün temiz suda bekletin ki kesik yer mikrop kapmadan iyileşsin. Eğer köklendirmeyi sırf perlitte yapacaksanız bu şart değil. Çünkü perlit kendiliğinden sterildir.

  4. Filiz, Ankara says:

    Hollandadan domates tohumu getirip fide olarak büyüttüm. Bahçemde doğrudan toprağa diktim. Pembe domates fidelerim de var. Onlar büyüdüler. Bu ithal fideler küçük kaldılar.
    ***
    Bazı yeni hibrit domatesler topraktan kalsiyum almada beceriksizdir. Bu sebeple gelişimde aksamalar olabiliyor. Meyvelerin yani domateslerin henüz küçükken kararıp çürüdükleri görülebiliyor. Bu problemlerin görüldüğü domateslere tarım kireci ya da bildiğimiz beyaz tebeşir toz hale getirilip sabahları yapraklara serpilmeli. Su ile karıştırılıp serpilse veya püskürtülse daha iyi olur. Haftada bir iki defa yetecektir. Yapraklar yoluyla kalsiyum alabiliyorlar.

  5. Bülent, Ankara says:

    Domatesler çiçeklendi. Hastalıklardan korumak ve iyi gelişmesi için neler yapabilirim? İlaçlama çiçeklere zarar verir mi?
    ***
    Güneşli esintili bahçede hiçbir şey olmaz. İlaçlamayı filan düşünmeyin.

  6. Hasan, Kayseri says:

    Domatesler çok iyi gözüküyor, boyları yükseldi ve gürleşti. Çiçeğe bindi. Ama alt dalları sararmaya başladı. Şimdi sularsak çiçeklerini dökermiş. Domates tuttuktan sonra sulanması gerekir diyorlar. Doğru mu?
    ***
    Sulamaya devam edin. Gübre şerbeti yapıp verin.

  7. Korkut, Kayseri says:

    Domates fidelerim bir aydır çiçekli ancak domates yok. Nedeni nedir?
    ***
    Camekanlı balkonda ya da yarı açık balkonda ise nedeni budur.

  8. Mukadder, Mardin says:

    Domateslerim çiçeklenme dönemine girdi ama çiçekleri hepsi kuruyor dökülüyor.
    ***
    Bu problem genellikle esintisiz balkonlarda olur. Kapalı camekanlı balkonlarda daha çok. Bir de, eğer manavdan aldığınız domateslerin tohumlarından ekmişseniz bunlar hibrit olup çiçek açsalar da bazen meyve vermezler.

  9. Halide, Datça says:

    Domateslerimin altı kararıyor. Toprağa değmeyenler de dahil.
    ***
    Bazı domates çeşitleri topraktan kalsiyum almada beceriksizdir. Sizdeki problem bu. Çözümü yapraklardan kalsiyum vermektir. Bu iş için özel hazırlanmış maddeler var. Suyla karıştırılıp yapraklara püskürtülür. Bir arkadaş domateslerini anca böyle kurtarabilmişti. Bölge ziraat ofisinden temin etmişti. Bulamazsanız tarım kireci toz halde olacak. Ya da tebeşiri veya kalker taşını toz hale getireceksiniz. Onu su ile karıştırıp yapraklara püskürtürsünüz.

  10. Özer, Nevsehir says:

    Domateslerime yapraktan Ca verdin fakat yapraklarda lekeler olustu ve yapraklar solgun hale geldi. Ne yapmam gerekir.
    ***
    Hangi maddeden verdi iseniz onun zararı olmuştur belki. Bitkiler kalsiyumu kalsiyum karbonattan sağlıklı bir şekilde alabilir. Yapraklara zararı olmaz. En uygunu tarım kirecidir. Tebeşir tozu da uygundur. Ama başka kalsiyum bileşikleri vermişseniz onların faydası olur mu ve güvenli midirler bilmiyorum ve sanmıyorum.

  11. Emin says:

    Domateslerim hiç domates vermiyor. Ağustostayız bir meyve alamadım. Ya çiçek veriyor fakat sapın yarısından itibaren sararıp kuruyor düşüyor ya da hiç çiçek vermiyor. Ne yapabilirim?
    ***
    Belki yeri iyi değil. Belki güneş yeterli değil. Belki toprağında problem var. Belki hibrit domates meyvelerinden aldığınız tohum yüzünden böyledir. Bilemem.

  12. Onur, İstanbul says:

    Çiçekçiden birkaç ay önce aldığım domates bitkisindeki domatesten bir tanesinden iki tohum alıp iki saksıma ektim. Kaç haftada çiçeklenir?
    ***
    Şartlara bağlı olarak büyüme-gelişme hızına göre değişir. 1,5 ay ile 3 ay arasında.

  13. Yavuz says:

    İyi kaliteli bir domates fidesi normal şartlarda kaç kg ürün dometes verir? Salatalık kaç kg. ürün verir ayrıca? Kıyaslama adına.

  14. Sedef Özergin says:

    Harika ve anlaşılır anlatımınıza çok çok teşekkürler :)

  15. İsimsiz says:

    Serada domatesler büyüdü ama kızarmadan dökülüyor. Ne yapabilirim?
    ***
    Büyük bir ihtimalle kökler topraktan yeterince kalsiyum alamıyor. Bu problem toprakla ilgili değil domates çeşitleriyle ilgili. Bu durumda yapraklardan kalsiyum takviyesi yapılır. Yapraklara serpilecek toz bölge ziraat ofislerinde bulabilirsiniz. Ya da zirai mücadele ilaçları satıcılarına sorun onlarda da olması gerekir. Problemi anlatın ve yapraklara serpilen kalsiyum takviyesi için toz varmış ondan istiyorum deyin. Onlar bilir tozu verirler. Nasıl ne ölçüde kullanacağınızı da sorun öğrenin.

  16. Abdullah, Kahramanmaraş says:

    Domates çetillerini bahçeye diktim. 2-3 günde bir suluyorum ama yaprakları kuruyor. Hava sıcaklığı 10-25 derece arasında değişiyor gün içerisinde. Ne yapmalıyım?
    ***
    Domates sıcak sevdiği için sulamayı bu haftalarda akşamları değil sabah – öğle arasında yapın. Sularken yaprakları ıslatmamaya çalışın.

  17. İlker, Ankara says:

    İki gün önce uzerınde halihazırda çiçekleri ve 1 adet henüz yeşil domatesi olan fide aldım. Domatesin oldugu dalın daha altında, topraga cok yakın (hem de en yakın) üzerinde 6-7- küçük yapraklı bir dal var. Dal neredeyse ana gövde kadar büyük ama yukarı degil tamamamen yatay büyümüş (uç taraftaki yaprakların bır kısmı da sararmıs) bu dalı kesmek gerekir mi ya da uygun olur mu? Hem topraga en yakın hem üzerinde çiçek yok hem de mevcut domatesten daha da alt kısımda diye..
    ***
    Normal bir domates ise hiçbir sakıncası yok ve iyi olur. Eğer bodur-cüce çeri domatesinden ise sakıncası olabilir bilemiyorum.

  18. Gulsen, Kayseri says:

    Domates fideleri büyümüyor bahçeye ektik. Yaklaşıkaklasik 1 ay oldu. Çürüme de yok. Ne yapmalıyım?
    ***
    Şimdi hızlanırlar. Sıcakta ve güneşte hızlı gelişirler.

  19. Duygu, Ankata says:

    Çeşitli domates fideleri diktim. Hepsi büyüdüler. 25-45cm arasında. Ancak sadece bir tanesinde çiçeklenme oldu. Hatta çiçekler domatese döndü, ceviz büyüklüğünü geçti. Diğerlerinde hiçbir çiçeklenme yok. Nedeni ne olabilir?
    ***
    Yerini sevmişler. Susuz da kalmıyorlar. Gel keyfim gel.. Sebep budur. Biraz susuz bırakın hemen çiçeklenirler. Fakat öte yandan normal de sayılabilir. Eğer iki aydan fazla bir süre geçmediyse normaldir. Yakında çiçek açarlar. Hem bazı domatesler 30cm’yi aşmadıkça çiçeklenmez.

  20. Duygu, Ankara says:

    Cevabınız için teşekkür ederim. Şu an problem farklı. Domateslerde bir sürü çiçek var ama domatese dönmüyor. Ne yapmalıyım? Bahcede güneş ve esintisi olan bir yerdeler.
    ***
    Ben üç ayrı çeşit domates yetiştiriyorum. Yerleri, toprakları aynı olmasına rağmen çeşitlerden birinde (her bir bireyinde) çiçeklerin yüzde doksanı boşa gidiyor. Bir diğer çeşit ise normal domateslerden. Bunun verimliliği orta. Çeri domateslerim ise en verimlileri.. Nerdeyse açan her bir çiçek domates oluyor. Sizinkinde problem domatesin kendi özelliğiyle ilgilidir diye düşünüyorum. Zaten yeni çiçekleniyor. Az da olsa domates verecektir sabredin. En alt eski yapraklarının sapları gövdeye bağlı olduğu yerin 2cm uzağından kesin. Alt yan filizleri henüz çiçeklenmemiş olanlarını da aynı o şekilde kesin ya da henüz çok küçüklerse koparın. Diplerini çapalayıp toprağı her bir domatesin ana gövdesinin en alt 15cm kısmını kapatacak şekilde yükseltin. Yani çevredeki toprağı domatesin gövdesine çekeceksiniz. Gövde çevresinde piramit gibi toprak olacak.

  21. Onur,İstanbul says:

    Benim domateslerimin birinde yaprakları sararmakta. Birkaç defa gece suladım bundan sonra oldu. Dalların ucundaki yapraklar sararıyor. Sonra komple sararmaya başlıyor. Bu durum alttan üsteki dallara doğru gitmekte.
    ***
    Hiç problem değil. Mevsim sonu artık. Böyle bir durum için çözüm aramayın zira doğal bir süreç bu.

  22. Uğur, Mersin says:

    Bu yaz balkonda saksıda domates yetiştirdim. Her birinin boyu 60-70 cm’yi aştı. Yüzlerce çiçek verdi. Besin, güneş, havadar bir ortam hepsini yapmaya çalıştım ama bir tane meyve bile vermedi. Danıştığım bir ziraat mühendisi çiçeklerin döllenmediğini söyledi. Bu konu hakkında beni aydınlatabilir misiniz?
    ***
    Ben de Didim’deyim. Domateslerim gayet güzel meyve verirlerken, yaz ortasına doğru, sıcaklar bir hayli bastırınca, daha doğrusu gece ısısının bile çok yüksek olduğu günler başlayınca tüm domateslerimin yeni çiçekleri meyve oluşturmayı bıraktı. Gayet güzel büyüyorlar, devamlı çiçek açıyorlardı ama yeni meyve oluşumu mümkün olmuyordu. Ben bu problemin sıcak yüzünden olabileceğini hiç düşünmemiştim. Fakat çevredeki köylülere danışınca sıcak yüzünden olduğunu öğrendim. Ne kadar doğru bilemiyorum ama bence sebep budur. Bundan sonra bahçemde domateslerimi baharda daha erken yetiştirmeye çalışacağım. Ki yaz ortasına kadar bahçemden bol bol domates yiyebileyim. Önümüzdeki yaz yine aynı problem baş gösterirse o zaman hepsini sökerim. Beklemeye gerek yok. Ya da yüksek sıcak iklimlere uygun domates çeşitleri bulmak lazım. Eğer problem sıcak yüzünden değilse belki de çiçeklerdeki polenleşmeyi sağlayan böceklerin sivrisinek ilaçları yüzünden ölmeleri yüzündendir. Ama sanmıyorum. Aynı böcekler azalmış da olsa yaz boyunca yine var idiler ki zaten ilaçlamalara rağmen sivrisinekler bile hiç eksik olmadı. Kısaca gece ısısının yüksekliğine bağlıyorum. Bir köylü bana geceleri üstlerine su sık ıslat serinlet demişti. Bunu hiç denemedim sonra pişman oldum.

  23. İnanç, Ankara says:

    Yaklasık 200 yeşil domates topladım bugün. Bunların kızarmasını ıstıyorum. Nasıl bır ortamda tutmalıyım? Bazıları hafif bozulmuş. Onları ne yapmayalım? Hepsini tarlada hiçbir ilaç kullanmayarak yetiştirdik.
    ***
    Kuru bir yerde tutun. Ben dallarıyla beraber kesip ipe asmıştım. Kısa sürede kızardılar. Bozulanlar için yapılacak bir şey yok. Kızarmayanları ise turşu yaparsınız. Zaten sonbahar başında havalar serinleyince yeşil domatesler toplanıp pazarlarda turşuluk domates diye satılıyor. Ayrıca gelecek yıl bu kadar beklemeyin. Ekim ayı başında hepsini toplayın. Büyükleri bekletirsiniz kızarırlar. Küçüklerini turşu için ayırırsınız.

  24. Akın, Aydın says:

    Domatesi ilkbahar ayında ilk erken dikim yaptıktan sonra ne ilacı kullanmalıyım ve ilaçlamaları nasıl devam etmeliyim?
    ***
    İlaçlamalara gerek yok. Sadece gübre yetiyor. Ama eğer ticari üretim yapacaksanız bulunduğunuz bölgede domateslerin ne gibi zararlılarının olduğunu ve ne gibi önlemler almak gerektiğini bölge ziraat ofisinden sormanız gerekir.

  25. Gökhan, İstanbul says:

    Geçen sene köy domatesinden yıkama usulü elde ettiğim tohumları plastik bardaklarda yetiştirdim. Şu anda 6 cm ve çift yapraklı oldular. Her bardakta 8-10 bitki var. Ne zaman, kaç cm olunca yine ev içinde daha büyük bir saksıya almam gerekir?
    ***
    Çok fazla büyümeden saksılara dikin. Yeterli bir boya gelmelerini beklemeye gerek yok. Bütün mesele tohumların çimlenmesiydi onu da başardınız zaten. Ne kadar geciktirirseniz kökleri de o denli fazla gelişeceğinden dolayı ve siz tohumları çok sık ektiğiniz için fideler fazlaca büyüdüğünde ayırırken birbirlerine iyice dolaşmış kökleri ayıramazsınız kökleri hep koparırsınız. En iyisi beklemeyin. Ama bir bardakta bir fidecik olsa idi acele etmenize gerek kalmazdı. 15-20cm olana kadar bekleyebilirdiniz.

  26. Pınar, Ankara says:

    10-15cm boyundaki filizleri ne kadar aralıklarla saksıya dikmeliyim?
    ***
    Aralarında en az 30cm mesafe olmalı.

  27. Ekrem, izmir says:

    Merhaba domates tarlasında her sene oldugu gibi damlamadan senkron ot ilacı verdim.. da 50ml gelecek şekilde ama domatesin yapraklarında sararma ve hatta bazı bölgelerde kuruma başladı. Nasıl domatesi kurtarabilirim?
    ***
    Ot bitmemesi için toprağa ilaç karıştırmak çok sakıncalı bir şey. Ben hiç kimseye hiçbir şekilde tavsiye etmiyorum zira toprağın dengesini bozuyor ve en iyi gübrelerden bile verseniz kökler artık o toprakta gereken elementleri alamıyor, sonuç felaket oluyor. Her yıl kullandığınız için sonuçta toprak iflas etmiş. Çözüm için toprak düzenleyici bir madde var. Suya karıştırılarak veriliyor. İlaçların ve suni gübrelerin zamanla bozduğu toprağı kısa sürede düzeltiyor. Maalesef o maddenin adını unuttum. Televizyonda tarım ile ilgili kanallarda anlatıyorlardı. Siz bölge ziraat ofisine sorarsanız size kesin yardımcı olurlar.

  28. Alev, Arhavi says:

    Merhaba ben balkonumda yetiştirmeye çalışıyorum. Aldığım fideleri bahçe toprağı ve marketlerde satılan bitki toprağı ve organik sığır gübresi ile karıştırıp ektim. Süs biberlerini de bu şekilde ektim. Domatesleri tek bir saksı şeklinde, süs biberlerini 5 fideyi kare uzun büyük bir saksıya ektim. Kaç günde sulama yapmalıyım? Seçtiğim toprak ve karışım uygun mu? Filelere sera ortamı yaratmalı mıyım üstünü kapatıp iyi gelişim için? Mayıs ayının sonu Artvin Arhavi’de şu an tohumdan domates çimlendirsem bu sezon için meyve alabilir miyim?
    ***
    Biberlerin su ihtiyacı domateslere göre çok fazladır ve devamlıdır. Toprak yüzeyi ıslaklığını yitirdikçe ama kurumasını beklemeden sulayın. Domatesleri ise, 30cm olana kadar veya çiçek açana kadar toprağı hafifçe biraz daha kurumasını bekleyip sulayın. Çiçek tomurcukları görüldüğünde hep uzun süre susuz bırakın. Susuzluktan adeta perişan olmalılar. Mini meyveler belirince tekrar normal sulamaya geçin. Sera ortamı yapmayın iyi olmaz. Domates tohumlarını hemen ekin daha fazla geç kalmayın. belki biraz geç kalmış gibisiniz ama artık havalar ısındığı için fideler çok hızlı büyüyüp açığı kapatırlar.

  29. Ahmet, Van says:

    Domates ağacımın yaprakları kuruyor ne yapmalıyım?
    ***
    Sorun nedir bilmeden kesin bir şey diyemem. Çevresini çapalayıp dip kısmına toprak çekin yani ana gövde 5 parmak gibi yüksekte toprakla örtülsün.

  30. Semra, Ankara says:

    Bahçemde 10 tonluk bidonum var ve sulamayı onunla yapıyorum. Akşam serinliğinde sulamama rağmen su ısınmış oluyor. Bu su ile sulamak bitkiye zarar verir mi? Ne yapmalıyım?
    ***
    Suyun aşırı ısındığını sanmam. Biraz sıcak olmasının bir zararı olmaz. Ama üzerine gölgelik yapmanız iyi olacak. Sıcakta bakteriler daha hızlı çoğalır ve suyun oksijenini tüketirler. Sulamada bitkilerin köklerine oksijenli su gitmesinin çok büyük önemi var. Aksi takdirde kökler çürüyebilir.

  31. Ali, Merzifon says:

    İki senedir bahçeme domates ekmekteyim. Sulama, gübreleme her türlü şeyi yaptım. Sürekli güneş ve rüzgar da var. Hasat oluyor ancak domatesler yenecek gibi değil. İçleri hep kazıklı, sert sert. Bu sorun neyden kaynaklanıyor olabilir? Farklı fideler aldım diktim ama bütün çeşitler aynı şekilde oldu.
    ***
    Şu anda böyle bir sorun hakkında ve çözümü hakkında bilgim yok. Tahminimi yazabilirim. Fideler çiçek açacak büyüklüğe yaklaştıklarında sulamayı yok denecek kadar azaltmalısınız yani sabah erken saatlerde yapacağınız kontrollerde susuzluktan pörsüme alametleri yoksa hiç sulamayın. Böylece bol bol çiçeklenir ve çiçeklerin meyveye dönüşmeleri mümkün olur. Daha sonra, meyveler nohut kadar olduklarında ise yine sulamalara devam edin, hiç susuz bırakmayın. Meyveler büyüyüp kızarma aşamasına geçmelerine doğru sulamayı bırakın. Eğer daha bol bol mini meyveler oluyorsa bu durumda sulamayı bırakmam yanlış olur diyorsanız bu takdirde olgun meyveleri koparıp havadar bir yerde bekleterek kızarmalarını sağlayacaksınız. Bu durumda bahsettiğiniz kazıklaşma problemiyle karşılaşacağınızı sanmıyorum.

  32. Oğuzcan Şimşek says:

    Kasım ayında saksıya domates ektim. Şu an fideleri yaklaşık 0-12cm oldu. Fakat yassı saksılara en az iki fide diktim. Toplamda 24 fide var. Ne kadar sürede büyür? Ne kadar sürede sulamam gerek?
    ***
    Domates güneş ve sıcaklık ister. Evde ancak eğer güney cephe pencere varsa orası kışın uzun saatler boyunca güneş alabilir ve ev sıcaklığı da yeterli ise orada normal gelişebilirler. Aksi takdirde sağlıklı gelişebilmeleri mümkün değil.

Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)

Aşağıdaki işlemde eksik rakamı yazın. *