Çin Çilek Ağacı, Myrica Rubra

Hem lezzetli hem sağlığa faydalı meyveler veren, çok yağışlı iklim isteyen bir ağaç. Türkiye’de orta ve doğu Karadeniz bölgemizde yetiştiriciliği yapılabilir.

rss

Çin Çileği (Myrica Rubra) kışın yapraklarını dökmeyen, 10 – 20 metre yüksekliğe ulaşabilen bir ağaçtır. Anavatanı güney Asya, özellikle güney Çin bölgesidir. Meyve iriliği, rengi ve olgunlaşma süreci farklı olan birkaç türü var. Meyvesi Çin ve çevresinde binlerce yıldır oldukça fazla sevilir ve çok para getirdiği için ticari değeri yüksektir. Meyvesi önemli olmayan Myrica Rubra türleri parkların bahçelerin süslenmesinde kullanılır.

Çin çileği

Çin çileği

Yurdumuzda bulunan, bu bitkinin meyvelerine benzer meyveler veren kocayemiş ve andarhane tamamıyla farklı türlerdir. Çin çileği ile hiçbir alakaları yoktur.

Myrica Rubra ‘Dioecious’ bitkilerdendir yani ağaçlar ya erkek ya dişidir. Erkek ağaçlardaki çiçeklerin polenleri dişi ağaçların çiçeklerine genellikle rüzgârla ulaşır.

Meyvesinin kalitesi ve sağlığa faydaları

Avrupa’da Yumberry adı ile Çin çileğinin meyve suyu satılır. Çin çileği meyvelerinde doğal olarak şeker ve çeşitli doğal meyve asitleri bulunduğu için çok güzel lezzettedir. Vitaminlerce ve minerallerce zengindir. En çok C vitamini içerir. Lezzetli meyveleri çiğ olarak yenebildiği gibi meyve suyu, reçel, şekerlemeler ve alkollü içki yapımında da kullanılır. Yüksek tansiyona, kalbe, mide rahatsızlıklarına, kolesterole iyidir. Görmeyi keskinleştirir katarakt oluşmasını önler. Daha birçok faydaları anlatılıyor.

Yetişeceği bölge özellikleri

Subtropikal iklimlerin bitkisi olan Çin çileği nemli hava ve asitli toprak istiyor (pH 4 – 5). Az asitli toprakları da tolere edebilir (pH 6 – 6,5).

Kışın en fazla sıfırın altında on derece (-10°C) soğuğa dayanabilir. Yazın 35 dereceden fazla sıcağa dayanamaz. Kışın don olaylarının sık ve yoğun olduğu yerlerde kışın hayatta kalabilse de iyi bir verim beklemeyin.

Güneşli, açıklık yerleri sever. Büyük ağaçların altı uygun değil.

Dikileceği toprak humusça zengin değilse toprağa leonardit karıştırılması çok iyi olur.

Yıllık yağış miktarı ve aylara göre yağışların dağılımı meyve kalitesinde ve verimliliğinde önemlidir. Yıllık ortalama 1300-1700 mm civarlarında yağış yeterlidir; ilkbahar aylarında (mart, nisan) ise ayda 160 mm’den az olmamalıdır yoksa meyvelerde kalite ve verim düşer.

Havanın yüksek nemliliği de büyük önem taşıyor zira düşük nemli hava bu bitkinin çiçeklerinin polenleşmesinde elverişli olamıyor.

Yurdumuzda Çin Çileği üretimi

Çin çileği ağacı

Çin çileği ağacı

Yukarda anlattığım gereksinimlerine göre, Orta ve Doğu Karadeniz bölgemiz için oldukça uygun bir bitkidir. Zaten Türkiye’de ticari maksatla Çin Çileği yetiştiriciliğine Orta Karadeniz bölgesinde Tosya’da dışarıdan getirilen Myrica Rubra fidanları dikilerek başlandı. Oysa Giresun, Ordu, Trabzon ve Rize’ye daha uygundur. Yüksek ve iç kesimlerde sert kışlar verimi düşürür.

Budama

Meyveler bir yaşındaki dallarda olduğu için budamada dikkatli olunmalıdır. Uzayıp gitmesine izin verilmezse fındık gibi çalı şeklinde yetiştirilebilir. Bu tür budama ceviz ağaçlarında da yapılıyor, böylece devleşmeyen ağaçlardan ürün toplamak kolaylaşıyor.

Çoğaltılması

1- » Yarı olgun dal çeliği: Zamanı çin çileği için temmuz – ağustos ayları. Çelikler topuklu olmalı (bir daldan çıkmış yan dal, bağlı olduğu dala birleştiği yerden, o dalın dış kabuğu ile alınmalı). Çelik uzunluğu 8cm kadar olacak.

2- » Olgun dal çeliği: Kasım aralık aylarında yapılmalı.

3- » Daldırma: Basit daldırma metodu ilkbaharda başlatılmalı.

4- Tohum ile çoğaltılmasında tohumlar sonbaharda çok hafif gömülerek ekilir. Kışı toprakta üşüyerek geçiren tohumlar ilkbaharda çimlenir.

5- Ayrıca köklenmiş kök sürgünleri (piçleri) kışın bitkinin uyku döneminde ayrılmakla çoğaltılabilir.

Tarih: 18 07 2010

'Çin Çilek Ağacı, Myrica Rubra' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Aslı says:

    Aslen Giresunluyum. Burada Çin çileğini görünce çocukluğum (35 yıl öncesi) aklıma geldi. Bir komşumuzun bahçesinde vardı. Hatta meyve zamanı dallarını koparır vazoya koyarlardı. Uzun zaman dayanırdı. Gidip gelen minik meyvelerden atarddı ağzına. Demem o ki Giresunda bu bitki zaten yetişiyor fakat tarımı yok. :)
    ***
    Bahsettiğiniz bitki çin çileği değil, kocayemişi.

  2. Ziya Türk says:

    Yurdumuzun çok yerinde dağlarda yetişir. Benim yöremde anderhane denir. Ayı yemişi denir. Koca yemiş diyen de var.
    ***
    Meyveleri lezzetli olanı kocayemişidir. Çin çileği ile alakası yok.

  3. Ali K. -Trbzon says:

    Çİn çilek ağacı (myrica rubra) kocayemişe yani halk diliyle anderhaneye benzemektedir. Ancak yaprak yapısı bakımından farklıdır yaprak olarak manolyaya benzer. Hem salkım şeklinde hemde kiraz gibi meyveler vermektedir. Ayrıca kocayemişten daha iriliğe sahiptir. kendi ürettiğim 10adet fidanım bulunmaktadır.
    ***
    Evet Çin çilek ağacı bambaşka bir tür. Yaprakları da dediğiniz gibi büyük ve farklı.

  4. Mehmet, Tosya says:

    Siteniz çok güzel ve bilgilendirici olmuş. Yazının başlığı ilgimi çekti hemen başladım okumaya. Çin çileğinin faydalarını okudukça acaba bizim Tosya’da yetişir mi diye düşünmeye başlamıştım ki yazının devamında Tosya’da yetiştirilmeye başladığını okudum şaşırdım. :) Evet başka kaynaklara da baktım bizim burada yetiştiriliyormuş. Bakalım bu sene gidip yerinde göreceğim meyvelerini.

  5. Barış M. -Bolu says:

    Ben de çin çileği fidanından istiyorum. Bu konuda bana yardımcı olabilecek biri, gönderebilcek biri var mı? Belki buralarda dağlarda bitiyordur kendiliginden sonucta Bolu da karadeniz iklimine sahip. Ama bitkiyi ayırt etmekte emin olamam. Annemin bazı rahatsızlıklarına iyi geleceğini düsündüm yazıyı okuyunca. O yüzden merak ettim.
    ***
    Sağlık meseleleri çok ciddi şeyler. Böyle olmadık şeylerde muciza aramayın. Yapacağınız şey günümüzün tıp imkanları ile annenizin rahatsızlıklarının sebebini öğrenerek gereken tedaviye hiç vakit kaybetmeden başlamanızdır. Hem bu bir ağaç. Ha deyince meyve vermez, meyvesi her mevsimde olmaz.

  6. Mustafa Karaçiftçi says:

    Yaprağını dökmeyen “ağaç çileği” şeklinde arama yapınca sitenizle karşılaştım. Kastamonu Ağlı ilçesindeyim. Buraya 6 Mayıs günü Azdavay ilçesinden çarşı ortasında bu fidanlar satılıyordu. Üç tanesi on liradan. Bana on liraya dört adet verdi.Yaz boyu çocuğa bakar gibi bu bitkilere çocuk gibi baktım. Yaz boyu bir gelişme göstermediler. Bu oldukça ilgimi çekti. Birçok araştırma yaptım ve kimseden bilgi alamadım. Bendeki bu dört fidan buradakilerden olduğunu sanıyorum.
    Çok ilginç bir şey oldu. Havalar soğuyunca benim fidanlarda büyük bir gelişme oldu. Canlandılar, filiz vermeye başladılar. Malum kış yakın. Bunları içeri alsam mı almasam mı diye düşünürken burayı buldum. Ben emekli öğretmenim. Oğlumun tayini için buralara geldim. Bir süre daha kalacağız.
    ***
    Mustafa bey, bu bitkinin Ağlı kış şartlarına dayanacağını sanmıyorum. Hem ağaç çileği başka, kocayemişi ve andarhane bitkilerine deniyor. Sizin fidanlar büyük bir ihtimalle kocayemişidir.

  7. Yaşarikis, Samsun says:

    Çin çilegi bitkisi 1979 senesi izmir focada askerken daglık yamaclarda cok vardı. Ne oldugunu bilmeden cok yedik. Güzel hoş aroması olan bir meyva. Bugün gürcistan uyruklu bayandan birkac ağac cileği fidesi aldım. Yanlız sitenizde gördügüm meyvadan farklı. Normal meyvası yer cilegi gibi. Dikecem tutarsa sizlerle paylaşırım.
    ***
    Foçadakiler çin çileği değil, kocayemişi.

  8. Fuat, Antalya says:

    İki yıl önce çilek ağacı fidanı diye iki adet fidan aldım. Fidanı satan kişi bu fidanların Rusyadan geldiğini ve soğuk iklime dayanıklı olduğunu söylediği için yayladaki bahçeme diktim. Bu fidanların bir yıl içinde meyve vereceğini şöylemişlerdi ancak iki yıldır hiçbir meyve görünmedi. Ağaçların çilek ağacı olduğundan şüphelenmeye başladım.
    ***
    Soğuk iklim demekle genelde kışları sert geçen karasal iklim kastedilir. Rusyada öyle yerler çok. Eğer o tür iklimin bitkisiyse kesinlikle çin çileği değildir.

  9. Sancar, İzmir says:

    Ağaç çileği yada Çin çileği denilen bitkinin meyveleri çok hoşuma gidiyor. Ben de onu üretmeyi düşünüyorum. Muğla dağlarında ve İzmir Kemalpaşa, Armutlu, Ören dağlarında bulunduğunu biliyorum. Yetiştirmek istiyen arkadaşlar kök sürgünlerinden çıkarıp dikebilirler.
    ***
    Ağaç çileği, kocayemiş aynı şey. ama onlar çin çileği değil.

  10. Gulsah Sener says:

    Ailemim İzmit Kandırada bir arazileri var. Yapragını dokmeyen bır agac turu bakarken bu site ile karsılastık. Meyveleri gercekten hos:) Biz o bölgede yetiştirebilir miyiz? İstanbulda da bir yerimiz var. Ve en onemlisi birkac fideciyi aradık fakat onlarda mevcut degil. nereden bulabiliriz fidesini? En azından bir deneme yapabiliriz yardımlarınız ile.
    ***
    Hem İstanbulda hem Kandırada yetiştirilebilir ama toprak asitli olmalı. Fidanlarını nereden temin edebilirsiniz, maalesef bilmiyorum.

  11. Cem A. -İstanbul says:

    Yazınızı göreli 1 ay oldu. O günden beri almak için araştırıyorum. Lakin hiç bir yere bulamadım.
    ***
    Bulabileceğinizi sanmıyorum. Bulsanız da onlar büyük bir ihtimalle başka türlerdir. Birkaç yıl önce Tosya’da yetiştiriciliği başlamıştı. Gelişmelerden haberim yok.

Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)

Aşağıdaki işlemde eksik rakamı yazın. *