Limon servi, Cupressus macrocarpa ‘Goldcrest’

Cupressus macrocarpa türünün Goldcrest kültivarı peyzajcılıkta ve çiçekseverler arasında çok tutulur. Limon kokuludur.

rss

Limon servi ağacı

Cupressus macrocarpa Kuzey Amerika kıtasında Kaliforniya’nın kıyı kesimlerinin endemik bir bitkisidir. Tuzlu toprağa ve fırtınaların taşıdığı tuzlu deniz suyu serpintilerine  uyumludur.

Cupressaceae (Servigiller) familyasından Cupressus (Servi) cinsinin Kuzey Amerika türlerinden olan Cupressus macrocarpa türünün iki kültivarı peyzajcılıkta önemli yere sahiptir. İkisi de limon kokuludur. Yaprakları sarımsı yeşil, şamfıstığı renginin çeşitli tonlarında.

Cupressus macrocarpa ‘Goldcrest’

Boyu 12 metreyi geçebilir. Kış soğuklarına dayanıklılığı -18°C. Ankara’da kuzeyli rüzgârlara açık yerlerde bile kışa dayanır ama risklidir. Güneye bakan yamaçlarda ve büyük binaların güney taraflarında risk yok. Tüm kıyı kesimlerimizde ve İstanbul’da hiçbir kış koruması istemez.

Cüce limon servi – Cupressus macrocarpa ‘Wilma Goldcrest’

En fazla 2m boylanabilir. Kış soğuklarına daha dayanıklıdır (-30°C).

Limon servi yetiştirme, bakım bilgileri

Aşırı asitli veya aşırı kireçli olmadıkça ve ağır killi olmadıkça toprak seçmezler. Plastik saksılarda yetiştirilecekse killi toprak kullanılmamalı ya da toprağına biraz kum ve ponza taşı karıştırılmalı. Tam gün güneş veya en azından yarı gölge / yarı güneş. Devamlı gölge yerleri sevmez.

İçmekân kullanımı: Evlerde ofislerde bulundurulmaya iki limon servi kültivarı da uygundur denilse de ben doğru bulmuyorum. Yaşasalar bile zamanla hiçbir güzellikleri kalmayacaktır. Güneşe, esintiye, rüzgâra çok ihtiyaç duyarlar.
Eğer ev, ofis vb kapalı yerlerde tutacaksanız toprağına hem kum hem ponza taşı karıştırılması, en başta o şekilde uygun toprakla saksılara dikilmiş olmaları hayati önem taşır. Yoksa kolayca kök çürümesine uğrar ve ölür gider. Sonra güneşli pencere önünde bulundurulmaları, 15 günde bir yönlerinin çevrilmesi, yanındaki pencerenin günün çoğu zamanında açık tutulması gerekir.

Sulama sıklığı: Sulama suyun derinlere ulaşacağı şekilde yeterli suyla yapılmalı. Saksıdakileri sulamada ise alt deliklerden bol bol su akıp gidecek bollukta su gerekir. Limon servilerin toprağını daima sırılsıklam tutmak iyi değil -sulama aralıkları toprağın ıslaklığını yitirmiş ama nemliliğinin azalmamış olduğu şekilde ayarlayarak kontrollü sulayın. Toprak asla kupkuru kalmamalı. Susuzluktan zarar görürse eskisi gibi güzelleşmesi iki yıl alır. Fazla uzun süre susuz kalıp ölme sürecine girmişse bir daha canlanabilmesi mümkün değil. Saksılarda bunlara dikkat edin. Bahçeye dikmişseniz üst yüzey kupkuru olana kadar sulamasanız bile zararı olmaz. Birkaç yıl geçtikten sonra sulama dengelerine dikkat etmek gerekmez. Saksılarda yetiştiriyorsanız dikkatli olmalısınız.

Kardan korumak: Sadece üstünde kar birikintilerinin ağırlığının dallarda şekil bozukluğuna sebep vermesini önlemek için gerekiyor. Yoksa karın zararı olmaz.

Budama: Eğer hiç dokunmazsanız gelişigüzel bir genişleme gösterir. Şeklinin bozulmaması için gelişim zamanlarında aylık budama yapmalısınız.

Besin: Saksılarda yetiştirilen limon servilere gerekiyor. İlkbahardan yaz sonuna kadar, hafif dozajda, her ay, suya karıştırılan genel amaçlı bitki besini. Mesela ev süs bitkilerine olandan uygundur. Üstünde her sulama suyuna karıştırın tavsiyesi yazılı olanlar en uygunu. Siz bunu ayda bir yapın. Mayıs – haziran aylarında 15 – 20 günde bir, nisan, temmuz ve ağustosta ayda bir. Sonbahar serinlerinin geç başladığı yerlerde son bir defa eylülde. Diğer aylarda gerekmez. Yaz mevsiminin ikinci yarısından itibaren gelişim olmasa bile besin vermeye devam etmek sonraki gelişim dönemi için bitkinin güç toplamasına yardım eder. Kış sonunda ilk filizlenme sürecinde hemen besin vermeyin nisanın ortasını veya sonunu bekleyin.

Limon servi nasıl çoğaltılır?

1- Çelik ile çoğaltılır. Ayrıntılı bilgi: » Yarı olgun dal çeliği. Limon servilerde temmuz ikinci yarısında başlamak tavsiye edilir.

2- Tohumdan çoğaltılması: Her iklimde her yıl tohum vermeyebilir. Çünkü polenler kışın veya kış sonunda salınır. Polenleşmenin sağlıklı gerçekleşmesine, tohum oluşmasına uygunsuz hava şartları çoğu zaman engel olur.

Son don olaylarından 1 ay önce (İstanbulda şubat sonunda) tohumları yarım santim kadar gömüp toprağı dağıtmadan usulca sulayın. Geceleri ısı sıfıra, sıfırın altına düşmüyorsa kuzeye bakan cephelerde tutmalısınız. Kış üşümesinden sonra tohumlar aktif hale gelir. Nisan ayı girince güneşli yere alın. Toprak hafiften kurudukça sulayın. Acele etmeyin çok yavaş çimlenirler. Çimlenmeleri nisanda, mayısta veya haziran başında gerçekleşir. Kış üşümesi mümkün değilse tohumları kâğıt havluya serpin, üstüne bir kat daha kağıt havlu ile kapayın, katlayın, bir naylona koyarak tamamen ıslatın, iyice naylona sarın buzdolabında 1C derece soğukta 1 ay bekletin sonra çıkarıp toprağa ekin.

3- Aşılama. Çelikleri köklendirmek hem biraz zor hem her çelik köklenmiyor. Tohumla yetiştirmede ise: Limon servi tam doğal tür olmayıp kültivar olduğundan dolayı tohumdan yetişen fidanlar aynı özellikte çıkmayabilir. Onun için tohumdan çok sayıda fidan yetiştirip aşılamak daha uygun bir çoğaltma yoludur. Esas doğal türü (Cupressus macrocarpa veya Monterey Cypress) Akdeniz ülkelerinde yaygındır. Türkiye’de de Ege ve Akdeniz bölgelerimizde mutlaka bulunur. Bunun tohumlarından fidanlar oluşturup aşılayabilirsiniz.

Limon serviyi diğer servilere aşılamak problemlere sebep olabiliyor. Mesela üst aşı kısmı alt kök kısma göre fazla hızlı ve güçlü gelişim gösterip kök kısım daha zayıf kalır ve ağırlığı taşıyamaz. Sonuçta rüzgar limon serviyi topraktan sökebilir, devirebilir. Daha da kötüsü gövde aşılı yerden kırılır. Kendi tohumundan (veya doğal türünün tohumundan) yetiştireceğiniz fidanları aşılamak daha iyi.

Limon servileri aşılamada kullanılacak servilerden en iyisi Cupressus x leylandii’dir. Daha çok Leyland servi olarak bilinir. Leyland serviler hibrittir. Daima çelikle çoğaltılır (yarı olgun dal çeliği sayfasındaki ulule göre). Bunun da en iyi çelik köklendirme zamanı yine temmuz ikinci yarısında başlamaktır. Köklenme üç ay içinde gerçekleşir. Çelikler köklendiği takdirde büyüme çok hızlı oluyor. Kışın özel ısı ve ışıklandırma ile gelişmesine devam edip iyice kuvvetlenmesini sağlayabilirsiniz. Bunlara aşı ne zaman uygunsa üstlerine limon servi aşılayabilirsiniz. Toprakta kökler kuvvetli gelişir ve üstte büyüyen aşı kısma hem kuvvetli destek olur hem mükemmel besleyicilik sağlar. Üstelik bu sayede -30C derece kış soğuklarına rahat dayanan ve çabuk büyüyen limon serviler elde edersiniz.

'Limon servi, Cupressus macrocarpa ‘Goldcrest’' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Elif O.D. -İstanbul says:

    Balkonumda bir tane var. Her gördüğüm bitkiyi almak istediğim ve genelde de aldığım için :) birçok farklı tür var. ama iyi ki de almışım dediğim bir ağaç. Dış mekanda her zaman yeşil kalan ve balkona bahçe havası katan bitkilerden.

  2. Nezaket Y. -Ankara says:

    Ev için bir tane aldım fakat susuz bırakmışım herhalde. Dalları sertleşmiş kurumuş gibi. Şu an yeterince suluyorum. Kendine gelir mi acaba? Saksısı da aldığımdaki küçük saksı. Aldığım yer hemen değiştirmeyin demişti.
    ***
    Belki de susuzluktan değil havasızlıktan bozulmuştur. Hangi tür olursa olsun evlere ofislere sonbahar ortasından ilkbahara kadar hiçbir bitki almamalısınız. Çünkü bu dönemde pencereler hiç açılmaz. Bitkiler sağlıklı yetiştirildikleri yerden aniden kapalı havasız esintisiz ortama geçince şoka uğrayıp ölürler. Limon servi zaten bir ev bitkisi değildir. Sadece hava sirkülasyonu mukemmel olabilen evlerde hayatta kalabilirler ama iyi bir gelişim göstermezler. Sizinki eğer hâlâ hayatta ise dışarda tutun böylece canlanır.

  3. Fulya, İstanbul says:

    Bahcemde evimin etrafını cevrelerden yaklasik 100 adet limon camım var. dikileli 2 sezon oldu. su anda bazıları cok guzel büyümüşler. bazilarinda da sarama ve kuruma oldu. evim güney batı cepheli ve sürekli güneş alıyor. duzenli olarak bahçıvan tarafından sulanıyor. fakat belli bölgelerdeki sarama ve kuruma cok oluyor. agaclarimi değiştirmek zorunda bile kalıyorum. duvar görüntüsü için edildiğinden her yerinin aynı büyümesin istiyorum. agaclarimdaki kurumanın sebebi ne olabilir?
    ***
    Yarısından çoğu iyi durumdaysa bozulanlar anlaşılan dikerken kökleri zarar gördü ya da önceki yerlerinde kökleri iyi gelişmemişti. Gelişim zamanlar kış sonu ile yaz başı arasındır. Önümüzdeki bahara kadar tamamen kuruyanlar olursa yerlerine yenilerini dikersiniz. Yoksa sağ kalanlar baharda canlanır diğerleri gibi sağlıklı devam ederler.

  4. Bayram, Samsun says:

    Samsunda serada köklendirdiğim limoni selvi fidanlarını seradan dışarı çıkardım. bir günde cansız bir görünüm aldı. buruşuk bir hal aldı. fazla sıcak da yok. acaba neden? kuruma olasılığı var mı?
    ***
    İlkbahara kadar yine serada tutmalısınız. Acele etmeyin. Anlaşılan henüz sağlıklı köklenme olmamış.

  5. Elif, İzmir says:

    Yazlığımızın bahçesinde 2 adet limon servi mevcut. Önceleri çok güzel büyüyor şeklinde düşünürek daha sonra da gidip ilgilenemediğimiz için hiç budama yapılmadı. Ağaçlarımız çok sağlıklı ancak boyları 4,5 – 5 metreyi bulduğu ve evin yakınında olduğu için, hem dalları odalardan girme durumunda hem de hava sirkülasyonunu kesmiş durumda. Acaba üstten 2,5 metre kadar kesilse, ağaçlarımıza zarar vermiş olur muyuz? Bu sorunun çözümü konusunda yardımcı olursanız çok memnun olurum.
    ***
    Çamlara tepe budaması yapmak ömrünü kısatır, bodur bırakır. Yan dallardan budayın yükselsin.

  6. İrfan U. -İzmir says:

    merhaba evimin bahçe duvarı yerine 120 tane limon servi ektim boyları bir iki metre arası boyları büyük olanları budamak istiyorum ama budamak için doğru zaman hangi aydır bilmiyorum bana bu konuda yardımcı olurmusunuz saygılar.
    ***
    Şu an için pek bilgim yok fakat kozalaklı bitkilerde kısaltma budaması iyi değil diye biliyorum.

  7. ebrar izmir says:

    Ben ticaret amaçlı limon selvi yetiştirmek istiyorum nereden danışmanlık alabilirim ? Teşekür ederim.

  8. Yiğit, İzmir says:

    Bodur tutarak evimizde bakıcaz. pencere ve balkonumuzda yer yok. biraz dışarı çıkarsam biraz içeride dursa olur mu?
    ***
    Ev bitkisi değil. Evde yetiştirmek için devamlı açık tutabileceğiniz ve kuvvetli güneş alabilen bir pencere önünde olması gerekir.

  9. Tutku, İstanbul says:

    Ben limoni servimi balkonda yetiştiriyorum. Apartmanımızın bahçesinde inşaat çalışması olduğundan ekmedim ve saksıda büyüsün istiyorum. Saksıda sulama dışında ne tür bakım yapmam lazım? Gübreleme, Saksı büyüklüğü vs.
    ***
    Yukarda bakım bilgilerinde saksıda bakımı sulaması için de bilgi var. Lütfen okuyun. Her yıl veya iki yılda bir, kış sonunda az farkla büyük saksıya aktarmak iyi olur.

  10. Serkan, İstanbul says:

    Ben limon çamlarımı (20 adet) 10.10.2013 tarihinde bahcemın duvar dibine 1m. ara ile diktim. duvarın onune çam dıkmek için 40cm bir kanal hazırlamıstım. dibinde yer yer betonlar var. duvarın ve kaldırımın betonları mumkun oldugunca betonları kırmaya calıstım. yaklasık 35cm. derine diktim. beton zarar veriri mi? hangi aralıklarla sulamalıyım? hem yazın hem kısın.
    ***
    Sulama aralıkları toprağın niteliğine bağlı. Hiç kurumuyorsa hiç sulamamalısınız. Çabuk kuruyorsa kışın (yağışsız zamanlarda) toprak iyice kuruduğu zaman sulayın. Yazın kaydadeğer bir kuruluk gördükçe sulayın. İki yılı geçince sulamaya pek gerek kalmaz çünkü kökler yeterince derine gitmiş olur. Betonun zarar vermesi belki toprağı fazla alkalinli etmesi yüzünden olabilir. Eğer hayatta kalırlarsa zamanla kökler derine gideceğinde sorun olmaz.
    1 metre ara fazla sık. Büyüdüklerinde bir hayli sıkışık olacaklar. Fidan dikerken 10 yıl sonra ne kadar gelişeceklerini hesaba katarak ağaç türüne göre mesafeyi ayarlamak lazım.

  11. Onur Ç. -Tekirdağ says:

    Merhabalar ben 2 adet limon cami alip bugün balkonumun güney tarafina buyuk saksilara ektim. simdi 40-50cm arasi. umarim cabuk ve guzel sekilde buyurler.

  12. Deniz, İzmir says:

    Bahçemde iki tane limon selvi var. Bahçıvan araları kuruduğu için budamış. Fakat çok çirkin bir görünüm oldu. Ağacı arasından iki bölümden dallarını keserek budamış ve bu aralar boş kaldı. Sadece gövdesi görünüyor. Sonradan burdan tekrar dallar çıkar mı?
    ***
    Pek sanmıyorum. Eğer dalları tamamen dipten kesmemişse ve o dallar kurumamışsa onlar filizlenir. Şimdiye kadar filizlenmeleri gerekirdi.

  13. Ali, Kocaeli says:

    Yaklaşık iki ay önce diktiğim 1,5m boyundaki limoni servilerimizin bazıları ortalarından kurumaya başladı. Ne yapmalıyım.
    ***
    Toprağında sorun yoksa ve fazla susuz bırakmamışsanız sebep önceki yerinde hızlı ve kof gelişim göstermiş olmasıdır diye düşünüyorum. Gelecek yıl toparlanır.

  14. Kadir, İzmir says:

    Geçen sene alacağım arsanın etrafına çit amacıyla limoni servi aldım. Arsa olmayınca saksıda kalmak zorunda kaldılar. Bir yerde muhafaza ettim. Geçen gün alttan kurumalar olduğunu fark ettim. Bunun nedeni saksı değişimi yapılmamış olması mı acaba?
    ***
    Neticede bunlar ağaç fidanları. Plastik saksıları kısa süreli amaçlıdır (esas yerlerine dikilinceye kadar, kıs süreliğine). Saksıda yetiştirmek isterseniz mutlaka büyük ve kalın kenarlı çömlek saksı kullanmalısınız. Bunlar serin toprak sever. Genç fidanlar sıcak toprakta bozulur. Ayrıca biraz uzun bir süre susuz kalsalar ölüm süreci başlayabilir. Hem sıcak hem susuzluk ikisi bir arada olursa fidanlar için felaket.

  15. Kadir, İzmir says:

    Bu felaketin önüne geçmek için daha büyük saksıya alıp gölgede tutmam olumlu anlamda bir sonuç verir mi acaba? Bunun için yaz mevsimi uygun mudur?
    ***
    Kökleri hiç rahatsız etmeyecekseniz her zaman uygundur. Tam gölge iyi olmaz. Ayrıca yeniden filizlenmesi genellikle sadece kış sonlarında oluyor. Yani gerekenleri yapmakta geç kalmışsınız.

  16. İrem Ö. -İzmir says:

    Migrostan sarılığına vurulup limon servi aldım. Penceremin önüne koydum.. Çok güneşe maruz bırakmadım yakar falan diye. Her şey yolundaydı. İki gün eve uğramadım bir geldim ki çıtır çıtır. Dokunduğum dalları elimde kalıyor. Suyu falan vardı ne oldu acaba? Nasıl kurtarabilirim?
    ***
    Evde havasız ortamda kökler çürümüş olmalı. Eğer öyleyse kurtarma şansınız yok.

  17. Serpil, İstanbul says:

    Bahçemizdeki limon selvilerimizin bazı dalları kurumaktaydı. Dalın ana dala birleşme yerinden kırıp baktığımızda bir minik kara böcek olduğunu gördük. Anladık ki bu böcekler dalları kurutup döküyor. Bu konuda bana ne yapmamı önerirsiniz?
    ***
    Bu konuda henüz bilgim olmadığı için size tavsiyem zirai mücadele ilaçları satan bir yere gidip onlara durumu anlatmanız. İlgili bir ilaç mutlaka vardır.

  18. Ezgi, ankara says:

    … …
    ***
    Açık havada tutmalıydınız. Bu şekilde her gün daha da kötüleşecektir.

Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)


7 − 4 =