Nematod (ipsolucan)

Nematotlar solucanlara benzeyen çok küçük canlılar. Boyları bir iki mm, en fazla yarım santim olur. İncecik ve renksiz olduklarından dolayı gözle görülmeleri mümkün değil.

rss

Nematotlara Türkçede yuvarlak solucan ve ipsolucan isimleri verilir. Hayvanlarda ve insanlarda sindirim sisteminde parazit olarak yaşayan nematotlar var, bitkilerin köklerine zarar veren nematotlar var. Ayrıca kök yiyen kurtlarla mücadele için kullanılan nematotlar var (kurtların içine girer kurtları öldürürler). Solucanlara benzeyen daha ilkel hayvanlardır. Bitkilere zarar veren nematot türleri köklerde tümörler, kistler ve hastalıklar oluştururlar.

Burada konu bitkilerin köklerine zarar verici nematod çeşitleri.

Nematotlardan Meloidogyne cinsinin 60’tan fazla türleri var. Hepsi de bitkilerin köklerine büyük zarar verir. Bütün dünyada en yaygın ve en fazla zararlı olanları şu dört tür: M. javanica, M. arenaria, M. incognita, and M. hapla.. İngilizcede bunlara root-knot nematodes denir.

Tahıllar, sebzeler, meyve ağaçları, çimler, süs bitkileri.. Her alanda zararları büyük. Hangi tür bitkilere zararları oluyorsa zaten o türle ilgili araştırmalarınızda “zararlılarından” bahsedilirken öğrenirsiniz. Her tür bitkiye ilişmezler. Süs btikilerinden başlıca gardenya, japongülü (hibiscus), lantana çalı minesi, pittosporum, gül, kolyos çiçeği, hercai menekşe köklerini severler.

Nasıl anlarsınız?

Netamot, yuvarlak solucan köklere etkisiHer şey dört dörtlük mükemmel olduğu halde gelişemeyen bitkilerinizi sökün kökleri kontrol edin. Nematodların olduğunu köklerdeki tümörlerden anlarsınız. Resimdeki gibi. Ayrıca aşağıda yazdığım gibi farklı şekillerde etkileri de olabiliyor.

Nematodların köklere zarar verme tarzı

Nematotların zararları genç bitkilerde ölümcül, olgun bitkilerde ise verim kaybı şeklinde görülür. Şu şekilde: Nematotlar köklerde tümör gibi mini yumrular oluşmasına sebep oluyor. Bitkinin fotosentezle ürettiği şeker vb besinler oralarda sızıyor, bitkinin fotosentez emekleri kısmen ya da tümüyle boşa gidiyor.

Köklerdeki alametleri genelde resimde gördüğünüz gibidir. Ama çok çeşitli nematotlar var. Bazı nematotların etkisi sonucu minicik yuvarlak kistler (yumurta torbaları) köklere yapışıktır. Bazıları köklerde kara lekeler yapar ve kök çürümesine sebep olur. Bazıları da köklerdeki tüm gelişimleri durdurur.

Nerede bulunurlar?

Kış mevsiminin uzun sürdüğü ve yazları aşırı sıcakların görülmediği doğu illerimizin topraklarında nematot olmaz. Diğer bölgelerde birçok nematot çeşidi var. Bitkilerin ilaçlandığı ve topraktaki mikroorganizmaların azaldığı yerlerde hızla çoğalırlar.

Mücadele, üremelerini kontrol altında tutma

Aşağıdaki gibi önlemler alırsanız zamanla sayıları azalır zararları ortadan kalkar.

Saksılardaki süs bitkilerini kurtarmak için toprağı değiştirmelisiniz. Pastörize edilmemiş (veya sterilize edilmemiş) kompost çürüntülere az miktarda eski sığır gübresi karıştırın. Bitkinize uygun toprağı da bu karışımla yarı yarıya karıştırın bitkinizi yeniden dikin. Bir yıl boyunca özel bitki besini vermeyin (ama gübre şerbeti verebilirsiniz). Topraktaki sağlıklı mikroorganizmalar, mantarlar nematotların yaşamalarına üremelerine son verir.

En etkili mücadele yüzde yüz doğal çevre, yüzde yüz organik tarım

Toprağı Meloidogyne nematotlarından kurtarmanın en etkili yolu Paecilomyces lilacinus mantar hastalığının kullanılmasıdır. Bu mantar bitkilere zarar vermez. Nematotlara zarar verir. Bu mantar gerçi dünyanın her yerinde toprakta var fakat çağımızın toprak ilaçlama belası, bitkilerin mantar hastalıkları için kullanılan kimyasalllar ve suni gübreler birçok faydalı mikroorganizmayı topraktan yok ediyor meydan nematotlara kalıyor. Bakın bu konuda da insanların doğal dengeleri bozmaları söz konusu. Normalde nematotlar da onların düşmanı mantar hastalıkları da aynı toprakta bulunur. Böylece nematotlar bitkilere önemli bir zarar verecek kadar çoğalamazlar.

Doğal gübre ve ilaçsız kompost

Doğal hayvan gübreleri ve kompost çürüntüler toprakta birçok mikroorganizmayı faaliyete geçirir. Nematot düşmanı mikroorganizmalar artar ve nematotlar yok olur.

Toprağı çapalama

Güneş de nematot düşmanıdır. Yukardaki diğer önemli gereklilikleri öncelikle yapmak suretiyle nematotları etkisiz hale getirebilirsiniz.

Her yıl farklı mahsul yetiştirmek

Domates, biber vb patlıcangillerden bitkileri ve bamyaları nematotlar çok sever. Hızla ürerler. Sonraki yıl çok daha fazla üreyeceklerdir. Aynı bir alanda aynı tür sebzeleri üç yılda bir yetiştirin.

Doğallığa dönmek lazım

Yazılarımı takip edenler biliyor bahçe topraklarında suni gübre kullanmayı bile tavsiye etmiyorum. Külleme, mildiyö vb mantar hastalıkları için ilaç değil doğal çareler öneriyorum. Mesela bahçenizde gül mantar hastalıklarına mı yakalanıyor, gece sulaması yapmayın sulamayı toprak kurudukça sabahları yapın. Yine de oluyorsa o bahçede gül yetiştirmekten vazgeçin. Başka alternatif bitkiler bulun. Her zaman kimyasal ilaçlarla mı yaşıyacaksınız? Taşıma suyla değirmen dönmez. Dönse de sonuçta neler oluyor her gün başka bir felaket ekosistem çöküntüsü haberi alıyoruz. Nematot salgınları da bunlardan biri.

Bir söz var: Herkes kendi kapısının önünü süpürse dünya tertemiz olur. Peki düşünün: Herkes kendi bahçesinde kimyasal tarım ilaçları kullansa ne olur? Olacağı şu: Zaten bir hayli zarar görmüş ekosistem büsbütün çöker.

Tarih: 12 05 2013

'Nematod (ipsolucan)' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Şeyma says:

    Çiçeğimin toprağında şeffaf ve gözle zor görülen canlılar var. Bunlardan olabilir. Hazır toprak kullanıyorum. Ne yapmalıyım? Toprakla ilgili hiç sorun yaşamadım şimdiye kadar.
    ***
    Ondan olacağını sanmam. Toprakta her çeşit canlı olabiliyor. Benim bitkilerimin topraklarında her şey var. Ciddiye almıyorum. Bir zararlarını görmedim.

Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)

Aşağıdaki işlemde eksik rakamı yazın. *