Sansevieria cylindrica, paşa kamçısı

Şık ofis bitkilerinden Sansevieria cylindrica çubuk gibi, kalınca silindir yaprakları olan ilginç bir bitkidir. Doğru bakım sonucu devleşir ve daha dekoratif hale gelir. Sağlıklı gelişim için sulama rejimini doğru uygulayın. Bitki besini de mutlaka gerekli.

Özellikleri

Asparagaceae (Kuşkonmazgiller) familyasından paşa kamçısı uzun silindir biçimli sıradışı yapraklarıyla paşakılıcı ile aynı cinsin (Sansevieria cinsinin) farklı bir türüdür: Sansevieria cylindrica. Yaprakları renk ve desenlilik itibarıyla çok benzer özelliklidir. Çiçeklenme özelliği ve çiçeklerinin yapısı da iki türde hemen hemen aynı gibi büyük benzerlikler gösterir.

Sansevieria cylindrica

3cm genişliğinde ve 2 metreye kadar uzayabilen yapraklar bazen tek başına direkt topraktan çıkıyor gibi görünse de aslında her biri müstakil bir sürgünün yapraklarıdır. Yapraklar birbirinin içinden çıkarak yelpaze gibi dizilim gösterir. Yanlış bakımda yelpaze biçimini alamadan her bir sürgün tek yapraktan ibaret kalır. Yaprak geliştiren sürgünler ise rozet gibi bir temelden uzarlar. Mesela yaprak çeliği ile çoğaltmaya çalıştığınızda her bir parça bir rozet temel oluşturacaktır ve bakımını doğru yaptığınızda o tek parçadan birkaç yelpaze yaprak grupları gelişecektir. Yaprakları sert gibi görünse de esnektir ve birbirine dolayıp örgülü hale getirmek mümkündür. Uzun bir süre susuz bırakınca yapraklar yumuşar ve daha esnek hale gelir. Bu şekilde örülenler örgülü paşa kılıcı adıyla satılıyor.

Sansevieria cylindrica (paşa kamçısı) ara sıra toprak yüzeyinin hemen altında uzayıp giden rizomlar geliştirir. Bunu geniş bir alanda koloni oluşturmak için yapar. Böylece kendisinden belirli mesafelerde uzakta yeni yelpaze biçimli yapraklar gelişir. Daha sonra onlar da kendi uzun rizomlarını geliştirerek yayılma alanını genişletirler. Biz saksıda yetiştirirken ise rizom sürgün ya saksının içerisinde dolanır durur ya da dışarı çıkıp dışarıda açıkta uzar. Her iki durumda da uzayıp giden rizomda filizlenmeler ve yapraklanmalar olur.

Habitat: Paşa kamçısının anavatanı Afrika’nın orta kesiminin güneyinde Angola civarlarıdır. Tropikal – subtropikal geçiş özellikleri gösteren iklime sahip yerlerde yarı kurak ormanlık arazilerde bulunur. Kışları genelde az sıcak, serince ve hemen hemen hiç yağışsız geçer. Bazı yerlerde kış mevsimi tam kurak geçer (3-4 ay boyunca).

Kış soğuğuna dayanıklılığı: Sıfır ve sıfırın bir iki derece altında soğuğa pek dayanıklı değildir (özellikle de toprağı ıslakken). Kışın dondurucu soğuk odada bile tutmak risklidir. Kışın bulunduğu yer ne kadar soğuk oluyorsa o nispette sulamayı seyrek tutun. Duruma göre kış boyu hiç sulamasanız da olur. Zira çok soğuk yerde toprağı ıslak olursa çürür gider.

Yetiştirilmesi, bakımı

Bütün dünyada iki haftadan daha sıklıkta sulamayın gibi yanlış bir tavsiye var. Böylece gelişimi zaten yavaş olan paşa kamçısının sağlıklı gelişimi tamamıyla şansa kalmıştır (yani toprağının özelliğine ve bulunduğu yerin şartlarına kalmıştır). Buradaki doğru bilgilere göre bakımını yaparsanız gayet gösterişli hale getirebilirsiniz.

Güneş ihtiyacı: Sansevieria cylindrica, paşa kamçısı şiddetli sıcakta uzun süre güneş altında durmaya tam dayanıklıdır ama ev – ofis dekorasyonu amacıyla yetiştirince güneşin fazlası güzelliğini büyük ölçüde azaltır. Günde en az 3 saat sabah güneşini ya da ilkindi vaktiyle beraber akşam güneşini alması idealdir. Ya da sadece yaz aylarında öğle vakti tepe güneşinden koruyun (öğle ezanından bir saat öncesinden 2 saat sonrasına kadar). Bunun dışında yazın bile saatlerce güneş almasında sakınca yok. Aslında hiç direkt güneş almasa bile güçlü aydınlık olan pencere önlerinde de olur ama bir parça direkt güneş alması renginin ve gelişiminin daha güzel olmasını sağlar. Işık yetersizliğinde gelişimi ya koflaşıp çirkinleşir ya da tamamıyla durur.

Saksı özelliği önemlidir. Ya çok ağır çömlek saksı kullanın ya da plastik saksı kullanırsanız dibine yaklaşık 1 kilo ağırlığında taşlar yerleştirin. Çünkü paşa kamçısının toprak dışı kısmı bitki büyüdükçe git gide ağırlaşır ve saksı kolayca devrilebilir.

Toprak olarak Sansevieria cylindrica için en iyisi kendinden humuslu doğal topraktır. Bundan bulamazsanız hazır poşet topraklardan kullanmanızda sakınca yok. Hangi toprak olursa olsun şu şekilde karışım yapmanız gerekiyor:

5 ölçü toprak + 2 ölçü dişli kum + 1 ölçü ponza taşı. Eğer ponza taşı bulamazsanız onun yerine bu karışım oranlarına göre o 1 ölçünün yerini alabilecek miktarlarda yarı yarıya dişli kum ve mıcır karışımı kullanın. Hem mıcır (yani sert doğal kireç taşı kırpıntıları) kökten çürüme riskini azaltıcı etki yapar bu tür bitkilere.

Sulama: Paşa kamçısına uygulanacak sulama rejimi mevsimsel ısı farklılıklarına göre değişir. Eğer kış boyu sürekli ısıtılan bir odada bulunuyorsa ve güneşli pencere önünde ise sulamasını yaz mevsiminde olduğu gibi ama hafifçe daha seyrek yapmalısınız.

Bulunduğu odadaki gece en düşük ısı derecesi hangi zamanlarda genelde ne kadar oluyorsa onu esas alın. İstanbul’da kış boyu soğuk olan bir oda için örnek: Aralık, ocak, şubat, mart: 8C derece ve daha düşük ısıda hiç sulamayın. Kasım ve nisan aylarında 9C – 12C dereceler arasında toprak adamakıllı kurudukça en üst yüzeyi belki üç parmak derine kadar ıslatacak miktarda az su ile, suyu toprak yüzeyine her yere yavaşça dökerek sulayın. Mayıs – ekim arasında gece en düşük 13C derece ve daha fazla ısıda ise toprak üst yüzeyi elinize yapışmadan ufalanır halde kurudukça saksının altındaki deliklerden su çıkacak miktarda su ile sulayın. Sıcak aylarda yeri çok fazla havadar ise veya dışarıda açık havada tutuyorsanız toprak üst yüzeyi hafifçe kurudukça bol su ile sulayın. Çok sıcak günlerde sulamayı sadece gecenin serin saatleri başlarken yapmalısınız. 15 – 20C dereceler gibi serin zamanlarda ise sulamayı sabahın geç saatlerinde, öğleye doğru, oda ısısından daha soğuk olmayan su ile yapın.

Bitki besini vermek: Azar azar vermek şartıyla çok önemlidir. Sansevieria cylindrica kalın uzun silindir yapraklar geliştirdiğinden dolayı düzenli beslenmeye ihtiyacı var. Sadece yeni diktiğiniz zaman ilk yıl vermeyin. Sonra ilkbaharda nisan sonunda başlayarak ekim ayına kadar şu şekilde verin: Genel amaçlı bitki besini tavsiye edilen suya karıştırma dozajı ne ise o dozajın yarısını suya karıştırıp sadece saksı en kenarlarından çepeçevre yavaş yavaş dökerek, 20-30 günde bir bu şekilde besinli su ile sulayın.

Saksı – toprak değişimi: Saksıda çoğalmadıkça, saksıda boş yer bırakmadıkça yıllarca aynı toprakta aynı saksıda durabilir.  Zaten saksı yetersiz kaldığında mutlaka saksıyı kıracaktır. Ama siz paşa kamçınızın saksıyı kırmasını beklemeden, saksıyı yeterince doğdurduğunda daha geniş saksıya yeni toprak ilavesiyle aktarın.

Sansevieria cylindrica’nın çoğaltılması

İlkbaharın ilk yarısında şu iki yöntemi uygulayabilirsiniz:

1- Yapraklı kök sürgünlerini ayırarak çoğaltabilirsiniz. Saksıdan sökün. Dip kısımdan yukarı doğru gelişmiş ve büyük yapraklar geliştirmiş uzantıları en dipten tek tek ayırabilirsiniz.

2- Uzun rizomlarda oluşan filizlenmeler yoluyla gelişenleri rizomun 10cm gibi bir kısmıyla birlikte kesip ayırın.

Her iki usulde de kesik yerlerin kuruyup kabuk bağlaması için ayırdığınız parçaları iki gün açıkta gölgede bekletin. Kökleri olsa bile önemli değil onlar kuruyabilir. Sonra kuruya yakın hafif nemlilikteki toprağa dikin. Sulamayın ve ilk 10 gün boyunca susuz bırakın. Daha sonra normal sulamalara başlayın.

Yaprak çeliğiyle çoğaltılması: Yeterli sıcaklık olması şartıyla yılın her zamanında yapılabilir.

Paşa kamçısı – Sansevieria cylindrica yapraklarından çelik hazırlamadan önce toprağı ve dikeceğiniz saksıları hazırlayın. Köklendirme toprağı: Eşit ölçülerde toprak + dişli kum + mıcır karışımı olmalı. Bu karışım çürüme riskini neredeyse tamamen ortadan kaldırır. Karışımı saksılara doldurup iyice sulayın. Birkaç gün bekleyecek.

Bir yaprağı masa üstüne yatırıp en az 8cm en fazla 10cm parçalar halinde kesin. Kesilen her parça olduğu yerde aynen dursun. Çünkü alt ve üst kısımlarını unutmamalısınız. Ters dikerseniz tutmazlar. Kestikten sonra tek tek her birinin alt kısmını 45 derece gibi bir açıyla yontun. 2 gün veya 4-5 gün açıkta bekletin ki kesik yerler iyice kurusun.

Önceden hazırladığınız, köklendirme karışımıyla doldurduğunuz saksılarda 3-4cm kadar derinlikte yerler açıp parçaları yerleştirin. Kenarlardan toprağı bastırıp dimdik durmalarını sağlayın. Bulundukları yer ne kadar havadar ise o kadar iyidir. Günde birkaç saat güneşten çok hafif ısınmaları (sabah veya akşam güneşinde) köklenmelerini hızlandırır. Haftada bir veya iki defa gibi sık sık sulayın. Köklenmeleri ve filizlenmeleri 1,5 ay il 4 ay arasında değişir. Parçalar sağlıklı göründükçe ümidinizi kesmeyip bekleyin.

Sansevieria cylindrica tohumla da çoğaltılabilir. Tohumlar olgunlaşıp kurur kurumaz hemen ekmelisiniz. Saklamaya, aylarca bekletilmeye gelmezler.

Problemleri

Fazla soğuk günlerde ıslak toprakta durması çürütür. Buna dikkat edin. Gelişim göstereceği uygun şartlarda düzenli sulamayı ihmal etmek gelişimini yavaşlatır, çirkinleştirir. Bitki besini vermemek çirkin, zayıf ve güdük gelişimlere sebep olur (hatta gelişimi tamamen durabilir).

Faydalanılan kaynaklar

Sansevieria cylindrica – myjunglegarden.com
Sansevieria cylindrica – plantsrescue.com



Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)