Gübre şerbeti

Bu yazımda doğal gübrelerden gübre şerbetinin nasıl hazırlanacağına dair önemli püf noktalarını açıkladım.

rss

Doğal gübrelerin bir müddet suda bekletilmesiyle oluşturulan sıvıya gübre şerbeti denir. Tarımda kullanılan her çeşit doğal gübreden şerbet yapılabilir.

Farkı ve önemi

Doğal gübreyi bitkilere yılda bir veya iki defa verirsiniz. Zamanla suyun ve faydalı mikroorganizmaların etkisiyle içindeki faydalı elementler toprakta çözülür kökler onları alır bitkiler beslenir. Gübre şerbeti ise çok daha çabuk etki eder. Yılda bir iki defa kuru gübre yerine bitkinin gelişim sürecine göre birkaç hafta ara ile gübre şerbeti vermek tekrarlanırsa normal gübrelemeye göre çok daha büyük etkisi olur.

Suni gübrelerde ve yapay bitki besinlerinde bitkilerin ihtiyaç duydukları maddeler tam olarak mevcut değildir. Doğal gübrelerde her şey mevcut olduğu gibi bitkilerin en büyük yardımcısı faydalı mikroorganizmalar bile bulunur.

Gübre şerbeti nasıl yapılır?

Sadece su ile karıştırılıyor diye düşünmeyin birkaç önemli aşaması var. Bütün bunlara dikkat etmelisiniz. Aksi takdirde bitkileriniz fayda değil zarar görebilir.

Gübrenin niteliği

Doğal gübrelerden yapacağınız gübre şerbetinde ‘eski’ veya diğer tabirle ‘yanmış’ gübre kullanmalısınız. Yanmış veya eski demekle kastedilen şey şudur: Çürümesi, kokuşması, küflenmesi, fermantasyonu olmuş bitmiş demektir. Yanmış gübre pis kokmaz. Macun gibi olmaz. Taze gübrelerin yeterince eskimiş, yanmış olmaları için duruma göre en az 6 ay bekletilmiş olmaları gerekir (bu bekletilme ise basit bir iş değil). Aşağıdaki tariflerde taze gübreler kullanılmaz, eski yanmış gübreler kesinlikle şart, buna dikkat edin.

Kullanılacak suyun niteliği

En az iki gün dinlendirilmiş, kloru uçmuş tortusu dibe çökmüş su kullanmalısınız. Havuzlarda bekletilen pis suda bakteriler oksijeni tüketmiştir bunlar iyi değil. Oksijenli su gerekiyor ki gübredeki faydalı mikroorganizmalar faaliyete geçsin. Gübreyle karıştırmadan önce suyu çırpın, dövün, çalkalayın ki oksijen oranı artsın.

Suya karıştırma oranları

Sığır gübresi: 1/3.. Solucan gübresi: 1/4.. Koyun, keçi gübresi: 1/5.. Güvercin, tavuk gübresi: 1/10..

Güvercin, tavuk vb. kuş gübreleri çok kuvvetlidir ama ne yazık ki bazı bitkilere zararlı olabilir çünkü bunlarda sıvı ve katı dışkı karışık oluyor – kurusa bile bir şey değişmez. Tuzlu topraklara uyum sağlayamayan bitkilerde kuş gübreleri kullanılmamalı. Bu arada, tuz sadece bildiğimiz yemeklik NaCl tuzu değildir. Daha başka kimyevi maddelere de tuz deniyor.

Su – gübre karışımını bekletme süresi:

En az 6 saat, en fazla 24 saat, eğer hava fazlaca serin gidiyorsa 2 gün bekletilmeli. Eğer akvaryum hava motorunuz varsa onunla suya hava vermek çok faydalı olur (kısa süreli bekletmelerde pek gerekmez).

Daha fazla bekletmek?

Bir iki hafta, üç hafta bekletin tavsiyelerine katılmıyorum. Belki lahanalar için uygun olabilir. Benim tarifim geneldir. Fazla bekletilirse gübre şerbetinde azot oranı fazlaca yükselir, bu da birçok bitki türlerinin dengelerini bozar. İyi değil. Kof gelişmeyi ve dolayısıyla hastalıklanma riskini fazlaca arttırır. Tavsiye etmem. Siz yine de uzun süreli bekleterek azot oranının fazlaca yükselmesini istiyorsanız şuna dikkat edin: Bir akvaryum hava motoru ile suya hava sağlamak bunda kesinlikle şarttır. Zira su günlerce haftalarca oksijensiz kalırsa gübre şerbetiniz şerbet değil, zehir olur: Farklı bakteriler oluşup gübre şerbetinin kökleri zehirleyip çürütmesini sağlarlar.

Bekletme süresinin sonunda:

Gübre şerbetini un eleği gibi çok ince bir elekten geçirin. Sonra elekten geçmiş koyu şerbeti aynı ölçüde su ile karıştırın.

Elekten geçirilmiş ve ayrıca sulandırılmış gübre şerbetinin kullanımı

Bununla bahçenizdeki ya da saksılarınızdaki bitkileri sulayın. Sulama esnasında tortusu dibe çökmesin: Arada çalkalayarak karıştırarak sulama yapın. Yapraklara da püskürtebilirsiniz faydası olur. Artanını saklamayın, daha doğrusu artma olmasın. Hepsini birkaç saat içinde bitirmelisiniz.

Gübre şerbeti ile sulama zamanı ve sıklığı

Sabah erken saatte veya akşam güneş batmasına yakın zamanda yapmalısınız. Kupkuru toprakta zararlı olabilir.  Eğer toprak çok fazla kurumuşsa bitkilerinizi akşamdan sulayın, sabahleyin gübre şerbeti ile ayrıca sulayın. Sıklığına gelince: Bitkilerin yaşam döngüsüne göre değişir. Şerbetin temiz su ile karıştırılma oranına göre de değişir. Yukarda dediğim gibi şerbeti temiz su ile bire bir oranında karıştırmışsanız ayda 1 defa.. Eğer temiz suyu iki misli fazla tutarak karıştırmışsanız 15 günde 1 defa yeterlidir. Sebze olarak yenen bitkilerde ürün toplamaya 1,5 – 2 ay kalıncaya dek gübre şerbetine ayda veya 15 günde bir devam edebilirsiniz. Güllerde ve tüm bahçe süs bitkilerinden yaz ortasına kadar.. Lale ve benzeri sadece baharlık soğanlı bitkilerde çiçek açtıkları zaman bir defa, duruma göre eğer yapraklar hiç bozulmamışsa 15 gün veya 1 ay sonra son bir kez tekrarlanabilir. Yaz ortasında bir defa çiçek açan zambaklara, ilkbahar ortasında 1 defa, çiçek açtıkları zaman 1 defa verin. Çiçek açtıktan sonra ise bir veya iki defa uygun aralıklarla tekrar edebilirsiniz. Amarillis ve klivya gibi çok değerli bitkilerin  çabuk büyümesini istediğiniz yavrularına ilkbahar ortasında başlayıp sonbahar girmeden önceye kadar ayda bir devam edilebilir.

Gübre şerbetini bir defa hazırlayıp şişelerde saklayarak sonra zaman zaman kullansak?

Olmaz.. Gübre şerbetini sonraki günlere bekletmeyin. Hazırladığınız şerbetin tamamını o gün bitirmek zorundasınız. Artanını başka yerlere dökün. Tekrar ihtiyaç olduğunda yenisini yapacaksınız.

Elekten geçmeyen posayı ne yapacağız?

Geri kalan posayı atmayın bahçenize yayın, serpin, gömün… Eğer organik gübre veya basit kompost yapıyorsanız ona ekleyin büyük faydası olur.

Tarih: 28 03 2012

'Gübre şerbeti' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Serdar, Eskişehir says:

    Ben şerbeti nasıl hazırlıyacagımı bilemiyorum. Ne kadar temiz suya ne kadar kuş gübresi atmalıyım oranları var mı? 4 yaşındaki ceviz fidanlarıma atmak istiyorum nasıl yapayım bilgi verirseniz sevinirim..
    ***
    Bilgiler zaten tamam. Oranları yazı içinde anlatmıştım. Ama ceviz ağacına kuş gübresi uyar mı, bunu başka kaynaklardan araştırmalısınız.

  2. Yusuf, İstanbul says:

    Sığır gübresi 1/3 demişsiniz. 1 kova suya 3 kova gübre anlamına mı geliyor? Aydınlatırsanız sevinirim.
    ***
    Üçte biri gübre, geri kalanı su.. Yani 1 ölçü gübre + 2 ölçü su karışımı olacak.

  3. Kaan, İstanbul says:

    Elekten geçirmeden bir kısım gubreyi de bitkiye dokerek versem olur mu?
    ***
    Olur bir sakıncası yok.

  4. Baki, Adana says:

    Benim küçük bir domates seram var. organik üretim yapmak istiyorum. sera domateslerinde güvercin şerbeti (1/10’luk) bitki başı ne kadar gübre kullanmalıyım? ör: bir fincan, bir bardak…
    ***
    Domateslere uymaz. Yaprakları dalları azdırır çiçeklenme az olur.

  5. Cüneyt, Adana says:

    6/7/8 yaşlarında zeytin ağaçlarında güvercin gübresi kullanmak istiyorum.Şerbet olarak nekadar kullanmam lazım?
    ***
    Maalesef şimdilik bilemiyorum. Bunu zeytin yetiştiricilerine danışmalısınız.

  6. Hazret, Bozkurt says:

    Sevgi çamı için iki ay önce guvercin gübresi kullandım. Şimdi biraz daha kullansam zararlı olur mu?
    ***
    Nasıl verdiğinize bağlı. Bilmeden bir şey diyemem. Azı karar çoğu zarar.

  7. Celal Sungur says:

    İyi ki varsınız. Az ve öz bilgilerinizle.

  8. savas İNCE tekirdağ says:

    … …
    ***
    O şekilde satış yapmak yanlıştır. Yukardaki açıklamalarda yazdığım gibi bekletilmeye gelmez.

  9. Orhan, İzmir says:

    Süt hayvancılığı yaptığım bir işletmem var. İşletmemde gübreler hidrolik sistemle çalışan sıyırıcılar vasıtasıyla 450 tonluk betonerme gübre çukurumda toplanıyor. Seperatörden geçen hayvan gübresini değerlendirebiliyorum. işletmemin problemi seperatörden geçtikten sonra kalan gübre suyu. Bizim gibi birçok işletmenin sorunu olan gübresuyuna çare üretebilir misiniz?
    ***
    Pek bilgim yok ama tahminimce o su idrarla karışıktır ve yüksek oranda üre ve çeşitli tuzlar ihtiva eder. Nasıl değerlendirebileceğiniz hakkında uzman kişiler bulup danışmanız lazım.

  10. Aslı, İngiltere says:

    Bahçemde turp, ıspanak, marul, tazesoğan, sarımsak, ıspanak, dereotu, roka, maydonoz, taze fasulye, taze börülce, bamya, domates, salatalık, biber, patlican, aycicegi var. Tavuk gubresi aldim. Bunları hangilerine ne sıklıkla en uygun ne şekilde verebilirim?
    ***
    Şimdilik bilemiyorum. Şu sayfaya da bakın: http://azbitki.com/kus-gubresi

  11. Ahmet .Karaman 20 05 2014 says:

    Kiraz veya ceviz ağacına gübre şerbeti nasıl etki eder? Faydası olur mu?
    ***
    Ceviz gibi kökleri çok derinlere giden ağaçlara gübre gerekmez. Henüz küçük fidan iken verilebilir ki hızlı ve sağlam büyüsünler. Kökleri fazla gelişmeyen küçük yapılı ağaçlara (şeftali gibi) verimlilik artsın diye gübre vermek iyi olur.

  12. Engin, Adana says:

    Çimlerde güvercin gübresi kullanılır mı? Çimler sık değil ve güçsüz.
    ***
    Kesin bir şey diyemem. çim belirli bir tür değildir. İklime, toprak yapısına ve sulama suyunun özelliğine göre çok farklı türlerden bitkiler çim olarak kullanılır. Bazı bölgelerde tuzlu toprağa ve kireçli suya dayanıklı türler tercih edilir. Bazı yerlerde daha hassas türler tercih edilir. çim ekimi, bir yeri çim alan haline getirmek basit bir iş değildir. Bilmeden yapanları işi şansa kalmıştır. Sizin çimler hangi türdense kuş gübresi çok faydalı da olabilir zararlı da olabilir. Kısaca denemeniz lazım.

  13. Ali, Kayseri says:

    Kayseri’de bir elma bahçemiz var. Tam bodur bir fidanlık. Ortalama 8500 fidan. Gübre şerbetini bir fidan için ne ölçüde vermeliyiz? Fidanın dip tarafına 1 su bardağı vs. ? Toprak derinliğimiz az. O yüzden fidanların sağlıklı gelişimi için gübreye önem veriyoruz.
    ***
    Fidan başına ortalama 3 litre olmalı. Tam dibine değil yarım metrekare gibi belirli bir alanı sulayacaksınız. Sadece tam dibine dökseniz bütün köklere ulaşamaz.

  14. Merve, Manisa says:

    Saksıda biberlerim ve maydanozlarım var. Güvercin gübresi kullansam yararlı olur mu?
    ***
    Maydanozlara iyidir ama biberlere tavsiye etmem. Ayrıca bu zamanda çok az kullanın.

  15. Gökhan, Burdur says:

    Doğal gübre şerbetinin sıvı organik gübreden farkı nedir ki uzun süre beklemeye gelmiyor?
    ***
    Değil organik, organik olmayan bitki besinlerinin bile beklemekle ekşidiğini, ekşi ekşi koktuğunu görüyorum biliyorum. Başka şeyden anlamam. Doğal usullerden şaşmayın derim. Bana bu tür ürünler hakkında çok şikayetler geliyor. Ya sahte çıkıyorlar ya bitkileri zehirliyorlar. Ben de bitki besinlerinin zararını gördüm. Artık kullanmamaya karar verdim. Güvenilir ve garantili ürünler bulabilsek iyi ama zor. Ben bulamadım. Artık kullanmamaya karar verdim. Ayrıca bu zamanda herkes ne pahasına olursa olsun mal satmaya çalışıyor. Hiç ihtiyacı olmayanlara bile ısrarla bir şeyler satmaya çalışıyorlar. Aldanmayın. Leonardit maddesini organik gübre diye ve üstelik gerçek değerinin bin katı fiyatına satıyorlar bir de ısrar ediyorlar al diye. Böyle çeşitli maddeler ihtiyacı olmayan kişilere yalanlarla satılıyor.

  16. Hoşgör, Adana says:

    Gübrede atık sıvılar yukarıda da bahsedildiği gibi yüksek miktarda üre ihtiva etmektedir. Bu atık sıvılar bir seperatör yardımı ile yabancı maddelerden arındırıldıktan sonra karışım yapılabilecek bir istasyona sevk edilir. Bu istasyonda sıvı atığa %70 oranında su ilave edilip karıştırılır. Ambalajlamada dahi kullanım esnasında sıvı karıştırılarak damlama sulama sistemlerinde rahatlıkla kullanılabilir. Bu sistem ingiltere ve iskoçya gibi ülkelerde küçük işletmelerde kullanılmaktadır. Atık sıvının değerlendirilmesine de güzel bir örnek teşkil etmektedir. Karışımda %70 su kullanılmasının nedeni kökler tarafından emilim esnasında fazla üre miktarının önlenmesidir. Başlıca seralarda hububat ürünlerinde açık saha sebze ve meyvacılığında fide fidan yetiştirme merkezlerinde üre ihtiyacının karşılanmasına yardımcı olmaktadır. Güvercin gübresi şerbeti ise %60 oranında su ile karıştırılıp bitkiye verilmelidir. Bilindiği üzere kuşların sidik atma sistemleri direkt olarak anüs vasıtasıyla gerçekleşmektedir. Bu da üzerinde görülen beyazlıkların vücuttaki üre ve diğer minerallerin varlığıyla ilgilidir. Bu yüzden çok kuvvetli denilen gübrenin aslında fazla mineral ve üreden oluşmasının kanıtıdır. Bahse konu ettiğim tüm açıklamalar deneyim ve tecrübelerime dayalı olarak siz arkadaşlarımıza bilgi olarak paylaşılmıştır.

  17. Murat says:

    Gübre şerbetini Ortanca ve Starliçe için tavsiye eder misiniz? Tavsiye ederseniz hangi sıklıkta kullanılmasını önerirsiniz?
    ***
    Evet iyi olur. Ayda bir verebilirsiniz.

  18. Ramazan, Isparta says:

    Çilek bitkisine güvercin gübresi verilir mi?
    ***
    Ramazan Bey şu an için bu konuda bilgim yok.

  19. Tecelli, İstanbul says:

    Bu güvercin gübresinin şerbetini topraksız tarımda sebze üretimi için uygunluk derecesi nedir ve Ph değerleri nasıl olmalıdır. Diğer hayvansal gübrelerden besin değeri farkı nedir? Bio gaz üretiminde kullanılması halinde diğer organik atıklarla karışımı hangi yüzdesel değerlerle olmalıdır?
    ***
    Tecelli Bey özür dilerim böyle detaylı bilgilerim yok. Yukarda ne anlatmışsam o kadar biliyorum.

  20. Harun, Adana says:

    2 aydır çuval içinde güneşte yanmaya devam eden koyun gübrem var. Bahçemdeki nar, mandalin, portakal ağaçlarına ve fasülye-börülce-baklaya gübre şerbeti kullanabilir miyim?
    ***
    Yanmış gübre böyle olmaz. Bu şekilde sadece su kaybı olur. Bakterilerin ve mantarların işlevleri sonucu içindeki elementlerin bitkiler tarafından alınabilir hale gelmeleri gerekiyor ki bu da en az 6 ay ister. Gübre birkaç hafta ara ile alt üst edilir. Beklerken iç kısımda oksijensiz ortam bakterileri aktifleşerek çürütmeye girişir. Daha birçok şeyler olur. Bakterilerin çürütmesi, mantarların ayrıştırmaları vesaire.

  21. Volkan, İzmir says:

    Biber, patlıcan, domates, kavun, karpuz ve salatada kullanılır mı?
    ***
    Evet koyun, keçi ve sığır gübrelerinden herhangi birinden gübre şerbeti bunlara uyar -hepsine ortak kullanabilirsiniz.

  22. Sema, Kocaeli says:

    Vermiş olduğunuz bilgilerden dolayı çok çok teşekkür ederim. Sizin tavsiyeleriniz üzerine büyüttüğüm çiçeklerim kaktüslerim salon bitkilerim hepsi sağlıklı. Saksı sayım 80e ulaştı. Bunu size borçluyum. Tafsiyelerinizi harfiyen uyguluyorum. Benim bir sorum olucak. Yanmış çiftlik gübresi ne kadar sürede etkili oluyor? Tekrar ne zaman gübrelemem gerekecek? Mesela sardunyalarda, kauçuk ağacında..
    ***
    Toprak değiştirdiğinizde toprağa bol bol katarsanız iki yıl bile idare eder. Ama toprak yüzeyini eşeleyip az miktarda, mesela saksı yüzeyinde 1cm yükseklik kaplayacak kadar gübre verirseniz (gübreyi eşeleyip kabarttığınız üst yüzey toprakla iyice karıştırın).. Bu usulde sadece ilkbaharda uygulamak yeteceği gibi, eğer temmuza kadar çok gür gelişim olursa temmuzda aynen tekrarlamak iyi olur. Gübre şerbeti yaparsanız nisandan eylül başına kadar ayda bir defa yeterli.

  23. Murat, Ankara says:

    Bunca okuduğum sayfa içinde en anlaşılır, en içten, en dolu dolu bir yazıydı. Her bir emeğin için ayırdığın vakit için Allah razı olsun.
    ***
    Teşekkür ederim Murat Bey.

  24. Şefika, İstanbul says:

    Mersin’deki evin bir balkonunu istila eden güvercinlerin kurumuş gübrelerini 1 yıl önce sarıp sarmalayarak getirdim. Salon çiçekleri ve sardunya, zambak türü çiçeklerim için suya koyduğum güvercin gübresini ne kadar süre suda tutup sulayacağım? Ayrıca bu kadar eski ve kuru gübreyi sulandırmadan kullanabilir miyim?
    ***
    Şefika Hanım, gübrenin eski olması kullanılabilir olması anlamına gelmez. Kullanılabilir gübrelere yanmış gübre veya eski gübre denir. Ama aslında gübrenin kullanılabilir olmasında esas gerekli olan şeyler şunlardır: Gübrede önce fermantasyon, sonra iyice çürüme ve en sonunda da çeşitli mantar ve küfler sayesinde ayrışma aşamalarıdır. Bu aşamalar gübrenin kupkuru kalmasına izin vermeden ve zaman zaman alt üst edilerek karıştırılmasıyla ortalama bir yılda tamamlanır. İşte bu aşamalardan geçmiş gübre kullanılabilir. Gübre şerbeti de sadece böyle gübrelerden yapılmalıdır. Yoksa köklere ciddi zararı olur bitkileri öldürür. Siz o gübreyi toprakla karıştırıp bir saksıya doldurun. Ara sıra sulayın. İlkbahara kadar bu şekilde bekletin. O zaman faydalı hale gelir.

Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)

Aşağıdaki işlemde eksik rakamı yazın. *