Tül kuşkonmaz (Asparagus setaceus)

Yemyeşil, zarif, tülümsü güzelliğinden dolayı tül kuşkonmaz evlerde süs bitkisi olarak yetiştirilir. Zarif ve hassas görünümüne rağmen yetiştirilmesinin zorluğu yoktur.

rss

Genel özellikleri

Tül kuşkonmaz Asparagaceae (Kuşkonmazgiller) famiyasının Asparagus setaceus türüdür (eski adı Asparagus plumosus). Yapraklar damar sistemi gibi dallanıp budaklanan ince uzantılar ve onları kaplayan incecik yeşil uzantılardan ibarettir. Her bir kök sürgünü eğrelti otunda olduğu gibi tek yaprak gibi görünse de aslında dal özelliklidir.  Aylar sonra bile üstünden yan filizler çıkarıp gelişebilirler . Kökten çıkan sürgünler sarılacak bir dal, bir çubuk bulursa sarmaşık gibi sarılarak yukarı ilerler.

Anavatanı güney Afrikadır. Benzer iklimli ve daha yağışlı, kışın pek soğuk olmayan başka memleketlerde çevreyi istilacı olur.

Kışın en fazla -7°C derece soğuğa dayanabilir. Soğuk uzun süreli veya biraz daha şitdetli olursa toprk üstü kısmı kurur. İlkbaharda yeni sürgünlerle yeniden gelişir.

Tül kuşkonmaz

Tül kuşkonmaz

Evlerde kuşkonmaz yetiştirilmesi

Güneşli ve biraz olsun havadar bir pencere önünde sorun çıkarmadan gelişir. Toprağını ve yerini severse azgınca büyür. Kök sürgünleri iki metreyi geçer. Kışın bizim soğuk salonda bile güneşli pencere önünde yeni sürgünler çıkarıp gelişebiliyor. Gelişimi sıcağa değil, güneşe ve havadar ortama bağlıdır.

Güneş ihtiyacı

Günde bir iki saat güneş alması, koyu gölgede bırakılmaması, yazın yakıcı öğle civarı tepe güneşinden kurunması gerekiyor. Kuşkonmaz yapraklarının canlı yeşil görünümü toprak özelliği ve sulama düzeniyle bu şartlara bağlıdır.

Sulama

Kışın toprak kurudukça sulayın. Susuzluğa dayanıklıdır. Yazın ise ortamın çok iyi havadar olmasıyla birlikte çok sık sulayıp yapraklarına su püskürtmelisiniz. Bizim burada hava fazla nemli olduğu için su püskürtmüyorum. Yazın eski dalları bile tekrar filizleniyor. Görünümü daha güzel, daha zengin oluyor.

Toprak, gübre

Havadar ve süzek olması şartıyla fazla alkalinli olmayan her toprak uygundur. Gübre istemez. Ayda bir defa genel amaçlı bitki besini yeter. Saksı değiştirmeyi 3-4 yılda bir, ilbaharda veya yaz sonunda yapın.

Budama

Yeni sürgünler çoğaldıkça en eskileri dipten kesmeniz iyi olur. Sürgünler fazla uzuyorsa kısaltabilirsiniz. Yan dallar çıkarıp onlar fazla uzamayarak güzelce yapraklanırlar.

Çoğaltılması

Kuşkonmaz tohumla ve kökten ayırmayla olur. Tohumla çoğaltmak için fazla dikkat göstermelidir. Büyümesi zaman alır ama uğraşmaya değer. Aslında zahmeti yok. Bir toprağa hafifçe gömeceksiniz o kadar zamanla çimlenip büyümeye başlar. Kökten ayırma ile çoğaltmada kuşkonmazlar daha hızlı büyür. İlkbaharda veya sonbaharda kökten ayrılacak kısım kökleri zedelenmeden toprağıyla ayrılmalıdır.

Problemler

Uzun süre kupkuru toprakta kalırsa yapraklarda yer yer kurumalar başlar. Havası çok kuru memleketlerde yazın sıcaklarda kök sürgünleri fazla uzayamadan kuruyabilir. Önemli bir sorun değil. Yaz sıcakları dindiğinde yeni sürgünler çıkarır.

Sulamayı aksatıyor, toprak kupkuru oldukça hatırlayıp suluyorsanız yeni çıkan sürgünlerin yapraklarında bile çok canlı bir yeşillik olmaz. Hem yapraklar gerektiği gibi serpilemezler. Sulamaya dikkat etmelisiniz.

Tarih: 22 10 2009

'Tül kuşkonmaz (Asparagus setaceus)' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Kuşkonmaz Sevdalısı says:

    Kuşkonmaz tutturmak için bir dal fide aldım diktim. Dikerken elim fidenin yapraklarına değdi. Kuşkonmazım tutmaz mı?
    ***
    Elinizin değimesinin ne size ne de bitkiye hiç bir zararı yok. Tutar mı, bunu zaman gösterecek.

  2. Ragıp says:

    tül kuşkonmaz nereden bulabilirim?
    ***
    Ben Eminönü Çiçek Pazarı’nda her gittiğimde görüyorum.

  3. Hızır, İstanbul says:

    Kış aylarında kız arkadaşım bir gün 5-10 cm boyunda 6-7 sürgünü olan minnacık bir kuşkonmaz saksısıyla çıkageldi. Hayatımda hiç kuşkonmaz yetiştirmediğimden ne yapacağımı bilemedim. Önce saksını değiştirdim (çiçekçiden gelen toprakları takıntılı bir şekilde hemen değiştirme alışkanlığım var). Sonra bolca sulayarak ve iki üç günde bir dallarına fıs fıs yaparak bugünlere getirdim. Ama sürgünler birbirine çok bitişik ve dalları neredeyse birbirine karışmış vaziyette. Baharla birlikte artık büyümeye de başlayacağını düşünüyorum. Sürgünleri birbirinden biraz uzaklaştırarak yeniden saksılamalı mıyım?
    ***
    Güneşli pencere önünde tutarsanız bir iki hafta içinde kuvvetli sürgünler çıkarır. Onlar daha uzun olur. Onlar gelişimini tamamlayınca eski karışık olanları kesebilirsiniz. Saksısını değiştirmişsiniz. Gelecek yıla kadar değiştirmeyin.

  4. Deniz Y. -İstanbul says:

    Kuşkonmaz annemde vardı yıllar önce. Kuşkonmaz, kurdele çiçeği, gelinteli, arayıp da bulamadıklarım. Yardımcı olacak birini arıyorum.
    ***
    Kuşkonmaz Eminönü çiçek pazarında her zaman bulunuyor. Kurdele çiçeği Bauhaus, Koçtaş vb yerlerde bulabilirsiniz. Gelin telini bulmak zor. Şansınıza bir yerde karşınıza çıkacaktır merak etmeyin. Ben arayıp da bulumadığım birçok türü buldum. Onlar bana geldi desem abartmış olmam. Yeter ki isteyin arayın bekleyin.

  5. Gülay Sever says:

    Mart ayıyla birlikte diplerden gelen sürgünler adeta sarmaşık gibi uzamaya devam ediyor. Uzayan bu sürgünleri ne yapayım? Saksı değişimi için zamanlama ne olmalıdır?
    ***
    Kuşkonmaz dayanıklı ve inatçı bir bitki. Kökler saksıya sığmaz olana kadar saksı değiştirmeseniz de olur. Daha iyi bir toprakta kökler daha rahat gelişirse daha azgın büyür. Uzayıp giden sürgünler zamanla yapraklanıyor. Bir değneğe bağlayın. Ya da duvara çivi çakıp ip bağlayarak ipe sardırın.

  6. Tülay A. -Kadiköy says:

    Bazen tüyleri sararıyor. Bunları kesmek gerekir mi? Su miktarını nasıl ayarlıyacağız? Kapalı balkona çıkarıp 2 saat güneşte bırakıp tekrar yerine alsam olur mu? Yeri pek güneş görmüyor?
    ***
    Bulunduğu yerde gelişimi iyi ise güneş görmese de olur. sararan bozulan yerlerini kesebilirsiniz. Sulama vs. yazı içinde anlattığım gibi.

  7. Esra, İzmir says:

    Yaşlı tül çiçeğim vardı. Saksı değişimi yaptım. Toprağını sevmedi. Kökleri yeşildi. Kökleri ayırıp tekrar ayrı iki saksıya paylaştırdım. Ne zaman yeşerir?
    ***
    Evde az biraz güneşli, çok havadar, esintili bir köşede tutmalısınız. Dallardan yeni filizler verir gayet güzel canlanır. Kökten yeni sürgünler ise genelde sonbahardan ilkbahar ortasına kadarki dönende çıkarıyor. Dışarda yetiştiriyorsanız yeniden canlanması uzun sürmez ama kök sürgünleri dediğim gibi şimdi çıkması zayıf ihtimal.

  8. Nergis, Diyarbakır says:

    Bir arkadaşım tül kuşkonmaz çiçeğinden bir kök verdi ama kök uzantıları yok. Toprağa dikmiştim. Gövde sararınca çıkarıp suya bıraktım. Acaba suda köklenir mi? Toprağa diksem mi tekrar?
    ***
    Bilemiyorum. Zaten yılın en sıcak zamanında almışsınız. Havalar serinlediği zaman mesela ekim ayında tekrar deneyin.

  9. Esra, İzmir says:

    Tül çiçeği ne zaman tohum verir? Salonda bakıyorum. Şimdi yapraklarında sararma olduğu için budama yaptım. Yeni sürgünler çıktı..
    ***
    Bende üç senedir var ama hiç çiçek açmadı dolayısıyla tohum vermedi. Zaten çoğaltılması kökten ayırmayla daha kolay oluyor. İlkbaharda ayırabilirsiniz.

  10. Aynur, Antalya says:

    Çiçeğim sarardı. Ne yapmam lazım? Kış geliyor. Daha iyi güneş alan bir yere mi koysam?
    ***
    Daha fazla havadar yer ister. Güneş de alabilmesi elbette iyi olur. Antalya’da kışın dışarda olması hiç zarar vermez. Dışarda tutun bence.

  11. Sevtap, Edremit says:

    Kuşkonmaz diplerinden bu kış sert dikenli yapraksız sürgünler verdi. Sürgünlerde 3 aydır yaprak yok. Yıllardır ilk kez 2 adet siyah tohum verdi. Çiçek hiç görmedim. 5-6 tane olan bu sert dikenli sürgünleri ne yapmalı?
    ***
    Önce yukarı uzayan sürgünler çıkarır. Daha sonra o sürgünler yapraklanır. Tül kuşkonmazın özelliği böyledir. Sizinki biraz geç kalmış ama eskiden yapraklanmış eski sürgünler bile tekrar yeni yapraklar verebiliyor. Yani onlar da (eğer kurumamışlarsa) mutlaka yapraklanırlar. Benim tül kuşkonmazımda da çiçekleri farketmedim ama üzerinde mini meyveler gördüm. Anlaşılan çiçekleri fark edilemeyecek kadar küçük oluyor.

  12. Sevtap, Edremit says:

    Sert sürgünler yaprak için belirtiler başladı. Dallarda beyaz, çok minik 10 arlı koloniler halinde, tırnakla sıyrılan hareketsiz oluşumlar var. Arap sabun püskürtme ile 3-4 kez sonra kayboluyor. Sonra tekrar oluşuyor. Nedir ve ne yapmalıyım?
    ***
    İspirto ya da kolonyaya bandığınız bir pamuk parçası ile üzerlerine bastırarak silin. Böylelikte zamanla tamamen yok edebilirsiniz.

  13. Nec, Denizli says:

    2-3 ay önce güzel bir kuşkonmaz aldım. Yaprakları gayet güzel koyu yeşil hala. Uzamasında bir sıkıntı yok. Yalnız içinden bir dal çıktı. Yapraksız ve inanılmaz derecede uzuyor. 1-2 haftada neredeyse 50 cm oldu. Neden çıkar böyle bir şey? Koparmamın bitkiye zararı olur mu?
    ***
    Sakın koparmayın. Kuşkonmaz böyle gelişir. Dal dediğiniz sürgün sonradan yemyeşil tülsü yapraklar oluşturur. Eğer yanına uzun bir değnek dikerseniz ona sıkı sıkı sarılarak uzar. Yerini sevmiş ki sürgün çıkarmış. Yerini değiştirmeyin.

  14. Ayşegül, İzmir says:

    Küçük bir tul çiçeğim var. İlk aldığımda yaprak uçları yeşildi. Hiç büyümüyor yaprak uçlarında kurumalar var. Topraginin sıkı olduğunu düşünüp biraz havadar toprakla karıştırdım ama yapraklarda bir yeşillenme olmadı hala uclari kuruyor. Sorun nedir acaba?
    ***
    Sorun yerinin havasızlığıdır. 4 yıldır yetiştiriyorum. Evlerde en çok sonbahar – ilkbahar arasında kökten yeni sürgünler çıkarır ve yazın ise dallardan yeni yan dallar çıkararak daha fazla yeşillenmeye devam eder. En ciddi ihtiyacı çok havadar ortam.

  15. İpek, İzmir says:

    Benim tül kuşkonmazımın yaprakları sararmaya başladı. Sulamasını aksatmıyorum. Mevsim degişikliğinden dolayı olabilir diye düşündüm. Sorun nedir?
    ***
    Hayır mevsim değişikliğinde bozulma olduğunu hiç görmedim. Benimki iki yıldır bahçede. Sonbaharda mini mini çiçekler açıyor ama yapraklarda bozulma olmuyor. Sorun ya yeri ile ilgilidir ya da toprağı ile ilgilidir. Evde mutlaka çok havadar bir yerde olması gerekiyor.

  16. Handan, İstanbul says:

    -7 dereceye kadar toleransı var demişsiniz. Kışın istanbulda batıya bakan balkonda tutulabilir mi?
    ***
    Bahçeye dikili olsa kesin dayanır da günümüzde kullanılan hazır poşet topraklar saksılarda yazın sıcağı, kışın soğuğu köklere iletip bitkilere zararlı oluyor. Yani nasıl bir toprağa dikili ise ona göre dikkatli olun. İstanbul’da kışın don olayları nadir olup uzun sürmez. Sadece o günlerde ya (özellikle saksıyı) naylonla sararak ya da kısa süreliğine içeri alarak donmaktan koruyabilirsiniz. Ayrıca kışın toprak üstü kısımları zarar görse bile bunun bir önemi yok. İlkbaharda eskisinden çok daha güçlü yeni sürgünler uzatarak kısa sürede kendisini yeniler. Siz sadece toprağın özelliğine göre endişelenin. Sadece kuşkonmaz için değil tüm balkon bitkileriniz için kesinlikle hazır poşet toprak kullanmayın. Bahçelerden ormanlardan alacağınız humuslu ve az killi gerçek toprak kullanın.

Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)

Aşağıdaki işlemde eksik rakamı yazın. *