Ortanca, Hydrangea macrophylla

Ortancanın dünyada yaygın iki adı Hydrangea ve Hortensia’dır. Yapraklarıyla ve çiçekleriyle oldukça güzel, zarif, çok tutulan bir bahçe süs bitkisidir.

rss

Hydrangeaceae familyasının Hydrangea cinsinden, ortanca adı altında birkaç ayrı tür var. Bu yazımın konusu her yerde en çok yetiştirilen Hydrangea macrophylla türü. Buna büyük yapraklı ortanca ve Fransız ortancası gibi isimler verilir. Ana vatanı Japonya’dır. Kışın yapraklarını döker. Çalı şeklinde gelişir. Budamalara ve şiddetli kış soğuklarına göre boyu genelde kısa kalır. İklimi uygun yerlerde hiç budanmadığı takdirde boyu iki metreyi geçer.

Bahçelerde ve balkonlarda ortanca yetiştirilmesi

Ortancalar en iyi bahçede yetişir. Balkonda yetiştirmek biraz sıkıntılı. Aşağıdaki bilgilere göre gerekenlere dikkat etmelisiniz. Evlere salonlara uyum sağlayamaz.

Güneşe ihtiyaç: Tam gölgeli yerlerde yaşayabilir fakat iyi bir randıman beklemeyin. Yarı gölgeli yarı güneşli yerlerde daha iyi gelişim gösterir. Veya sadece güneş tam tepede iken güneşten korunmalı. Aşırı güneşli yerlere de uyum sağlayabilir ama böyle yerlerde düzenli, bilinçli gübrelenmeye ve çok düzenli sulanmaya büyük ihtiyacı olur.

Sevdiği toprak: Fazla alkalinli olmamak kaydıyla her türlü toprağa uyar. Alkalinli topraklarda çiçekleri çok hoş pembe olur. Asitli topraklarda toprağın sahip olduğu demir ve alüminyum bileşiklerine göre ve pH derecesine göre çiçek rengi mavi, mor, eflatun gibi renklerde olacaktır.

Etli / hafif killi topraklar hem besince daha zengindir hem iyi su tutar. Ponza taşı ile terbiye edilerek havadarlığı ve süzekliği arttırılırsa ortancalar için en iyi doğal toprak budur. Kumlu topraklara ortanca dikecekseniz kırmızı killi toprakla kumlu toprağı zenginleştirmelisiniz. Beyaz killi toprağa ise bol bol leonardit ve kompost çürüntüler katılmalı yoksa böyle topraklarda ortancaların hayatta kalabilmesi kolay değil.

Saksıda yetiştirecekseniz: Ortanca esasen bahçelere uygun bir bitkidir. Saksılarda yetiştirecekseniz saksı kesinlikle kalın kenarlı toprak saksı olmalı ve mümkün olduğunca büyük olmalı. Saksıda yetiştirmede toprağına gelince: Ortancalar kış üşümesi istiyor. Yazın ise köklerinin serinde kalması lazım. Bu iki sebepten dolayı poşetlerde satılan özel süs bitkisi toprakları ortancalara zararlı olabilir. Doğal gerçek topraklardan kullanmalısınız.

Sulama: Suyu çok sever. Fakat bu çamur gibi toprakta yetiştirin anlamına gelmez. Yani toprağı hafifçe kuruyana kadar sulamayacaksınız. Aşırı sulamada yapraklarda hastalıklar oluşuyor. Ortanca suyu çok seviyor diye bol bol sulayan herkesin ortancalarının yapraklarında lekeler başlar, kurumalar ve çürümeler görülür. Neredeyse istisnası yok. Sulamayı toprak biraz kurudukça, özellikle sabah ile öğle arasında yapmanız hastalıkların önlenmesinde etkilidir.

mavi-ortancaGübreleme: İlkbaharda ortancaların dibini kazın, çıkardığınız toprağı eski koyun veya sığır gübresi ile karıştırıp tekrar kapatın. Yazları çok sıcak olan memleketlerde yaz başına doğru suya karıştırılarak verilen bitki besininin potasyum oranı yüksek olanından verirseniz yaz sıcaklarına direnci yüksek olur. Kışın -15C ve daha fazla soğuk olabilen yerlerde de aynı besin takviyesini yaz sonunda yapmalısınız ki kış için iyi hazırlanabilsin. Saksılarda yetiştirilen ortancalara ise mayıstan ekim ayının başına kadar ayda bir defa genel amaçlı bitki besini vermelisiniz.

Budanması: Kış mevsiminin erken başladığı ve şiddetli olduğu yerlerde şöyle: Sonbaharda yapraklar tamamen dökülene kadar hiç budama yapmayın. Yaprakların tümü dökülünce tüm dalların en uçlarını kesin.  Kışı böyle geçirmeli. Kış sonuna doğru esas budamayı yapacaksınız: Bütün dalları kısaltın. Sakın 20 cm’den daha fazla kısaltmayın. İstanbul, İzmir ve Samsun gibi kış mevsiminin hafif geçtiği yerlerde ise (buna Ankarayı bile dahil edebiliriz) ocak ayının sonunda, şubatın başında tüm dalları dipten kesin. Dipte dallar 20 – 25cm kadar uzun kalmalı. Daha fazla kısaltmamalısınız. Kışın don olayları hemen hiç yaşanmayan yerlerde (Antalya gibi) budama aralık ayının sonunda yapılmalı.

Ortancaların kış soğuklarına dayanıklılıkları ve dondan koruma yolları: Bu sayfada anlattığım Hydrangea macrophylla türü ne yazık ki tek tip özellik göstermiyor; birçok kültivarı var. Kış soğuklarına dayanıklılıkları farklıdır. -17 ile -35°C dereceler arasında değişir. Genel olarak, çoğunluk çeşitler için -23°C derecedir. Ama, -15°C ve üzeri soğuk görülen yerlerde diplerine 10 cm kadar kuru yaprak, toprak, eski sığır gübresi karışımı ile korumaya almak çok iyi olur. -25 dereceden itibaren ise daha fazla korumalısınız. -30°C ve daha fazla soğuk oluyorsa, öyle memleketlerde ortanca dallarını toprağa yatırın, üstünü televizyon ambalajı olarak kullanılan kartonlarla kapatın, üstüne tüğla gibi ağır şeyler koyun kartonlar uçmasın. Böylece dondan gayet iyi korunurlar. Kanadalı ortanca meraklılarının iddialı tavsiyesi böyle.

Çiçekleri hakkında bilinmesi gerekenler

Ana gövde kışın orta derece üstü şiddetli dondan zarar görmüşse o yıl çiçek açmaz. Bazı kültivarları bunun dışında.
Çiçek tomurcuklarının belirmesinin kesin bir zamanı yok. Örneğin mayıs ayında iken hiç tomurcuk yoksa canınızı sıkmayın sabırla bekleyin.
Güzelliği gitmiş çiçekleri vakit kaybetmeden derhal kesmelisiniz. Çiçekler dal uçlarından kesilmeli. Dallarda kalan yapraklar gelecek yıl için güç toplamaktadır. Hem eğer henüz açmamış tomurcuklar varsa onlar daha canlı açarlar. Ayrıca, devamlı çiçek açan kültivarları bu sayede daha çabuk yeni çiçek açma faaliyetine girerler.
Daha büyük çiçekler elde etmek istiyorsanız en başta, baharda yeni filizlerde seyrekleştirme yapmanız gerekir.

Ortanca çeşitleri

Bu sayfanın konusu en yaygın ortanca türü olan Hydrangea macrophylla’dır (diğer Hydrangea türleri burada sö konusu değil). Burada bahsettiğim çeşitleri de yine bu türün (Hydrangea macrophylla) kültivarları ve hibritleri oluyor. Sayamayacağım kadar çok çeşitleri var. Çeşitlilikler en çok çiçek şekline ve renklenmelerine yönelik. Kültivarları aynı bakımı isterler. Hibritleri farklı bakım, farklı şartlar gerektirebiliyor. Haklarında iyi bilgi sahibi olmalısınız. Hibritlerinin farkı en çok çiçeklerinin farklı yapıda olmasıdır. Çok az çeşidinin yaz boyunca (sonbahar sonuna kadar) tekrar tekrar çiçek açabilme özelliği var.
Şimdiye kadar bilinen kültivarlarından Pistachio’nun farklı renkliliği söz konusuydu. Bunun şimdi yeni bir kültivarı geliştirilmiş (2012 yılında tanıtımı yapıldı). Kültivar adı:
Hydrangea macrophylla ‘Horwack’ Pistachio
Farkları:
Çiçek güzelliği mükemmel. Hastalıklara karşı çok dirençlidir. Yaz sıcaklarına diğerlerinden daha uyumludur. Çiçeklenmesi yılda bir defalık değil, sonbahar sonuna kadar tekrar tekrar çiçek açar. Bildiğimiz ortancalar gibi nazlı değil hem fazla uzun boylu büyümüyor. Çok yer kaplamaz. Küçük balkonlarda saksılarda yetiştirilebilir. Kesme çiçekçilikte diğer ortancalara göre hem çiçek verimi boldur hem daha güzel görünümlüdür hem dalları sert ve sağlamdır. ‘Horwack’ kültivar adı altında patentlidir.
Renkli ortancaGünden güne değişerek çiçek renginde şamfıstığı yeşili, pembe, koyu fuşya rengi, pas kırmızısı, mavi ve morumsu tonlar vb çeşitli renkler görülür. İlk bir iki hafta boyunca yeşil ve pembe açık renkler hakimken aynı çiçekte zamanla kırmızımsı tonlarda renkler hakim olmaya başlar. Haftalar geçtikçe çiçek rengi değişir. Asitli topraklarda mavi ve mor renkler de görülür (belki baskınca).

Ortanca çiçeklerinin mavi ve mor olması için

Aşağıdaki uygulamalarda aşırıya gidilmemeli. Zira aşırı asitli topraklar bitkileri zehirler ve öldürür.

Nötr (pH 7 civarları) topraklarda ve alkalin değeri yüksek (pH 7 üstü) topraklarda mavi çiçek elde edemezsiniz. Yukarda tarif ettiğim toprak karışımına ilaveten toprağına alüminyum sülfat katmak gerekiyor. Sulama suyu fazlaca kireçli ise, birkaç gün bekletilip tortusu dibe çökmüş olmalıdır.

Toprak nötr olup alüminyum az olursa beyaz veya çok soluk renk çiçekli olabilir. Toprağın alkalin değeri yüksekse (pH7,5 ve üstü) çiçekleri pembe olur. Pembelik dereceleri; koyu pembe, morumsu pembe gibi renklerde çiçekler elde etmek için mavi renkli çiçek açmasını sağlayan toprağa ayrıca superphosphate veya fosfor oranı yüksek bitki besini katmak gerekir. Veya bu konuda deneyimleri olan insanlardan taktikler öğrenebilirsiniz.

Bütün bunlardan başka kırmızı topraklar demir bileşiklerince zengindir; bunun da renk üzerinde etkisi var.

Bulunduğu yerin sıcak olmasının renk tonlarında etkisi görülmüş. Hatta ortamın havasının nemliliğinin bile etkisi olduğu söyleniyor.

Toprak yapay olarak değil doğal olarak alüminyumlu ise ve asitliyse, morumsu renklerde bunun önemi var. Yeşil killi topraklarla denenebilir.

Her saksıda ayrı topraklarla ayrı uygulamalarla beyaz – mavi – pembe renklerinin çeşitli farklı tonlarda karışımları ile tatlı koyu pembeden tatlı mora, acı çivit mavisine, berrak maviye kadar çok farklı renklerde çiçek açtırabilmek mümkün.

Piyasada satılan ‘kil’lerden alıp da toprak yapmaya çalışmayın. Bitkileri zehirler, öldürür. Doğal killi topraktaki kil o killere hiç benzemez, sağlıklıdır besleyicidir.

Ortanca çoğaltma yöntemleri

Ortanca tohumla değil dallarıyla çoğaltılır. Bunun usulleri ve mevsimleri farklı farklı olabiliyor.

Tepe çeliği

Nisandan ağustosa kadar yapılabilir. Çiçeksiz taze dallardan 15 – 20 cm uzunlukta tepe çelikleri alınır. İki – üç çift yaprakları olmalı. En alttaki yaprakları kopartın. Sonra 3 cm derine gömün. Köklendirme toprağı kumlu toprak veya yarı yarıya ölçülerde perlit + torf karışımı olabilir. Üstüne kavanoz geçirin veya naylonla kaplayın veya bu işi pet şişe içinde yapın. Pet şişe daha uygun çünkü ortanca çeliği köklendiği zaman kökleri görürsünüz. Kapağı kapalı olacak ve direkt güneş almayan bir yerde köklenene kadar bekletilecek. Pet şişeyi yarıdan kesin, alt kısmın içine nemli karışımı doldurun çeliği dikin ve şişenin kesik kısımlarını plaster ya da seloteyp gibi bir şeyle yapıştırın. Sulamaya gerek yok çünkü kapalı olacağından dolayı su kaybı olmaz. Toprak veya karışım yeterince nemli değilse çok az sulayarak nemlendirin. Köklenme gerçekleşince esas yerlerine dikebilirsiniz. Haftada iki üç defa açıp havalandırmalısınız. Toprak kurumuşsa sulamalısınız.

Daldırma

Toprağa paralel gibi eğik bir dalın orta yerini hafifçe toprağa gömün. Dal kımıldamasın diye üstüne ağır bir taş koyun. Çok sık sulamalısınız. Bu usulde köklenen dalı hemen ayırmayıp ilkbaharı beklemek daha iyi olur.
Ayrıntılı bilgi için bakın: » Daldırma.

Kök çeliği

Bu usul çok bereketli bir usuldür. Bitki tamamen uyku dönemindeyken (en uygun zaman ocak ayının başı) yapılmalıdır.
» Kök çeliği sayfasından ayrıntıları öğrenebilirsiniz.

Olgun dal çeliği

En kolay ortanca çoğaltma usulü budur. Yaz sonunda, ağustos – eylül aylarında yapılır. Bu yıl gelişen en güçlü dalları ortalama 15cm boyunda parçalara ayırın. Yaprakları koparmayarak makasla tam diplerinden kesin. Sonra dalın dörtte üçü toprak altında kalacak şekilde direkt olarak bahçeye dikin. Çubukları dimdik değil, biraz eğikçe dikeceksiniz. 45 derece açı yeterli, daha eğik olmamalı. Sonra sulayın. Toprak biraz kurudukça sulamaya devam edin. Filizlenme var mı yok mu kontrol etmeyin, bir gelişme beklemeyin. İlkbaharda güzelce filizlenip hızla büyürler.

Kökten ayırma

Dipten çıkan ve yeterince köklenmiş olan sürgünlerin ayrılmasıyla yapılır. Bitki uyku dönemine girdiği zaman, kasım sonundan itibaren yapmak daha iyi olur. Fakat bunun için ortancanın en az dört yaşında olması gerekir. Genç ortancaları rahatsız etmemelisiniz. Genç ortancaları dallarından, yaz sonunda olgun dal çeliği yöntemiyle çoğaltın.

Suda köklendirme

Hem genç hem tam olgun ortanca dallarını suda köklendirebilirsiniz. Yeri kuvvetli aydınlık ve esintili olmalı. Sabah veya akşam güneşi alabilmeli. Suyu haftada bir veya iki defa değiştirin.

Köklenmiş ortanca çeliklerini başka yere dikmek

Eğer kökler toprağından ayrılmamışsa dikip sulayın, bir şey yapmak gerekmez. Fakat eğer kökler topraktan arınmışsa yeni toprağa tutunabilmeleri çok zor olur. Kolaylaştırmak için şunları yapımalısınız:

Saksıya dikecekseniz çok ıslak olmayan ama yeterince nemli olan toprağa dikin, sulamayın. Saksıyı içindeki fidanla beraber yeterli büyüklükte bir naylona geçirin hava almayacağı şekilde sıkıca bağlayın. Bir hafta boyunca direkt güneş almayan, şiddetli aydınlık olabilen bir yerde tutun. Bir hafta dolunca naylondan çıkarın, sulayın.

Bahçeye dikecekseniz üzerine naylondan bir çadır yapın hava almayacak şekilde kapayın. Aynı şekilde bir hafta bekleyin. Yeri güneş alıyorsa üstüne gölge sağlayıcı bir şey koyun. Bir hafta yeter. Sonra açmalısınız.

Hastalıkları ve zararlıları

Çeşitli yaprak bitleri ve her türlü mantar hastalıkları ortancalara zarar verir. Bitlenme görüldüğünde derhal ilaçlamak gerekir. Bazı yerlerde yaz boyunca her 15 günde bir ialçlamayı tekrarlamak gerekiyor. Mantar hastalıkları ise ortanca suyu çok sever sözünün yanlış anlaşılması yüzünden olur. Yani sebep gerekmediği halde sık sık sulamaktır. Toprak ıslaklığını kaybetmedikçe sulamazsanız ve sulamayı sadece sabah öğle arasında yaparsanız mantar hastalıklarını önleyebilirsiniz. Ayrıca sularken her sulamada yaprakları güzelce yıkayın. Bu aynı zamanda mantar hastalıklarını arttıran örümcek bitlerle en iyi mücadele yoludur. Sık yağışlı iklimlerde gece ıslaklığının önüne geçmek mümkün değil. Böyle yerlerde rüzgar almayan yerlerde ortanca yetiştirmemelisiniz yoksa hastalıkların önünü alamazsınız.

Tarih: 24 03 2008

'Ortanca, Hydrangea macrophylla' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Ali Rıza says:

    1 veya 2 paket çivit ortanca çiçek açmadan 1 ya da 1.5 ay önce saksıya gömülürse mavi renkli çiçek açar.

  2. Savaş says:

    Bahçemde yetişkin ortancalarım var. Yaprakları çok gür olmasına rağmen bu yıl çiçek açmadılar. Ne yapmalıyım?
    ***
    Geçen kış dondan zarar görmüşse bu yüzden çiçek açmamış olması daha kuvvetli ihtimal (hangi şehirdesiniz bilmiyorum, kesin bir şey diyemem).

  3. Ö. Karakuş says:

    Balkonda baktığım saksıdaki ortancamın yapraklarını çok küçük beyaz böcekler sarmış durumda. Çiçekleri biteli çok oldu. ne yapmalıyım? ilaç kullanmalı mıyım, tavsiye edeceğiniz bir ilaç varmıdır?
    ***
    Bunlar çok zararlı şeyler. Hemen ilaçlamalısınız. İlaçlamaya üç dört hafta boyunca haftada iki defa devam edin. Bitki bitleri için olan ilaçlardan bulup kullanmalısınız.

  4. Filiz says:

    Geçen yıl çiçekçiden ortanca bitkisi almıştım ama çiçekli değildi. Yazdan beri nemli tutuyorum. Kışın renkleri sapsarı oldu. Bir hafta önce saksısını değiştirdim ve budadım. Hastalıklı olmasından korkuyorum. Yeni filizleri var yaprakları gelişecek gibi. Yapmam gerekenler konusunda bilgi verirseniz çok sevinirim…
    ***
    Şimdi kış mevsimindeyiz. Ortancalar kışın bütün yapraklarını döker bu normaldir. Hem ev değil dış mekânlar içindir. Kışın kar altında kalırlar baharda yeniden filizlenirler.

  5. Kaan says:

    Sirkeli su ortancalara iyi geliyor. Sereda yetiştirirken.

  6. Meltem Elmas says:

    Ortancaları çok seviyorum ancak bahçem veya balkonum yok. Ev ortamında yaşatabilir miyim? Ev içinde yaşarlarsa onlara oluşturmam gereken ortam nasıl olmalıdır?
    ***
    Ortanca açık havada bahçelerde yetişir. Evinizde evinize uygun çiçekleri yetiştirin.

  7. Özen says:

    Ben de bir ortanca aşığıyım. Yıllardır alıp bahçeye diktiğim ortancalarım bozulup gidiyor. Bu sene saksılı iki tane aldım. Keyiflerini bozmamak için saksıdan çıkarmamaya karar verdim. En azından gerekirse yerlerini değiştirebilirim dedim. Kendimce onların istediği şartları uyguluyorum. Biri çiçeklendi ama onda hemen problem başladı bile. Üstten 2-3 yaprağında kahverengi lekeler oluştu ve bunlar büyüdü. Ben o iki yaprağı kopardım. Böyle devam ederse ne yapabilirim?
    ***
    Ortancaları gereğinden fazla sıklıkta sularsanız bahsettiğiniz sorunlar kaçınılmazdır. Daha az sıklıkta sulamalısınız. Yeri de kuytu köşeler değil, esintili bir yer olmalı.

  8. Metin Türkol says:

    Ben bu bahar Çeşmeden bir kırmızı bir mavi ortanca aldım. Balıkesire getirdim. Maalesef ikisi de rengini bozdu. Demir sülfat verdiğim halde bordo olanı çok kötü bir renk aldı. Mavisi ise yeşile çalar bir renge döndü. Çiçeklerime baktıkça üzülüyorum. Umarım bana yardım edersiniz. Ben yıllarca TIRcılık yaptım. Emekliyim, bitkileri çok seviyorum.
    ***
    Çiçekler eskidikçe renkleri kötüleşir bu normaldir. Çirkinleşen, bozulan çiçekleri dal uçlarından kesip atmalısınız. Böylece ortancalarınız gelecek yıl için çok daha iyi kuvvet toplayabilir.

  9. Hülya Akalın says:

    Ortancalarımın yaprakları sapsarı oldu. Çiçekleri yanık yanık. Ayrıca pas ve külleme var yapraklarda. Ne yapabilirim. Ne olur bana bir tavsiyede bulunun.
    ***
    Gereğinden fazla sıklıkta sulamak ortancalarda her türlü hastalığa sebep olur. Yapraklarını ise sık sık yıkayıp temizlemelisiniz. Sulamayı ve yıkamayı öğleye doğru yapın. Çünkü esintisiz yerlerde gece ıslaklığı ortancalarda her türlü hastalığı yapar. Yapacağınız şeyler sulama sıklığını azaltmak, sulama zamanlarında yaprakları iyice yıkamak ve bu işi mutlaka sabah ile öğle arasından yapmak.

  10. Ebru Yaldız says:

    Yeni aldığım ortanca yaklaşık 40cm boyunda ve üzerinde açmış tek bir çiçek topu var. Çiçek topunun sulamama rağmen boynu hep eğik, canlı durmuyor. Aldığımda çiçekçi toprağını değiştirmeme gerek olmadığını, yenilediğini söylemişti. Ama dün ortancamın toğrağına baktığımda içinde solucanlar vardı. Bu durumda ne yapmalıyım solucanlar ortancaya zarar verir mi? Toprağını değiştirmeli miyim?
    ***
    Yanlış zamanda toprak değişimi yapılıp kökler rahatsız edilmiş. Sonra yer yadırgaması problemi olmuş. Üstelik yılın en sıcak ayındayız. Çiçek sapının dik duramamasını bu şartlarda normal karşılayacaksınız. Solucanların pek zararı yok. Eğer çok fazla ise ağustos sonunda ya da ilkbaharda toprağı değiştirin.

  11. Zerrin Karakulak says:

    Bir ay önce dedem bana büyük bir saksıda ortanca hediye etti. Üstunde yaklasık 4-5 top çiçeği vardı. Bir hafta kadar önce çiçekler kuruduğu için çiçeklerini kestim. Yaprakları gayet canlı. Bu sabah baktım çiçekleri kestiğim ince sapları sertleşmiş, kahverengı olmuşlar (kahverengi olan sapların boyu 1 cmden daha kısa). Makasla kahrevengi sapları temizledim. Şimdi dalları sapları yeşil. İlk kez alakadar oluyorum. Merak ettiğim şu tekrar çiçek verir mi?
    ***
    Budanan, kesilen yerin kahverengi olması normal bir şey. Kesmeniz gerekmiyor. Kestikçe yine aynı şey olacak. Bırakın o kısımlar kurusun daha iyi.
    Solmuş çiçekleri kestiğiniz saplarda belki filizlenme olabilir, çiçek açabilir (kesin değil ama olabilir). Yoksa gelecek yılı bekleyeceksiniz.

  12. Hayriye Aslan says:

    Benim yazlığımda da ortancalarım var. Onları çok seviyorum. Onlarla her sabah konuşurum, sularım, yapraklarını okşarım. Sanki beni anlıyorlarmış gibi mutlu olduklarını hissederim. Renkleri pembe. Geçenlerde bir ortanca fidesi daha aldım. Özel bir toprakla yere diktim. Açık pembe çiçekleri beyazlamaya başladı. Acaba maviye dönüşür mü? Ben her renk ortancam olsun istiyorum.
    ***
    Bu sizin nasıl toprak kullandığınıza bağlı. Ayrıca çiçekler zamanla solar gider, Var olan çiçeklerin zamanla renginin değişmesi de toprakla ilgili değil solmayla bozulmayla ilgilidir bu da normaldir. Yeni açacağı çiçeklerin rengine bakacaksınız ki bu da gelecek yıl olacaktır.

  13. Fevzi Karlı says:

    Beyaz, kırmızı, pembe açmış ortancalarımın çiçeklerinin renkleri soldu. Acaba bir hata mı yaptık?
    ***
    Ortancalarda açmış çiçeklerde zamanla renk değişimi olur normaldir. Bozulmalar varsa bu da normal; eskidikçe bozulurlar. Yer değişikliğinde bozulmalar daha hızlı olabilir. Bunda bir hatanız olamaz. Yapraklar sağlıklı mı siz ona bakın.

  14. Deniz Hayman says:

    Ben Antalyadan yazıyorum. Temmuz ayı başlarında akdenizi vuran çöl sıcakları yüzünden ortanca çiçeğimin çiçekleri yandı. Acaba bu kuruyan çiçek başlarını kesmemde bir sakınca var mı ve seneye çiçek açar mı?
    ***
    Yeşil yapraklı yerleri kalsın, yanan çiçekleri sap uçlarından kesmenizde hiç bir sakınca yok. Çiçeklerin aşırı güneşten veya susuzluktan yanmış olmaları, ortancanızın gelecek sene çiçek açıp açmamasını hiçbir şekilde etkilemez.

  15. Fatma, Edirne says:

    Ortancaların ve başka çiçeklerin yapraklarında böceklenme varsa bir litre suya bir kaşık arap sabunu koyup karıştırın ve çiçeklerin üzerine sıkın birkaç kere deneyin böceklerin gittiğini göreceksiniz.
    Eğer çiçeklerinizdeki ve bahçenizdeki ağaçlarda böceklenme varsa yukarda arap sabunla suyu deneyin olmazsa aynı şekilde bir litre suya acı pul biber koyun bunların ikisini de denedim sonuç gerçekten mükemmel denemenizi isterim teşekkürler.

  16. Gizem, İzmir says:

    Ortanca çiçeğim sadece kuru dal olarak kaldı. Ne yapabilirim onu kurtarmak için? Üzerinde hiç yaprağı da kalmadı panjurlu balkonda besliyorum.
    ***
    Gizem hanım bu gayet normal. Ortancalar doğası itibarıyle kışın yapraksız kalır. İlkbaharda yeniden yeşerirler.

  17. Nur, Balıkesir says:

    Ortancalarıma yanlışlıkla göz taşı atmışız. Üçüncü günün sonunda yanlış yaptığımızı farkettik. Yaprakları kurumaya başlamış. Oldukça da fazlalar. Kurtarmak için ne yapmalıyız?
    ***
    Bilmiyorum. Kökler iyice emmişse bitkiler ölmüş olabilir. Madem bir şekilde göz taşı kullanıyorunuz bitkilere ne gibi etkisi olduğunu bilmeniz gerekir. Zamanında anlasaydınız söküp köklerini topraktan iyice arındırıp temiz toprağa dikin diyecektim. Artık bekleyeceksiniz göreceksiniz. Veya göztaşı hakkında tecrübeli kişiler bulun onlara sorun.

  18. Hakan says:

    Ortancamı yaz sonunda hasta olduğu için budamıştım. Şu anda çok kısa boylu. Kıştan kalma bozulmuş yaprakları var. Uçlardan bir santim uzunluğunda yeni yapraklar açtı ama onları büyütmedi. Tabii ki ben de güzel mavi çiçeklerim olsun istiyorum ama sanırım acele ediyorum. Saksıya çubuk vitamin vermeli miyim yoksa sıvı vitamin mi vermeliyim? Ama sıvı vitamin üzerinde sebzeler için yazıyor. Ne yapmalıyım? Ayrıca bahçeye geçen sene ektiğim ortancam tüm yapraklarını döktü ve küçük tomurcuklar açtı ona ne yapabilirim? Saksı için suya sirke katmak mantıklı mı? Kıştan kalma bozulmuş lekeli yaprakları kesmem gerekir mi?
    ***
    Hangi şehirden yazdığınızı belirtmemişsiniz. İstanbul’da doğal ortamda ortancalar kışın yapraklarının tamamını döker. İlkbaharda yeniden büyümeye başlar uzun dallar çıkarır. Belki sizin orada hava henüz fazla serin gidiyordur bekleyin. Mavi çiçek açması için asitli toprak istiyor fakat doğal asitlilik olmalı. Yazımın içinde bu konuda bilgiler var. Yalnız, hariçten verilen asit arttırıcı şeyler ortancalarda gelişimi durdurur, daha aşırıya kaçılırsa kökleri yakar çürütür bitki ölür. Mavi çiçek hevesi çok kişiyi ortanca katili yapmaktadır.

  19. Hakan, İzmir says:

    10 nisan 2011 tarihindeki sorumda hangi şehir olduğunu yazmayı unutmuşum. İzmirdeyim. Buna göre yapraklarını koparmalı mıyım ve vitamin vermeli miyim? Ayrıca saksı içinde duruyor.
    ***
    Şimdi zaten yeni yapraklar çıkarmak üzere olduğu için o yaprakları kesebilirsiniz. Besine gübreye gelince: Şimdiye kadar cılız da olsa pekçok yeni yapraklar çıkarması gerekirdi ama yok denecek kadar az. O halde toprağın dengeleri fena halde bozuk. Ya da siz ortancanızı kapalı esintisiz bir yerde tutmaktasınız. Kesin bir şey diyemem. Açıkta ise hemen toprağı değiştirmelisiniz. İyi bir toprak kullanın ve yaz ortasına kadar besin filan vermeyin.

  20. Hülya Akalın says:

    Bakır sülfat (doğru hatırlıyorsam) ortancalara kullanılabilir mi? Ayrıca geçen yıl çok sulayarak çiceklerimi mahvetmiştim. Bu yıl yine yaprakları sarı sarı çıkıyor. Besin vermeme rağmen yaprakların renklerini düzeltemedim. Ayrıca suyumuz çok kireçli ortancaya bir zararı olur mu?
    ***
    Bakırsulfat gibi şeylerden maksat toprağın asitlilik değerini yükseltmektedir. Bunu limon sıkarak bile sağlayabilirsiniz. Yazımdaki en doğal tavsiyelerimi takip edin derim. Çünkü öyle şeylerle uğraşmak ortancalarda kök çürümesine sebep olabiliyor. Yapraklardaki sarımsı renk besin vermenize rağmen varsa ya yanlış besin veriyorsunuz ya da toprağın dengeleri iyice bozulmuş. Dibini kazın toprağı alın onun yerine gübreli temiz toprak doldurun. Çok yerde su kireçli. Bahçelerde pek zararı olmuyor. Toprağın niteliği çok önemli.

  21. Memduha, Avşa says:

    Ben ortançanın mavisini seviyorum ama bunu nasıl yapacağımı bilmiyorum. Yukarıda verdiğiniz bilgilerden anlıyamadım. Alüminyumu ve asitli toprağı nasıl elde ederim, nerelerde bulurum?
    ***
    Asitli topraklar Koçtaş gibi yerlerde satılır: Paketinin üzerinde pH ölçüsü vardır pH 5.5 veya 6 civarlarında olması yeterli. Hatta bazen sırf ortancalar için özel poşetlerde toprak bile satılıyor. Ayrıca size basit bir formül: Şimdi diyelim saksıda ortancanız var.. Ve diyelim 3 litre hacminde toprak kapasiteli saksıda.. Bir su bardağı iyice demli çay, şekersiz olacak, içine iki tatlı kaşığı kahve, üç beş damla limon ekleyip Karıştırın. Böylece tamamen doğal bitkisel asitlerle bir karışım hazırladınız. Ortancanızı bununla yavaş yavaş sulayın. Toprak iyice emmeli, acele etmeyin, biraz biraz dökerek sulamayı bir saate uzatabilirsiniz. Böylece toprak asitli olur, ortanca mavi açar. Üç dört ayda bir tekrarlayabilirsiniz. Toprak hacmine göre verdiğim bir bardak ölçü, daha büyük saksılar için daha fazla olmalı.

  22. Halil, Ankara says:

    Yeni bir mavi ortanca aldım. Bu ortancanın çiçek yapraklarının dipleri yeşil. Bu yeni açtığını mı gösterir, yoksa kötüleştiğini mi? Saksıda duruyor. Eğer kötüleştiyse ne yapmalıyım?
    ***
    Şu anda çıkaramıyorum (benim bildiğim, ortanca tomurcukları fıstık yeşiline yakın canlı bir yeşil olup gelişim devam ettikçe yavaşça renklenir.. Solunca da sarımsı soluk yeşil olur. Çiçeklerin kart görünümünden eski ve solmak üzere oldukları anlaşılır.

  23. Nehir, İzmir says:

    İzmir Karşıyaka’da yaşıyorum. Sabahları 11.00 kadar kadar güneş alan, daha sonrada gölge olan havadar bir balkonum var. İki gün önce Karşıyaka belediyesinin düzenlemiş olduğu çiçek festivalinden pembe renkli ortanca aldım. Üzerinde açmış çiçeği olduğu gibi açmamış çiçekleri de var. Yukarıda vermiş olduğunuz bilgilerden çok faydalandım. Ancak bitkinin saksı değişiminin ne zaman yapılabileceği konusunda fikir edinemedim. Yeni aldığım çiçeğimin saksısı küçük. Değiştirmek için yaz sonunu mu beklemeliyim yoksa bu değişimi hemen yapabilir miyim? Yerli ortanca ve ithal ortanca ile ilgili bilgi verirmisiniz?
    ***
    Saksı değiştirme ile toprak değiştirme farklı şeyler. Toprak değiştirmede bitkinin kökleri topraktan mümkün olduğunca temizlenmelidir, sonra yeni toprağına dikilmelidir. Saksı değiştirmede ise bitkiyi saksıda toprağı dağılmamasına özen göstererek çıkarmanız en iyisidir. Sonra gerekli miktarda toprak kullanarak bir boy büyük saksıya aktarırsınız. Bunu yılın her zamanında yapabilirsiniz. Toprak değiştirmede ise en iyi zaman genelde ilkbaharın ilk yarısıdır. Yaz sonu da uygundur. İthal ortancaların yetiştirilmesi de aynı. Balkonunuza gelince, ortancalar için en iyi şartlara sahip.

  24. Aysel, İstanbul says:

    Oratancalarımın boyları uzamıyor. Sebebi nedir?
    ***
    Boy uzamasını aslında çok da iyi bir şey değil. Gerektiği gibi çiçek açıyor mu bu önemlidir. Boy uzamasında güneşe ulaşma ihtiyacı etkendir, yani yanında gölge yapan bitkiler varsa daha uzun boylu olur. Veya yeri az güneş alıyorsa uzun boylu olur. Bir de yaşlanmasının etkisi var: Çünkü kökler ne kadar kuvvetli ise sürgünler daha kuvvetli olur daha fazla büyüyebilir. Ortancanız hem yaşlı ise hem cılız bir gelişim gösteriyorsa besinsiz kalıyor demektir.

  25. Aysun Ö. -Adana says:

    Ben de ortancaları çok seviyorum. Yeni bir pembe çiçekli ortanca aldım. Apartmanda oturuyorum. Ortancamı saat 12ye kadar güneş gören balkonumda mı bıraksam? Yoksa loş olan merdiven boşluğuna mı bıraksam?
    ***
    Az da olsa güneş alabilmesi şart. Buna dikkat etmelisiniz. Merdiven boşluğu çok kuvvetli hava akımına sahipse, dışardan daha serinse ve bir iki saat ortancaya güneş gelebilecekse Adana şartlarında orası iyidir. Yoksa balkonda tutun.

  26. İnci, İzmir says:

    Merhaba, Verdiginiz bilgilere bayildim. Oncelikle tesekkurler bunun icin. İzmir Karşıyaka’da oturuyorum. Öğleden sonra 2′den aksama kadar güneş alan bir balkonumuz var. Panjuru kapadigimizda yazin sıcak olsa da gölge oluyor. Güneşin şiddetini kesiyor. İdeal mi? Bugün yaprağın üzerinde iki delik keşfettim. Acaba böcek dadanmis olabilir mi?
    ***
    Fazlasıyla gölge oluyorsa hiç iyi değil. Gerçi siz şimdiye kadarki tecrübelerinizden, orada yetiştirdiğiniz bitkilerin durumu gereğince o gölge zararlı mı değil mi anlamışsınızdır. Yapraklarda tırtıl gibi şeyler olabilir. Yaprak altlarını kontrol edin tırtıl, böcek vs. varsa onları alın dışarı atın.

  27. H. İlhan -İstanbul says:

    Sarmaşık ortancayı nereden alabilirim? Sorduğum her çiçekçi hiç duymadıklarını söylüyorlar.
    ***
    Ben de bilmiyorum. Aslında fidanlıklarda olması gerekir.

  28. Hande, Rize says:

    Ortanca çiçeğini ilk defa yetiştiriyorum. Çiçekleri kocaman ithal beyaz ortanca aldım. Balkonumda duruyor. İki günde yaprakları sususzluktan düşünce suluyorum tekrar canlanıyor. Beyaz rengi değişir korkusuyla saksısını değiştiremedim. Beyaz rengini koruyabilmem için nasıl bir toprak ve su kullanmalıyım, hangi besinler vermeliyim?
    ***
    Eğer ortancanız özel bir beyaz çeşit ise her zaman beyaz açacaktır. Eğer normal bildiğimiz ortancadan ise, beyaz rengin devam etmesi için toprağın pH derecesinin 7 cıvarında olmasını sağlamalısınız. Bu ise çok zor. Ben de nasıl yapılır bir şey diyemem. Az olur, fazla olur gibi sorunlar ortaya çıkar. Sizin sular kireçsiz, bildiğim kadarıyla nötr. Sularınızın çiçek renginde etkisi olmaz. Toprağın etkisi olur. yani Rize toprağı asitli olunca ortancalar da mavi çiçekli oluyor. Başka ne yapabilirsiniz bilmiyorum.

  29. Özkan, İstanbul says:

    Ortanca çiçeğin rengini nasıl değiştirebilirim?
    ***
    Yazımı okusaydınız içinde bu meseleyi uzun uzun yazdığımı görürdünüz. Aslında bence bu tür uygulamalar iyi değil. Deneyen çoğu kişi ortancalarının zehirlenip ölmesine sebep oluyor.

  30. Hafize Y. -Ankara says:

    Saksıda ortancam aldığım zaman çiçekliydi. Balkonda bakıyorum. İki yıldır çiçek açmadı fakat yaprakları canlı ve iri iri. Dibi kurudukça suluyorum. Balkonumuz sabah güneşi alıyor. Çiçek açması için ne yapmalıyım?
    ***
    Sabahları yeterince güneş alıyorsa çiçek açması gerekirdi. Eğer kışın bütün dallar soğuktan ölüyorsa bu esas sebeptir. Böyle bir şey yok diyorsanız güneş çok yetersiz. Güneş de tamamsa toprağında fosfor ya da potasyum fazlaca eksik, çiçek oluşumu en başta duruyor ilerlemiyor. Bütün bunlara göre gereğini düşünmelisiniz.

  31. Zeynep Baylan says:

    Ortancalarımda toz badana boyası kullanmamı önerdiler, ben de geçen sene denedim. Her on günde bir toz badana boyası koyarak ve çiçek coşturan bitki besini vererek nefi renkli ve kocaman başlı çiçekler elde ettim.

  32. Hande, Rize says:

    Beyaz ortancayı çok seviyorum. Dediğiniz gibi bizim topraklar asitli olduğu için bahçedeki bütün ortancalar mavi açıyor. Bunun için saksıdaki ortancaya bahçe toprağını kullanmadım. Tavsiye ettiğiniz gibi pH derecesi 7 ye yakın organik toprak aldım, yalnız pH 5.5 – 6.7 yazıyor. Sizce, ortancam beyaz rengini koruyabilmesi için bu oran yeterli mi? Çiçekleri kocaman olduğu için özel beyaz ortanca diye tahmin ediyorum, özel veya yerli ortancaları nasıl ayırt edebilirim? Yeni aldığım toprakla bir büyük saksıyı değiştirdikten sonra bazı yaprak kenarlarında, sanki mevsim sonu gelince yaprak rengi değişiyormuş gibi mora yakın renk değişimi oluşmaya başladı, sadece renk değişikliği var canlı duruyor kuruma yok, çiçeklerinde bir değişiklik yok iyi. Sizce yaprakları neden değişime uğramış olabilir?
    ***
    Güneşin ve zamanın etkisi ile yapraklarda değişim olabilir normaldir. Ortancanız eğer bildiğimiz normal ortancadan ise toprağın pH derecesi 7 olmalıdır. Belki 6,5 da yeterli olabilir. pH değiştirmek çok zor. 7′yi tutturabilmek profesyonellik gerektirir. Toprağa az miktar kireç serperek deneyebilirsiniz. Aldığınız toprakta pH net değil. Öyle ölçü olmaz. Ama o verilen aralık hafif asitli demektir.

  33. Nehir, İzmir says:

    Ortanca çiçeğimin saksı değişimini yaptım. Sanırım yeni saksısını sevdi çünkü bu süreye kadar üzerinde bulunan 8-9 top çiçeğini büyük bir çoşkuyla açtı. Çiçekler pembe açarken saksı değişimi ve torf eklenmesiyle pembeyle mavi arası çiçeklerim oldu bu haliyle onları daha da çok sevdim. Şimdi açılma sırasına göre çiçeklerim yavaş yavaş bozulmakta. Ben de yazınızdaki tavsiyeye uyarak bozulan çiçeklerim iki tanesini kestim. Kestiğim yerlerden yaz sonuna kadar tekrar tomurcuk ve çiçek çıkar mı? Ayrıca yerini çok seven kendi kendine bahçede neredeyse adam boyu olan bir ortancadan 4 tane tepe çeltiği aldım. Yazınızdaki tarife uyarak 2 tanesini pet şişe içine köklendirmek üzere diktim, diğer ikisini de saksıya ekerek balkonumun güneş görmeyen yerine koydum. İzmirde sıcaklar başladı. Köklenmelerini ve tutmalarını çok istiyorum. Ne kadar sürede köklenirler, başarılı olabilir miyim, bu konuda başka tavsiyeleriniz var mı?
    ***
    Bence çiçekler çabuk bozuluyor. Yeri fazla güneşli ve fazla sıcak olabilir. Kestiğiniz yerden çiçek tomurcukları çıkar mı kesin bir şey diyemem. Ortanca kültivarlarına göre değişiyor. Daha ziyade kökten yeni dallar çıkarıp tekrar çiçeklenen çeşitler var. Belki henüz hala ilkbahar mevsiminde olduğumuz için olabilir diye düşünüyorum. Sonucu buraya yazmayı unutmayın. Çeliklerin köklenmeleri ise ortalama bir buçuk ay sürer.

  34. Özlem, İzmir says:

    İki tane ortanca çiçegi aldım. Bir tanesini bahceme, bir tanesini de balkona saksıma diktim ama ikisi de güneste kalıyor. İlk zamanlar cok güzel görüntüsü olan çiçegimin şimdi solmus kurumus yaprakları var. Çok sık sulamıyorum, gübre de verdim ama saat üçe kadar günes alıyorlar. Bahcedeki ortancamın topragı beyaz, kahverengi karısımı bir şey nasıl bir toprak ben de anlamadım. Çiçekleri çok seviyorum özellikle ortancayı.
    ***
    Yerine adapte olunca fazla güneşin pek zararı olmaz. Yine de (İzmire göre) günde 3 saat kadar sadece sabah veya sadece akşam güneşi almaları daha iyi olur. Beyaz bahçe toprağının alkalinlilik derecesi aşırı yüksektir birçok bitkiye zararlıdır, ortancalara hiç uygun değil. Bol bol leonardit ve kompost çürüntüler katsanız iyi olur.

  35. İlhan, İstanbul says:

    Ortanca güzel bir çiçek olabilir bizim orda hep mezarlar bunla dolu belki ondan sevmiyorum.

  36. Evren, İzmir says:

    Ortancamizin cicekleri yesilden pembeye donerek bir guzel acti. Uzun uzun keyfini çıkardık, hatta vakti gecmeye bile basladi. Dallar dimdik ama ciceklerin dala tutundugu cikis noktalarindan boynunu egdi. Aslinda hala cicekcikler var uzerinde. Farkindayim miladı doldu ama, şimdi mi kesmeleyim, neresinden kesmeliyim, butun çiçekler kuruyunca mı, bilemiyorum.
    ***
    Çiçekler bozulup çirkinleşince hiç beklemeden sap ucundan kesebilirsiniz. Dallar ve yeşil yapraklar kalmalı, sadece çiçek kısmını kesin.

  37. Erol Gündüz says:

    Ortancalarımı balkonda yetiştiriyorum. Çok güzel çiçek açtı ve sağlıklı idi. Ancak bir gün panjurları kapamayı unutmuşum. Güneşten tüm çiçekleri ve yaprakları aşağıya doğru sarktı ve diriliğini kaybetti. Toprağını kuruduğu için hergün suluyordum. Şimdi suyunu da almıyor, toprağı nemli. Çiçeklerimi nasıl kurtarabilirim?
    ***
    Eğer yapraklar tam olarak yanmış ölmüşse ama dallar diri ve sağlıklı ise zamanla yeniden yeşerir. Fakat dallar da cansızsa problem köklerde. Siz herhalde teneke veya plastik saksıda yetiştiriyorsunuz. Güneşten toprak ve kökler pişmiş olmalı. Bu durumda yapacak bir şey yoktu. Bir daha ortancayı toprak saksıda (çömlek saksıda) yetiştirin. Devamlı açık havada ve fazla güneşli yerlerde yetiştirilmesi gereken bitkiler toprak saksılara dikilmeli.

  38. Nazlı E. -İstanbul says:

    Bu sene hem bahçemize ortanca ektik hem de saksıda ortanca aldık. Hem bahçedekini hem de saksıdakini aynı periyotlarla sulamama rağmen saksıdakiler çok güzel, bahçedekiler boyunlarını büktü. Su fazla mı geldi, az mı geldi anlayamadım, yorumlarsanız sevinirim.
    ***
    Saksıda aldığınızın kökleri toprağa iyi tutunmuş olduğu anlaşılıyor. Bahçeye diktiğinizin ise sanıyorum kökleri tutunduğu topraktan ayrılmıştı. Sebep budur. Zamanla yeni kökler toprağa tutunur ve böylece sağlıklı bir şekilde gelişmeye devam eder.

  39. Feyza, İstanbul says:

    Kısa süre önce eflatun rekte ortanca aldık fakat aldığımız gün sulamayı unuttuk. Ertesi gün çok yaprakları pörsümüş, çiçekleri biraz kötü görünüyordu. Hemen bahçeye ektik ve bolca su verdik. Yaprakları dirileşti çok güzel şimdi düzenli suluyorum. Fakat çiçekleri sırayla teker teker kurudu. Sadece bir tanesi çok iyi değil ama iyi görünüyor. Ne yapmam lazım? Yapılması gereken ne? Ayrıca sonradan iki mavi ortanca aldık onlar sağlıklı gibi görünüyor fakat çiçekleri hep yerlerde neden dik duramıyorlar?
    ***
    Yeni alınca veya yer değiştirince böyle şeyler olabilir normaldir. Gelecek sene çok kuvvetli olurlar daha iyi çiçek açarlar. Bir daha yeni bitki alacaksanız nisan sonundan mayıs ortasına kadarki dönemde alın. Diğer zamanlarda sera şartlarından çıkan bitkiler normal ortamlarda fena halde şok yaşarlar.

  40. Fikret B. -İstanbul says:

    Ben bu çiçeği çok yetiştiriyorum dallardan çoğaltıyorum. Bunun tohumu var mı var ise çiçeğin neresinde? Bende 4 rengi mevcut.
    ***
    Ortanca tohumu ile çoğaltılmaz yukardaki yazımda anlattığım usullerle çoğaltılabilir.

  41. Hande, Rize says:

    Benim beyaz ortancam yemyeşil oldu, rengi mi değişiyor yoksa mevsim sonu değişimi mi? Beyaz renginde kalmasını çok istiyorum.
    Sayın Fikret Bayram, dört renk ortancalarınızı bahçedemi yoksa saksıdamı yetiştiriyorsunuz ve reklerini nasıl koruyorsunuz, bırazdaha açıklayıcı bilgi verebilir misiniz?
    ***
    Çiçekler devamlı aynı durmaz. Zamanla solar giderler. Sapların ucundan kesmelisiniz. Fikret Bayramın size cevap vereceğini sanmıyorum. Burası forum değil, üyelik yok. Diğer kişiler kendilerine soru sorulduğunu bilemez.

  42. Dilek K. -Ankara says:

    Gecen ay iki tane saksida ortanca aldim. Ustunde pembe mor cicekleri vardi. Şimdi ise dokuldu yapraklarının kenarlari kurudu. Ben de budadim. Yapraklari hala yesil acaba bahceye mi ekeyim? Bir de vitamin ne kullanayım? İki cam agacinin arasina koydum. Golgede bahceye eksem gunese maruz kalicam ne yapiyim?
    ***
    Budama zamanı değil, sadece çiçekleri sap uçlarından kesmeliydiniz. Bundan sonra zaten çiçek açmaz gelecek yıl açar. Bahçeye ilkbahar başında dikmeniz daha iyi olur. Böylece gelecek yaz boyunca kökleri bahçe toprağına iyice yerleşmiş olur, sonraki kış zarar görmez.

  43. Hasan İ. -İstanbul says:

    Sarmaşık ortanca ile ilgili bilgi: Sarmaşık ortancayı e-fidan sitesinde Mersin çıkışlı bir firmada buldum. Zannederim bunun üretimi yalnız burada yapılmakta. Mersinden bana iki adet gönderdiler. Kendilerine buradan teşekkür ediyorum. Kargolama kaliteleri ve gönderdikleri fidanlar sonderece sağlıklı. Bozcaada’da bahçeye ektim. Gelişmelerini ilerde aktarırım. İlgilenen ve cevap yazan çiçek dostlarımıza minnet ve şükranlarımı sunarım.

  44. Kıymet D. -Ankara says:

    Benim yetiştirdiğim ortanca çiçeği gayet sağlıklı görünüyor ama mor açan çiçekleri daha sonra yaprak yeşili oluyor. Balkonda yetiştiriyorum. Üzerinde 10-15 salkım var. Ne yapmam lazım?
    ***
    Çiçeklerin yeşile dönmüşse dal uçlarından kesip atmalısınız ki bitki gelecek yıla daha iyi hazırlanabilsin.

  45. Çiçek, İstanbul says:

    Kopan ortanca dallarımı direkt toprağa mı dikmem lazım yoksa suda mı köklendireyim?
    ***
    Direkt bahçeye toprağa dikin bu haftalar bu şekilde çoğaltmanın zamanıdır. İlkbaharda kuvvetli olarak büyür.

  46. Güldeniz, Isparta says:

    Yeni bir ortanca çiçeği edindim. Yalnız arkadaşımdan aldığım için bakımı hakkında çok şey bilmiyorum. Bahçem yok balkonumda bakabilir miyim? Yaprakları sararmaya başlamış ne yapabiliririm, çiçekleri yeni soldu.
    ***
    Balkonda bakabilirsiniz. Mevsim sonu olduğu için bozulmalar normaldir diyeceğim ama henüz çok erken. Isparta iklimini bilmiyorum. Genel amaçlı bitki besini eylül sonuna kadar her dört sulamada bir defa verseniz iyi olur.

  47. Fliz B. -İstanbul says:

    Güzelliğini bozmadan ortanca çiçeklerini kurutmak.

    Bu çiçeğe aşığım ve bahçemde oldukça güzel ortancalarım var. Onların her halini her rengini çok seviyorum. Kışın da çiçeklerini görmek istiyorum. Onları sağlıklı bir şekilde nasıl kurutabilirim? Birkaç yöntem denedim olmadı.
    ***
    Filiz Hanım güzel bir soru sormuşsunuz teşekkür ederim. Sayenizde siteye yeni bir konu daha ekledim. Tıklayın okuyun:
    http://www.bitkivecicek.com/cicek-kurutmak

  48. Handan, Kayseri says:

    Ortancamı saksıda yetişdiriyorum. Bir hafta önce yapraklarında minik sarı böcekler vardı. Örümcek ağı gibi ince bir tül gibi bir beyaz pamuklar vardı. Sularken yapraklarını yıkadım. Zaten o günden beri yaprakları ucları kurumaya başladı renkleri değişti. Ne yapmalıyım ilacı falan var mı aceba? Perdenin önünde güneş alırsa bozulur mu? Güneşin çok zararı olur mu? Perdenin kalın perdesi sürekli kapalı ama. Yardımcı olursanız sevinirim çünkü kuruyor diye çok üzülüyorum.
    ***
    Handan Hanım ev içinde ortanca yetiştirilmez. Dışarda yetiştirilir. Ayrıntılı bilgi bu sayfanın konusu zaten. Okuyup ona göre yetiştirmeye çalışmalısınız. Evde olmaz, olmamalı.

  49. Erdoğan T. -Osmaniye says:

    Ağaç külü özellikle meşe külü ile su karışımı yapraklara, alt kısımlarına camsil şişesine konulup püskürtülünce tüm zararlı sinek kurt vs. ölmeden o bölgeyi terk eder. Kül bulamayan sarımsaklı su da kullanabilir.

  50. Aylin, Bursa says:

    Dört ay önce ortanca aldım. Yapraklarının uçlarını kurutuyor. Birer gün arayla suluyorum. Aldığımda çiçekleri vardı bir daha hiç açmadı. İlkbaharda tekrar coşkulu açmasını istiyorum. Ne yapmalıyım?
    ***
    Şimdi yaprakları bozulur dökülür normaldir. Birer gün arayla, toprak ıslakken tekrar tekrar suluyorsanız bunun büyük zararı olmuştur, burası kesin. Bakımı sulanması gibi şartları yazımın içinde anlattım. Daima dışarda tutacaksınız. Plastik saksıdaysa siz şimdiden daha geniş bir toprak saksıya aktarın.

  51. Oya Ö. -Kuşadası says:

    İlkbahara yakın ortanca aldım bahçeye diktim. Kökleri çoğalmasına rağmen hiç çiçek açmadı. Bahçemiz akşam üzeri yani ikindiden sonra güneş görüyor ama hava sıcak olduğundan hergün suluyorum çünkü toprak kupkuru oluyor. Yeni yeni bir iki yaprağı sararmış. Bugün sararanları kopardım iyi mi yaptım bilmiyorum. Seneye ilkbaharda çiçek açar mı yapmam gereken bir şey var mı?
    ***
    Sararan yaprakları koparmanız yanlış. Yaprak düşene kadar bitki ondan besin çeker. Bırakın kendiliğinden düşsün. İlkbaharın ortasında veya yaz başında bol bol çiçeklenir. İlkbahar başında diplerini bol bol gübreleyin. Eski sığır veya koyun gübresi ile.

  52. Aylin, İstanbul says:

    Gecen sene aldigim ve saksida buyuyup mavi mavi cicek acan ortancalarım bu bahar yaz hic acmadi. Yazin sonlarina dogru yapraklari bembeyaz bir tabakayla kaplandi. Bunu gorur gormez yapraklari duru suyla nazik bir sekilde iyice yikadim ama beyaz tabakayla kaplanmaya devam ediyor. Yeni filizlenen yapraklar bile bir sure sonra beyaz yag gibi bir tabakayla ortuluyor. Sebebi ne olabilir? Bir ara ortanca vitamini kullanmistim. Bundan kaynaklanabilir mi?
    ***
    Beyaz tabaka eğer örümcek ağı gibi ise örümcek bitler yapıyor. Gözle zor görünürler çok küçüktürler. Sebep bunlarsa hem yıkayıp temizleyeceksiniz hem ilaçlayacaksınız. Değilse pudra gibi ise o zaman külleme hastalığıdır. Sebebi rüzgarsızlık ve gece ıslaklığıdır.Sulamaları yazıda anlattığım gibi yapmalısınız. Şimdi sonbahardayız: Ortancaların şimdi yapraklarının sararıp dökülme zamanı. İlkbaharda bunlara göre uygun şartlarda yetiştirin bitlere karşı ilaçlama yapın.

  53. Seher, Ankara says:

    İki adet ortancam var. Daha iyi yetiştirmek istiyorum. Ama aldığım zaman nasılsa şimdi de öyleler. Ortancaları büyütmek için ne yapmalıyım?
    ***
    Gelişme mevsimi kış sonundan yaza kadardır. Sonra pek bir değişiklik olmaz. Yerine göre değişiyor. Onun için siz anlaşılan acemisiniz bilmiyorsunuz. Hele şimdi, kışa giriyoruz. Ortancaların yaprak dökme zamanı. İlkbaharda yeniden yeşerirler. Yazdıklarımı okursanız bakımı hakkında bilgilenirsiniz önümüzdeki baharda daha iyi gelişmelerini sağlayabilirsiniz.

  54. Sebahat, Afyonkarahisar says:

    Rahmetli anacığım ortancanın rengini değiştirmek için eski tarihte çamaşırı beyazlatmak için kullanılan çiviti ve bizim ders çalışırken azalan mürekkeplerimizi sulandırarak kullanırdı. Sanıyorum başarılıydı da bahçemiz kocaman açan ortancalar ile doluydu. Bu hatırladığım şeyleri ortancalarımda deneyebilir miyim faydası olur mu? Merdivende muhafaza ettiğim ışık gören ve budadığım ortancalarıma arada su vermeli miyim? Merdivenlerim çok soğuk olmuyor.
    ***
    Ortancalarınızda annenizden hatırladıklarınızı deneyebilirsiniz. Mavi çiçek açması için asitli toprak kullanmak yeter (pH 6′dan biraz aşağıda olmalı, büyük çiçekçilerde özel topraklar bulunabiliyor). Bence pembe çok daha güzel. Rizede topraklar fazla asitli olduğu için oranın insanları da bana soruyor, pembeleştirmek için ne yapabilirim diye. :) Gerçekten pembe daha güzel. Toprağa yabancı maddeler katmakla hiç uğraşmayın derim. Fazla olursa bitki zehirlenir, bu risk çok yüksek. Kışın kapalı yerlerde korumaya aldığınız ortancalarınızı elbette tamamen susuz bırakmayın. Toprak kurudukça sulamalısınız.

  55. Ferda G. -Nevşehir says:

    Öncelikle teşekkür ediyorum size. Çok faydalı bilgiler veriyorsunuz. Nevşehir çok soğuk. Bu nedenle ortancama evde bakıyorum. Yazın balkondaydı. Yaprakları çiçekleri kurumuştu. Temizleyip fazla güneş görmeyen bir odaya aldım. 15 gündür yeni yeşil yaprakları çıktı. Ancak onların da uç kısımları kurumaya başladı. Ne yapabilirim?
    ***
    Nevşehir çok soğuk değil. Ortancaların Nevşehir kışlarına dayanıklılıkları tamdır. Siz boş yere evde tutuyorsunuz. Bu şekilde, çok ters bir zamanda filizleniyor ve kuruyor. Ne yapılabilir bilmiyorum. Dışarda tutmalısınız. Saksı kalın kenarlı toprak saksı olacak. Bu kış bir şekilde korumaya çalışın. Gelecek yılın kışında hiç eve alıştırmamalısınız.

  56. Ayşe, İzmir says:

    Evimin bahçesi hiç güneş almıyor. Ben de burada en güzel ortanca olur diye düşündüm. Bugün 4 tane kırmızı ortanca aldım. Daha sonra pembe ve beyaz da gelecekmiş onlardan da alacağım. Ortanca gölgeyi sever diyorlar doğru mu? Bir de, kaç cm aralıklarla dikilecek, dikim için bu mevsim iyi mi? Bakımıyla ilgili az çok sitenizden fikir edindim. İnşallah güzel ortancalar yetiştirebilirim çünkü en çok sevdiğim bahçe çiçeklerin başında geliyorlar.
    ***
    Ortanca güneş sever. Gölge olarak, öğle vakti civarında gölge istiyor (bu yüzden gölge sever demişler, yanlış). Sabahları veya akşamları mutlaka birkaç saat güneş alabilmeli. Aralarında en az yarım metre mesafe bırakarak dikmelisiniz. Bahçeniz hiç güneş almıyorsa ortancalarınız çiçek açmayabilir. Güneş almayıp ama çok şiddetli aydınlık oluyorsa fazla sorun yok. Güneş almamakla beraber koyu gölge oluyorsa orada çiçek açabileceklerini sanmıyorum.

  57. Hamza, Niğde says:

    Niğde’de ortancayı bahçede yetiştirebilir miyim? Bu bölge için önerileriniz var mı?
    ***
    Evet olur. Niğde kışlarına dayanıklıdır. Sadece ilk yıl kış soğuğundan korumak gerekir.

  58. Ayşe, Gaziantep says:

    Bugün bir ortanca aldım. Çiçeksiz sadece yaprakları var. Acaba ne yaparsam çiçek açmaya başlar? Gölgede mi güneşte mi kalması gerektiğini anlamadım.
    ***
    Güneş seviyor. Ama sabah veya akşam güneşini. Öğle civarı güneşinden korumak iyi olur. Ayrıca, bu yıl belki hiç çiçek açmaz. İyi bakarsanız gelecek yıl açar. Yerini severse, siz de iyi bakarsanız her yıl daha çok çiçek açacaktır.

  59. Aysel, İzmir says:

    Ortancanın gölgede durması gerektiği söyleniyor..
    ***
    Yanlış. Sabah veya akşam güneşi almalı. Öğle güneşi biraz zarar verebilir ama koyu gölge kadar zarar vermez. Fakat izmirde öğle güneşi hiç yaramaz. İzmire göre, güneşi göz kırpmaları gibi alan ağaç altlarında ya da sabah erken saatlerde güneş alan yerde yetiştirmek daha iyi olacaktır.

  60. Müzeyyen B. -Lüleburgaz says:

    15 gün önce çok güzel çiçekleri mavi açmış ortanca aldım. Daha büyük bir saksıyla değiştirdim. Balkonda oldukça güneş alan bir yere koydum. Balkonum katlanabilir camlarla kaplı. Dün camlarını açmıştım. Bir süre sonra baktım ki çiçekleri boyunlarını eğmiş. Sanki diriliğini kaybetmiş. inanılmaz üzüldüm. Şimdi ne yapmalıyım? Çiçeklerini kesmeli miyim? Bu yıl bir daha çiçek açar mı? Yoksa senede bir kere mi çiçek açarlar?
    ***
    Camları açmak zarar vermez, bilakis ortancalar esinti sever. Fazla güneşte pörsüyebilirler ama sonra hızla düzelirler. Ortanca eğer filtrelenmiş güneşli bir yerde sera ortamında yetiştirilmişse (ki sizinki öyle yetiştirilmiş) direkt güneşe uzun zamanda uyum sağlar. Sizinkiler aniden direkt güneşe maruz kalmışsa bunun zararı olmuş olabilir. Belki de büyük saysıya aktarırken köklerine zarar vermişsinizdir. Bozulmalarına sebep çok, ne yaptığınızı iyice bilmeden bir şey diyemem. Ama açık hava, hele bu mevsimde, sadece hayat verir hiç zararı olmaz. Ayrıca sizinkiler sera ortamlarında mevsimsizce, turfanda çiçek açtırılmış. Bu şekilde zamansız çiçeklenmiş bitkileri bir daha asla almamalısınız. Şimdi yerine alışsın artık gelecek yıl çiçek açar. Çiçekler düzelmediyse dal uçlarından kesip atın.

  61. Mesude, Tokat says:

    Ortanca çiçeğim kışın balkonda kaldı. Bahçe çiçeği diye içeri almadım. Şimdi de hiç yaprak vermedi Acaba çiçeğim yeşerir mi?
    ***
    Sizin oralarda hâlâ geceleri dondurucu soğuk var. Daha bekleyin. Ayrıca donmuş ölmüş mü dalların dibini kontrol edip anlayabilirsiniz. Kışı balkonda geçirmesi gereken bitkileri toprak saksılara dikmek gerekiyor. Hem ayrıca Tokat kışları ortancaların dayanabileceği son sınırda soğuk yapabiliyor buna da ayrıca dikkat edin. Toprak saksı ve gerçek toprak kullanmak şart. Poşetlerde satılan topraklar kışın köklere aşırı dondurucu olan soğuğu kolayca iletiyor.

  62. Ahmet G. -İzmir says:

    Ortancanın erken (nisan ortası) çiçek açtırılması için ne gibi işlemler yapılıyor bilginiz varsa öğrenebilir miyiz? Adana tarafından çiçekli ortancalar geliyor nasıl yapabiliriz? Soğuk hava deposundan bahsediyorlar.
    ***
    Herhalde sera ortamında tutuyorlar böylece kışın gelişiyor dallanıyor ve baharda da çiçek açıyorlar. Adanada sanıyorum serada olmasa bile kışın gelişme gösterirler.

  63. Arzu, Baku says:

    Ortancami plastik kaba ekdim onu saksi kaba degismeye ihtiyac var mi?
    ***
    Toprak saksı (yani çömlek saksı) olsa dahi iyi. Daima dışarda tutulması gereken bitkilere plastik saksı iyi değil çünkü plastik veya teneke saksılarda kışın kökler üşür, yazın kökler pişer.

  64. Arzu, Baku says:

    Kisin ortancanin soyukdan donmasindan korkdugum icin odaya koyub yazin bahceye cikartiyorum bunun cicegime bir zarari var mi?
    ***
    Zararı olabilir. Yanlış yapıyorsunuz. Bakunün kış soğukları ortancalar için hiç tehlikeli değildir. Boş yere endişelenmeyin. Sadece saksı toprak saksı olacak.

  65. Sıla, Adana says:

    Bir ay önce iki saksı ortanca aldım. Dallar domurcuktu. Saksılarını degiştirdim. Yalnız saksıların altı delik değil. Birisi beyaz birisi de pembe açıyor. Çok da güzel oldular. Bu sabah kalktığımda beyaz olanın çiçekleri ve dalları pörsümüş olarak gördüm çok üzüldüm. Torağına baktığımda çok suluydu. Hemen saksısını değiştirdim. Neden olmuş olabilir? Kurtarabilir miyim ortancamı?
    ***
    Anlaşılan çamurda kökler çürümüş. Kurtarabilmek için sağlam dallarından alın yazımın içinde anlattığım usullere göre köklendirmeye çalışın. Bundan sonra dibi delik olmayan kaplara ortanca dikmeyin.

    Ortanca bahçe balkon bitkisidir. Saksıda yetiştirecekseniz saksı kesinlikle kalın kenarlı toprak saksı olmalı. Hele Adanada, bu kesinlikle şart. Başka yolu yok. Fazla güneşte de bırakmayın. Adanın sıcaklarına dayanamaz. Ya sabah en erken saatlerde iki üç saat güneş almalı ya da akşamın son iki saat güneşini..

  66. Hülya A. -Adana says:

    Benim de iki adet ortancam var. 1-1.5 yıl önce almıştım. Aldığımda üstünde bir çiçeği vardı. Sonra bir daha çiçeklenmedi. Önce saksılarını değiştireceğim. Bahçeye dikemiyorum çünkü çok fazla güneş oluyor. Önce dikmiştim sonra saksıya aldım. Benim derdim bir tanesi sanki klorofili kaybetmiş gibi beyazladı. Sadece damarları yeşil. Diğerinde üstteki yeni sürgünleri hafiften beyazlaşıyor. Acaba sebebi nedir? Susuz bırakmıyorum çok sulamamaya da dikkat ediyorum. Elimle kontrol ederek suluyorum yani. Acaba sıkıntıları ne? Yazılanları okudum ama böyle bir sorundan bahseden yoktu size sorayım dedim.
    ***
    Sorun topraktan kaynaklanıyor. Özel süs bitkisi toprakları bazı bitkilerin belirli sıcaklık derecelerinde bazı elementleri alamamasına sebep oluyor sanıyorum. Çünkü birkaç tür bitkide mevsime göre benzer sorunları yaşadım. Gerçek topraklarda böyle sorunlar hiç görmedim. Size genel amaçlı bitki besini vermenizi tavsiye ederim.

  67. Hülya A. -Adana says:

    Öncelikle teşekkür ediyorum cevabınız için. saksılarını değiştirmeyi düşünüyorum. Toprak saksı olursa iyi olur demiştiniz yukarıda. Aslında toprağı karışık bahçe toprağı ve torfla. Bir de organik pelet gübre koymuştum. Şimdi yeni bir gübre bulup aldım. İçinde iz elementler de var. Onunla sulayacağım. Bakalım neler olacak.

  68. Hatice, Bursa says:

    Köklü bir şekilde babamın ortancasından ayırdığımız ortancayı yaklaşık bir ay önce geniş bir saksıya diktim. Birkaç yapraklı dal şeklindeydi diktiğimizde. Bir ay geçmesine rağmen bir gelişme belirtisi yok ama yapraklarda bozulma da yok. Bu durum normal mi sizce?
    ***
    Normaldir. Yeni dikmişsiniz bir ay bir şey değil. Acele etmeyin. Tutmuş ya önemli olan bu.

  69. Bülent, Antalya says:

    Geçen sene bir arkadaşımdan ortanca aldım. Bu sene dört gözle çiçek açmasını bekliyordum. Çok da güzel tomurcuklar verdi. Ancak çiçekleri açmaya başladığında şoka uğradım. Çünkü ortanca değil de sanki başka bir çiçek. Eğer e mail atabilme şansım varsa fotoğraflarını göndermek istiyorum.
    ***
    En yukarda iletişim linki var ona tıklayın email adresimi alın öylece fotoğraf göndereblirsiniz.
    ***
    Güncelleme: 19 Mayıs 2012: Bülent Bey’in ortancası için aşağıdaki linke tıklayıp bilgi edinebilirsiniz.
    http://www.bitkivecicek.com/hydrangea-serrata-dag-ortancasi

  70. Elif, İzmir says:

    Bahçemin tam ortasına dört ortanca diktim. Bahçe direkt güneş alıyor. Yanlış mı ettim?
    ***
    Direkt güneşin zararı yok. İzmir iklimine göre “öğle vakti civarında” direkt güneş ortancalara zarar verir. Öğle ezanından 2 saat öncesi ile üç saat sonrası arasında ortancalara gölge sağlayan bir ağaç varsa yerini değiştrmeyin. Yoksa elbette yerini değiştirseniz çok iyi olur.

  71. Meryem, Denizli says:

    Ortancamın yaprakları sarardı ne yapabilirim?

    Geçen yıl aldım ama yarakları sarardı. İçerdeydi dışarıya almıştım. Küçük fide aldığım için soğuk almasın diye içeriye koymuştum. Şimdi dışarda sabah güneşini görüyor.
    ***
    Anladığım kadarıyla kışın içerde yapraklıydı, dışarı alınca sarardılar. Devamlı dışarda tutmanız lazım. Şimdi bekleyin yeni çıkan yapraklar sağlam olur sağlıklı olur. Denizlide kışın içeri almak yanlış. Oranın soğuklarında en küçük bir zarar görmez. Bir daha soğuk diye içeriye almayın. Kışın yapraklarını döküp dinlenmeleri lazım bu çok önemli. Saksı ne kadar büyük olursa o kadar iyi. Ortancalar küçük saksıda rahatsız olur. Bulabilirseniz toprak saksı (çömlek saksı) alın.

  72. Metin, Tekirdağ says:

    Ortancaları büyük tenekeye aldım. 10 aded duvara dayalı öğlene birbuçuk saat kala güneş görür. Hepsinin yapraklarında sararma var. Nedenini öğrenmek istiyorum.
    ***
    Yeni dikmişseniz kökleri rahatsız ettiğiniz için olabilir. Toprağın niteliği kötü olabilir. Neler yaptınız, ayrıntıları bilmediğim için kesin bir şey diyemiyorum.

  73. Ayşe, Manisa says:

    Ben ortancamın mavi olması için çay kahve ve limon suyu verdim sizin tarif ettiginiz şekilde. Bir tane de tomurcuk var. Mavi olur mu? Yağmur yağdı tekrarlamalı mıyım?
    ***
    Mavi olabilmesi toprağın pH derecesinin 6.5′tan daha düşük olmasına bağlı. Yaptığınız çay kafve sulaması toprağın pH derecesini ne oradna düşürdü anlayamayız. Bekleyip göreceksiniz. Yağmur yağdı diye tekrarlamanız gerekmez. Lütfen ilerde sonucu yazmayı unutmayın.

  74. Mine E. -İstanbul says:

    Yeni evliyim ve evime ilk kez çiçek aldım. Seçimim çok sevdiğim ortancadan yana oldu. Bir beyaz, bir morumsu iki tane aldım. İki balkonum var. Biri sabah güneş alıyor ancak kapalı olduğundan esinti yok. Öndeki balkonum ise havadar, hoş bir esinti alıyor ve akşamları güneş düşüyor birkaç saat. Hangi balkonumda tutmam daha iyi olur? Şimdilik ön balkondalar.
    İkinci mesele ise, çiçeklerimin farklı renklerini bu halleriyle korumam için, hep ayrı saksılarda ve farklı asitli topraklarda tutmam gerekiyor öyle mi? Yanlış anlamadıysam…
    Mavi çiçek tutkusuna gelince. Hayvanları damızlık olarak kullanmayı veya papağanların konuşması için beslenmesini sevmediğim gibi, bitkileri de belli başarılar(?) elde etmek amacıyla köle misali kullanma eğiliminden vazgeçmemizi diliyorum. Tabi ki belli bir noktaya kadar hepimiz onlar için bir şeyler hayal ediyoruz ancak bu çiçek de olsa hiçbir şeyin yaşamını almamızı mazur göstermez. Bu açıdan doğal tavsiyeleriniz için teşekkür ediyorum, ortancalarımı da küçük müdahaleler sonrasında ne renk açarlarsa açsınlar sevmeyi diliyorum :)
    ***
    Ön balkon ilkindi ezanından sonra güneş alıyorsa ortancalara zararı olmaz orası daha iyidir. Diğer balkon eğer pencereleri hep açık olacaksa ve sabahleyin güneş alıyorsa orası daha iyi olabilir aslında. Farklı renklerde korumayın bence. İyi bakın zamanla nasıl bir gelişim gösterecekler belli olmaz. Ortancalar balkonlarda büyük toprak saksılarda yetiştirilirse daha iyi gelişirler. Plastik saksılarda pek iyi olmaz. Hemen gereken değişikliği yapın. Kışa kadar kökler saksı içinde serpilsin. Kış üşümesinde ana kök kısmı çok iyi güçlenir gelecek yıl daha iyi çiçek açar.

  75. Sündüs, Amasya says:

    Beş saksı ortancam var. Bir tanesi çok sarardı. Diğer dördü daha az sarardı. Buna rağmen tomurcukları var. 4 yıllıklar. Ne yapabilirim? Limonlu karışım deneyim mi? Kışın donmasın diye içeri alıyorum. Annem almadı ve dondurdu güneye bakan balkondalar mart ayında budadım.
    ***
    Ortancalar saksıda olmayı sevmez. Saksıda yetiştirmek için saksı kalın kenarlı toprak saksı olmalı ve mümkün olduğunca büyük olmalı. Şimdi kökler rahatsızken başka şeyler yapmayın hepten bozulurlar. Derhal büyük saksılara aktarın – aktarırken önce sulayın sonra köklerin topraktan dağılmamasına dikkat ederek kalıp gibi aktarın. Toprak ise poşetlerde satılan topraklardan değil, verimli toprağı olan bahçelerden alacağınız topraktan olmalı. Daima dışarda tutmanız şart. Her yaz sonu veya kış sonu toprağı değiştirip tazelerseniz çok iyi olur – bunu yaparken köklerin aralarındaki toprağı elden geldiğince kökleri rahatsız etmeden boşaltın. Anneniz haklı dışarda kalmalılar (Amasya kışları ortancalara ağır değildir) ama saksı ve toprak yanlış olunca hayatta kalamazlar. Toprak saksıda ve doğal gerçek toprakta olmak şartıyla kışın dışarda kalıp dondurucu soğukta üşümeleri sonucunda kök kısmı fazlaca güçlenir. Kış sonunda budama yaparsınız. Baharda çok gürbüz şekilde gelişir.

  76. Gamze, İstanbul says:

    Eşim bana çok güzel bir ortanca aldı plastik saksıdaydı. Büyük çömlek saksı aldım. Biraz da bahçeden toprak gübre aldım çömleğin dibine koydum ortasını açıp ortancanın tamamını göbeğe yerşeltirdim yanlarına toıprak atarak hafif tampon yaparak ektim saksıya. Dalları sağlıklı çiçekleri de hatta bir top minik minik yeşil tomurcuklu dal var. Ama açık olan çiçekler alttan pörsümeye başladı.
    ***
    Çok iyi yapmışsınız. Yapraklar gayet canlı ise bir sorun yok. Yaz kış daima dışarda tutun. Öğle civarı güneşinden koruyun. Bir önceki soruya verdiğim cevabı da okuyun.

  77. Yasemin K. -Eskişehir says:

    Geçen yıl aldığım ortancalarımdan birisinin yaprakları sarıya yakın bir açık yeşil renkte. Sizin söylediğiniz gibi güneş de görüyorlar.
    İkisi de aynı ortamda olmasına rağmen sadece birinde bu sorun var. Ne yapmalıyım?
    ***
    Ortanca küçük saksıları sevmez. Ayrıca madem saksıda yetiştiriyorsunuz, kökler özgürce besin arayışında bulunamıyor dar yerde mahsur kalmışlar, o halde bitki besini vereceksiniz yoksa zamanla daha da kötüleşecekler. Suya karıştırılıp verilenlerden, genel amaçlı bitki besini, sonbahara kadar ayda bir verseniz iyi olur.

  78. Serap, İstanbul says:

    iki tane ortanca çiçeğimi evimde balkon olmadığı için evde bakıyorum. Çiçekleri kurumaya başladı. Ne yapabilirim?
    ***
    Çiçeklerinin solması gayet normal. Belki ev ortamında erkenden solmaya başlamışlardır. Evde ortanca olmaz. Ancak eğer pencere daima açıksa ve pencerenin yanındaysa olabilir.

  79. Gül, Samsun says:

    Bir ay önce bir ortanca aldım. Çiçeklerin rengi mor gibiydi bazı çiçeklerde yeşildi. Şimdi 8 çiçekten 2 çiçegin ortaları pembe kenarlara doğru mavi, diğerleri ise yeşil. Çiçeklerin bir aydır renk almaması normal mi? Yeşil olması artık bozulduğunu mu gösterir yoksa hala renklenme şansı var mı?
    ***
    Sıcak şehirlerimizde bile ortancalar henüz yeni çiçek açıyor. Seralarda zamanından önce çiçek açtırılmış hangi bitki olursa olsun böyle sorunlar çıkarır (ve daha birçok sorunlar). O çiçeklerde bir düzelme, gelişme olmaz. Bir daha mevsiminin dışında çiçeklendirilmiş süs bitkileri almamalısınız. Sizinkiler, eğer bu sayfada anlattığım gibi yetiştirirseniz gelecek yıl çok iyi olurlar.

  80. Urfadan says:

    Ortanca çiçeginin rengi mor pempe veya beyaz olması için ne önerirsiniz?

    ***
    Neler yapabilirsiniz, sayfa içinde ayrıntılı bilgiler var ama oranları tutturmak zor. Bu işler tehlikeli. Bana sorarsanız bırakın istediği renkte açsın. Bir şeyler deneyenler kökleri zehirliyor. İnsanların elinin ayarı yok.

  81. Levent, İstanbul says:

    İki hafta önce çiçekçiden pembe ve mavi çiçekleri olan iki ayrı ortanca aldım. Balkona koyduk. Hemen burayı okudum nasıl bakılmalı diye. Çok seviyoruz bu çiçeği. Balkonda pembe olanın çiçekleri pörsüyor hemen sulayınca capcanlı oluyor. Sürekli böyle oluyor. Yanyana olmalarına rağmen mavi olanda pörsüme falan olmuyor. aynı şekilde suluyoruz. Şimdi pembe olan ilk aldığım gibi ama mavi olanın çiçekleri soldu pörsüdü. 9 adet tomurcuktan 4 tane kaldı. Ayrıca mavi olan çiçekler kirli beyaza döner gibi oldu. Saksıları çiçekçi değişmeyin dedi. Öylece duruyorlar. Balkon hafif rüzgarda alıyor. Sabah güneşi mükemmel ama öğle güneşi çok fazla oluyor. Yeni tomurcuk açtırmak için ne yapmalıyım?
    ***

    Sıcak saatlerde güneşin de etkisiyle pörsüme olabilir. Toprak ıslaksa sulamayın.

    Serin saatlerde canlanırlar. Ortanca en iyi büyük saksılarda yetişir. Şimdi hemen çok büyük saksılara geçirin (bunu kökleri rahatsız etmeden yapın). Sonbahar ve kış iyice üşümekle birlikte kökler kuvvetlenir. Şubat başında güzelce budayın. Önümüzdeki yıl daha iyi gelişirler. Bir sonraki yaz mükemmel bir şekilde çiçeklenir. Ortanca yetiştirecekseniz böyle uzun vadeli düşünmelisiniz. Hemen alır almaz peşpeşe çiçeklenmesini hiç beklemeyin. Her yıl daha fazla kuvvetleşir.

  82. Sıla, Adana says:

    Eşim beş altı hafta önce iki saksı domuru olmayan ortanca getirdi. Önceki ortancama göre yaprak rengi ve şekli farklı ve henüz hiç domuru yoktur. Bu yıl çiçek açmayacaklar mı acaba? Gelince hemen saksılarını değiştirdim çok da iştahlılar ama çiçek yok.
    ***
    Şu an için bir şey diyemeyiz. Henüz çok erken. Ortanca çeşitleri çok. Bazıları yaz sonunda sonbahar başında çiçek açar. Onların şu anda tomurcukları ortaya çıkmış değildir.

  83. Adem, İstanbul says:

    2 Yıldan beri oturduğum apartmanın bahçesinde oldukça çeşitli bahçe bitkilerimiz var. En çok olanlardan biri ortanca evin üç tarafı ortanca dikili. Bahçeye arada bir gelip bakan bir görevli var bakımlarını bilinçli mi yapıyor bilmiyorum ama ortancalarda 2 yıl boyunca gözlemlediğim şöyle bir durum var. Boyları ortalama 1-2 metre arasında. Ama hemen hepsi neredeyse sadece yaprak. Çiçekli olanlar oldukça az. İki yan tarafa dikili olanlar sabah direkt güneç almıyor duvar dibinde oldukları için. Fakat öğlene doğru başlayan ikindi vaktine kadar olan zamanda çok güneş alıyorlar. hatta bir taraftaki akşam batana kadar güneş alıyor. Dikkat ettim kökleri çok kalın yani neredeyse 20-25 cm lik bir alana yayılabiliyorlar. Çiçek açan bazılarında ise kökler bu kadar kuvvetli değil. arka tarafta kuytu köşede kalmış ama üzerinde az da olsa çiçek var. Bunları sadece yaprak olmaktan çıkarıp çiçek açmasını sağlamak için ne yapmamız gerekir?
    ***
    Şimdi diplerini çapalayıp toprağa bol bol eski sığır gübresi katın. Yaz sonuna kadar güzelce düzenli olarak sulayın. Kasım sonunda en uçlardan zayıf dalları budayın. Şubat başında ciddi bir budama yapın. Bu bilgiler yazımın içinde var zaten. İlkbaharda gelişen filizlerin mükemmel gelişmesi için bazılarını diplerinden kesin ki yeni dallar rahatça hava ve güneş alabilecek şekilde gelişsin. Ayrıca toprağı tekrar gübreleyin. Gelecek yaz güzelce çiçeklenirler.

  84. Murat Ç. -Isparta says:

    Birkaç ay önce çiçekçiden mavi ortanca aldım. Ancak 1- 2 hafta önce çiçeklerin rengi soldu griye çalan bir renge büründü. Forumlardan bu konudaki benzer şikayetleri okuyarak saksıya paslı çivi koydum, sulama suyuna çay koydum ama fayda etmedi. Son olarak sirke denedim ama ortanca tam anlamıyla perişan oldu, kavruldu gitti. Durumu ertesi gün farkettim ve bol su vererek saksıdan sirkeyi uzaklaştırmaya çalıştım. Sirkeyi denediğim için hala kendime kızıyorum ve asla kimseye tavsiye etmiyorum. Sizce dipten budama yaparsam kurtarma şansım var mı? Ya da ne yapmalıyım?
    ***
    Vaktinden çok önce seralarda çiçeklendirilmiş ortancalardan almışsınız. Forumlara bakıp öğrendiklerini yapan herkes çiçeklerini kendi elleriyle öldürmüş oluyor. Siz daha büyük hata yapmışsınız. Her çiçek solar. Solan çiçek asla iyileşmez. Ortanca çiçekleri zamanla renk değiştirir ve solar gider. Boş yere uğraşmışsınız. Bunu bilmeniz gerekirdi. Ortancanın çiçekleri solunca tepeden kesersiniz. Başka yapacak bir şey yok. Asitli toprakta mavi çiçek açıyor. Toprağın asitli olması çiçek açmadan önce yapılır. Hem pembe ortancaların güzelliği bambaşka. Mavi çiçekten ne anlıyorlar bilmiyorum.

  85. Duygu, Marmaris says:

    Bizim ortanca kocaman oldu çok guzel açtı her yer pembe ve lila karısımıydı yapraklar gozukmuyordu. Yaklasık 2 aydır öyle sonra yeşile donmeye baslayınca kestim. Diğer ortancamı aldıgımda yenı fılızdı o da buyudu ama sureklı yaprak buyutuyor cıcekten eser yok. Her gün sabah guneşi alıyor. Marmarıs sıcagında 2 gunde bir suluyorum. Başka yapmam gereken bırsey var mı?
    ***
    Pek bir şey gerekmez. Sizden iki önce soru soran Adem beye verdiğim cevabı okumanızı tavsiye ederim.

  86. İpek, Adana says:

    Benim ortancamın yaprakları yeşilden kahverengine dönüyor.

    Çok suladım sanırım ondan olmuş olabilir. Acaba kurtulma şansı var mıdır?
    ***
    Hiç gerekmediği halde tekrar tekrar sulamak ve esintisiz yerde tutmak yapraklarda mantar hastalıklarına sebep olur. Çok esintili rüzgarlı bir yerde tutun böylece kurtulabilir. Sulamayı toprak biraz kurudukça, sabahları öğleye doğru yapmalısınız. Gece ıslaklığı olmamalı. Ancak bu sayede hastalıkları önleyebilirsiniz.

  87. Şahika, Tekirdağ says:

    Bir hafta önce bir fidanlıktan saksıda ortanca satın aldım. Şu anda toprağa dikmek için uygun bir zaman mı yoksa Ekim ayını mı beklemeliyim?
    ***
    Kökleri rahatsız etmeden saksıdan çıkarıp hemen dikseniz daha iyi olur. Şimdiden kökler orada gelişsin güçlensin. Böylece gelecek yıl güzelce çiçek açar. dikeceğiniz yer fazla güneşli ise eylül ayını bekleyin.

  88. Gamze, İstanbul says:

    Balkonda duruyor ama balkonum çok rüzgarlı acaba fazla rüzgar rahatsız eder mi ortancayı? Her zaman su vermiyorum toprağı elliyorum kupkuru iki günde bir suluyorum. Bir gün sulamasam toprak susuz gibi oluyor.
    ***
    Rüzgar iyidir hastalık barındırmaz. Havası kuru olan memleketlerde kuru sıcak rüzgar zararlı olabiliyor ama istanbul havası ortancalar için tam yerinde nemlilikte. Toprak kupkuru oldukça sulamanız yanlış olur. Ortanca toprağı sadece ıslaklığı gidene kadar bekleyin. Elinize yapışmıyor ufalanabilyorsa fazla nemli bile olsa sulayacaksınız. Yaz boyunca ölçüsü bu.

  89. Umay, Bodrum says:

    Bodrumda yaz kış oturmaktayım. Ben de bu sene ortanca aldım fakat çiçekleri bir türlü sarı rengini değiştrirmiyorlar. Okuduğuma göre toprağını değiştirmem lazım mış, ilk fırsatta yapacağım. Esas sorum şu: Buranın suları kireçli. Bu ortancalara zarar verir mi? Veriyorsa bana nasıl bir tavsiyede bulunursunuz suya doğal bir madde katmak için?
    ***
    Çiçekler solmuş onun için renk gitmiş. Geri dönüşü yok. Her çiçek solar. Solan çiçek bir daha iyileşmez. Doğal bir olay. Bekleyeceksiniz gelecek yıl yeniden çiçek açacaklar. Kireçli suyun ortancalara zararı yok. Siz ortancaların dibindeki toprağı 6 ayda bir boşaltıp onun yerine gübre karıştırdığınız kompost toprak (süs bitkileri için satılan poşet topraktan) doldurun. Bunu yılda bir defa yapsanız da olur.

  90. Reyyal, Erzurum says:

    Balkonda saksıda baktığım ortancamın çok güzel çiçekleri vardı kurudular. yaprakları da yeşilden kahverengine döndü onlar da kurudu. şimdi elimde sadece dalları kaldı. ufak filizler verdi ama onlar da kahverengileşmeye başladı. Sizce bu mevsimde normal midir? Neyi yanlış yapıyorum anlamıyorum.
    ***
    Erzurum iklimine göre özellikle bugünlerde ortancaların yemyeşil gür bir gelişme göstermeleri gerekiyor. Çiçek açmaları da bugünlerde en güzel şekilde gerçekleşiyor olmalı. Siz başka yerlerden getirilmiş saksıda satılan ortancalardan almışsınız galiba. Yer yadırgaması + gereğinden fazla sıklıkta sulama sonucu her türlü bozulmalar olabilir. Yazdıklarımı okuyup hatalarınızı bulmaya çalışmalısınız. Asitli toprak dışında bilgilerden hiçbiri lüks uygulamalar değil, ortacalar için olmazsa olmaz gerekliliklerdir. Her birini ciddiye almalısınız.

  91. Şahika, Tekirdağ says:

    Geçen sene Eylul sonunda yaptigim dal celiklerimin neredeyse hepsi tuttu. Şimdi henuz bunun zamani gelmedi biliyorum ve tepe celigiyle cogaltmakta biraz zor gibi gorunuyor. Ben de kopan ortanca dalimi yapraklardan arindirip uce bolup topraga daldirdim. Nispeten golgeye. Bakalim belki de tutar. Ne dersiniz?
    ***
    Bilemem bir şey diyemiyorum bekleyip göreceğiz. Bu sefer ben size soru soracağım. Geçen yıl çelikleri nasıl yaptınız? Şimdiye kadar ne kadar büyüdüler? Eğer bir de fotoğraflarını çekip email yoluyla gönderebilirseniz..

  92. Şahika, Tekirdağ says:

    Tabii ki çekip gönderirim. Şu anda fotoğraf makimam yanımda değil, cepten bluetoothla bilgisayara atabilirsem bugünlerde, yoksa makinamı getirdiğimde bu yaz içinde mutlaka göndereceğim. Yaklaşık 12 taneler ve gecen sene eylul sonunda çelikleri yapip haziran ayinda geldiğimde taniyamadim. O kadar büyümüşler ki. Neredeyse fideye dönüşmüşler. Çiçek bile açmışlar. Bir tanesinin dalı o kadar kalın ki ilk gördüğümde destek çubuğu sandım. Bazı zayıf duran çiçeklerini kestim, daha iyi köklensinler diye.Şu ana kadar hiç besin vermedim ama çiçek toprağı ya da bulabilirsem ortanca toprağı adı altında satılanlardan ilave yapmayi düşünüyorum.
    Nasıl yaptığıma gelince, güçlü ortancalardan dallar kesip, yaprak ve çiçeklerden arındırıp fazla uzun olmayan (7 cm civarında) parçalar halinde kısaltıp toprağa daldırdım. Tabii can suyu verdim. Sonra ben haziran’a kadar hiç ilgilenemedim ama sanırım bahçıvanlar arada sırada da olsa suladılar.
    Tanıdığım çiçekçilerin hepsi köklendirme tozu olmadan tutmayacağını iddia ettilerse de benim çeliklerim tuttu. Sanırım önemli olan toprağın soğumuş olması, bir de diktiğim yerin ortancalar için uygun bir yer olmasıydı. Sabahtan öğlene kadar güneş alan sonra gölgede kalan esintili bir yer. Kuzey cephesi (doğu-batı rüzgarına açık), verandanın alçak köşesinin dibi (nispeten yaslanabilecekler). Orada zaten biraz ileride başka ve çok sağlıklı ortancalarım olduğundan da (açık-koyu pembe/yüksek alkalinli toprak olabilir) oranın ortancalar için uygun bir yer olduğunu biliyordum. Şimdide sık sık toprağı çapalayıp havalandırıyorum ve yapraklarına duş yaptırıyorum. Şu an gayet sağlıklı gibiler. En kısa zamanda fotoğraflarını göndereceğim. Sitenizde yayimlanmasindan memnuniyet duyarim.
    ***
    Çok teşekkür ederim. Köklendirme tozu hikaye. Köklenmesi mümkün olan dallar usule uygun hareket edince köklenir. Köklenmesi mümkün olmayan dallara hiçbir köklendirme tozu / hormonu fayda etmez. Bu tozlar veya hormonlar havai daldırma yapmaya çalışan bonsaicileri ilgilendiriyor. Türkiyede zaten yok.. onun yerine sebze fideleri toprağına uygulanan kök arttırıcı tozdan satıp milleti kandıranlar var. Etkisi olmadığı gibi zararı oluyor. Tekrar teşekkür ederim.

  93. Kaan, Eskişehir says:

    Arkadaşım uzun çalıştığı için ilgilenememiş, saksıda yetiştirdiği ortanca çiçeğini bana verdi. onda ilk gördüğümde pembe 4-5 çiçeği olan canlı bir çiçekti ama şimdi çiçeklerin hepsi gitmiş, dallar yarıya kadar kahverengi yarıya kadar yeşil cansız bir halde, bir kaç yaprağı kaldı. kurumuş yapraklarını aldım. dallarında küçük küçük filiz oluşmuş patlamaya çalışıyor. Aldığımda saksı hediye paketi yapılmış, etrafı sıkıca sarılı kurdelalı durumdaydı hepsini açtım. havasız kaldığı için bu hale gelmiş olabilir mi? balkonum güney cephe öğleye kadar çok sıcak oluyor, direkt güneşe maruz kalmadan balkonumun biraz gölgede kalan kısmında sürekli kalsa olur mu? saksı küçük gelmiş bence bu mevsimde değiştirilir mi? saksı değiştirince çiçeğe zarar verir miyim?
    ***
    Zaten epeyce zarar görmüş. Gerekiyorsa saksı toprak değiştirin ama ağustosu beklemelisiniz. Ortancalar esintili rüzgarlı açık hava yerleri sever. Öğle civarı güneşi pek iyi değil. bunun dışında direkt güneş ve rüzgar sağlıklı olmasını sağlar.

  94. Melisa, İstanbul says:

    istanbulda yaşıyorum ancak 8 Eylül’de Trabzon’da düğünüm var. Elimde mutlaka mor ortancalar tutmak istiyorum. Eylül’de Trabzon’da bu çiçeği bulmam imkansız. Şimdiden saksı olarak alsam yetiştirsem veya bilemiyorum nasıl yapsam? Bana önerebileceğiniz birşeyler olursa çok sevinirim.
    ***
    Hiç bilemiyorum. Siz en iyisi çiçekçilerden araştırın. Şimdi artık özel usulllerle her mevsimde her türlü bitkilere çiçek açtırılıyor. Saksıda alıp o zaman çiçeklendirmeyi hiç düşünmeyin mümkün olacağını sanmıyorum. Ancak o zaman saksıda mor çiçeklisini bulursanız alıp çiçeklerini düğünde kullanabilirsiniz. Veya kesme çiçek olarak satanlar varsa.. hani kargoyla gönderiyorlar.. öyle de bulabilirsiniz belki..

  95. Hulya, Gebze says:

    Ben bir ortanca diktim yaprakları cok buyuk guzel ama çiçek acmıyor. ne yapmalıyım?
    ***
    Acele etmeyin. Bu sayfada gereken her türlü bilgi var. Okuyun ona göre bakımını yapın. Gelecek yıl çiçek açacaktır.

  96. Yusuf, Batman says:

    Ortancalarda renk seçimi için toprak hangi ph derecelerinde olması lazım? mesela beyaz için ph … değerinde olması gibi morda, kırmızıda,mavide, pembede, hangi ph değerinde toprak kullanmam lazım ki istediğim rengi elde edeyim. inşaallah!
    ***
    Sadece toprağın pH derecesi ile ilgisi yok. Topraktaki maddelerle ilgisi var. Deneye deneye kendiniz bir şeyler bulacaksınız. Bu konuda benim fazla bilgim yok. burada anlattığım kadar biliyorum.

  97. Sertan T. -İstanbul says:

    Bahçemde 8-10 kök ortancam bulunuyor. Işık-gölge dengesi oldukça uyumlu, yaprakları ve açan az sayıda çiçekleri de sağlıklı. Yalnız geçen sene 160-170 cm uzunluğa erişen dallarını kasım-aralık gibi 60-70 cm e kadar budadım. Bu yıl bitkiler daha da fazla boylandı, 2 metreyi geçen kısımları var. Ve yine geçen seneye göre çiçeklenme oldukça azaldı 150-200 sapta 8-10 çiçek var, yok. İlkbahardan başlayarak 6 haftalık periyodlarla Ortancalar için sıvı besin takviyesi uyguladım. Sulama sıklığınıda bitkinin boyununu büktürmeyecek şekilde ayarlıyorum. Bitkinin yaprağa ve boya gitmesinin budama boyu ile ilişkisi bulunuyor mu? Seneye daha kısa (30-35 cm mesela) boyda mı budama yapsam daha iyi olur? Çünkü çiçek yapmadan amazon ormanı gibi alıp başını gitmesini istemiyorum.
    ***
    Budamayı aynen benim tarif ettiğim gibi yaparsanız daha iyi olur. Ayrıca ilkbaharda uzayan filizlerden bazılarını yok etmelisiniz ki birbirlerine gölge etmesinler. Sanıyorum zaten gölgede kalıyorlar, bir de birbirlerinin ışığını engellerlerse dallar arasında güneşe ulaşma rekabeti başlar. Çiçek açma gereksinimi duymazlar. Çünkü artık esas vazife güneşe ulaşmak olmuştur. Ortancalar söylendiği gibi gölgesever değiller. Tam gün güneşte daha sağlıklı olurlar. Gölge yazın aşırı sıcak olan memleketlerde gerekiyor. Siz sulamayı azaltırsanız çiçeklenmede bir faydası olmaz bilakis zararı olabilir. Güneşe ulaşmak gerekiyorsa o uğurda mücadele edeceklerdir unutmayın. Özel gübrelere de hiç güvenmeyin (saksılarda iyi olabilir ama bahçede yere dikilmiş olanlar zaten köklerini her yere uzatıp gıdasını bulur, yanlış suni gübrelerin çiçek açmama yönünde azdırması söz konusu olabiliyor. Bahçedekilere doğal günrelerden sığır veya koun gübresi vermelisiniz.

  98. Leyla, Batman says:

    Yukarıdaki bilgilere göre ortanca nemli havayı seviyor. Batmanını havası ne rutubetli ne de nemli. Kuru sıcak. Hava nemliliği sağlamak için ortancanın toprak dibine veya toprak üstüne ıslatılmış küçük çakıl taşları koysam nemli havayı sağlarmıyım?
    ***
    Açık havada bir işe yarayacağını sanmam. Belki çevresine bir metre bir çember gibi hendek kazıp içine ağır killi toprak koyarsanız, hiç kurumasın diye o çemberi sık sık sularsanız işe yarayabilir. Ortancalarınız sağlıklı gelişiyorsa gerek yok.

  99. Samsun says:

    Ortanca yetiştimeyi düşünüyorum. Tavsiye eder misiniz, bakımı zor mudur?
    ***
    Samsun’da bahçelerde sorun yok. Saksıda bakımı ise bu sayfayı okuyun.

  100. Bahar, Batman says:

    3,5 ay önce ortanca aldım ama yapraklarının büyümesi çok yavaş. 1 aydan fazla zaman alıyor büyümesi. Doğal besin ne versem ki büyümesi azda olsa artsın? Bu kış ortanca mı evde tutmak istiyorum kaloriferli evde oda içinde olsa bir zararı olabilir mi?
    ***
    Ortancalar şimdi sezon sonunu yaşıyor. Hızlı büyümeleri ilkbahar başından yaz başına kadardır. Tropikal bir tür değildir onun için kış dinlenmesi, kışın dışarda üşümesi şart. Böylece köklerde kuvvetli enerji birikimi olur ilkbahar gelince çok hızlı gelişim gösterirler. Evlere, kapalı mekanlara uymaz.

  101. Fatma, İzmir says:

    4 ay önce ortanca aldık. gelişimi ve yaprak çıkarması çok iyiydi. 1 ay önce falan üstünden yarısına kadar toprak alıp eski sığır gübresiyle kırmızı toprağı karıştırp tekrar koyduk. ama 5-6 tane alt yapraklardan döktü üst yapraklarında uçları kuruyor ama yaprak çıkarmaya devam ediyor. 2 günde bir suluyoruz acaba toprak ve gübre ağırmı geldi yada fazla mı suluyoruz?
    ***
    Toprak daima fazlaca yaş kalıyorsa aşırı sıklıkta suluyorsunuz hem hastalık yapar hem kökleri çürütür. Oluruna bırakın sabredin. Sonbahardayız elbette yapraklarını dökecek. Kış soğukları görmeli dinlenmeli. gelecek baharda gayet kuvvetli büyür çiçek açar.

  102. Kaan, Eskişehir says:

    Yaz boyunca iyi güneş gören balkonumda yetiştirdiğim ortanca çiçeğimi Eskişehir’in kuru ayaz şartlarından dolayı salonuma aldım ama yaprakları sararıp kopmaya ya da uçları kurumaya başladı. Bu durumuna çok üzüldüm balkona eski yerine geri koydum ve ortanca çiçeğine özel besin sıvısı aldım. 1 lt. suya 1 kapak olarak 3 gün arayla 2-3 defadır kullandım ama çiçek bakımından biraz anlayan bir arkadaşım, o sıvıyı sürekli kullanma ayda 1 kez falan kullan çiçeği mahvedersin dedi. Yanlış mı kullanmışım? şimdi ne yapmalıyım? balkonum kapalı orada kalırsa kışın donar mı?
    ***
    Kışın ortancalar elbette yapraklarını dökecek. Bu sağlıkları için çok faydalı bir kış dinlenmesi sürecidir. Ayrıca eskişehirde kar buz içinde kalsa bile ortancalar zarar görmez. Üstelik balkonunuz kapalı, sert rüzgarları almıyor. Sıcak ve havasız evde tutarsanız kökleri çürür ölür. Besine gelince sadece üç defa vermişseniz zararı olacağını sanmam. Kışın vermek sadece besini israf etmek olur.

  103. Feride, Samsun says:

    Balkonda yetişdirdigim ortancam gereginden fazla büyüdügü için yaz mevsiminda budadım fakat budadıktan bir sonraki yılda yeterince büyümedi hatta tamamen kurudu. ben yine de yeniden yaz mevsiminde yeşerir umuduyla saksısından çıkarmadım. acaba boşuna mı bekliyorum? bu konuda ne yapmalıyım?
    ***
    İlkbaharda gübreli güzel bir toprak hazırlayın toprağını değiştirin. Budamayı çok yanlış yapmışsınız. Bu sayfada en iyi bilgiler var. Okuyup gereğini yaparsanız ortancanız her yıl bir önceki yıldan çok daha müthiş güzel olacaktır.

  104. Fatin says:

    Benim ortancalarım çam ağaçlarının dibinde gölgede. geçen sene çiçek açtılar fakat fazla gelişmediler. suyu bol istiyorlar. budama yapacak halde değiller. Acaba çam iğnelerinin bitkilere zararı var mı?
    ***
    Evet, olabiliyor. Çam türüne göre değişir. çok kesin bilmiyorum ama genelde şu bir gerçektir ki bazı çam türlerinin kalıntıları çürüdüğü toprakta diğer bitkiler için hayatı zorlaştırır. Ama öte yandan ortancalarınız koyu gölgede ise bunun da zararı olabilir. Açıklık bir yerdeki çam gölgesi ile apartmanlar arasındaki çam gölgesi aynı değil. ortancalarınız koyu gölgede iseler pek bir randıman beklemeyin.

  105. Bircan, İstanbul says:

    Ortancamın çiçekleri geçen yıllara kıyasla küçüldü. Ocak ayında budadım. Şu an 40 cm kadarlar. Çiçeklerin büyük açması için ne yapmalıyım? Terasta dikdörtgen en büyük boy plastik saksıda farklı ve ayrı köklerde 5 kök ortanca sahibiyim. Aynı saksıda farklı kök olduğu için farklı renk elde edebilir miyim? Şu an hepsi açık pembe.
    ***
    Bu sayfada aradığınız bilgiler düzenli olarak yazıyor onun ilk sorunuzu geçiyorum (kısaca topraktan yararlanamıyorlar ya gübresiz ya da elverişsin topraktalar). Aynı saksıda birini mavi etmek için birinin dibini ara sıra kahve ve birkaç damla limon karıştırılmış demli çay ile sulayın. Nisandan tomurcuklar belirene kadar 20 günde bir defa yeter. Faydalı olursa unutmayın buraya yazın.

  106. Münevver, Muğla says:

    Bahçemin kuzey yönü yani evimin girişi ön bahçem oluyor.burda ortanca acaba olur mu? Kışın geç güneş alıyor, arada kavurucu soğuk rüzgar esiyor, gecesinde don olabiliyor. Bu şartlarda bana tavsiyeniz ne olabilir?
    ***
    Ortanca Muğla’da kışa en dayanıklı olabilecek bitkidir. Ankarada bile kışa çok rahat dayanır Muğlada neden olmasın? Sadece öğle civarı güneşi sıcak memleketlerde zararlı olur. Sizin orada ortancalar için kuzeye bakan cepheler daha iyi.

  107. Özlem, Ankara says:

    Bahçemde farklı türlerde ortancalar yetiştirmek istiyorum, şimdilik Hydrangea macrophylla ve sarmaşık ortancam var. Geçen sonbaharda 2 kök Hydrangea paniculata getirtmiştim. Kök yapıları kötü geldi. Biri kesin öldü ama diğeri belki canlanır diye umuyorum.
    Uzun lafın kısası, farklı türde ortancalar arıyorum. Nereden bulabileceğim konusunda bir yardımınız olabilir mi acaba? dağ ortancası vs.
    ***
    Çiçekçilik fidancılık piyasaları nisan, mayıs, haziran aylarında çok hareketli oluyor. O aylarda fidanlıklardan araştırmanızı tavsiye ederim. Yalova’daki çiçekçilere bizzat gidebilirsiniz.

  108. Yakup, Trabzon says:

    Ortanca çelikleri metrekareye kaç adet dikilir? Bir ortanca maliyeti hesabını dökerseniz memnun olurum.
    ***
    Şimdi çelik zamanı değil. Yaz sonunda yapılır. Şimdi köklenmiş çelikler varsa kalıcı yerlerine dikerken aralarındaki mesafeler şöyle olacak: Havası pek nemli olmayan ve az yağışlı bölgelerde ortancalar arasında yarım metre mesafe olmalı. Trabzon’da ise en iyisi her bir 1m² alana bir ortanca dikmelisiniz. Maliyetleri bilmiyorum.

  109. Emine, Istanbul says:

    Oncelikle size cok tesekkur ediyorum ve tebrik ediyorum. Bunca soruyu sabirla yanitlandirdiginiz icin. Ortanca konusunda cok aydinlandim. Bunu yanitlandirdiniz mi emin degilim. Mavi cicek icin yapilan cay, kahve ve limon karisimi saksi disindaki bahceye direk ekilen ortancalar icin de ayni sonucu verir mi acaba?
    ***
    Bütün mesele köklerin bulunduğu topraktaki pH düzeyinin düşük olmasına bağlı. En fazla 6.5 olacak. Ortancanın dibine bir parça bir şey dökülmesinin etkisi olmaz. Toprağın pH dengeleriyle oynamak ise tehlikeli. 5 altına düşerse, daha fazla düşük olursa kökler zehirlenir çürür. Fazla zorlamayın oluruna bırakın. Mavi çiçek açan başka tür bitkiler yetiştirin. Ortanca zaten pembe çiçekli haliyle çok daha güzel.

  110. Münevver, Bodrum says:

    çiçek sever birisi olarak size teşekükkür ediyorum. çiçeklerimle ilgili sorunları rahatlıkla siteniz aracılığyla sizden öğreniyorum yüreğinize sağlık. bahçemde farklı çiçekler. daha çok da gül var, ortanca ve şakayık hayranıyım. bodrumun sıcağına bu çiçekler dayanabilir mi? bahçemde gölge yarı gölge alanlar var buralara dikmek istiyorum. önerilerinizi dikkate alıcam. ayrıca başka önerebileceğiniz çalı formunda gösterişli bol çiçekli kokulu çiçekler de olabilir. bu bahar ve yaz bahçemin biraz olsun sizin önerilerinizle canladırırım inşallah.
    ***
    Evet dayanırlar. Güller aşılı olmalı. Kendi köklerinde her şarta dayanamazlar. Şakayık sıcak memleketlerde kışın yeterince üşümezse iyi çiçeklenmez deniyor. Japon gülü (hibiscus) tavsiye ederim. Lavanta çok uygundur. Şimdilik fazla tür sayamayacağım. Bir de kanayan kalpler var. yalnız yazın çok su ister.
    Sıcak uyumlu bitkileri bu siteye ekleyince ilgili kategoride toplanacaklar. Şimdilik sadece birkaç sayfayı eski siteden buraya aktardım. Linki: http://azbitki.com/alt/sicak

  111. münevver bodrum says:

    kendi köklerinde her şarta dayanamazlar demişsiniz bu hangi çiçek için geçerli anlayamadım.ayrıca güllerim aşılı değil çevremdeki kaliteli güllerin çelikleriyle ürettim.hepsi çok sağlıklı çiçekleride kaliteli şu günlerde ilaçlama yapmam gerekiyor .tabi havalar müsade ederse. birde hibiscüs önermişsiniz malesef kışın don olabiliyor hibiscüs dona dayanabilirmi.
    ***
    Gül, limon vb bitkiler için geçerli. Aşılı gülden çelikle üretilen güller aşılı değildir. Aşı konusunda araştırma yapmalısınız. Sizin toprakta sorun olmuyorsa aşılı olmamalarının sakıncası yok. hibiscus Antalyada kışın hiç zarar görmüyor. Sizin orada kuzey yönlerinden rüzgar almayan cephelerde duvar diplerinde dayanabilir.

  112. Burçin, İzmir says:

    İki sene önce çiçekli aldığım ortancam kepenkli fazla güneş görmeyen ön balkonumda duruyor. Hiç çiçek açmıyor. Yaprakları canlı. Ne yaparsam çiçek açtırabilirim?
    ***
    Ortancalar hazır satılan poşet toprağında ve küçük saksılarda olunca çiçek açmaması normaldir. Sıcaktan ve soğuktan kökler daima kötü etkilenir. Kocaman bir çömlek saksıya gerçek toprak doldurun ortancanızın köklerini eski topraktan arındırıp dikin. Bu yıl belki değil ama gelecek yıl çok iyi gelişir.

  113. Yasemin, Madagaskar says:

    Benim ortacalarım bahçede ama yaprakları sanki yanmış gibi kurudu. Diplerinden yeni yapraklar çıkıyor eskilerin hepsini kopardim. Burada altı ay sürekli yağmur var. Şimdi kurak mevsime geçtik. Okuduğum kadarıyla cok su istemeyen bir bitki. Bu altı ayda tekrar büyüyüp çiçeklenir mi? Burda toprak kırmızı killi.
    ***
    Madagaskar güney yarımküresinde olup mevsimler buranın tersidir: şimdi orada sonbahara giriliyor gündüzler biraz kısalıyor. Madagaskar iklimini pek bilmiyorum. Herhalde kışın fazla soğuk olmuyordur. Kış boyunca biraz kurak bir dönem. Orada ortancaların oraya göre yaz aylarında yani kasımdan mart ayına kadar gayet güzel gelişim göstermesi gerekir. Şimdi ise birkaç ay dinlenmeli. Nisan – ekim arası kurak mevsimde pek fazla ilgilenmeyin dinlensin. Ama fazla susuz bırakmayın. Açıkçası Madagaskar iklimi hakkında iyi bilgim yok. Sonra kuzeyinde, güneyinde, doğusunda, batısında, orta iç kesimlerde çok farklı iklimler görülebilir. Sanıyorum iç ve batı kesimleri ekim ayına kadar bir hayli kurak geçecek. Kurak kış mevsimi yaşanacak. Sıcaklık ortancaların gelişmesine yeterli olmayacak derece düşer mi, sizin bilmeniz lazım. Madagaskarın neresinde yaşıyorsanız oranın iklimine göre hesabınızı yapacaksınız. Sizin ortancanız şimdi kış geliyor diye yaprak dökmüş. Demek ki mevsim farklılığını hissedebilecek kadar hava şartlarında değişiklik var. Bir de gündüz süresinin kısalması da ortancaların ne zaman nasıl davranacağını etkiler.

  114. Funda, Ankara says:

    Saksıyı çok sevmediğini biliğim halde geçen hafta dayanamayıp ortanca aldım. Balkona koydum. Yer değişiminden dolayı zaten bir sarsıntı geçireceğini tahmin ettiğimden, toprak saksıya almak için bir hafta bekledim. Yapraklarda hiçbir sorun yok, çok canlılar ama maalesef çiçekler boynunu büktü bu süre zarfında. Dün sabah suladım. Bu sabah çiçekler biraz dirilmeye başladı. Hemen toprak saksıya almalı mıyım yoksa iyice kendine gelmesini mi beklemeliyim. Bir de saksı değiştirirken toprağını da değiştirmeli miyim ve vitamin ya da gübreye ihtiyaç var mı bu adapte olma sürecinde. Şimdiden teşekkür ederim.
    ***
    Adaptasyon süreci bu durumda söz konusu değil. Siz hemen kocaman bir saksı ve doğal toprak bulun. Saksı çok büyük olursa ve doğal toprak kullanırsanız toprak saksıya gerek yok. Eski sığır gübresi toprağa bol bol karıştırabilirsiniz.

  115. Funda, Ankara says:

    Evimin biraz ilerisinde çok büyü bir park inşaatına başlandı. Oldukça derin kazılmış ve bol bol toprak var. Toprağın rengi bildiğiniz koyuca kiremit renginde, kırmızımtrak, oldukça canlı görünüyor. Sizce bu toprak ortanca (ve tabii diğer bikiler) için doğal toprak olabilir mi, yoksa küreğimi alıp arka bahçeyi mi kazsam apartman ahalisine çaktırmadan :)
    ***
    Derinliklerin toprakları hele bir de killi ise fazlasıyla alkalin, tuz, ağır metal iyonları vesaire taşıyor olabilir. Üst yüzey kırmızı killi toprakları tavsiye ederim. Yarı yarıya humuslu doğal toprakla ya da humus katkılı hazır poşet toprakla karıştırıp kullanırsanız çok daha iyi besleyici hale gelir. Kırmızı toprağın killiliği ağır ise biraz kuvars kumu karıştırmalısınız.

  116. Ceylan, İzmir says:

    Merhabalar. Sizi bulmam mucize oldu benim için. Geçen hafta ortaca hediye geldi evimize. Gayet iri ve pembe çiçekleri var. Toprağı kurudukça suluyorum genelde her bitkiye yaptığım gibi. Güneşli ama direkt kendisine değmeyecek bir yerde duruyor. Hatta şimdi burada okur okumaz geniş toprak saksıya almaya karar verdim. Hatta toprağı bahçeden almayı düşünüyorum, bir koydun mu bin veren türden bir toprağımız var:) Fakat iki gündür bir sorunum var. Daha önce de başka saksıda yaşamıştım bu sorunu. Sadece diplerde çürüme var. Yine de su fazla gelmiş olabilir dedim ve geciktirdim ama bu sefer de çiçekler diriliğini kaybedip sarkmaya başladı. Yine çürümeye başlayan diplere yakın yapraklar sarardı onları hemen aldım zaten. Gövdesindeki minik siyah benekler normal midir? Çiçekleri çok seviyorum ama hastalanmaları beni çok üzüyor.
    ***
    Kapalı esintisiz yerde ise ve ilk aldığınızda sulamışsanız kökler çürümüş olabilir. Yer değişikliğinde yeni yerlerinde bitkileri bir süre sulamamak iyi olur. Ne olursa olsun ortancalar kapalı yerler için değildir. Her türlü hastalık olacaktır. Esintisiz, kuytuda kalan bahçe ve balkonlar bile uygun değildir. Mutlaka rüzgar alabilen yer isterler. Ayrıca güneşten tamamıyla mahrum etmek iyi değil. Bu da hastalıklara sebebiyet verir.

  117. Sevgi, Ankara says:

    Dört yıllık ortancalarım her sene pembe açarken şimdi tomurcukların rengi yaprak renginde kaldı, renklenmedi. Sebebi ne olabilir?
    ***
    Sebebi onlar daha olgunlaşmamış. İstanbulda bile ortancalar çoğu yerde hiç renklenmedi çokları da henüz yeni tomurcuk geliştiriyor. Sizin orada her yıl ortancaların nisan sonunda pembe pembe çiçeklendiklerinden emin misiniz?

  118. Duygu, Adana says:

    Ben 1 ay önce balkonuma saksıda ortanca almıştım aldığımda 3-4 tane açmak üzere olan çiçekleri vardı ama halen o çiçekler büyümedi. ve şimdi baktığımda yaprakları gayet güzel yeşil ancak gövde kısımlarında kahverengi noktalar var. neden olduğunu anlayamadım? sulamayı toprağına bakarak yapıyorum. bir de şimdiye kadar balkonumun çok güneş alan kısmındaydı şimdi sadece öğleden sonra alacak bir yere koydum. onun dışında ortancamın kökleri baktığımda toprağın üstünden biraz görünüyor acaba bu normal mi?
    ***
    Size ve herkese tavsiyem çiçeklenmiş ortancaları sadece mayıs ve haziran aylarında alın. Kışın ve kış sonu çiçekli satılan ortancalardan genelde hayır gelmiyor. Seralarda şaşırtılarak turfanda çiçek açtırılmışlar. Kahverengi noktalar yeşil gövdenin odunlaşmaya doğru olgunlaşmasından olmuştur normaldir. Güneş şimdi artık ya sabah ya akşam güneşi almalı. Fazlası Adanada zarar verici olur. Kökleri açıktaysa biraz toprakla örtün. Yaz sıcaklarında hiç iyi değil.

  119. Duygu, Adana says:

    Öncelikle çok teşekkür ederim yazdığınız bilgiler çok yardımcı oluyor. Gövde odunlaşmaya doğru gidiyorsa acaba şimdiden saksısını büyütsem daha mı iyi olur? Turfanda çiçek açtırmışlar demişsiniz. Ben bu çiçeklerin açmasını sağlayamaz mıyım? Çiçekcoşturan gibi bir şeyler kullansam faydası olur mu?
    ***
    Çiçekcoşturan vb. bitki besinleri sadece sağlıklı gelişime çok iyi katkı sağlar. Bitkinin doğal gelişimine göre vermeniz lazım. Kesinlikle mucize bir değişiklik sağlamazlar böyle bir şey mümkün değil. YEniden çiçeklenmek için bu yıl geçti artık. Siz şimdi kocaman bir saksıya doğal toprak doldurun ortancanızı dikin. Kışın soğukta üşüdükten sonra baharda yeniden filizlenir yeni dallardan çiçek açar.

  120. İpek, İzmir says:

    Benim düğün süslemelerim için bol miktarda ortancaya ihtiyacım olacak. düğünüm temmuzda ve izmir de. Sizce o vakitte izmir’de bulabilme olasılığım olur mu?
    ***
    Temmuz ortancaların en iyi çiçeklenmiş oldukları zaman. Kesin bulunur.

  121. Bihter, Ankara says:

    Bir hafta önce çiçekçiden harika bir ortanca aldım. Mor çiçekleri vardı. Fakar tüm o canlı çiçekler altı gün içinde soldular. Yavaş yavaş yapraklar da ölmeye başladı. Çok fazla güneş almadı. Alsa bile öğleden sonra az bir güneş aldı. Yarı gölgeli bir alandaydı. Toprağı da hafif kurumaya yakınken su verdim hergün. Yani ne çok ne az suladım. Çiçekçinin söylediği herşeyi de yapmama rağmen sizce niye böyle oldu? Bİr de bu solan çiçekleri kesmeli miyim ne yapmalıyım acaba?
    ***
    Çabucak bozulmanın sebebi çiçekçiye danışıp onun sözünü dinlemeniz. Yıllarca bana yazılan şikayetlerden gördüm ki çiçekçiler bitkileri öldürecek derecede zararlı şeyler tavsiye eder dururlar. Hiçbir şey bilmezler. Size ne anlattı bilmiyorum ama görünen o ki onun tavsiyeleri yüzünden ortancanız çabucak bozulmuş gitmiş. Her gün suladım diyorsunuz. Her gün ortanca sulanır mı hem de bu serin günlerde?!! İkide birde sulaya sulaya kökler çürüttünüz. Öğle tepe güneşine maruz bırakmanız da eğer alışık değilse zarar verir. Sabah güneşi veya ilkindi ezanı sonrası güneşi zarar vermez. Ayrıca ortanca kesinlikle evlerde yaşayamaz. Solan çiçeklere gelince: Dalın tepesinden kesin.

  122. bihter,ankara says:

    .Bakalım kurtarabilecekmiyiz.Bidaha çiçekçileri çok fazla dinlememem gerekiyor sanırım.Bahçesi olan bi arkadaşıma versem iyi olacak.
    çok teşekkürler.
    ***
    Demek evde tutuyordunuz. işte tüccar çiçekçiler böyle yardımcı(!) oluyor. Evet abla, ev çiçeğidir. :)) derler.. Siz siz olun bir daha çiçekçilere hiçbir şey danışmayın.

  123. Funda O. -Bodrum says:

    İki tane biri kırmızı biri beyaz ortanca aldım. Büyük saksılara ektim. Ortancalarımı sabahtan öğlene kadar güneş alan kapımın önüne koymak istiyorum. Bir ara koydum güneşte boynunu büktüler. Ben de onları balkona koydum. Şimdi balkonda sanırım daha mutlu gibiler. Öğlene kadar güneş onlara zara verebilir mi? Yapraklarda hafif kararma oldu ne yapabilirim?
    ***
    Sabah güneşiniin zararı olmaz. Güneş aldığında yapraklar pörsüyebilir, normaldir. Bu birçok bitkide olan bir şey. Güneş çekilince dipdiri olurlar. Fakat Bodrum yazın fazla sıcak oluyor. Sadece sabahları, öğle vaktine 2 saat kalaya kadar güneş almalılar. Öğle civarı güneşi aşırı sıcak havada zarar verecektir. Yapraklardaki kararma güneş yanığı ise zamanla yeni yapraklar daha dayanıklı gelişir. Başka bir şeyse mantar hastalığıdır. Esintisiz rüzgarsız yerlerde ortancalarda her türlü mantar hastalığı olur.

  124. Pınar, Ankara says:

    Balkonda iki renk ortancam var. yaklaşık bir aydır benimleler. çiçekleri çok sağlıklı yalnız yapraklarında hafif kahverengimsi lekeler var. bir de köklerinde kuruma mevcut sanki. daha sağlıklı olmaları için ne gibi bir yöntem izlemeliyim? bir de şu sorum olacaktı kışın 14-15 derecenin altına düşmemeli demişssiniz, belirttiğiniz kışın eksi 14-15 mi?
    ***
    Daha sağlıklı olabilmeleri için neler yapılması gerekli, lütfen saksıda yetiştirme bölümünü okuyun. Kış soğuklarına ortalama -12C dereceye dayacakları, orta şiddet don olaylarına dayanıklılıkları kesindir. Eski klasik ortancalar çok daha fazla dayanıklı olurlar.

  125. Nuran Ö. -Milas says:

    Evim milas kıyıkışlacık köyünde. Toprağım çok killi ve sulama suyum kireçli. Bahçeme ortancalar diktim. Dikerken dibine sığır gübresi ile karışık toprak koydum. dikim zamanım Nisan ayı idi. Şu anda yemyeşil duruyor ama hiçbiri çiçek açmadı (yaklaşık 15 tane). Piyasada satılan ortanca coşturan isimli paketlerden aldım nasıl kullanmalıyım?
    ***
    O tür taneli suni gübreler nisan başı, haziran ortası ve eylül sonunda toprağın üst yüzeyi kazılarak az miktarda serperek toprağa karıştırılmalı. Bu yıl çiçeklenmemeleri normaldir. Yerlerini sevmişler kök sistemlerini kuvvetleştirmeye yönelmişler. Gelecek yıl bol bol çiçek açarlar. Aralık ayının sonuna doğru budayın. Dallar sadece 20cm kalacak şekilde kısaltın. Budama zamanı iklime göre değişiyor. Yukarda ayrıntılı bilgiler var. Sizin oralarda sadece aralık ayında budama yapılmalı. Ortancalarınızın yaprakları yemyeşil olduğuna göre suyun kireçliliğinin hiçbir zararı olmuyor demektir. Killi toprak ortancalara yaramış. Zaten yazın fazla sıcak olan memleketlerde ortancalar için en iyisi killi topraktır.

  126. Şahika, Tekirdağ says:

    Ortancalara gübre olarak yumurta kabuğu kırıklarının toprağına karıştırılması konusuna ne diyorsunuz? Eğer geçerliliği varsa güllere de verilebilir mi?
    ***
    Hayır her ikisine de gerekmiyor. Domateslere, biberlere iyidir.

  127. Cenk, İzmir says:

    Merhabalar. Bahçeli bir evim var. Baharda 4 adet ortanca aldım ve mümkün olduğunca yarı gölgeli ve esintili bir yere diktim. Öğle güneşi aldığı için kendimce önlemler alarak korumaya çalıştım. Dördünün de çiçekleri soldu. çiçekleri ucundan kestim. Asıl sorun şurda yaprakları yeşil olmasına rağmen üç ortancamın yaprakları pörsümüş durumda. biri gayet diri. Güneşten olabileceğini düşünüp elde ne varsa öğle güneşinden korumaya çalıştım. ancak yine de üçünün yaprakları hala boynunu eğmiş duruyorlar.
    ***
    Henüz toprağa yeterince kök yaymadıkları için sıcağın etkisiyle öyle olduğunu sanıyorum. Sıcak günlerde susuz bırakmayın. Toprak hiç kurumamalı. Sonbahara kadar hayatta kalırlasa gelecek yıl daha sağlıklı olurlar.

  128. Şahika, Tekirdağ says:

    Güzelliği gitmiş çiçekleri hemen kesin derken; rengi solmuş çiçekler de dahil mi buna? (Canlı başlayıp, sonra solan) Bir de kahverengi yaprakları da koparmak gerekiyor mu? (Ortancalara toprağa karıştırılan ortanca besini vermeye başladım).
    ***
    Yeşile dönmüş çiçeklerin kesilmemesinde yarar var. Yeni dikilmiş olan, sıcak etkisiyle sık sık pörsüyen ortancalarda ise bozulan çiçekleri kesmek iyi olur. Ayrıca eğer çok fazla yaprak varsa su kaybının önlenmesi için her dalda en az 4 yaprak kalacak şekilde en eskiler azaltılmalı. Dikileli bir yıl geçmiş olan ortancalarda yapmayın. Kahverengi yapraklar mantar hastalıkları sonucu olabilir. Akşamları sulamamalısınız. Sabahleyin sulayın.

  129. Hülya, Antalya says:

    Ortancalarım çiçek açıyorlar ama bir kök ortanca çok gelişmiş olmasına rağmen hiç çiçek açmıyor. çiçek açmayan ortanca olabilir mi?
    ***
    Ya bir şeyler eksik ya da henüz yeni fidandır.

  130. Mustafa says:

    … …
    ***
    Kalıcı yerlerine az yarım metre ara ile dikmelisiniz. Olgun dal çeliğinde (şimdi tam zamanı) yaprakları gidermelisiniz. Gidermeseniz de olur ama azaltın. Kışın dışarda soğukta kar altında kalmaları lazım. Hiç rüzgar almayan kuytu yerlerde (havası kuru olmayan memleketlerde) çeşitli mantar hastalıkları olur. Diğer bütün ayrıntılar yukarda yazılı.

  131. Şahika, Tekirdağ says:

    Ortancaların diplerine koyun gübresi karışık toprak koydum birkaç gün önce. Zamanlama nasıl sizce? bugünlerde yaprakları fazla sararmaya ve gevşemeye başladı, gübre dokunmuş olabilir mi?
    ***
    Zamanlama hakkında bir şey diyemiyorum. Yaprakların sararması her yıl bu zamanda oluyorsa geç kalmışsınız. Her yıl böyle değilse gübre zarar vermiştir. Belki taze gübreydi. Ortancalara hazır suni gübre var pakette satılır. Üzerinde ortancalar ve rhododendronlar için diye yazılıdır. Bu gübre toprağı fazla alkalinli olan yerlerde güllere de iyi gelir.

  132. Gülseren, Trabzon says:

    Bahçemdeki ortancalarımın bir kısmında yapraklarının üzerinde beyaz bir tabaka oluştu. bu nedir? nasıl mücadele edebilirim?
    ***
    Külleme hastalığı veya başka benzeri mantar hastalığı olmuş. Ortancalar havası fazla nemli olan yerlerde daha fazla esintili yerlerde yetiştirilmeli yoksa hastalıklar kaçınılmazdır. Mücadelesi yok denebilir. Ortancalarınızı çokça esinti alabilen yerlere dikmelisiniz. En iyi çare budur.

  133. Aysel, Aydın says:

    Dört saksı ortancam var. Üç saksısı yapraklarını döktü. Dördüncü saksıdaki farklı biraz. Yaprakları ve çiçekleri daha iri oluyor. O yapraklarını dökmedi. Boyu da fazla büyük değil. Diğerleriyle birlikte budasam mı onu da?
    ***
    Evet hepsini aynı şekilde budayın.

  134. Çiğdem, İstanbul says:

    Bugün daha çiçek açmamış bir ortanca aldım. İlk defa bakımıyla ilgili bakınırken burayı buldum. Umarım yardımcı olursunuz. Ortancamın boyu 25cm. Belki yardımcı olur diye söylüyorum. Ortancamı normal bir saksıya ne büyük ne küçük çiçekçiden aldığım herhangi bir toprakla diktim. Saksımın büyüklüğü önemli mi? Toprak çeşidin önemi var mı? İkinci olarak ortancam öğlen güneşini çok iyi alan penceremin önünde. Ne kadarda bir sulamalıyım? Yumurtayı haşladığımız suyun çiçeklere döküldüğü ne kadar doğru? Çok soru sordum farkındayım ama çiçeğimin açmasını çok istiyorum. Umarım yardımcı olursunuz. Teşekkürler.
    ***
    Ortanca tropikal türlerden değildir ve soğuk toprak sever. Buna göre saksının büyüklüğü ve toprağın özelliği bulunduğunuz yerin iklimine göre ve tuttuğunuz yerin hangi yönden rüzgar almasına göre önemlidir. Yazın çok sıck olan yerlerde saksı ne kadar büyük olursa o kadar iyidir. Toprak ise sıcak yerlerde jhazır toprak hiç uygun değildir. Gerçek toprak ister. Sulama vesaire herbiligi yukarda yazılı. Lütfen okuyun. Yumurta suyu filan şeyleri ben kullanmıyorum. Kaydadeğer bir faydası olmaz. Bitki besinleri en iyisidir. ayrıca ortanca evlerde, kapalı mekanlarda sağlıklı gelişemez. Açık havada dışarda yetiştirilmesi gereken bitkilerdendir.

  135. Çiğdem, İstanbul says:

    Renkleri için doğal yöntemler var mı? Az önce okuduğum çay, kahve, limon gibi mesela.
    ***
    Doğal topraklardan kırmızı killi toprak, yeşil killi toprak ve bunların yanısıra dibine deniz hayvanları gömmek (balık ayıklandığında arta kalanlar, midye içi, karides).

  136. Ayşe, Antalya says:

    Merhaba, ben saksıda ortanca yetiştiriyorum. Birinin toprağında solucan görünce toprağını değiştirdim fakat çiçeğim hızla kurumaya başladı. Tam da tomırcuklanmıştı. Onu kurtarma şansım var mı?
    ***
    Abartmanlarda yetişen nesillerin böyle gereksiz titizlikleri olabiliyor. Eskiden hazır poşet topraklar yoktu. Saksılarımızda bahçelerimizin solucanlı toprağını kullanırdık. Ev bitkilerimizden devetabanı, kauçuk, begonyalar, hatta afrika menekşesi dahil.. Hepsi gayet iyi yetişirdi. Bize göre solucan toprağın olmazsa olmaz parçasıydı. Hiç umursamazdık. Her neyse. 15 gün serin esintili, gölgeli yerde tutun. Kurtulursa kurtulur.

  137. Lale, İstanbul says:

    Balkonda ortancam var. Geçen sene fidelemiştim. Bu sene çoştular. Orta boy saksıda 4 kök mevcut. Şimdiden çicek tomurcuğunu verdi ama açmadı tabi. Sanki üzerindeki çicekten öyle top gibi kocaman bir çicek olmayacak gibi. Acaba saksı mı küçük kaldı ya da tomurcuk daha da büyüyecek midir?
    ***
    Çok acelecisiniz. Tomurcuklar yavaş yavaş gelişir. Normali haziranda açmalarıdır. Çiçekçilerde görüp de doğal halde şimdi çiçek açtıklarını sanmayın. Onlar özel seralarda kandırılarak erkenden çiçeklendirilmiş.

  138. Süleyman, Yozgat says:

    Dün çiçekçimde mor renkli çiçekleri olan bir ortanca gördüm. Çok beğendim. Ama almadan evvel bir bilene danışayım istedim. Genel olarak, yetiştirdiğim bitkilerin tüm ihtiyaçlarını (saksı, toprak, ısı, nem, ışık, gübre v.s) karşılamaya çalışırım. Ancak ortanca dış mekan bitkisiymiş anladığım kadarı ile. Denemek istiyorum. Ne dersiniz Yozgat şartlarında iç mekânda ortanca olur mu?
    ***
    Hayır hiç denemeyin. Balkon veya bahçe varsa olur. Yozgat’ta kışın toprak yüzeyini biraz örterek koruyabilirsiniz. Balkonda saksıda ise mümkün olan en büyük saksılara dikmelisiniz. Hiçbir zaman içeri almayacaksınız.

  139. Ebru, İzmir says:

    Normalde avuç kadar genişlikte bir çiçek tormurcuğu olması gerekirken bahçemdekilerin dallarındakiler 2cm çapında. Dallar geçen yıldan. Tomurcuk capına göre dal boylarının uzun olduğunu gördüğüm için yetersiz güneş ışığı olabileceğini düşündüm. Bahçede daha iyi ışık olabilecek bir bölge de henüz keşfedemedim. Eğer bulabilirsem oraya taşıyabilirim diye düşündüm. Ortancanın sevdiği asidik toprak ortamının pek söz konusu olmadığını öğrenmiştim herbaryumdan. Sanırım asitli ortam için bir müdahale yapmam gerekecek. Siz ne dersiniz?
    ***
    Ortanca asitli olmayan toprakta da gayet iyi gelişebiliyor. Sadece çiçeklerinin rengi canlı pembe olur. Fark bu. Asitli toprakta mavi olur. Önemli değil. Yaşlı ve uzun dalların ucunda çiçek açarsa çiçeklerin az olması normaldir. Az çiçek demek topların daha küçük olması demek. Ayrıca farklı bir ortanca türü küçük ve az sayıda çiçek açar. Belki de ondandır. Toprağın asitlenmesi için bir şey yapmak istiyorsanız Koçtaş, Kipa vb yerlerde satılan bir gübre var: Paketin üzerinde ‘Rhododendron ve ortancalar için’ diye yazılı. Ondan alıp üzerindeki tarife göre kullanabilirsiniz. Bu yaz güç toplar. Kış sonuna doğru ciddi bir budama yaparsınız. Gelecek baharda çok güçlü tomurcuklanacaktır.

  140. Ümit Gül says:

    Bahçemdeki ortancaların yaprakları çok ama hiç çiçek tomurcuğu yok. Ne yapabilirim?
    ***
    Yukarda bakım bilgileri ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Gerekenleri yapın. Bu yıl çiçek açmasa bile gelecek yıl açacaktır.

  141. Yervant, Tekirdağ says:

    Tekirdağ’da bahçemde 18 yıllık 15 kadar tek sıra halinde ortancalar var. Boyları bir metre civarına kadar büyüyor ve çok iri çiçekler açıyor. İki yıl öncesine kadar neredeyse yaprakları görünmeyecek kadar çok çiçek açardı. Geçen yıl birkaç tane açtı. Bu yılda yine boyları şu anda 70-80 cm ancak birkaç tane tomurcuk başı var. Bu iki yılın farkı: Budamayı sonbahar sonunda yaptım ve dalların dibinden bir-iki göz bırakarak yaptım. Siz bakım bilgilerinde “sakın 20 cm den daha fazla kısa budama yapmayın” diyorsunuz. Sebep bu olabilir mi? Ya da sebep ne olabilir?
    ***
    Hayır sebep o değildir. Sonbahar ağır budaması zararlı olabiliyor. Ortanca budamasında benim tavsiyem kış başında dalları uçlardan biraz kısaltmak ve esas ağır budamayı kış sonuna doğru yapmaktır. Bu tarz budamada (kış başında dalların hafifçe kısaltılması sayesinde) dallardaki kuvvetin ve birikimlerin önemli kısmı geri çekilerek dibe, köklere depolanır. Ama sonbaharda ağır budama yaparsanız o değerli birikimlerin çoğunu ortancalarınıza kaybettirmiş olursunuz. Kış sonuna doğru ağır budamada 20cm’den daha fazla kısalmamak da faydalıdır.

  142. Ayşe, Konya says:

    Benim saksıda ortancam var. içerde gölge ama aydınlık bir yerde gayet güzel duruyordu. dün gece yazılarınızı okudum ve evde olmaz demeniz üzerine tavsiyeniz üzerine balkona koydum. Ama şu anda yaprakları ve çiçekleri solmuş durumda. Ne oldu benim çiçeğime? İçerde mis gibi duran çiçeğim şimdi ölmek üzere. Bu arada balkonum sadece doğu güneşini alıyor. Zaten çıkardığımda da gölgeydi. Ne yapmam gerekiyor?
    ***
    Belli ki yeni almışsınız. Evde olmaz. Belki evde kötülemeye başlamıştı. Dışarı çıkarınca aniden kendini koyverdi. Mümkün olduğunca büyük saksıda dışarda yetiştirmek lazım. Seralarda özel şartlarda küçük saksılarda çiçeklendiriyorlar. Ortancanın doğasına aykırı. Kof gelişim söz konusu. Güzelliğine diyecek yok ama güvenilir değil. Her an her türlü bozulma, ani çöküş yaşanabilir. Belli olmaz.

  143. Ayşe, Konya says:

    Yaklaşık 15 gündür duruyordu içeride. Bugün çıkarayım dedim onda da şok yaşadım. Öyle solmasına rağmen balkonda tutmaya devam mı edeyim? Düzelmez mi?
    ***
    Siz bilirsiniz ama evde hiç olmaz. Yukarda bakım bilgileri, toprak vs. ihtiyaçları yazılı. Ortanca o bilgilere göre yetiştirilir.

  144. Seda, Sivas says:

    İki ay önce beyaz bir ortanca aldım. Çiçekleri beyazdan yeşile dönüştü. Çiçekçi bir vitamin verdi onu kullandım ama hiçbir faydası olmadı.
    ***
    Normal bir şey. Üzülmeniz yanlış. Çiçekler aylarca kalamaz. Zamanla bozulurlar. Sizinkinin de çiçeklerinin solma zamanı gelmiş. Bitki besini vermeye devam edin ama hiçbir şey değişmez. O çiçekler artık yeşillenecek ve bozulacaklar.

  145. Zeynep, İzmir says:

    Yaklaşık bir ay önce büyük boyda iki ortanca aldım. Büyük boyda seramik ve kalın kenarlı saksılar aldım ancak şu an ekili oldukları plastik saksılarını değiştirdiğimde solacaklarını düşündüğüm için değiştrimedim. Balkonum oldukça esintili ve öğleden akşama kadar güneş alıyor. Ortancaları balkona koyduğumda yaprakları sarkıyor. İçeri alıp su verdiğimde tekrar canlandılar. Yapraklarında kahverengi lekeler var. Tomurcukları kurumuş durumda. Yukarıdaki yazılardan anladığım kadarıyla bu benim fazla sulamamdan kaynaklanıyor. Sürekli içeride bakmaya devam mı etmeliyim ya da saksılarını değiştirmeli miyim tam bilemiyorum.
    ***
    Ortanca evlerde yetişmez. Sizin balkonunuz ise günün en sıcak olduğu saatlerde devamlı şiddetli güneş alıyor. Hele İzmir’de bu durum ortancalar için çok kötü. Siz onları uygun yeri olan birisine verin. Sizin balkonda olsa olsa begonvil olur. Bir de kazayağı vb. succulent türler.

  146. Volkan, İstanbul says:

    Yarı güneş alan bir yere mor ortancalarımı toprağa ektim. bir ay kadar oldu. Çiçeklerinde de yapraklarında da problem yok. Fakat yapraklar yeşilliğini korur iken kenar kısımlarında kurumalar bulunmakta. Problem nedir acaba? Kuruyan bölümleri kesmeli miyim?
    ***
    Yeni dikmişsiniz. Bu yıl her türlü problemi normal karışılayın. Kökleri toprağa iyice yerleşince gelecek yıldan itibaren çok sağlıklı olur. Yeter ki yukarda yazdığım gibi bakımını doğru yapın.

  147. Berran says:

    Ortancalarımın yaprakları yeşil değil de sarıya yakın bir renk. Yapraklarda ayrıca kahverengi kurumalar oluştu.
    ***
    Yeni almışsanız normal karşılayın. Bakımını doğru yapın. Gelecek yıldan itibaren daha sağlıklı olur. Eğer eskiden beri yetiştiriyorsanız ortancalara özel gübre var ondan verin. Anlaşılan toprak hiç uygun değil. Ya da yerini sevmemiş olabilir. Yukarda verdiğim bilgileri okumuşsanız ona göre ne dediğimi daha iyi anlarsınız.

  148. Süleyman, Yozgat says:

    Eşimin ısrarlarına dayanamayarak tarım fuarından almış olduğum ortancam çiçek açtı. Zaten aldığımda iki üç öbek tomurcuk vardı. Evde, çoğu zaman açık duran bir pencere kenarında akşam saatlerinde güneş alan bir yerde duruyor. Saksısını değiştirdim. Tomurcuklardaki çiçeklerin hepsi büyük çiçek olmadı. Alt sıradakiler büyük üsttekiler ise minik minik dokununca dökülüveren bir yapıdalar. Her bir tomurcuk gurubunda 4-5 iri çiçek var diğerleri ise mink minik. Ayrıca çiçekler de beyaz. Henüz açmamış tomurcuklar da var. Yapraklar neşeli canlı duruyor. Halinden memnun gibi. Ama çiçekleri çok az. Neden böyle acaba?
    ***
    Öyle çiçek açan ortancalar da var. Onların özelliği öyle. Havuç nasıl çiçek açıyor biliyorsanız o model. Eğer büyük top halinde çiçek açan ortancalardan ise bir şeyler yolunda gitmiyor. Zaten biliyorsunuz evlerde yetiştirilemez.

  149. Ayşe, Konya says:

    Toprak saksı mı öneriyorsunuz yoksa kocaman bir plastik saksı mı? Hangisi daha iyi? Kışın kapalı balkonda mı daha iyi olur açık balkonda mı? Burada kışın gece ayaz olabiliyor.
    ***
    Konya’da en iyisi mümkün olduğunca büyük toprak saksıdır. Toprak ise mutlaka yukarda anlattığım gibi gerçek toprak olmalı. Hazır poşet topraklar ortancalara iyi değil. Özellikle de kışın çok soğuk, yazın çok sıcak bölgelerde zararlı olur. Kışın dışarda tutun. Konya’da kış soğuklarına dayanır. Ama şimdiden tarif ettiğim gibi toprağa köklerinin alışması lazım. Olmazsa önümüzdeki kış fazlaca tedbir almalısınız. Saksısını ve bitkiyi olduğu gibi bez çuvala sararsanız, dallarının diplerini kuru yaprak + toprak karışımıyla örterseniz korunur. Sonraki kış çuvala sarmaya gerek yok.

  150. Can, istanbul says:

    Bir ortancanın üst dalından kopardım. Köklenmesini hızlandırmak için yarım saat hümik asitte beklettim. Önce suda dipdiri olmuşken bu uygulamamdan sonra suya koyunca pörsüdü. Sizce ne oldu? Hayata döner mi?
    ***
    O para tuzağı maddenin köklenmede asla, kesinlikle hiçbir faydası yok. Bu sayfada ortanca çoğaltılması kısmında tepe çeliği bölümünü okuyun. Sizin dal o osulde köklenebilir. Ama önce zehirlenmiş alt kısmını kesin. Ya da yine oradan yeni bir dal alın.

  151. Mahir, İstanbul says:

    Ortancalarımın yeni tomurcuklanan yapraklarının diplerinde beyaz küçük bitler var. Haziran ortasına geldik halen çiçek belirtisi yok. Sebebi bitler olabilir mi? Üç yıl önce çelikleme ile çoğaltmıştım. Yeterince büyümediler mi?
    ***
    Kışın soğukta adamakıllı üşümesi, kış sonuna doğru budanması gerekiyor. İlkbahar başında kuvvetli güneş almaları da hızlı serpilmeleri ve çiçek açmaya karar vermelerinde önemlidir. Bugünlerde hala tomurcuklanma olmadıysa temmuza kadar olabilir.

  152. Serpil, Eskişehir says:

    Mavi tomurcukları olan ortanca çiçeği almıştım. 15 gün önce seramik büyükçe bir saksıya diktim ama saksının altı delik değil. Sularken korkuyorum. Ne yapmam gerekir?
    ***
    Saksıyı boşaltın. Ters çevirin. Ucu sert bir bıçak ya da sağlam bir tornavidayı delik açmak için şöyle kullanın: Kuvvetlice bastırarak döndüreceksiniz. Bir vida söktüğünüzü düşünün, onun gibi, bastırarak sağa sola döndürüp durun. Sakın çivi çakar gibi yapmayın. Böylece saksı kırılmadan delik açılır. Sonra saksıyı yeniden doldurup ortancanızı yeniden dikin.

  153. Meryem, Kayseri says:

    Çiçekleri kesince tekrar açar mı acaba?
    ***
    Genelde tekrar açmaz. Gelecek yıl çiçek açmak için köklerde güç toplarlar. İyi bakarsanız seneye daha çok çiçek açar.

  154. Nazire, Bursa says:

    Benim ortancam bu yıl çiçek açmadı. Yaprakları açık yeşil. Hatta yaprak damarları yeşil diğer kısım sarıya yakın yeşil ve kurumalar var. Ktü yaprakların hepsini kopardım ama yeni çıkanlar da aynı. Sanki besin eksikliği var gibi. Ortancalar için bitki besini aldım ondan koydum. Acaba fazla koymuş olabilir miyim? Böyle bir etki yapar mı? Toprağını değiştirmek iyi olur mu?
    ***
    Belki çok yetersiz miktarda verdiniz belki çok fazla verdiniz. Ne tür besin almışsanız ne oranda kullanılması gerektiğini de öğrenmeniz gerekirdi.

Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)


− 2 = 6