Onbir ay çiçeği, Primula Obconica

Onbiray çiçeği aslında bahçe ve balkonlar için olup evlerde pencereye çok yakın, esintili, ara sıra rüzgar alan, kuvvetli aydınlık yerlerde yetiştirilebilir. Sıcak havayı sevmez.

rss

Genel özellikleri

Primulaceae (çuhaçiçeğigiller) familyasından Primula Obconica yılın çoğu zamanında çiçek açabildiği için bizde onbiray çiçeği denmiş. Aslında yılın her zamanında çiçek açtırabilmek zor. ingilizcede zehirli çuha derler (poison primrose).

Anavatanı, yaşam alanı

Çin’in subtropikal iklimin hüküm sürdüğü güneybatı kesimlerinin dağlarında 500 metre – 3000 metre arası yükseklerde sis ormanı iklimine benzer hava şartlarının orman altı bitkisidir. Londra’dan daha az güneşli olan bölge yılın çoğu zamanı bulutlu ve yağışlıdır. En yağışlı aylar temmuz ile ağustos ayları, en az yağışlı aylar ise kış aylarıdır. Mart ayında hava ısınır tabiat canlanır. Onbiray çiçeği kışın yapraklarını döken ağaçlarla kaplı ormanlarda yoğun çürüntülü humus birikimli topraklarda ve aynı şekilde humus birikimli kaya çatlakları arasında yaşar.

Yetiştirilme şartları, evlerde bakımı

Onbir ay çiçeği evlerde yetiştirilebilir fakat daima serin nemli esintiler ister. Yoksa evde gelişimi durur ve bozulmaya başlar. Bahçelerde gölgeli serin yerlere daha uygundur.

Şubat sonundan kasım sonuna kadar direkt güneşten korumalısınız. Bahçelerde tam gölgeye uyum sağlar. Evlerde ise yeri şiddetli aydınlık olmak zorunda. Sadece direkt güneşten koruyun (kış hariç).

Kışın -12C derece soğuklara dayanabileceği söyleniyor. Pek sanmıyorum ama -8C dereceye kadar dayanabilir. İstanbul’da güneye bakan cephelerde kışın soğuktan hiç zarar görmeyeceği kesindir. Esas tehlike yaz sıcakları. Yaz boyunca kuzeye bakan esintili rüzgarlı cephelerde tutmalısınız.

Onbir ay çiçeği
Onbiray çiçeği
Familya: Primulaceae (çuhaçiçeğigiller)
Cins: Primula. Tür: P. Obconica
Sulama sıklığı: Doğru toprakta olmak şartıyla kış soğuklarında çok seyrek sulayacaksınız. Toprak kışın tamamen kurumayacağı gibi ıslak hiç kalmayacak. İlkbaharda gelişim başlayınca sulama yavaş yavaş arttırılacak.

Uygun toprak hazırlama

Havadar, suyu iyi süzdüren, humuslu her toprak uygun olabilir. Daha iyisi aşağıdaki iki formülden birini yapmanızdır.

En sağlıklısı: 6 ölçü humuslu doğal toprak + 2 ölçü hindistan cevizi lifleri + 2 ölçü ince ponza taşı..

Diğeri formül: 5 ölçü humus katkılı hazır poşet toprak + 2 ölçü ince ponza taşı.

Saksı: Eğer bir saksıya birkaç ayrı kök dikmezseniz büyük saksı istemez. Onbir ay çiçeği piyasada genelde gereğinden büyük saksılarda satılır. Ortalama olarak 12cm çapında, 12cm derinliğinde saksı yeter. Her yıl kökten ayırmak ve toprak yenilemek şart yoksa yaşatamazsınız.

Besin verme: İlkbaharda ilk yapraklar gelişimini tamamlayınca başlayarak her 4 sulamada bir defa suyuna genel amaçlı sıvı bitki besini karıştırın. Gelişim ne zaman durursa dinlenmeye geçerse o zaman besin vermeyi bırakın (ayda bir daha hafif dozajda verseniz iyi olur).

Yaz / kış dinlenmeleri

Onbiray çiçeği yazın aşırı sıcak olan memleketlere uygun değil. Yazın sıcaklardan dolayı yaprakları bir hayli kötüleşmiş olarak serin rüzgarlı yerde koruyabilirseniz iyi bir dinlenme geçirmiş olur. Sonbaharda canlanıp çiçeklenir. Kışın fazla sıcak olmayan, esintili, güneşli bir yerde çiçeklenmeye devam eder. Yazın tekrar dinlenmeye çekilir.

Yaz mevsiminin serin geçtiği yerlerde ise kışın dinlendirmelisiniz. Yaz aylarında sık sık yıkamak, sık sık sulamak ve kuzeyli rüzgarlara maruz bırakmakla sağlıklı bir şekilde çiçek açtırabilirsiniz.

Çiçeklenmesi

Güneş doğduktan batana kadar şiddetli aydınlık olabilen yerlerde mayıs ortasından ağustos ortasına kadar çiçeklenmeye ara verebilir. Çok uzun gündüzlerde çiçek açmama eğilimi var.

Onbiray çiçeğinin çoğaltılması

Hassas bir bitki olup her yıl kökten ayırarak çoğaltmazsanız yaşatamazsınız. Yani yılda bir defa gençleştirme istiyor. Yetiştirme şartlarınıza göre eğer yazın dinleniyorsa yaz sonunda, henüz canlanmaya başlamadan önce.. Eğer kışın dinleniyorsa kış sonunda, henüz uyanma başlamadan önce toprağından sökün ayrılabilecek yavruları ayırın. Ana bitkinin kökünü sadece 3cm kalacak şekilde kesin kısaltın. Taze toprağa dikip suladıktan sonra yeri daha da esintili olmalı.

Yaz sonunda kökten ayırırsanız kuzey rüzgarlarını iyi alan, gölgeli, rüzgarlı bir yerde 1 ay tutun. Kış sonunda kökten ayırırsanız sabah veya akşam güneşinin ısıttığı ve iyi esintili bir yerde 20 gün tutun.

Zararlıları ve hastalıkları

Onbiray çiçeğinin en belalı zararlısı mini beyaz sineklerdir. Derhal ilaçlamalısınız. İki gün arayla üç defa, sonra üç gün arayla iki defa ve sonra haftada bir defa devam edin. Tamamen yok olsalar bile 15 günde bir ilaçlamaya devam etmelisiniz. Diğer yaprak bitleri de musallat olur. Onları bir ilaçlamayla yok edebilirsiniz. Ama mini beyaz sinekler ve yaprak içinde ilerleyen çizgi rekler oluşturan bitlerden kurtulmak için yukarda anlattığım gibi bir program dahilinde tekrar tekrar ilaçlamak şart. En iyisi hiçbir yaprak biti yokken 15 günde ilaçlamaktır.

Yapraklarda mantar hastalıkları oluşabilir. Sebep esintisiz yerlerde geceleri yoğun nem olması. Bunun önüne geçerseniz yapraklar hastalıklanmaz. Sulamaları da akşam yapmamalısınız.

Kök çürümeleri yanlış toprak ve yanlış sulama sebebiyle onbiray çiçeğinde sık görülen problemlerdendir. Toprak hazırlamada dikkatli davranın. Sulamayı yukarda anlattığım gibi bilinçlice yapmalısınız.

'Onbir ay çiçeği, Primula Obconica' hakkında sorular, açıklamalar

  1. İlknur says:

    Çiçek solmaya başlayınca kopartmalı mıyız yoksa beklemeli miyiz? Bence çok cici çiçekler..
    ***
    Makasla kesebilirsiniz. Tepeden her solanı tek tek kesin. Sırf sap kaldığında sap tepeden kesilebilir kısaltmayın.

  2. Özlem, Manisa says:

    Çimlerimin ortasına küme halinde dikebilir miyim?
    ***
    Bu bitki gölge seviyor. Ona göre, ağaç gölgelikleri olduğu yerlerde elbette bahçeye dikebilirsiniz. Bahçeniz kuzey rüzgarlarına açık değilse yazın bir hayli kötüleşecektir.

  3. Hasan, Giresun says:

    Onbir ay çiçeğim aldıktan bir yıl sonra kurudu. Şimdi yeni bir tane daha aldım. Nasıl bakacağımı yazarsanız çok sevinirim.
    ***
    Her ilkbaharda kökten ayırarak ayrı küçük saksılara dikip gençleştirmelisiniz. Yılda bir defa bunu yapmak iyi olur. Sıcak ve esintisiz evlere uygun değildir. Başka bildiklerim yukardaki yazımda.

  4. Sümeyra, Ankara says:

    Geçmeye başlayan çiçekleri kesebileceğimizi söylemişsiniz. Benim sorum kesilecek yerinin neresi olduğu. Yalnızca çiçeği mi alacağız? Çiçeğin içinde bulunduğu yeşil yuvayı alacak mıyız, almayacak mıyız? Çiçeklerin ayrı ayrı dallandığı yerden mi keseceğiz?
    ***
    Çok dikkatlisiniz bravo. Çiçeklerin yeşil yuvasından yeni bir tomurcuk demeti çıkabiliyor. Onun için sadece solan çiçekleri tek tek kesmelisiniz. O yeşil yuvanın işi bitince sapı tepeden kesebilirsiniz. Güzel soruydu teşekkür ederim.

  5. İsimsiz says:

    On bir ay çiçeğim var ama 4 aydır çiçek vermiyor.
    ***
    Esintili ve serin yer sağlamazsanız sıcak havada gelişemez. Şimdiye kadar sağlıklı yaşatabilmeniz de büyük başarı aslında.

  6. Zeynep, Kayseri says:

    Ben saksıda yetiştirmek istiyorum bu çiçeği. Yalnız sonbahar uygun mu onu bilemiyorum. Siz ilkbaharın uygun olduğunu söylemişsiniz. Kendim büyütmek istiyorum ama eğer bu mevsimde uygun değilse …
    ***
    Onbiray çiçeği resimdeki renkte çiçekli olanları gerçekten çok hoş çok zarif bitkiler. İyi düşünmüşsünüz. Fakat yeri güzelce esintili olmalı. Kışın kaloriferli odada tutup pencereleri hiç açmayacaksanız hiç almayın çünkü bir hafta içinde bozulup gider. Bu bitki hem sıcak hem esintisiz rüzgarsız ortamlarda yaşayamaz. Benim gibi pencereleri kışın en soğuk günlerde bile ikide birde açıp çiçeklere rüzgar gelmesini sağlarsanız olur. Ama Kayseri soğuklarında sanıyorum yapamazsınız. Serin bir camekanlı balkonunuz varsa olur.

  7. Serpil, İstanbul says:

    Geçen yazdan beri onbiray yetiştiriyorum. o kadar çok çiçegi vardi ki yapragı gözükmüyordu. Çiçekleri bitti ben de 3 köktü ayırdım. şu an bir kök ve küçük saksının ortasında kaldı. ne yapmalıyım? camdan hafıf ışık alan bölümde duruyor oda ısısında.
    ***
    Ne yapmalıyım diye önceden soracaktınız. Kış sonunda kökten ayrımanız gerekir. Yeri esintili olmalı. Kapalı sıcak yerlerde bozulur. Ev şartları uygun değilse ilkbahara kadar balkonda seyrek sulamayla dinlendirmelisiniz.

  8. Sevcan, Bartın says:

    Ben de on bir ay çiçeği aldm bir yıl oldu ama ilk günkü gibi kalmadı. soğuklar başlayınca yaprakları soldu. ben de budadım. çok suladığımdan mı bilmiyorum sadece kökü kaldı. Çiçeğimi nasıl canlandırabilirim?
    ***
    Bu sayfadaki bilgilere göre kışın serin bir yerde dinlendirin. İlkbaharda canlanır. Yapraklarını kesmekle büyük hata etmişsiniz.

  9. Aytekin says:

    On bir ay çiçeğimi budamak istiyorum ne yapmalıyım?
    ***
    Dalları yok ki budayasınız.. Budamak demekle neyi kastediyorsunuz? Yaprakları azaltmayı demek istiyorsanız zararı olur. Sadece eğer çok sık yapraklıysa birbirlerinin ışığını havasını engelliyorlarsa en eskilerden birkaçını kesin. fazla azaltmayın yoksa zararı büyük olur.

  10. Ayşegül, Adapazarı says:

    Geçen gün On bir ay çiçeği aldım, daha ilk defa yetiştireceğim. Bulunduğu oda sıcaklığı kaç derece olmalı? Sulamasını nasıl yapmalıyım? Yardımınızı bekliyorum…
    ***
    Yazı içinde evde yetiştirilmesini ayrıntılı şekilde anlatmıştım. Esinti, hava hareketleri önemli. Ev fazla sıcak oluyorsa devamlı dışarda tutun. Sizin şehrinizde kış soğuklarına tam dayanıklıdır dışarda bir şey olmaz. Sadece unutmayın susuzluktan kurumasın. Sıcak ve pencereleri hiç açılmayan evde tutarsanız büyük bir ihtimalle kısa sürede bozulacaktır.

  11. Ramazan Gel, Düzce says:

    Çiçeğim camekanlı balkonda cam őnünde güzel çiçekleri var fakat yapraklarında kahverenkli lekeler olması beni düşündürüyor. Kışın yapraklarına su püskürtmek iyi olur mu?
    ***
    Kış boyunca çok serin bir yerde dinlenmesi daha iyi olur. Yapraklardaki lekeler bu zamanda normaldir. Camekanlı balkon fazla sıcaksa ara sıra tozlarını temizlemek için yıkayın. Temizliği seviyor. Esintisiz ve serin mekanlarda / zamanlarda yapraklara su püskürtmek iyi değil. Hastalık yapar.

  12. Emine G. -İzmir says:

    Bu çiçekten bugün eşim almış. Balkondamı ev içinde mi bakayım?
    ***
    İzmir’de bütün yıl balkonda daha iyi olur. Yazın gelişimi yavaşlar ağır sıcaklarda bozulabilir. Yaz boyunca yine açık havada gölgede bekletin susuz bırakmayın. Yaz sıcakları dinince tekrar canlanır.

  13. Gunel, Baku says:

    12 ocakda aldim. cicekleri soldu ama kendisi yesil. birkac yaprak saralmis. saksini deyismek lazim ama korkuyoram bozular. birkac defa baska turlu cicek aldim bozuldu.
    ***
    Onbiray çiçeği havasız evlerde kolay bozulur. Dışarda tutun canlanır yeniden çiçek açar.

  14. Kezban, Aydın says:

    Ben dün pazardan bir onbir ay çiçeği aldım. Saksı gözüme küçük gibi geldi. Biraz büyüğüyle değiştirdim. Benım iki balkonum var yazın bir güneşli ve sıcak. Diğeri çok az ikindiden sonra güneş alıyor ve rüzgarlı. rüzgarı sever demişsiniz ama bu çiçek sanki rüzgarda yapraklarını döker gibi geliyor. Ne dersiniz?
    ***
    Serin nemli esintilere çok ihtiyaç duyan bir bitkidir. Sıcak iklimlere uygun değil. Eğer yazın gölgeli serin bir köşede hayatta tutabilirseniz sonbaharda tekrar canlanır. Sorduğunuz diğer bitkiyi henüz bilmiyorum.

  15. gunay says:

    onbir ay cicegim yapraki kahve rengli lekelerle bozulyordu, yeni toprak aldim, buyuk saksiya dikdim. yeniden canlanib. demek saksi kucukmus. sevicimden ucuyorum. cok guzel olmus.

  16. İsimsiz says:

    Onbiray cicegi aldim. Sağlamdı çiçekleri vardı. Ne oldusa çiçekler soldu. Yaprakları kahve rengli lekelerle bozulmaya başladı. Saksı küçüktü büyüğüyle değiştirdim. Yeniden canlandı yeni çiçekler çıkıyor. Eski çiçek saplarını kesiyim mi? Saplar cok sağlamlar, sanki cicek acacak.
    ***
    Kesmeyin daha iyi. Kendiliğinden bozlumaya başlamasını bekleyin. O zaman kesersiniz.

  17. Özlem, Konya says:

    Üç gün önce iki kökü bulunan 11 aylık aldım. Saksı küçük gibiydi. Normal pazarda satılan çiçek toprağı ile değişdirdim. Sadece saksının tabanına düz toprak koydum. Evdeki yerini ise camekanlı balkona mı yoksa o balkonun iç penceresine mi koyuyum bilemedim. balkonum öğlen saatlerinde güneşi başlar akşam batana kadar o saatte perdeyi kapatıyorum. Kuzey cephede sadece akşam batımına doğru güneş alan balkonum var hafif rüzgarlı açıkda o balkonda mı yetişdirsem diye düşündüm siz esinti sever dediğiniz için.
    ***
    Yaz sıcakları başladığında kuzey cephesi balkonununuz en uygun yerdir iyi düşünmüşsünüz.

  18. Özlem, Konya says:

    Yukarıda bahsettiğim 11 aylığım yaprakları kurumaya başladı. Çok sıcaklar olmadığı için kuzey balkonuma almamışdım. Bir tane de yeni çiçek verince yerini sevdi sandım. Yaprakları alttan ara ara kurumalar var. Ne yapmam lazım acaba? Kuruyan yaprakları kesmedim.
    ***
    Sararan yaprakları kesmeyin bırakın kendiliğinden kurusun. Gölge ve kuzey rüzgarları sayesinde yaz boyunca sağ kalır. Yaz sıcakları dindiğinde canlanır.

  19. Metaytr says:

    Onbirayımı yeni aldım. Çiçek saplarında buruşmayla birlikte bükülme oluyor. Bir hastalık gibi. Neden oluyor anlamadım.
    ***
    İçerde kapalı, havasız yerlerde bozuluyorlar. Sebep budur.

  20. Jale, Erzurum says:

    11 ay çiçeğimi şubat ayında almıştık. İki ayrı dalda çiçekleri vardı. Saksı küçük gibi geldi. Büyük saksıya aldım. Saksıyı değiştirirken de bir kök başka küçük bir saksıya ayırdım. Güneşi direkt görmeyen yarı gölge bir yerde. Sizce küçük saksıya mı almalıyım tekrar yoksa büyük saksıda mı kalmalı? Bu arada büyük saksıdan sonra çiçek açmadı bir daha.
    ***
    Serini ve soğuk toprağı seven bir bitkidir. Toprağı süzek olması şartıyla büyük saksıda yetiştirilebilir. Yani tropikal bitkiler gibi küçük saksı istemiyor. Çiçek açması için güneş ve özellikle havadar ortam istiyor. Hava sıcaklığı 22′den fazla olmadıkça ne kadar çok güneş alsa o kadar iyidir. Pencere yanında tutun. Sıcaklık sıfırın altına düşmediği zamanlar pencere devamlı açık olursa güzelce gelişmeye ve çiçek açmaya devam eder.

  21. Fatma, İstanbul says:

    Onbiray çiçeğim sararıp solmaya başladı. Aldığım gün çok canlıydı. Ev içinde iki gün kaldı. Saksısı küçük diye değiştirip balkona koydum. Acaba topragını mı sevmedi? Bahçeden normal toprak koymuştum. Birazda doğal gübre koymuştum. Alalı Bir hafta oluyor. Bütün yaprakları boynunu büktü.
    ***
    Her bitkiye doğal gübre verilmez. Bahçelerin toprakları da her bitkiye uymaz. Ancak bahçenizin toprağı çok iyi humuslu topraksa başka. Bu size tecrübe oldu. Bundan sonra her bitkiye domates muamelesi yapmazsınız. :) Üzülmeyin. Tecrübe tecrübedir. Yeni bir tane alın. Yukarda yazdığım bakım bilgilerine göre yetiştirin. Ya da okuyun, bununla uğraşılmaz diye düşünürseniz vazgeçin. Yaz boyunca kuzeye bakan cephede tutmak gerekiyor.

  22. Ayşe, İzmir says:

    Verdiğiniz bilgiler için çok teşekkürler. Ben de bugün aldım. Çok seviyorum ve nasıl bakılmalı diye araştırırken sizin sitenizi okudum. Çok güzel anlatmışsınız ve de herkese tek tek cevap vermişsiniz. Bütün merak ettiklerim sorulmuş ve cevaplanmış. Umarım çiçeğime güzel bakarım. Tekrar teşekkürler.

  23. Nehir, Konya says:

    11 aylık çiçeğimi iki hafta önce almıştım. Balkonda şimdiye kadar çok iyiydi ama bugün yapraklarını saldı. Okuduğum kadarıyla anladım ki sıcağı sevmiyormuş. Benim evimin kuzey cephesi yok. Doğu penceresinin önüne mi koyayım yoksa odanın içinde güneş almayan herhangi bir yere mi koyayım? En iyi neresi olur?
    ***
    Doğuya bakan yere koyun. Sabah güneşinde yapraklar pörsüse bile hiç zararı yok. Bu şekilde yaprak pörsümeleri birçok türde oluyor ama gelişimi engellemez. Onbiray çiçeği yaz sıcaklarında durur dinlenir. Sonbaharda canlanır. Konya soğuklarında dışarda donacağından dolayı kış boyunca evde ama serin bir odada tutmalısınız. Sıcak ve esintisiz-havasız odalarda sağlığı bozulur.

  24. İnci, İstanbul says:

    Onbir ay cçiçegimin bazı yaprakları kuruyor. Yaprakları çok güçsüz. Çeçeklerinin bir kısmı çıkıyor bir kısmı solup kuruyor. Çok canlı ve bol yapraklı görünmesini istiyorum. Tavsiyeleriniz nelerdir?
    ***
    Tavsiyelerim yukarda verdiğim bakım bilgilerini inanarak okumanız, ciddiye almanız ve gerekeni harfiyyen yapmanızdır. Sürekli serin rüzgarlar canlandırır.

  25. Emine, Tokat says:

    11 aylık çiçeğim yaprakları sarardı. Sadece çiçekleri kaldı. Cam önünde sabahtan öğlene kadar güneş alıyor. Aldığımda poşet saksıların içindeydi. Saksılarını degiştirdim. 20 günden beri iyiydi. Şimdi neden böyle oldu bilmiyorum.
    ***
    On bir ay çiçeği serin ortamdan ve serin topraktan hoşlanır. Hazır poşet topraklar sıcağı köklere iletiyor. Bu da onbir ay çiçeğinin zararınadır. Hem havalar ısındı. Serin esintili gölgeli yerde tutmalısınız artık.

  26. Özge, İstanbul says:

    İki hafta önce saksıda onbiray çiçeği aldım. Balkonun esintili ve gölge yerine koydum. Eve geldiği günden itibaren yaprakları yumuşadı ve düştü. Bunun üzerine ev içinde pencere önünde yine rüzgar alan bir yere koydum. Değişiklik yok. Hatta esintiden çiçekli dalları bile kırıldı.
    ***
    Kökleri çürümüş olmalı. Şimdi artık bitkileri çok kısa zamanda geliştirmek için ve her şeyi en ucuza mal etmek için acayip yöntemler uygulanıyor. Onlar seradan çıkınca genelde telef olup giderler. Bu zamanda süs bitkisi almak başlıbaşına yanlış bir iş.

  27. Tuğba P. -Ankara says:

    Yeni onbir ay çiçeği aldım. Yaprakları yumuşayıp yere uzandı. Serin ve esintili ortam istediği için mi öyle oldu? Acaba esintili yere koysam canlanır mı? Her gün sulamam doğru mu?
    ***
    Evet serinlik istiyor. Özellikle de serin mevsimde alıp sıcak odaya koyarsanız hayatta kalabilmesi mümkün değil. Her gün sulamanız yanlış.

Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)


− 8 = 1