Haemanthus albiflos, ressam fırçası çiçeği

Ressam fırçası, tıraş fırçası, pipo çiçeği gibi isimleri olan soğanlı bir bitkidir. Bütün yıl yeşil yapraklıdır. Fazla güneşi sevmez. Gölgeli yerlere tam uygundur. Susuzluğa çok dayanıklıdır.

Özellikleri

Amaryllidaceae (Amarillisgiller) familyası içinde birbirinden güzel süs bitkileri var. Bunlardan biri de ressam fırçası çiçeği Haemanthus albiflos. Anavatanı Güney Afrika’nın yazları sıcak ve yağışlı, kışları biraz kurak ve ılık geçen doğu kıyı kesimleridir. Serin gölgelik alanlarda görülürler.

Ressam fırçası çiçeği

Haemanthus albiflos -ressam fırçası çiçeği- sonbahar ortası – kış kış ortası arasında çiçeklenir. Çiçekleri 15-30cm aralarında değişen uzunluklarda kalınca bir sap ucunda mini çiçekler sıkıca bir arada fırça gibidir. Toplu halde bulunan mini çiçekleri beyaz üzerine yeşil çizgili yaprakçıklar çevreler.

Yapraklarının kenarları kısa ve ince tüylerle kaplıdır. Rengi çeşitlerine göre değişir. Tatlı yeşil, soluk yeşil, ve metalik yeşil. Bazılarında yapraklar sarımsı beneklidir. Yapraklar pürüzsüz ve genellikle parlaktır. Soğanın gücüne göre 15 cm – 30cm arası uzunluklarda, genişlikleri de duruma göre 3cm ile 10cm arasında değişir. Bir soğan yılda sadece bir çift yaprak çıkarır. Yapraklar iyi şartlarda iki yıl dayanabildiğinden bir soğan üzerinde bir değil iki veya üç çift yaprak bulunabilir. Yaprak güzelliğine hayran iseniz düzenli bakımını yapmalısınız (bu durumda en eski yapraklar güzelliklerini yitirdiğinde yılın hangi zamanı olursa olsun dipten kesilebilir).

Dayanıklılık

Kış soğuklarına soğuk rüzgarları almaması şartılyla -6C dereceye kadar, ama kuzeyli rüzgarlara açık yerlerde -1C dereceye kadar dayanabilir ama yapraklarda yıpranmalar olacaktır. Onun için eğer yaşadığınız yerin iklimi uygunsa ve sürekli dışarıda tutacaksanız don olayı olacağı günlerde mutlaka kapalı yerde koruyun. Yapraklardaki ufak tefek zararları önemsemeyecekseniz korumanıza gerek yok.

Susuzluğa oldukça dayanıklı olan ressam fırçası çiçeğinin yaprakları sıcak aylarda susuz kalmasa bile dokunulduğunda yumuşak hissedilir. Bu bir problem değil, kendi doğal özelliğidir. Serin aylarda sert yapıda olurlar.

Ressam fırçası çiçeğinin yetiştirilmesi ve bakımı

Şiddetli güneşe uyum sağlayabilse de tam gölgeli yerlerde veya sadece sabah güneşi alan yerlerde yetiştirmeniz yaprak güzelliğinin bozulmaması için tavsiye edilir. Direkt güneş almaması çiçeklenmesine engel olmaz. Koyu gölgeli yerlere bili uygundur.

Saksıda gelişimleri ve toprak özelliği

Toprak seçmez. Sadece toprağının su geçiriciliği yeterli olsun. Eğer toprak için mükemmel bir ayarlama yapmaya imkanınız varsa profesyonelce çürütntü haline getirilmiş kompost (veya torf), dişli kum ve kendinden humuslu doğal kara toprak eşit karışım yapsanız çok iyi olur. Bu karışım toprak hafif asitli ya da nötr olmalıdır (pH 6.1 ile 7.5 arasında). Doğal ortamlarında soğanların yarısı toprak dışında olur. Saksıda yetiştirirken bunu göz önünde bulundurun ve soğanları derine gömmeyin. Az köklenir. Derin saksı istemez (oldukça sığ saksılar tavsiye edilir) ama saksının genişliğinin yeterli olmasına dikkat edin ki her sonbaharda yeni türeyecek olan soğanlar sıkışmasın. 2 veya 3-4 yılda bir, soğanlar çoğalıp koloni genişledikçe yeterli genişlikte başka bir sığ saksıya aktarın. Soğanları ayırıp çoğaltmak için acele etmeyin yoksa her yıl çiçek göremezsiniz. Bu işi 7-8 yılda bir yapsanız daha iyi olur.

Sulama

Evde yetiştiriyorsanız toprak ıslaklığını tamamen yitirdikçe ama nemliliği çok fazla azalmadan önce sulamalısınız. Bulunduğu oda kışın soğuk oluyorsa kış boyunca toprak adamakıllı kurumuş gibi bir hal almaya başlar başlamaz sulayın. Dışarıda yetiştirilenlere yaz boyunca toprak hafiften kurudukça yani ıslatıcılığını yitirdikçe ama nemliliği hiç azalmadan önce sulama yapılmalıdır ve sonbahar başında da böyle devam edilmeli, hava serinliği arttıkça sulama sıklığı azaltılmalıdır.

Besleme, gübreleme

İlkbaharda havalar iyice ısındığı zaman başlayarak yaz ortasına kadar (mayıs başından temmuz sonuna kadar) ayda bir defa genel amaçlı bitki besini verirseniz soğanların güç toplamasına, sonbahardaki yeni gelişimler için yapılanmasına iyi fayda verir. Veya bitki besini vermek yerine her kış sonu toprak yüzeyine ufalanmış koyun gübresi yayabilirsiniz.

Çiçeklendirmek ve yaprak gelişimi kontrolü

Ressam fırçasının çiçeklenmesi soğanının iyice olgunlaşmasına ve fazlaca köklenmesine bağlıdır. Bu da genelde yavru soğanlar üreterek koloni oluşturması ile birlikte olur. İlkin en olgun soğan tek başına çiçeklenir. Sonraki yıllarda kolonide yeterince irileşmiş soğanların her biri aynı anda çiçek sapı çıkarabilir ve aynı zamanda çiçeklenebilirler. Çiçekleri için yetiştirecekseniz kolonileşmesini engellemeyin ve yaz sonuna doğru başlayarak yapraklar iyice pörsüyene kadar susuz bırakın. Yapraklar iyice pörsüdüğünde dipten kesin. Yaprakları kestikten bir hafta sonra normal sulamaya başlayın. Zaten kolonileşmesine izin verilenlerin sonbahar başında yapraklarının tümünün kesilmesi gerekir. Yoksa büyük soğanların yaprakları sonbaharda yeni yavruların uzatacağı yapraklara engel teşkil ederek katlanmalarına neden olurlar. Ama yılda bir defa yaz sonunda veya sonbahar başında tüm yaprakları keserseniz her bir soğan eşit hızda yaprak uzatır ve birbirlerinin yapraklarını katlayıp kırmazlar.

Devamlı evde tutulanlar (özellikle yazları serin geçen yerlerde veya yaz boyu klima ile serinletilen odalarda) evin ısı ve hava akımları şartlarına göre yılın herhangi bir zamanında çiçeklenebiliyor.

Nasıl çoğaltılır?

Ressam fırçası çiçeği hem soğanları ayırmakla hem tohumla çoğaltılabilir. Soğanları ayırmayı 7-8 yılda bir ilkbahar başında yapmalısınız. Soğanları bağlantı yerlerinden kırarak değil, sağa-sola ve aşağı-yukarı hafifçe zorlayıp çeke çeke kopararak ayırın.

Tohumdan çoğaltma ise şöyle yapılır:

Çiçeklerde tohum oluşması meyve oluşmasına bağlıdır. Meyveler kış sonuna kadar turuncu veya kırmızı renk alır. O zaman tohumları meyvelerden çıkarın. İyice yıkayarak meyve kalıntılarını tamamıyla giderin. İki gün kurutun. Sonra iri taneli kum karıştırılmış toprağa 6-7cm ara ile ekin. Tohumların üstü çok hafifçe, en fazla yarım santim kadar toprakla örtülü olmalı. Gölgeli ve serin bir yerde yaz boyunca toprak kurudukça nazikçe sulayarak bekletin. Tohumlar yaz sonundan önce çimlenmezler. Peki niçin ekmede acele ediyoruz? Çünkü tohumlar nemli toprakta beklemeli. Yoksa kuruyup ölürler. Mini fidelere ilk iki yıl hiç dokunmayın. Sonra ayrı ayrı saksılara dikebilirsiniz -bu iş için ilkbahar başını tercih edin.

Yeni dikilenlerin bakımı

Çoğaltmak için soğanları ayırıp bunları yeni yerlerine diktiğinizde veya tohumdan yetişenleri iki yılı doğdurduğu zaman söküp yeniden diktiğinizde ilk 8 hafta boyunca tam gölge bir yerde tutmalı ve bu süre içinde düzenli sulamayı hiç ihmal etmemelisiniz.

Zararlıları

Sümüklü böceklere ve bahçe salyangozlarına karşı dikkatli olmalısınız. Bazen tırtıllar da yaprakları yiyebilir. Önlem için uygun ilaçlar kullanabilirsiniz.

Faydalanılan kaynaklar

Haemanthus albiflos – pza.sanbi.org

White Paintbrush – louistheplantgeek.com



Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)