Pamuk helva çalısı, Hydrangea paniculata ‘Vanilla Strawberry’

Çiçeklenme döneminde uzaktan bakınca üzerinde birçok pamuk helva varmış gibi görünür. Genelde beyaz çiçek açan Hydrangea paniculata’nın pembe-beyaz çiçekli ‘Vanilla Strawberry’ adlı kültivarıdır.

Özellikleri

Pamuk helva çalısı isminden de anlaşılacağı gibi çalı tipi gelişim gösteren bir bitkidir. Kışın yapraklarını tamamen döker. Boyu yaklaşık 2m, en fazla 3m kadar olur. Çok dallanır ve çok çiçek açar. Gelişimi hızlıdır.

Pamuk helva çiçeği

Hydrangeaceae familyasından ve Ortanca ile aynı cinsten olan Hydrangea paniculata türünün bir kültivarıdır. H. paniculata’nın anavatanı Çin ve Japonya’dır. Bu türün ‘Vanilla Strawberry’ kültivarı (pamuk helva çalısı) Fransa’da hibritleme ile türetilmiş. Kültivarın adı ilkin Hydrangea paniculata ‘RENhy’ iken ABD’de Vanilla Strawberry adıyla meşhur olmuş. Yani çiçeklerinde vanilya beyazı ve çilek pembesi hakim olduğu için.

Sıcak iklimlere hiç uygun değildir

Yazları şiddetli sıcak olan yerlerde gerektiği gibi serpilemez ve çiçeklenemez. Yaz boyunca gece 20C derecenin pek üstüne çıkmayan gece serinliğine, Gündüz 30C derecenin fazla üstüne çıkmayan hafif sıcağa ihtiyacı var. Kış soğuklarına dayanıklılığı oldukça iyidir. -34C dereceye kadar dayanır. Türkiye’de pamuk helva çiçeği için en uygun yerler Ankara, Eskişehir, Bolu ve benzeri iklime sahip olan illerimizdir. Bu ve benzeri iklimli yerlerde kuzeyli rüzgarlara açık ve gün boyu uzun süre güneş alan yerlerde iyi gelişirler. Bu uygun yerlerden hangilerinde yazın gündüzleri 30C derecenin üstünde sıcak günler uzun sürüyorsa öyle yerlerde yarı gölge-yarı güneş yerlerde yetiştirilmesi tavsiye edilir. Eğer geceleri 20C derecenin altında serinlik olmazsa çiçeklerinin gerektiği gibi renklenmesi pek mümkün olmaz.

Çiçeklenmesi

Çiçeklenmeye başlama zamanı iklim özelliklerine göre değişir. Başlangıç genelde temmuzda veya ağustosta olabilir.  En erken haziran sonudur. Pamuk helva çalısı çiçeklenmeye başlayınca sonbaharda soğuklar artana kadar çiçeklenmeye devam eder. Yukarı yönelik salkım gibi toplu haldeki tomurcuklar ilkin krem rengi – beyaz arası renkte açar. Açmış çiçekler günden güne renk değiştirir. Krem rengimsi beyazdan pembeye dönerler. Pembeler daha sonra koyu pembe olur. Zamanla daha da kızıllaşır. Bordo gibi bir renk alarak bozulurlar. Böylece en alta (en eskimiş çiçekler en koyu renkte, en üstte en yeni çiçekler en açık ton renkte olur. Bu güzel değişimlerin olabilmesi gecelerin yeterince serin olmasına bağlıdır.

Pamuk helva çalısı kışın çok şiddetli don olaylarına maruz kalsa bile yaz geldiğinde mutlaka çiçeklenir. Yeter ki ana dallar zarar görmemiş olsun.

Kullanım

Çok geniş ve açıklık, güneşli bahçelerde, parklarda süs çalısı olarak yetiştirilir. Geniş bahçeniz varsa uzaktan görebileceğiniz yerlere dikmelisiniz. Kesme çiçekçilikte en makbul türlerdendir. Vazo ömrü 1 aydan fazla sürebilir. Ayrıca kurutulmuş çiçek yapılmasına da uygundur.

Yetiştirilmesi ve bakımı

Güneşli, açıklık yer ister. Az güneşli yerleri sevmez (ama gündüz ısısının 30C derecenin üstüne çıktığı yerlerde hafif gölgeli-hafif güneşli yerlerde daha iyi olur). Pamuk helva çalısı fidanları isteğe göre en alt dalları yok edilerek küçük bir süs ağacı formu kazandırılabilir. Fidanlar birkaç tane yan yana dikilecekse aralarında en az 2 metre mesafe olmalıdır. Çünkü yetişkin hale geldiklerinde her bir fidan ortalama 1 metrekare alan kaplayacaktır. Fakat eğer derli toplu şekillendirme budamaları yapabilecekseniz 1 metre ara ile dikebilirsiniz.

Küçük pamuk helva çalısı fidanları boylanırken mutlaka değneklerle desteklenmelidir. Ana gövde iyice sağlamlaşmadıkça dik duramaz (özellikle çiçeklendiği zaman dallar yere kadar eğilir). 2-3 yıl içinde gerektiği gibi sağlamlık kazanırlar.

Killi toprak sever. En iyisi kırmızı topraklardır. Pamuk helva çalısının daha güçlü gelişmesi için dikileceği yer derince bellenip çapalanarak bol bol humuslu toprak (ya da hazır poşet topraklardan), doğal gübre ve dişli kum karıştırılmalıdır.

Gelişim döneminde sık sık sulamak gerekir.

Saksıda yetiştirmeye pek uygun değildir. Park-bahçe bitkisidir. İlla saksıda yetiştirmek istiyorsanız: Çok büyük saksı şart. %80 kırmızı killi toprak + %20 dişli kum (sıva kumu) karışımı yaptıktan sonra bol bol yanmış sığır gübresi karıştırın. Saksıda yetiştirirken sulamasına daha fazla dikkat etmelisiniz.  Çok sık ve bolca su ile sulayarak yetiştirebilirsiniz.

Budama

Pamuk helva çalısı üç yılda bir kış sonunda ciddi bir budama ister. Bunun dışında ufak tefek budamalar yapılabilir. Daha gösterişli çiçekler açabilmesi için ilkbahar sürgünlerinden bir kısmı azaltılsa iyi olur. Küçük süs ağacı formu vermek için en alt dallar yok edilebilir. Kışın ağır don olaylarında donup kuruyan dallar ilkbaharda kontrol edilerek kesilmelidir.

Çoğaltılması

İlkbaharda yeni çıkan filizler ilkbahar ortasına veya sonuna kadar iyice olgunlaştığında onlardan ⇒ tepe çeliği yöntemiyle yeni pamuk helva çalıları köklendirebilirsiniz (dalları tepe körpe yerlerinden değil, daha aşağısından, tamamıyla sertleşmiş yerlerinden keserek almanız gerekiyor). Bir yere dikildikten 4 yıl sonrasından itibaren dibini kazarak köklerinden bir parça alıp ⇒ kök çeliği yöntemiyle çoğaltmayı da deneyebilirsiniz.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)