Tepe çeliği

Süs bitkilerini çoğaltma yollarından “çelik” ile çoğaltma yönteminin çeşitleri vardır. Bu yazımın konusu “tepe çeliği nasıl yapılır”. Çelikle çoğaltmada hangi yöntemi kullanırsanız kullanın, tohumla çoğaltmadan daha avantajlıdır çünkü hızlı gelişim, çabuk büyüme sağlar.

rss

Bitkileri çoğaltıp yenilerini oluşturma yolarından biri tepe çeliği ile çoğaltma yöntemidir. Bunun diğer çelikle çoğaltma yöntemlerinden farkı bitki gelişim halinde iken yeni gelişen dalından, üstelik dalın taze kısmında yapılmasıdır.

Tepe çeliğinin alınması her bitkide aynı şekilde olmaz. Kimilerinde çok taze dal uygunsuzdur. Onun için çoğaltmak istediğiniz bitkinin çoğaltılması hakkında verilen bilgileri dikkatle okumalısınız. Tepe çeliği ile çoğaltılabilen her türde farklı yollar izlemek gerekebilir.

Tepe Çeliği ile köklendirme aşamaları

Bu aşamalarda çelik alınacak bitkinin sağlığından dalın kesilmesine ve diğer farklı muamelelere kadar incelikleri bilmek gerekiyor. Yukarda her türde aynı usulün geçerli olmayacağını yazmıştım. Dolayısıyla aşağıdaki maddeler çok geneldir, her şey her tür bitkide aynen gerekli değildir.

Bitkinin sağlığı

Son bir yıldır çok sağlıklı, güçlü gelişim göstermiş olması lazım. Ve son bir yılda azot zengini gübreler verilmemiş olmalı. Çelik alınacağı gün bitkide su sıkıntısı olmaması gerekiyor.
» Çoğaltılacak bitkinin sağlığı hakkında ayrıntılı bilgi.

Zamanı

Bitkiden bitkiye değişir. Genelde ilkbahar başından bir iki hafta sonrası en uygun zamandır. Sera gibi ortamlarda yapılacaksa ısı 18C – 24C aralığında olmalı. Fazla sıcak pek elverişli değil. Gerçi bazı türler daha fazla sıcakta köklenebiliyor bunları önceden bilmelisiniz.

Tepe çeliğinin alınışı

Tepe çeliği alınışı

Tepe çeliği

Gece serinleri başladıktan birkaç saat sonra veya sabah erken vakitte, herhangi bir dalın yeni gelişen üst kısmından, en az üç boğumlu olmak üzere keskin ve temiz bir bıçakla keserek alın. Dal fazla uzun olmamalı. En fazla 30 cm. Genelde 10 – 15cm, bazı bitkilerde daha kısa olabilir. Fazla yaprakları koparmadan, diplerinden makasla keseret yok edin. En az iki tane, en fazla dört tane olgun yaprak olmalı. Çelikleri hemen suya koyun. Dikene kadar suda bekletin.

Toprağın özelliği

Tepe çeliklerinde toprağın steril olması çok önemlidir. En iyi madde perlit. Eğer gerçek torf bulabilirseniz perlit ile yarı yarıya karıştırın. Bulamazsanız sırf perlit yeter.
Tepe çeliği köklendirme

Çeliklerin dikilişi

Köklendirme toprağı fazla ıslak olmayacak. Orta nemlilikte olması gerekiyor çünkü çelikleri dikince sulamayacaksınız. Eğer sırf perlit kullanmışsanız sulayın ve suyun iyice süzülmesini sağlayın.

Sonra hiç vakit kaybetmeden resimdeki gibi şeffaf naylona koyun hava geçirmeyecek şekilde bağlayın. Aslında tam şeffaf kapaklı kutular daha kullanışlıdır. İlk dört gün geçince haftada iki üç defa açın yarım saat havalandırın. Toprak kurumuşsa hafifçe sulayın ama fazla değil.

Işık düzeyi

Gündüz boyunca şiddetli gün ışığı yeter. Kapalı ortamda direkt güneş almamalılar içerde pişerler. Gündüzün kuvvetli aydınlık saatleriyle yetinmeyip sonrasında birkaç saat ışık takviyesi yaparsanız çok iyi olur. Çeliklerin 35cm yukarsında bir floresan lamsaı yaprakların fotosentez yapabilmelerine yeterli olur. Gündüzün ışığıyla floresan ışığı toplam süresi günde 15 saat olması iyidir. Veya günde en az 8 saat fotosenteze yetecek şiddette kuvvetli ışık sağlamalısınız.

 Köklenmeleri

Her bitkide farklı. Bazıları dördüncü günde köklenmeye başlıyor. Bazıları birkaç haftada zor kökleniyor. Köklendiklerini şurdan anlayabilirsiniz: İlk iki yaprak çıkardıktan sonra büyümede hızlanma olduysa köklenme iyi gidiyor demektir. Ya da 1,5 ay dolduğunda yeterince köklenmiş olmaları gerekiyor.

Sulamada önemli bir detay

Köklendirme toprağı olarak sırf perlit ya da gerçek torf + perlit karışımı kullanmışsanız ve de sulama suyunuz kireçsiz ise köklenme başladıktan bir iki hafta sonra bitkiler kalsiyum eksikliğinden ötürü çürüyebilir. Buna dikkat edin. Bu şartlara göre kalsiyumsuz kalma riski varsa ve köklenen çelikleri hemen sökmeyecekseniz (öyle gerekiyorsa) bir ay dolduktan sonra sulama suyuna 1 litreye 1 çay kaşığı toz tarım kireci veya tebeşir tozu karıştırın onunla sulayın. Sonrasında her sulamada değil, dört sulamada bir tekrarlayın.

Köklenmiş tepe çeliklerinin dikilişi

Köklenmiş fideler uygun toprağa dikildiklerinde bir hafta yine yoğun nemli ortamda bulundurulmalı ki kökler aktif olsun yeni toprağa çabuk uyum sağlasın ilerlesin. Her bitki için şart değil. Genel bilgi olsun diye aklınızda bulunsun:

Köklü çelikleri türün ihtiyacına uygun toprağa dikin. Toprak yeterince nemli olmalı. Sulamayın. Yine poşetle ya da şeffaf kutu ile kapalı tutun. Tam bir hafta yeterli. Bu sayede kökler yeni toprağa sıkı sıkı tutunuyorlar. Sonra açığa çıkarın güzelce sulayın.

Tarih: 24 06 2010

'Tepe çeliği' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Cihan, Ankara says:

    Bu işlem dut ağacında işe yarar mı? Perlit ve çelik koklendirici aldim. Bütün yıl boyunca her ay ayrı ayrı çelik köklendirmesi deneyeceğim
    Bu ayda önerebileceğiniz bir çelik köklendirme yolu var mıdır?
    Tesekkurler
    … …
    ***
    Evet olabiliyor. Bu usulü deneyebilirsiniz. Ama çelik burada tarif edildiği gibi değil, bir yıllık dal olmalı. Çok kısa olmasın. 30cm olması iyi olur. İkinci sorunuza gelince: Bu ay bu sayfadaki usule uygun bir ay. Fakat bu usul her bitkiye uymaz.

  2. Banu A. -Ankara says:

    Fittoniam çok güzel gelişti ben de tepe çeliği ile çoğaltmayı denemek istedim. Ben tepe çeliğin nemli toprağa diktim ve üzerini şeffaf naylon kapattım. Dört gün geçti ve açtım çelik gayet iyi durumda. Havalandırıp tekrar üstünü örttüm. Benim sorum şu bu aşamadan sonra nasıl bir yol izlemem lazım? Siz yazınızda köklendirdikten sonra esas toprağına dikilmesini yazmışsınız ama ben direkt çeliği toprağa diktiğim için yanlış mı yaptım? Üstünü örtmeye devam edeyim mi?
    ***
    Hayır öyle de olur. Yanlış sayılmaz. Birkaç gün daha böyle devam edin. Sonra açıkta tutun. Yapraklar fazla pörsümezse tamamdır. Yoksa örtülü tutmayı iki hafta kadar uzatın.

Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)


9 − 2 =