Fabaceae (Baklagiller)

baklagiller familyası hakkında kısa ve genel bilgi.

rss
Bakla

Bakla

İki çenekli çiçekli bitkilerden Fabaceae (Baklagiller) familyasını Ayşekadın fasulye, bezelye, mercimek, bakla gibi lezzetli yemekleri olan bitkilerle tanımayanımız yoktur. Mimoza, akasya ağaçları, mor salkın gibi süs bitkileri de bu büyük familyadan. Hayvan yemi olarak büyük önem taşıyan yonca da..

Fabaceae’nin anlamı: Latince ‘Faba’ (bakla) ailesine mensup demektir. Bu  familya Orchidaceae (orkidegiller) ve Asteraceae (Papatyagiller) familyalarından sonra dünyanın üç büyük bitki familyasından biridir. Ekonomik önemi de çok büyüktür. Familyada 730 temel cins ve 19400’den fazla tür var. Dünyanın her yerinde bulunurlar. Tarımda ve gıda sektöründe önem taşıyanlardan birkaçı: soya, fasulye, bezelye, nohut, yer fıstığı…

Alt familyalar

Fabaceae -Bakllagiller familyası üç alt familyaya ayrılır.

Mimosoideae

Baklagillerin 80 cinsini ve 3200 küsür türlerini kapsar. Çoğunluğu Asya ve Amerika kıtalarında tropikal ve sıcak memleketlere özgüdür. Başlıca özellikleri çiçeklerinde taç yaprakların küçük olup pekçok erkek organların çiçeklerden dışa uzamasıdır. Örnekler: Küstüm otu, mimoza..

Caesalpinioideae

170 cins, 2000 tür.. Her kıtada.. Genellikle ağaç yapılı olarak yağışlı tropikal bölgelerde bulunurlar. Örnekler: Erguvan, ateş ağacı, mercan ağacı..

Faboideae

470 cins,  14,000 tür, her kıtada.. Ağaç, çalı ve yıllık otsu türler oldukça farklı iklimlere adapte olmuş halde dünyanın her yerinde bulunurlar. Örnekler: Bezelye, katırtırnağı, mor salkım, sarı salkım..

Yukardaki üç alt familya bazı bilim çevrelerinde Baklagillerden ayrı olarak başlı başına familyalar olarak kabul edilirdi. Son yıllarda o görüş terk edilmiştir.

Yapı

Baklagiller familyasında ulu ağaçlardan küçük mevsimlik otsu türlere kadar çok farklı şekil ve yapılarda bitkiler var. Genelde, çoğunluk türleri küçük otsu uzun ömürlü yapıdadır.

Baklagiller

Büyük çoğunluk Baklagil türleri köklerindeki düğümcüklerde bakteri barındırır. Rhizobia diye bilinen bu bakteriler havada gaz halinde bulunan azotu alarak bitkinin alıp faydalanacağı kullanılabilir azot bileşiklerine dönüştürürler (NO3, NH3 gibi).

Meyveleri taze fasulye  gibi uzunca bir tohum kılıfı halindedir. İçinde sırayla dizili tuhumlar gelişir. Henüz yeşil ve tazeyken bakla, fasulye vb türlerinden yemek yapılır. Keçiboynuzunun tohum kılıfları hükmündeki meyveleri etlice ve lezzetli olup aylarca saklanabilir, çiğ olarak yenebilir. Demirhindi meyveleri ise olgunlaşıp kahverengiye dönüştüğünde iç kısmında lezzetli, tatlı, hoş aramolı, bal kıvamında kesif sıvı ile kaplı lifler içerir. Bundan Osmanlılar şerbet yaparmış. Ben çocukluğumda demirhindi meyvelerinin içlerini kemirirdim. Farklı aromalı güzel bir “tatlı yiyecek” hükmünde.

Yapraklar genellikle çoklu yaprakçıklardan birleşik yapraklar halinde olur. Tek yapraklı türler nadirdir.

Tarih: 15 05 2013
Üst kategori: Botanik, Familyalar
Alt kategori:
Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)

Aşağıdaki işlemde eksik rakamı yazın. *