Krasula tarzı fotosentez

Bu özelliğe sahip bitkiler gece oksijen salar. Fakat birçokları sıcak ve havasız odalarda bunu başaramıyor ve ölüm sürecine giriyorlar. Gündüz güneş ya da kuvetli aydınlık ve yeterli ısı, gece ise esinti ya da en azından biraz serinlik gerekiyor.

rss

Buna İngilizcede aslında krasula tarzı asit metabolizması (crassulacean acid metabolism). Succulent ve kaktüs türlerinin hemen hepsinde, birçok epifit türlerinde, sis ormanı bitkilerinin çoğunda ve bazı yüksek dağ bitkilerinde görülür.

Derin, çok yönlü ve çok ayrıntılı bir mesele. Hem kısa hem herkesin anlayabileceği tarzda yazmaya çalıştım. Aşağıdaki bilgiler sayesinde bitkilerinizden krasula tarzı metabolizma özelliğine sahip olanları daha sağlıklı yetiştirebilirsiniz. Birkaç püf noktasını çok iyi anlamış olursunuz. Ayrıca bu türlerin gece karbondioksit salmadığını, bilakis gündüz oluşturduğu oksijeni gece salıp onun yerine havadan karbondioksit aldıklarını öğreneceksiniz. Bu özelliğin paşakılıcında olduğu söylentisi yaygındır ama daha birçok türde aynı özellik var.

Krasula tarzı fotosentez şöyle olmaktadır:

Nefes almanın daha fazla aktif olması, havadan karbondioksit alma olayı gece karanlığında, özellikle hava hafif serin esintili ise mükemmel oluyor. Gündüz güneşli sıcak saatlerde ise stomata (yapraklardaki ve taze dalların yeşil kabuğundaki dış doku) hücreleri kapalıdır. Böylece su kaybını en aza indirirler.

Bazı türlerde, özellikle epifit türlerin çoğunda geceleri fazla sıcak olursa stomatanın açılması mümkün olamayabiliyor. Sonuçta fotosentez yavaşlar (tamamıyla durabilir), bitki uyku dönemine (dinlenme dönemine) girebilir. Phalaenopsis orkideleri genellikle yaz sıcaklarında dinlenmeyi tercih ederler. Krasula, Aloe ve Bromeliad türlerinin pekçoğunda da gecelerin fazla sıcak olması gelişimi durdurabiliyor.

Hangi türler neye ne kadar dayanıklı?

Krasula metobolizmasına sahip bitkilerin bazıları bu özelliklerinden dolayı aşırı sıcakta susuz kalmaya müthiş dayanıklı oluyor. Ama hepsi değil. Bazıları sadece soğuk kuraklığa dayanıklıdır. Bazıları hiçbir kuraklığa dayanıklı değildir. Sadece birkaç günlük susuzluğa iyi dayanırlar. Bitkilerin evrimlerinde bazı türlerde bazı özellikler aynı şekilde gelişmiş olsalar da bazı özellikler çok farklı gelişmiştir. Bir yağmur ormanı Phalaenonpsis orkidesinde de bir sıcak çöl kaktüsünde de aynı metabolizma özelliği olabilir ama aynı coğrafyalara uyum sağlayabilmeleri asla mümkün olamaz. Yani bir çöl kaktüsü bir yağmur ormanı ortamına, bir sis ormanı epifitik orkidesi de bir çöl ortamına uyum sağlayamaz. Her türün neye ne kadar dayanıklı olduğu farklıdır. Yetiştirdiğiniz bitkilerin özelliklerini tek tek araştırıp öğrenmelisiniz.

Krasula tarzı metabolizmanın görünen etkileri

Çarpıcı bir örnek siklamenlerden vermek istiyorum. Gerçi siklamenlerde krasula metabolizması söz konusu değil. Ancak konun anlaşılmasına çok iyi ışık tutuyor. Süs siklamenlerinin aynı bir çeşidinin “yaz aylarında” Antalyada yaz boyunca uyuması, Ankarada aktif gelişip yaz ortasında çiçeklenebilmesi böyle açıklanabilir. Yani stomatanın Antalyada sıcakta devamlı kapalı, Ankarada gece serinlerinin sayesinde açık olmasıyla. Siklamenlerin doğasında zaten yaz dinlenmesi var ama süs siklamenleri biraz farklı hareket ediyor. Bütün mesele serin esintileri günün çoğu vaktinde alabilmelerine bağlı.

Kaktüslerin aşırı sıcaklarda susuzluğa müthiş dayanıklılıkları da stomatalarının sıcak havada gündüz boyunca sıkı sıkıya kapalı olmalarına bağlıdır.

Bizim süs bitkilerimize yapabileceğimiz yardımlar

Yazın gelişmesi gereken bitkilerinizden krasula tarzı fotosentez özellikli olanları varsa bu türlerinizin yaz boyunca gelişimlerinin sekteye uğramasını istemiyorsanız geceleri serin esintiler almalarını sağlamalısınız. Daha da serinlemeleri için geceleri üstlerine su fısfıslamalısınız. Böylece stomataları açılır ve gündüz oluşturdukları oksijen dışarı çıkar. Gece boyunca havadan karbondioksit alır depolarlar. Gündüzleyin fotosentez çalışmalarına devam ederler. Her gün böyle devam edebilirlerse hızla büyürler.

Bunlardan epifitik olanlara ise fazla sıcak günlerde geceleri esintiyle beraber su fısfıslamak kesinlikle gerekiyor. Bahar ve sonbahar serinlerinde bile sıcaklık 12 dereceden aşağı düşmedikçe Bromeliadlar gibi sis ormanı türlerinin üstlerine su fısfıslamalısınız.

Dikkat: Esinti yoksa geceleri su fısfıslamak mantar hastalıkları türemesine sebep olur dikkat edin. Yaz sıcaklarında külleme benzeri, bahar serinlerinde mildiyö benzeri hastalıklar peyda olabilir. Esintiyi vantilatörle sağlayabilirsiniz.

Fazla da zorlamayın. Yetiştirdiğiniz bitkilerinizin haklarında ayrıntılı bilgiler araştırın öğrenin. Yazın dinlenmeleri gerekenleri bırakın yazın dinlensinler.

Tarih: 16 04 2013

'Krasula tarzı fotosentez' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Kenan, Kırıkkale says:

    Merhaba, giriş sayfasında “krasula tarzı fotosentez” başlığının yanında fotoğrafı görünen çiçeğin adını yazabilir misiniz?
    ***
    Bakınız: http://azbitki.com/graptopetalum-paraguayense

  2. Aynur, Baku says:

    Merhaba. Ben evde krasula yetistiriyorum. Ama ne yazik ki, son 2 haftadir yapraklari birer birer kuruyup dokuluyor. Evin her tarafinda, pencerelerin altinda kalorifer var. Ne yapmami onerirsiniz?
    ***
    yukardaki açıklamalardan da anlayacağınız gibi, gece karanlık saatler boyunca esinti alması ya da yerinin bir hayli serin olması gerekiyor. Her evde yaşayamazlar.

  3. Emine, Ankara says:

    Gündüz kalorifer ile ısınıyoruz. Akşam saat 6 gibi kaloriferler kapanıyor ve ortam gündüze göre daha serin oluyor. Ofisten çıkarken şarjlı vantilatörü açıp karşılarına koyuyorum şarjı bitene kadar 4 saat kadar çalışıyor. Sizce bu ortamda su fısfıslamam gelişime katkı sağlar mı yoksa mantar hastalıkları riski nedeni ile bundan kaçınmalı mıyım?
    ***
    Madem öyle, işten çıkarken su fısfıslarsınız. Vantilatör olduğuna göre hastalık oluşmaz. Zaten şarj bitene kadar çoktan kurumuş olur.

Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)

Aşağıdaki işlemde eksik rakamı yazın. *