En pratik kompost yapımı

Kompost yapmak gelişmiş ülkelerde çiçek meraklılarının yeni hobisi. İstisnasız hepsi kendi yaptığı komposttan son derece memnun. Siz de evlerinizde ofislerinizde yetiştirdiğiniz süs bitkilerinize uygun toprağı kendiniz yapabilirsiniz.

rss

Zaman açısından seçenekler

1- Birkaç ayda olmasını istiyorsanız metal tel gibi sert, sağlam lifleri olan ağaç yapraklarını (örneğin kestane ağacı yaprağı) ve fındık / ceviz kabuklarını kullanmamalısınız.

2- Bana bahardan bahara lazım diyorsanız o sert maddelerden kaçmanıza gerek yok (yeter ki bütün bütün değil küçük parçalara ayırarak kullanın). Bu takdirde bütün karışım birikimlerini -aşağıdaki tariflere göre devam ederek- en geç haziran sonuna kadar bitirin ve bir daha  yeni bir şey eklemeyerek sonraki ilkbahara kadar kompostunuzun tarif ettiğim gibi oluşmasını bekleyin.

3- Yukarda 2. maddeye göre, kompostunuza eğer daha fazla maddeler katacaksanız, mesela saçlar, kıllar, et, sakatat, kedi köpek pislikleri.. Bu durumda iki yıl bekletmeniz gerekir.
— Ayrıca bakınız: » Organik gübre kompost yapımı.

Pratik kompost

Bir kovada yapacaksınız. Ev içinde olmaz zira koku yapabilir, böcek yapabilir. Bu iş bahçe veya balkonda yapılmalıdır. Benim tarifim kısa sürede olgunlaşır. Organik gübre olan komposttan değil de iyi kaliteli torflu özel karışım süs bitkisi topraklarının yerini tutacak bir özelliktedir. Besleyiciliği iyidir, kullanıma hazır hale geldikten sonra gübre katmak gerekmez.

Kompost kovası

Kompost kovasıEn az 30 cm genişliğinde, 40 cm derinliğinde (en az ölçüler bunlar) üstü kapaklı bir kova.. Az biraz daha büyük olsa daya iyi. Kovanın kapağına, tüm yanlarına, altı hariç her yerine ve kapak yüzeyine 10 – 15 cm aralıklarla delikler açın. Delikler kurşun kalemden biraz daha kalın bir çubuğun geçebileceği genişlikte olmalı. Bu deliklerden başka ayrıca, kovanın yanlarının en aşağısına çepeçevre tek sıra, ince kurşun kalem genişliğinde 5 cm aralıklarla delikler açın. En alt yüzeye ise kibrit çöpü gibi ince birçok delikler açın. Bütün bu delikleri matkapla açabilirsiniz. Veya plastik kovaya ucu kızdırılmış bir tornavidayla kolayca delikler açabilirsiniz. Kova yere temas etmemeli. Altına uygun bir şey koyarak alttaki deliklerden de hava almasını sağlayın. Alttaki delikler ayrıca eğer içerde sulanma olursa suyun boşalması için işe yarar.

Aşama 1 (Ön hazırlık)

Kovanın dibine saksılarınızdaki eski topraklardan iki parmak yüksekliğinde toprak yayın. Bu sadece başlangıç için lazım. Üstüne çürüyecek maddelerden, elbette bulabildiklerinizi koyacaksınız:

Hangi maddeler? 3 temel gurup var. Tek tek değil de ana hatlarıyla anlatırsam siz daha iyi karar verebilirsiniz. Hangi maddeler ne içindir, özetle şöyle:

— 1) Yaş maddeler: Azot, potasyum, fosfor ve çeşitli mineraller içindir. Özellikle azot için. Diğer maddeler kuru parçalarda da var.
— Yeşil taze yapraklar; yol kenarlarından toplayacağınız çimenler, otlar, biçilmiş çimler..
— Kullanılmış çay posası.. Şekersiz yapılmış kahve telvesi, filtre kahve posası..
— Her türlü sebze artıkları, elma kabuğu, muz kabuğu, soyduğunuz patates soğan kabukları..

— 2) Kuru maddeler: Toprağa benzerliğin, sağlıklı içeriğin oturabilmesi için, toprağı havadar tutmaya yarayacak lifler içindir, karbon içindir.
— Çeşitli kuru ağaç yaprakları, kurumuş dallar ve kurumuş ağaçların dış kabukları.. Sonbaharda özellikle ayva ağaçlarının dökülen yaprakları çok kaliteli bir kompost oluşturur, bulursanız bundan bol bol katın.
— Boya katılmamış kartonlar mukavvalar..
— Bitkilerinizin kuruyan yaprakları, bozulan kuruyan her parçası..
— Ceviz – fındık kabukları, yer fıstığı kılıf kabukları, kestane kabukları, eğer tuzsuz ise şam fıstığı kabukları..

— 3) Diğer önemli maddeler: Yumurta kabukları. Bu kadarlık bir kova için, 20 kadar yumurta kabuklarını iyice ufalayarak karışıma katın. Toprağa kalsiyum kazandırır hem pH dengrleyici vazife görür, asitliliğin aşırı yüksek olmamasını sağlarlar.

Hangi maddelerden kaçınalım? Böyle küçük çaplı komposta limon, portakal vb. turunçgil kabukları koymamalısınız. Armut şeftali gibi meyveler koymamalısınız. Yoksa asitlilik zehirleyici düzeye yükselir. Ve bu konuda başkalarının tavsiye ettiği (çeşitli hayvan pislikleri, ekşimiş meyveler, kıl, tüy vesaire) hiçbir şeyi katmayın. Çünkü benim tarifim çok özel bir kompost. Diğerleri daha ziyade organik gübre yapımı tarifidir, onlar o tip kompostlardır, onların oluşumu çok uzun sürer.

Kompost yapımında sebzeler, kuru yapraklar vesaire.Malzemeleri katmadan önce mümkün olduğunca parçalamalısınız. İnce yaprakları, yaş meyve kabuklarını olduğu gibi, kalın yaprakları, lahana saplarını ve kuru dalları ise küçük parçalara ayırarak kovaya atmalısınız. Kartonları da öyle. Büyük odunsu parçaları, ceviz vb. kabuklarını keserle ezip parçalayabilirsiniz.

Karışık mı koyacağız? Öncelikle kuru maddeleri en başta hazır etmenizi depolamanızı tavsiye ederim. Her ne zaman yaş maddeleri koyarsanız kuru maddeleri de onlarla karıştırın. Kuru maddeler her defasında önceden birkaç saat suda bekletilse iyi olur (kovaya koymadan önce suyunu iyice süzün).

Oranlara dikkat: Yukarda saydığım yaş maddelerden bir yaş maddeyi diğer bir yaş maddeden daha fazla tutmamaya çok dikkat edin. Çeşitlilik çok olmalı ama herhangi birisi büyük çoklukta olmamalı. Mesela çay posası ya da yeşil çimenler diğer yaş maddelerden çok olmamalı. Ayrıca tüm karışımı genelleyerek ikiye ayırırsak, yaş maddeler kuru maddelerden daha fazla olmamalı. Eşit veya eşitin biraz altında kalmalı. Özellikle kuru ağaç yapraklarının çoğunlukta olmasında yarar var.

Nemlilik / ıslaklık: Karışım kupkuru olmamalı, su sızdırır derecede sırılsıklam ıslak denecek kadar ıslak da olmamalı. Her on günde bir defa birikimi alt üst edin. Çok kuru ise su serperek ıslatın. İçten içe çürürler, toprağa dönüşmeye başlarlar. Aşırı ıslaklık iyi değil. Sulanma olur, çok çirkin koku yapar, dipten kokulu su akıntısına yol açar.

Böceklenirse, kurtlanırsa? Daha iyi. İşlerin yolunda gittiğini gösterir. Sakın böcek ilacı sıkmayın her şeyi mahvedersiniz. Böceklenme kompost oluşumunu bir hayli hızlandırır. Kompost olgunlaşınca böcekler kaybolur, bir daha uğramazlar.

Bütün maddeleri zamanla yavaş yavaş ekleyerek, on günde bir alt üst edip karıştırarak bu süreç birkaç hafta veya iki ay veya mevsime göre birkaç ay kadar sürmüş olabilir. Kestane ağacı yaprakları gibi çok sert lifli ağaç yaprakları ve sert kabuklar çok geç ayrışır. Aceleniz varsa bunları katmamalısınız. Zamanla kova yarıdan fazla dolunca (dörtte üç gibi), çürüme tamamlanmamışsa bile önemli değil, yeter ki yüzde 70 kadarı iyice çürümüş olsun; bu da tamamlanmışsa ikinci aşamaya geçiyoruz.

Aşama 2 (esas aşama)

Kovanın içeriğini geniş bir leğene boşaltın içine üç su bardağı kadar eski sığır gübresi katın. Eski sığır gübresi, içerdiği faydalı mikroorganizmalar sayesinde kompostun sağlıklı olgunlaşmasını, fermantasyonun tamamlanmasını sağlar. İyice karıştırıp tekrar kovaya doldurun en az bir ay bekletin. Yaz sıcaklarında dört – beş hafta kadar, diğer zamanlarda duruma göre iki – dört ay kadar beklemelisiniz. Yine aynı şekilde on günde bir karışımı alt üst edin karıştırın böyle devam edin. Böylece komposttaki çürümeler ve fermantasyon tamamlanır.
Ev yapımı kompost

Aşama 3 (dinlendirme aşaması)

(Bu aşama benim icadım. Başkalarından duymadım. Yani olmasa da olur.) Kompostu yine bir leğene boşaltın, güzelce havalandırın, içine ince ufalanmış (pirinç taneleri gibi) odun kömürü kırpıntılarından iki su bardağı kadar katın, iyice karıştırın. Sonra bu sefer deliksiz ve kapaksız bir kovaya doldurup en az iki hafta dinlendirin. Nem kaybettikçe çok hafifçe sulayın.

Ve kompostun kullanılması

Saksılarda çiçekleriniz için kullanacağınız zaman saksının alacağı miktara göre, beşte bir gibi oranda ponza taşı karıştırın sonra çiçeklerinizi dikin. Afrika menekşesi, barış çiçeği, siklamen gibi ince köklü bitkiler için ince ponza taşı olmalı. Yani tanelerin büyüklüğü kuru nohut ve pirinç taneleri kadar irili ufaklı olacak. Ponza taşını havadar olmayan esintisiz iç mekanlarda yetiştirilen bitkilerin topraklarına katmanız şart. Succulent bitkilere dış mekânlarda olsalar bile gereklidir.

Bu kompost hangi bitkiler için uygundur?

Salonların / ofislerin dekorasyonunda kullanılan bitkilerin çoğu tropikal yağmur ormanı altı bitkileridir. Bunlardan kısa köklülere uygunluğu yüzde yüz tamdır.

Dışmekân çalı türleri gibi bazı bitkiler için, bu hazırladığımız komposta %20 civarında kırmızı killi toprak katmak çok faydalıdır (özellikle gül, sardunya, küpe çiçeği, ortanca, ıtır). Kaktüs ve succulent bitkiler için de (kırmızı killi toprakla aynı miktarda kum katmak şartıyla) böylesi daha iyidir. Şu karışım daha faydalı olacaktır:
%50 kompost + % 25 kırmızı killi toprak + % 25 ince ponza taşı..
Veya hangi bitkiye göre nasıl uygun görürseniz. Succulent çöl bitkilerinde kum çok önemli.

Not: Daha önce “humuslu doğal toprak” tavsiyesinde bulunmuştum. Büyük şehirlerde herkes bulamıyor. Çok da solucanlı oluyor, uğraşmak temizlemek dikkat ve zaman ister. Ama o tavsiyem de aslında çok iyi.

Tarih: 03 12 2011

'En pratik kompost yapımı' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Zeynep, İzmir says:

    Merhaba, sitenizi yeni keşfettim mukemmel… Acaba bu kompostu çim alan için kullanabilir miyim?
    ***
    Olabilir elbette ama açık havada, geniş yüzeyde, İzmir gibi yazın aşırı sıcak görülen yerlerde çok çabuk kurur. Çim alanlar için biraz killice gerçek topraklar daha uygundur çünkü hemen kurumaz.

  2. Hatice, Kocaeli says:

    Benzer tarifi tv de iki farklı iki kişi vermişti. Bir kova içinde ben de yapmaya kalkıştım ama tahammül edilmez bir koku ve görüntü içinde olduğu gibi atmayı düşünüyordum bu yazıyı okudum. İki ay oldu. Üstünü kalın tabaka toprakla örtsem ve kendi haline bıraksam.. Bu şekilde ne kadar süre geçmeli.? Kaba delik falan açmadım. Kovanın kapağı yok. Poşetler giydirdim. İçinden kurtlar çıkar mı?
    ***
    Bambaşka bir şey yapmışsınız benden onay istiyorsunuz. Öyle olmaz. Her tarafı delikli bir kova lazım. Kapak olmasa da olur. Veya kapak da delikli olacak. Dışarda havadar bir yerde tutmalısınız. Deliksiz kovada havasız ortamda zehirleyici etkide çürüme olur. Siz benim yazdığım gibi yapın. Bu tarifte kokuşma akıntı filan oluşmuyor. Şimdiki kokuşmuş birikimlerinizi kuru toprakla kuru yapraklarla filan karıştırıp delikli bir kovaya aktarın.

  3. Mehmet, İstanbul says:

    Bahçemde yapmaya calisacam insallah becerebilirim.

  4. Hatice, Kocaeli says:

    Balkonda bu mümkün olamayacak sanırım. Bahçe ortamı şart diye düşünüyorum.
    ***
    Balkonda olur. Siz galiba çok fazla sulu tutuyorsunuz böylece aşırı derecede koku ve sirke sineği üretiyor.

  5. admin says:

    İyi bir kompost yapmak için bitki türü tavsiyeleri

    Çocukluğumdan hatırladığımca yazıyorum. Bahçemizin bir köşesinin toprağı muhteşem bereketliydi. Anlatılmaz yaşanır türden. :) Saksıda yetiştirdiğim bitkiler için o köşenin toprağını kullanırdım. Peki bu toprağı bereketli kılan ne idi?
    Daha arkadaki başka bir komşumuzun bahçesinde dev gibi bir demirhindi ağacı vardı. Nasıl tohum yaptığını bilirsiniz. Kocaman bir kılıfı olur. Dev bir fasulye gibi. O kılıf tam olgunlaşınca iç tarafında koyu kıvamlı bir tür bal birikimi olur. Çok tatlı ve lezzetlidir. Çocukken açar kemirirdim. Hatta bundan eskiden demirhindi şerbeti yapılırmış. İşte o tohum kılıfları bizim bahçemize bol bol dökülürdü. Sonra, bahsettiğim köşede kocaman bir ayva ağacımız vardı. Onun yanındaki duvardan komşu bahçesinden bahçemize dalları uzanan bir defne vardı.
    Fazla uzatmadan yazayım.. O köşede şunlar birikir ve hızla çürürlerdi: En çok ayva yaprakları, ikinci sırada demirhindi yaprakları ve tohum kılıfları, üçüncü sırada incir yaprakları.. Sonra ayrıca şunlar: Defne yaprakları, akasya yaprakları, dut yaprakları, her yaz kendiliğinden çıkıp deli gibi her yere sarılan kahkaha sarmaşığı yaprak ve dalları.. ve daha farklı çeşit çeşit bitkilerin yaprakları.. Gül, gecesefası, hanımeli vesaire vesaire.. Ayva yaprakları ve demirhindi tohum kılıfları toprağı hem zenginleştiriyor hem lifli ediyor. İstanbulda eskiden neredeyse her evin bahçesinde ayva ağacı olurdu.

  6. Oktay E. -İstanbul says:

    Merhaba evde beslediğim tavşanımın dışkılarını toplamaya başladım. Bu dışkıları gübre olarak nasıl hazırlayabilirim? Fermantasyonu için neler yapmalıyım?
    ***
    Hayvan gübrelerinin tek başına fermantasyonu hakkında pek bilgim yok. Bu sayfada anlattığım gibi kuru yapraklarla, yeşil yapraklarla, sebze artıklarıyla her şeyle karışık yapabilirsiniz.

  7. Filiz Ç. -İstanbul says:

    Evde sürekli organik atık oluşuyor. Ben de bahçenin bitkilerden uzak bir bölümüne sürekli gömüyorum bunları. Kompost için hazırlayacağımız delikli kovalardan birden fazla mı yapmak gerekiyor? Yoksa üzerine süreki yeni atıklar eklemek mükün mü?
    ***
    Büyük bir kova yeter. Ama evde veya mutfakta olmamalı çünkü mini meyve sinekleri türüyor. Balkonda veya bahçede tutmalısınız. İkinci aşamaya kadar üstüne devamlı yeni şeyler eklenebilir. Bahçede gömdüklerinizden de iyi besleyici toprak oluşur. Solucanlar süreci bir hayli kısaltır, daima toprağı güzelce işleyip dururlar.

  8. Fatma Ö. -Denizli says:

    2.aşamada sığır gübresi şart mı? Nasıl temin edebiliriz? Sıvı bir gübreden mi bahsediyorsunuz?
    ***
    Sıvı gübreden bahsetmiyorum. Eski sığır gübresi kesin şart değil ama olsa mükemmel olur. Çevredeki tarlalardan bulabilirsiniz sanıyorum.

  9. Oktay E. -İstanbul says:

    Kompost hazır olduktan sonra saksılardaki hala hazırda dikili olan bitkilere nasıl uygulamamı tavsiye edersiniz?
    ***
    Toprak yerine kullanılacak. Ev içi süs bitkileri için kullanılacaksa 1/5 oranında ponza taşı karıştırmak iyi olur. Siz gübreli yapıyorsunuz biraz temiz toprakla veya torf diye satılan poşet topraklarla karıştırabilirsiniz kuvveti ziyan olmasın.

  10. Fatma Ö. -Denizli says:

    Kompostu dinlendirme aşamasında nemlendirmek gerekiyor mu? Kullanmadığımız kalan kompostu nasıl muhafaza edebiliriz? Hazır aldıklarımız gibi kapalı torbalarda mı?
    ***
    Evet gerekiyor. Kapalı torbalarda saklamak hiçbir toprak için sağlıklı değil. Satış amacıyla torbalara koyuyorlar ama bu o şekilde saklanacağı anlamına gelmez.

  11. Halis, Ankara says:

    Evimin önünde 200 m2 kadar arsa var buraya 15-20 civarında çeşitli ağaçlar diktim, mevsim sonlarında dökülen yaprakları,yaprakken budadığım yeşil yaprakları toparlayıp yine ayni bahçe içerisindeki boş bir alana yüzeysel bir çukur açarak doldurup üzerlerini torakla kapatıyorum, yaprakların burada çürümesini sağlayıp toprağa dönüştürüyorum. Bu çürüyen yapraklar gübre yerine geçer mi?
    ***
    Gübre yerine geçebilmesi bitkisel çürüntülerin çeşitliliğine bağlı. Ama en azından yarı gübre yerine geçer. Başlıca faydası toprağı mükemmelleştirmeleridir. Nasıl gömüyorsunuz bilmiyorum: Size tavsiyem toprakla karıştırın, derine gömmeyin. Çünkü çürümenin sağlıklı olabilmesi oksijene, solucanlara, böceklere ve faydalı mikroorganizmalara bağlıdır. Fazla derinde oksijen olmaz, böcekler ulaşamaz, zararlı mikroorganizmalar çürüntüyü zararlı hale getirir.

  12. Özden, Aydın says:

    Pazarlamada sıkıntı var mı?
    ***
    Bu işlerin ticaretinden hiç anlamam. Burada konu hobi olarak işe yarar bir şeyler yapabilmemize yönelik.

  13. Sebati S. İnan says:

    Taze ceviz kabuğu ve taze fıstık kabukları da kompost yapımında kullanılabilir mi?
    ***
    Evet kullanılabilir. Tuzlanmamış kabuklu yemiş kabukları taze veya kuru uygundur.

  14. Süleyman,Yozgat says:

    Ceviz ağaçlarının yaprak ve ince dalları kuru madde olarak konulabilir mi? Ayrıca bu mevsimde bulabildiğim yapraklar, geçen sonbahardan kalma oldukarı için biraz çürümüş gibi, koyu kahverengi veya siyah. Bunlar komposta konabilir mi?
    ***
    İki soruya da evet. Ama çeşitliliği çok geniş tutmanız, bir iki türle sınırlı kalmamanız lazım.

  15. Melis, İstanbul says:

    Henüz çimlenmesi için bıraktığım dereotu, maydanoz gibi yeşilliklere ve de sebzelere de kullanabiliriz değil mi hazırladığımız kompostu?
    ***
    Gösterdiğiniz özene bağlı. Kompostun dengesi ne kadar yerinde ise o derecede her bitkiye uyar.

  16. Süleyman, Yozgat says:

    Mart ayı başlarında başladığım kompostun olgunlaşıp olgunlaşmadığını nasıl anlayabilirim? Pratik bir göstergesi var mı bunun?
    ***
    Bu daha çok kullandığınız maddelerle ilgili. Eğer çabuk çürüyecek nitelikteki, pek odunsu olmayan parçalar kullanmışsanız. Toprak gibi görünüyorsa, çürüme bitmişse olgunlaşmış olabilir. Yine de üç ayın dolmasını bekleseniz iyi olur. Bu sırada sıcak ve havadar yerde bekletin, kupkuru olmasın diye su fısfıslayın, sık sık alt üst edip havalandırın.
    ***
    İkinci sorum; bahçemizde kuytu bir ağaç altında çok bol solucanlı bir toprak keşfettim. Solucanlar yüzeye çok yakındılar. Yüzey toprağı da sanki solucan gübresi gibi minik taneciklerden oluşuyordu. Bu toprağı solucanları ile bir kovaya doldurdum. Başka yerlerden de solucan takviyesi yaptım. Gelecek seneye kadar bu toprağı zenginleştirmelerini bekliyorum. Olgunlaşmakta olan komposttan da koydum içine solucanlar yesin diye. Bu toprak iç mekânda kullanılabilir mi?
    ***
    Evet kullanılabilir. Önceden solucanlardan iyice ayıklayın, diğer kompostunuz ile karıştırın ve 1/5 oranında ponza taşı karıştırmadan kullanmayın.

  17. Süleyman, Yozgat says:

    Kompost yapımına Mart ayında başlamıştım. Sürekli malzeme eklememe rağmen kompost için kullandığım çamaşır selesi hiç dolmuyor. İçerik olgunlaştıkça seviye aynı kalıyor. Bu yaz toprağa/komposta ihtiyacım olmayacak malzeme eklemeye bir müddet daha devam etmek istiyorum. Ne zamana kadar bu komposta malzeme eklemeye devam edebilirim? Bu ara seyyar satıcılardan aldığımız yeşil nohutların kabukları ve yaprakları komposta ekleyebilir miyim? Tuzlu oldukları için dengeyi bozabilir mi?
    ***
    Siz ekledikçe seviye sabit kalıyorsa her şeyi mükemmel bir başarıyla sürdürüyorsunuz demektir. Yozgat iklimini pek bilmiyorum ama sanıyorum soğuklar erken başlıyor kışın da bir hayli soğuk oluyor. Ağustosta bir şey eklemeyi bırakın bence. O zamana kadar fazla gayretli olmalısınız ki çok toprak oluşturabilesiniz. Tuzlu bir zerre bile bir şey katmamalısınız.

  18. Süleyman, Yozgat says:

    Yaş madde/ kuru madde dengesi başka bir forumda kahverengi ve yeşil maddeler olarak verilmiş. Temelde işin özünün azot/karbon dengesini sağlamak olduğu anlaşılıyor. Ağaç yaprakları yeşil iken veya kurumuş oldukları zamanda hangi kategoride değerlendirilerek komposta konulmalı. Meselâ bir ağacın yaprağı canlı iken yeşil/yaş madde (azot), kuruyup döküldüğünde kahverengi/kuru madde (karbon) özelliğimi gösteriyor?
    ***
    O kadar basit açıklanamaz. Azot yapıcı bakteriler de var. Saç, kıl vb maddeler de azot sağlar. Ama o tür maddelerle kompost yapmak iki yılda oluşacak kompostlar içindir. Bu sayfada en pratik yolunu anlattım. Maddeler ona göre seçilmeli. Eğer yukardaki yazımı okumuşsanız ben de yeşil yapraklarda azottan bahsetmiştim. Ayrıca yeşil olmayan kuru maddeler sırf karbon değil birçok elementler içeriyor. Bunun gibi yeşil yapraklar da karbon, kalsiyum ve birçok element içeriyor sırf azot değil. Yemek yapmak için suda bekletilen kuru fasulye nohut vb baklagillerin suyunda azot sağlayıcı bakteriler türer. O suyu komposta dökmekte yarar var. Yalnız suda bekletirken tuz katılmamış olmalı.

  19. Süleyman, Yozgat says:

    Hâlâ malzeme eklemekte olduğumdan kompostum henüz tam olarak olgunlaşmış değil. Ancak; tıpkı solucan gübresinde olduğu gibi, komposttan da bu aşamada bir miktar alıp şerbet yapsam ve bu şerbetle bitkileri sulasam nasıl olur acaba?
    ***
    Çok iyi olur. Kalan posayı tekrar komposta katın atmayın. Ben de son günlerde bu konuyu ayrı bir sayfada yazmayı düşünüyordum. Faydalı bir şey.

  20. Süleyman, Yozgat says:

    Bu şekilde evde yapılan bir kompostun belli bir kullanma tarihi olur mu? Yani kompostu belli bir süre içinde (meselâ bir yıl gibi) kullanmazsak, sonraki süre içinde kompost özelliğini kaybeder mi? Yada uzun süre beklediğinde bitkiler için zararlı bir hal alır mı?
    ***
    Zaten bir yıl bekletilse daha iyi olur.

  21. Esra, Antalya says:

    birikimi bir çuval içinde hazırlasak uygun olur mu?
    ***
    Olur. Öyle yapanlar da var. Ama onun şartlarını ben bilmiyorum.

  22. Sercan, İstanbul says:

    Ben de balkonda kompost yapımına giriştim. ilk denememde de sanırım çoğunluğun yaşadığı sorunu yaşadım. leş gibi koku yaptı. önce normaldir, olur o kadar diye katlandım ama evdekiler olaya tepkisel yaklaştı. sonunda tüm birikimi attık. baştan başlamayı düşünüyorum. bu sefer toprakla karışık yapacağım. önceden toprak hiç koymamıştım. ayrıca galiba fazla ıslak oldu. altında delikler olan büyük bir plastik saksı kullanacağım. üstü de açık olacak. bu durumda hala yanlardan delikler açmalı mıyım? üsten aldığı hava yetmez mi? ışarıdan çam ağacı parçaları topladım, kurumuş dallar yapraklar falan. bunları koymam iyi olur mu? çam ağacı kalıntıları yararlı mıdır? başka bir yazıda bazı türlerin savunma amacıyla başka bitkilerin yaşamasını önleyecek maddeler ürettiklerini okumuştum da.
    ***
    Çeşitlilik çok olursa hiçbir şeyin zararı olmaz. Ara sıra alt üst ederseniz karıştırırsanız yanlarda delik olmasa da olur.

  23. Süleyman,Yozgat says:

    … …
    ***
    Yumurta kabuklarını sonradan değil arasıra az oranlarda karıştırmanız iyi olurdu. Yukardaki bilgilerde olduğu gibi. Devamlı yeni şeyler eklediğinize göre olgunluğu karışıktır. şimdi kullanmanız bitkilerde hastalıklanmalara yol açar. Bahara kadar bekletseniz daha iyi olacak.

  24. Süleyman,Yozgat says:

    … …
    ***
    Bence yeterlidir. Çünkü bitkisel çürüntülerde de kalsiyum var. Çok taze, çok yeşil yapraklarda kalsiyum çok azdır. Kompostu sırf öyle şeylerden yapmadıysanız sorun yok. Sonra musluk suyunda da kalsiyum var. Yani o kadarı bence fazlasıyla yeterlidir.

  25. Celal S, İzmir says:

    Yaş ve kuru maddeler, hacim olarak mı, ağırlık olarak mı yarı yarıya olacak?
    ***
    Kuru maddeler aynı maddelerin su kaybetmiş halidir. Yeşil taze maddeler daha fazla çeşitlilikte mikroorganizmaların faailyet göstermesini sağlıyor. Azot vb elementler oluşuyor. Aynı şeyi kuru maddeleri ıslatmakla sağlamak çok zor. Duruma göre miktarları göz kararı el yordamı gibi ölçülerle belirleyin. Çok ince hesaplar gerekmez.

  26. Nihal Ç. -Zonguldak says:

    Toprağı gevşeten maddeler hangileridir?
    ***
    Kum, ponza taşı, bitkisel lifler.
    ***
    Karışıma çay posasını kuru mu ıslak mı katmalıyız?
    Farketmez.

  27. Süleyman, Yozgat says:

    Yaptığımız kompostta 3. aşama uygulamaları, Eylül ortası itibarı ile tamamlanmış olacak inşallah. Kompostu bahara kadar kullanmayacağımızı düşünürsek, kullanma zamanı gelinceye kadar nasıl muhafaza etmeliyim. Deliksiz naylon çöp poşetinde kışı geçirse içerisinde zararlı bakteri üremesi veya zehirli kimyasal reaksiyonlar meydana gelir mi? (Mısır silajı gibi) Yoksa kış boyu şu an içinde bulunduğu delikli kovada mı olmalı?
    ***
    Dibi delik yeterince büyük bir kovada, üstü açık olarak tutun. Kurudukça sulayın. İçinde bitki yetişiyormuş gibi.

  28. Uğurcan, İstanbul says:

    Peki bıraz toprak kullanarak çürümeyi hızlandırabllir mıyım?
    ***
    Hızlandırıcı etkisi olmaz ama koyabilirsiniz.

  29. Uğurcan, İstanbul says:

    Eski sığır gübresi temin edemedim maalesef. Yine de leğene boşaltıp 1 ay dinlendirdikten sonra hazır olmuş olur mu?
    ***
    Hayır böyle olmaz.

  30. Yaşar, İzmir says:

    Bahçemde kayısı ve sarı erik ağaçları var. Bunlardan yere dökülenleri komposta karıştırabilir miyiz?
    ***
    Evet ama çoğunluk bunlardan olursa asitlilik çok fazla olacaktır. Çeşitlilikteki dengeleri gözeterek her şey karıştırabilirsiniz.

  31. Mukaddes, Kuşadası says:

    Karışımda okaliptus yaprakları ve kurumuş begonvil çiçekleri işe yarar mı?
    ***
    Her hangi birini aşırı çoklukta tutmamanız şartıyla her tür bitkiden katabilirsiniz.

  32. Onur, İstanbul says:

    Kovaya toprak oranı nedir ağzına kadar mı doldurmalıyız?
    ***
    Başlangıç olarak, dibine bir iki parmak yüksekliğinde..

  33. Onur, İstanbul says:

    Toprağı ilk aşamada iki parmak yükseklikte koyucaz peki çürüntüleri attıktan veya belli bi süre, aşamadan sonra kovayı toprakla dolduruyor muyuz veya ne yapıcaz?
    ***
    Hayır toprakla doldurma yok. Orada anlattığım gibi yapacaksınız. Buna kompost denir. Yani toprak yerine kullanılabilir çürüntü oluşuyor. Poşetlerde satılan hazır toprak veya torf denen şeylerin bundan farkı yok.

  34. Onur, İstanbul says:

    Bu çürüntüler toprak v.b. mi oluyor zamanla?
    ***
    Gerçek toprağın yerini tutmaz ama saksı bitkilerimizde aynı işi görür.

  35. Onur, İstanbul says:

    Bu kompost tamamlandığında gübre isteyen bitkilerin gübre ihtiyacının hepsini karşılar mı?
    ***
    Evet denebilir. Kompostu nasıl, hangi maddelerle yaptığınıza bağlı.

  36. Onur, İstanbul says:

    Bu tarifi tam tamına kullanırsam domates için gübre ihtiyacını karşılayabiliyior mu? Limon içi veya kabuğunu toprağa karıştırmak limon asitliliği toprağa aşırıya kaçar mı?
    ***
    Diğer topraklara gübre gibi karıştırılırsa pek etkisi olmaz. Limonu az katın. Hiçbir maddenin diğerlerine üstünlüğü olmamalı. Her şeyden belirli oranlarda.. Limon en az. Hatta hiç kullanmasanız belki daha iyi.

  37. Onur, Kocaeli says:

    Kendim tahtadan bir komposto kabı yapsam bir sıkıntı olur mu?
    ***
    Tahtanın yapılmış olduğu ağaca göre değişir. Genelde, tahta levhalar ıslanınca eğrilir, kıvrılır ve o zaman kutu dağılır, bozulur. Yani yanları açılır filan.

  38. Nurgül, Ankara says:

    Maksimum bir ay içerisinde kompost yapmamız gerekiyor. Bu mümkün mü acaba?
    ***
    Pek mümkün değil ama benzer bir çürüntü oluşması mümkün. Küçük bir kapaklı kovanın dibine bir parmak yüksekliğinde kuru veya az nemli toprak yayın. Üstüne yumuşak, yeşil, canlı yapraklar (çimen yaprakları, yeşil otlar, pazar yerlerinde akşamları atılmış semizotu gibi yeşil sebzeler) doldurun. Yaprakları, ot dallarını biraz parçalamalısınız bütün bütün koyarsanız canlı kalmada direnebilirler. Çevrede bulduğunuz her türlü dökülen ağaç yapraklarında da katın ama sert, odun gibi damarlı yapraklar az olsun. Topladığınız döküntü yapraklar fazla kuru ise üstlerine su serpin. Kovanın içinde ihtiyacınız kadar birikinti dolu olsun. Sonradan ekleme yapmayacaksınız. Kova da küçük olmalı ki içerisi fazla havadar kalmasın. Kapağı kapatın. Sıcak bir odada bekletin. On gün sonra açıp bir sopa ile karıştırın. İçerisi fazla ıslanmışsa ufalanmış kuru yapraklar ve kuru toprak serpin. Yine kapatın. İkinci on gün sonra yine aynı kontrolü, aynı şeyi yapın. Bir ayda yeşillikler tamamıyla çürümüş, kuru yapraklar da siyah ve ıslak hale gelmiş olur. Sıcak odada olması gerekiyor unutmayın. Şimdi dışarda tutarsanız bu mevsimde soğukta çürüme çok yavaş olur.

  39. Ayla, Kırşehir says:

    Ben de kompost yaptım. Henüz yeni. Bunu yaptıktan sonra ocak şubat aylarında da bu karışıma tekrar evde çıkan meyve sebze atıkları eklenebilir mi? Ayrıca bahçede kullanmak, ağaçlarda kullanmak için bu komposttan ne kadar eklemeliyim?
    ***
    Kompost olgunlaşıyorken yeni şeyler eklemeseniz daha iyi olur. Zorluklarla hazırladığınız komposttan Bahçe için kullanmayın. Bahçeye gübrelenecek bitkilerin çevresini hafifçe kazarak kompost yapımında kullanılan her türlü maddeyi yayın toprakla karıştırın. Bunu her zaman devamlı yapın. Sebze meyve artıkları, tuvalet kağıtları, bahçede dökülen yapraklar, her türlü bitkisel artıklar, yolduğunuz otlar da dahil. Buna güzelce devam edebilirseniz bahçenizi gübrelemenize gerek kalmaz. Hafifçe gömdüğünüz şeyler çürümeye başlayınca solucanlar onları yer ve kökler arasında dolaşırken her yeri gübrelerler. Yağışsız günlerde toprak kurudukça akşamları onları sulamanızı tavsiye ederim. Böylece çürüme hızlandığı gibi solucanların aktivitesi de artar. Uygun maddeleri ayrı bir çöp kutusunda biriktirip fırsat buldukça bahçede çeşitli yerlere gömersiniz.

  40. Ayşe, İstanbul says:

    … …
    ***
    Ne kadar zehirli olursa olsunlar kompost yapımında hiçbir önemi ve zararı yoktur. bu zehirli bitkilerin kendilerini yerseniz zehirlenirsiniz. ama kompostta kullanırsanız o kompostta büyüyen gelişen sebzelerin zehirleyici özelliği olmaz. Boş yere endişelenmeyin.

  41. Süleyman, Yozgat says:

    Yazılarınızın bir yerinde kompost şerbeti diyebileceğimiz bir tarif vardı. Olgunlaşmış kompostu suda bir sure bekletip suzerek bitkileri bu suyla suluyorum. Kalan şerbet ne kadar daha kullanılabilir? Bozulur mu durdukça?
    ***
    Bozulma sıvıdaki bakterilerin oksijeni tüketmesi, daha sonra osijensiz ortam bakterileri, virüsleri vb canlıların çoğalması şeklinde oluyor. O sıvı böylece kökleri yakıyor ve çürütüyor. Ancak hem toprak hem mekân çok iyi havalanma imkanına sahipse zararı olmaz. Havalandırma sistemi mükemmel olan sıcak seralarda gereğinden fazla süre bekletilen gübre şerbetlerinin zararının olmadığını söylediler. Ama ev gibi ortamlarda kesinlikle tavsiye etmem. En fazla iki gün içinde kullanılıp bitirilmeli.

  42. Levent, İzmir says:

    Dört kat ve sekiz daireli bir apartmanda oturuyorum. Apartmanın dört yanı toplamda yaklaşık 300 m2 bahçe. Bahçede bir köşeye 80X120cm boyutunda ve 70cm yüksekliğinde ağaç bir kasa yaptım. Üzeri ve kenar tahtaları arasında hava alacak şekilde aralıklar mevcut. Sipariş verdiğim dal yaprak öğütme ve yaprak toplama cihazımın gelmesini bekliyorum. Kısaca kompost denemelerime başlıyorum. Bu konuda en ufak bir bilgim yok. Şu an kompost için proplu termometre siparişi vermek için araştırma yaparken kendimi burada buldum. Oluşturulacak yığının 60 derece civarına gelmesi durumunda kompost oluşumunun başladığı ve sıcaklığın düşmesi ile de kompost işleminin tamamlandığını okudum ama nem ne olmalı bunu da bilmeli ve ölçü aletimi ısı ve nem ölçer olarak mı vermeliyim yoksa sadece termometre yeterli olur mu? Palmiye ağacı kabukları kompost için uygun mu dur? Budadığım sarmaşıkları yeşil mi yoksa kahverengi olarak mı kabul etmeliyim? Kasa yüksekliğinin en az 1m olması gerektiğini okumuştum. Ben 65-70 cm yükseklikte yapabildim. Bu yükseklik yeterli olur mu yoksa yükseltmenin bir yolunu bulmalı mıyım? Kasayı hemen doldurmam şu an için mümkün değil. Sonuç için acelem yok ama zaman zaman koyacağım malzemelerin burada beklemesi bunlara kompost için uygunluk vasfını kaybettirir mi?
    ***
    Levent Bey kompost için o kadar titiz araştırmalar yapmamanızı tavsiye ederim. Aksi takdirde satın almanız gerektiğine inanacağınız alet edevat pahalı şeylerin sonu gelmez. O bilgilerin hepsini unutun. Beklediğiniz öğütme makinesi yeter. Başka cihaz almanız gerekmez. Palmiyeler vesaire ne varsa öğütüp doldurun. Sıcaklığını ölçmekle filan uğraşmayın. Oldu mu olmadı mı hiç önemli değil. Biraz çürüdüklerinde toprağı çapalayarak bahçede istediğiniz yerlerde toprağa karışrırın. Gerisini solucanlar çok güzel halleder. Ben de bu usulü takip ediyorum. Yeni başladım. Bahçeli evim yeni. Henüz 6 ay oldu. Bahçemin toprağı kilden ibaret. Sizin gibi kompostlarla toprağı işleye işleye bir iki yıl içinde inşallah toprağı orman toğrağı gibi edeceğim. Unutmayın en büyük yardımcı solucanlar. Hep kompost verirsek gübre vermeye de gerek kalmıyor. Diğer kompost tariflerini unutun. Onlar çok özel toprak yapmak için; salon ofis süs bitkilerine kompost toprak hazırlamak içindir (bu kompostları torf adıyla satıyorlar). Bize o kadar incelikli çalışmalar hiç gerekmiyor.

  43. Levent, İzmir says:

    Yanıtınız için teşekkürler. Tavsiyenize uyma konusunda biraz geç kaldım çünkü dal öğütme makinasını aldım ve ilk dal yığınımı öğütüp sandığa attım. Bugün de pazardan karnıbahar, marul, enginar artıklarından iki büyük çöp poşeti doldurdum birde yan komşu çimleri biçmiş onlara da hemen el koydum. Sandığı yarılayacağım sanırım. Gelişmeleri sizlerle paylaşmaya çalışacağım sağlıcakla kalın.
    ***
    O makine işe yarar bir şey. Hayırlısıyla kullanın inşallah. Diğer cihazları almanızı tavsiye etmem.

  44. Aynur, Tekirdağ says:

    Bahçedeki çimleri biçip her seferinde atmak yerine kompost yapmaya karar verdim. Bahçenin kuytu bir köşesine biçtiğim otları taşıdım ve üstlerini ezerek çiğnedim. Sizce üstü açık mı kalsın? Yoksa toprak mı atayım ya da naylon mu çekmeliyim? Meyve ve sebze atıklarını da ilave edicem. Bu yıl çiçeklerim ve çilek ekimi için 10 litrelik torf aldım 150 torba. Umarım seneye almam gerekmez.
    ***
    Dökülen yapraklar vesaire her şeyi katın. Üstünü toprakla örtebilirsiniz.

  45. Nesrin, Saros says:

    Yazlık evimin bahçesinin bir kenarına derince bir çukur açıp sebze, meyve, çay, kahve, yeşillik gibi mutfak artıklarını çıktıkca atıp her defasında sütunu biraz toprakla örtüp bırakıyorum. Seneye yaz basladığında oradaki toprağı bitkilerin altlarına seviyorum. Bu doğru bir uygulama mıdır?
    ***
    Evet çok iyi bir uygulamadır.

  46. Onur, Tokat says:

    Pratik komposto gübre yapmak istiyorum, yazımızda bahsettiğiniz tüm malzemeleri temin edebilirim. Balkonda yapmayı düşünüyorum ancak havalar soğudu, soğuk havada herhangi bir problem olur mu? Bir de anlattığımız şekilde yaparsam ne kadar sürede gübre oluşumu gerçekleşir? 2-2,5 ay içinde bitirmek lazım, bu kısa süre içinde nasıl yapabilirim?
    ***
    Tokat fazla soğuk. Mayıs sonuna kadar bekletin bence.

  47. Müge, Ankara says:

    İyi günler, bu kış balkonda makarna süzgecinin içinde kompost yapmayı denedim. Kuru ve ıslak malzemeleri göz kararı eşit olarak koydum üstünü hafif ıslattım. Süzgecin altına koyduğum yükseltiyle kompostun alttan hava almasını sağladım. Hemen hemen anlattığınız şekilde yapmaya çalıştım. Haftada 1 kere altüst ettim ve kuruduğu zaman üstten az ıslattım. 2 hafta sonunda kompostu karıştırmak için boşalttığımda orta kısımlarında küflenme olduğunu gördüm ve tüm malzemeyi attım. Tekrar denemek istiyorum.
    ***
    Kışın dışarda çabucak çürümek yerine soğuğa dayanıklı bakteriler ürer. Hem küften tiksinmeyin. Ayrıca makarna süzgeci gibi küçük şeyler hiç uygun değil. Kapaklı ve deliksiz bir kovada, kapağı az açık olarak da yapabilirsiniz.

  48. Memo says:

    12.Şubat 2016 günü 40 cm. yüksekliğinde 30 cm çapı olan plastik kapaklı bir kovayı 10. luk matkap ucuyla , altını ise biraz daha ince matkap ucu ile delerek evde kompost gübresi yapmak için işe koyuldum. Topladığım ve içerisine koyacağım atıkları ve yaklaşık miktarlarını yazacağım sonucu göreceğiz.

  49. Guzin, Sakarya says:

    Kompost yapımını sayenizde deneyecegim. Site içinde evim var. 1 yıldır bahçede biriken yapraklar genellikle ceviz ve ıhlamur. Bahçede biçilen çimler bir kenarda duruyor ve çöpe atılmayı bekliyor ne yazık ki. Şimdi bu karışıma eşit oran dere kumu katsam toprak yerine kullanabilir miyim? Domates biber yetiştirmek için uygun mudur?
    ***
    Hayır o şekilde pek uygun olmaz. Onların hepsini bahçeye toprağa karıştırın. Toprakta çürür gübre gibi toprağı zenginleştirir. Oraya her türlü sebze dikebilirsiniz.

  50. Ayşegül, Samsun says:

    Yaklaşık 20 kg lık kompost yapmak için ne kadar yumurta kabuğu ilave edilmelidir? Fazlasının zararı olur mu?
    ***
    Kompost yapımında kilo hesabı yapılamaz zira katılan şeyler adeta erir bir hayli küçülür. Neredeyse birkaç kalın odunun yakılmasından sonra bir avuç kül kalması gibidir. Kovaya atacağınız bitkisel çürüntülere, mesela 5 litre hacimli çörçöp için en fazla 1 yumurta kabuğu yeter. 5 litre hacmi net olarak belirlemenize hiç gerek yok. 5 litrelik pet şişelerin hacmini düşünün aşağı yukarı o kadar.

  51. ahmet şengören inegöl says:

    … …
    ***
    Toprak olarak çok kötü bir karışım olmuş galiba. Bir ormandan, bahçeden veya tarladan humuslu kara toprak bulun. Dörtte bir veya en fazla üçte bir oranında sığır gübresi karıştırın. Bu karışım en sağlıklısıdır. Başka hiçbir şey karıştırmayın.

  52. ali mersin says:

    … …
    ***
    Bu sefer bilemiyorum. Kükürt bitkilerde yapraklarda olan mantar hastalıkları için yapraklara uygulanarak kullanılıyor. Henüz fazla ayrıntılı bilgim yok. Şunu yapın bunu yapın diyemem ama yine de toprağa karıştırılmasını tavsiye etmiyorum. Gübreye gelince: Organik dediği yani tamamen doğal gübre demek istiyor. Evet eskiden hep doğal gübre (genelde sığır gübresi) kullanılırdı ve bazen toprakla yarı yarıya karıştırılırdı da bitkiler hiç zarar görmezlerdi. Gübreyi aynen o adamın dediği ölçüde bütün bitkilerinizde kullanabilirsiniz.

  53. Gizem, Bursa says:

    Bu güzel bilgiler için teşekkürler. Henüz compost yapımı hakkında araştırma aşamasında olan bir kişiyim. Benim sorum: Kompostu yapana kadar şu an çıkan evsel çöpleri (komposta uygun olacak olanları) ziyan olmaması için atmıyorum ve buzlukta bir karton poşedin içinde bekletiyorum. Bu tarz bir saklama metodu uygun mudur? Buzlukta biriktirip sonrasında da compost yapımı için o çöpleri kullanabilir miyim?
    ***
    Buzlukta saklayacağınıza kompost kovasına atın. Üst kapağı kapatmazsanız kokuşma filan olmaz yani açık havada çabuk kuruyorlar. Üst üste biriktikçe kendi az nemleri ve havanın hemi sayesinde içten içten çürürler. Şimdi havalar soğuduğu için çürüme son derece yavaş olur. Kovayı güneşten ısınacağı bir yerde tutun. İçerisi fazla ıslak olmadıkça kapağı açık tutmak gerekmez.

  54. Mustafa, K Maraş says:

    Mayıs ayında kompost yapımına başlamak istiyorum. Kış aylarında evden çıkan sebze ve meyve atıklarını kovaya atarken kompost yapımı usulünü uygulamak mı lazım (alta 2 cm toprak üste de uygun oranda yaş ve kuru madde)? Çürüme kış nedeniyle yavaş olacaktır haliyle. Yoksa taze sebze ve meyve atıklarını havalar ısınıncaya kadar kuru madde eklemeden kovada biriktirip haliyle de kuruyacak maddeleri, kuru madde olarak havalar ısınınca yeşil maddeye ekleyerek kompost yapımına mı başlanacak?
    ***
    Şimdi başlayın ve aynen tarif ettiğim gibi devam edin. Kova direkt güneş alacağı bir yerde durmalı. Zaten iç kısım bakteri faaliyetleriyle ısınıyor. Kış soğuklarına rağmen gündüz güneşin ısıtması içerdeki faaliyetleri az da olsa mümkün kılar. Tabii ki yazki kadar süratli olmaz ama bu bekleyin anlamına gelmez. Hem kışın hava soğuk olduğu için buharlaşma-sıvı kaybı çok az olup kuru maddeleri daha fazla katmada yarar var.

Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)

Aşağıdaki işlemde eksik rakamı yazın. *