Tül kuşkonmaz (Asparagus setaceus)

Yemyeşil, zarif, tülümsü güzelliğinden dolayı tül kuşkonmaz evlerde süs bitkisi olarak yetiştirilir. Zarif ve hassas görünümüne rağmen yetiştirilmesinin zorluğu yoktur.

Genel özellikleri

Tül kuşkonmaz Asparagaceae (Kuşkonmazgiller) famiyasının Asparagus setaceus türüdür (eski adı Asparagus plumosus). Yapraklar damar sistemi gibi dallanıp budaklanan ince uzantılar ve onları kaplayan incecik yeşil uzantılardan ibarettir. Her bir kök sürgünü eğrelti otunda olduğu gibi tek yaprak gibi görünse de aslında dal özelliklidir.  Aylar sonra bile üstünden yan filizler çıkarıp gelişebilirler . Kökten çıkan sürgünler sarılacak bir dal, bir çubuk bulursa sarmaşık gibi sarılarak yukarı ilerler.

Anavatanı güney Afrikadır. Benzer iklimli ve daha yağışlı, kışın pek soğuk olmayan başka memleketlerde çevreyi istilacı olur.

Kışın -7°C derece soğuğa dayanabilir. Soğuk uzun süreli veya biraz daha şiddetli olursa toprak üstü kısmı kurur. İlkbaharda yeni sürgünlerle yeniden gelişir.

Tül kuşkonmaz

Tül kuşkonmaz

Evlerde kuşkonmaz yetiştirilmesi

Güneşli ve biraz olsun havadar bir pencere önünde sorun çıkarmadan gelişir. Toprağını ve yerini severse azgınca büyür. Kök sürgünleri iki metreyi geçer. Kışın soğuk salonlarda bile güneşli pencere önünde yeni sürgünler çıkarıp gelişebiliyor. Gelişimi sıcağa değil, güneşe ve havadar ortama bağlıdır.

Güneş ihtiyacı

Günde bir iki saat güneş alması, koyu gölgede bırakılmaması, yazın yakıcı öğle civarı tepe güneşinden kurunması gerekiyor. Kuşkonmaz yapraklarının canlı yeşil görünümü toprak özelliği ve sulama düzeniyle bu şartlara bağlıdır.

Sulama

Kışın toprak kurudukça sulayın. Susuzluğa dayanıklıdır. Yazın ise ortamın çok iyi havadar olmasıyla birlikte çok sık sulayıp -eğer havası çok kuru bir memlekette iseniz- yapraklarına su püskürtmelisiniz. Doğru bakım gösterirseniz kuşkonmaz yaz boyunca eski dallarından bile tekrar filizlenir. Görünümü daha güzel, daha zengin oluyor.

Toprak, gübre

Havadar ve süzek olması şartıyla fazla alkalinli olmayan her toprak kuşkonmazlara uygundur. Gübre istemez. Ayda bir defa genel amaçlı bitki besini yeter. Saksı değiştirmeyi 3-4 yılda bir, ilbaharda veya yaz sonunda yapın.

Budama

Yeni sürgünler çoğaldıkça en eskileri dipten kesmeniz iyi olur. Sürgünler fazla uzuyorsa kısaltabilirsiniz. Yan dallar çıkarıp onlar fazla uzamayarak güzelce yapraklanırlar. Kuşkonmazın uzun sürgünleri kısaltıldığında o kısaltılmış dallarda yan dallar geliştirmesine etken olan iki faktör (yaz boyunca) hiç su sıkıntısı çekmemesi ve ortamının son derece havadar olmasıdır.

Çoğaltılması

Kuşkonmaz tohumla ve kökten ayırmayla çoğaltılır.

Kökten ayırma ile çoğaltmada kuşkonmazlar daha hızlı büyür. İlkbaharda veya sonbaharda kökten ayrılacak kısım kökleri zedelenmeden toprağıyla ayrılmalıdır.

Tohumla çoğaltmak için kuşkonmaz tohumları ilkbaharda ekilmelidir. Mini fidelere yaz boyunca fazla dikkat gösterilmelidir.

Tohum vermesi

Açık havada ve direkt güneş altında olunca kuşkonmazlar yaz sonunda mini mini çiçek açar. Çiçeklerin en az yarısı meyveye dönüşür. Kuşkonmaz meyveleri kuru nohuttan daha küçük ve yuvarlaktır. İlkin yeşil olup ilkbahar başına kadar olgunlaşır ve kararırlar. Kararmış kuşkonmaz meyvelerini elinizle ezerek çekirdeklerini ayırın. Sonra toprağa hafifçe gömün. Güneşin ısıtması sayesinde tohumlar çimlenir.

Tohumların ekilmesi, çimlenmesi ve kuşkonmaz fidelerinin bakımı

Tohumları mini saksılara 5-6 tanesini bir arada ekin. Uzun süre direkt güneş altında ısınabilecekleri bir yerde tutun. Toprak hafiften kuruma gösterdikçe sulayın. Tohumlar çimlenip fideler iyice belirginleştiklerinde daha az güneşli ya da filtrelenmiş güneşli bir yere alın. En iyisi sadece birkaç saat sabah güneşi almalarıdır. Toprağın nemi asla yarıdan aza inmeyeceği şekilde sık sık sulayın. Kuşkonmaz fideleri doğru şartlarda doğru bakım sayesinde yaz sonuna kadar yeterince güzel görünümlü bir hale gelirler. Mini saksılarında satışa çıkarabilirsiniz.

Problemler

Uzun süre kupkuru toprakta kalan tül kuşkonmazların yapraklarında yer yer kurumalar başlar. Havası çok kuru memleketlerde yazın sıcaklarda kök sürgünleri fazla uzayamadan kuruyabilir. Önemli bir sorun değil. Yaz sıcakları dindiğinde yeni sürgünler çıkarır.

Sulamayı aksatıyor, toprak kupkuru oldukça hatırlayıp suluyorsanız yeni çıkan sürgünlerin yapraklarında bile çok canlı bir yeşillik olmaz. Hem yapraklar gerektiği gibi serpilemezler. Sulamaya dikkat etmelisiniz.

Kategori: Salon Ofis Dekor Tarih: 22 Ekim 2009

Etiketler: |

'Tül kuşkonmaz (Asparagus setaceus)' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Kuşkonmaz Sevdalısı dedi ki:

    Kuşkonmaz tutturmak için bir dal fide aldım diktim. Dikerken elim fidenin yapraklarına değdi. Kuşkonmazım tutmaz mı?
    ***
    Elinizin değimesinin ne size ne de bitkiye hiç bir zararı yok. Tutar mı, bunu zaman gösterecek.

  2. Ragıp dedi ki:

    tül kuşkonmaz nereden bulabilirim?
    ***
    Ben Eminönü Çiçek Pazarı’nda her gittiğimde görüyorum.

  3. Hızır, İstanbul dedi ki:

    Kış aylarında kız arkadaşım bir gün 5-10 cm boyunda 6-7 sürgünü olan minnacık bir kuşkonmaz saksısıyla çıkageldi. Hayatımda hiç kuşkonmaz yetiştirmediğimden ne yapacağımı bilemedim. Önce saksını değiştirdim (çiçekçiden gelen toprakları takıntılı bir şekilde hemen değiştirme alışkanlığım var). Sonra bolca sulayarak ve iki üç günde bir dallarına fıs fıs yaparak bugünlere getirdim. Ama sürgünler birbirine çok bitişik ve dalları neredeyse birbirine karışmış vaziyette. Baharla birlikte artık büyümeye de başlayacağını düşünüyorum. Sürgünleri birbirinden biraz uzaklaştırarak yeniden saksılamalı mıyım?
    ***
    Güneşli pencere önünde tutarsanız bir iki hafta içinde kuvvetli sürgünler çıkarır. Onlar daha uzun olur. Onlar gelişimini tamamlayınca eski karışık olanları kesebilirsiniz. Saksısını değiştirmişsiniz. Gelecek yıla kadar değiştirmeyin.

  4. Deniz Y. -İstanbul dedi ki:

    Kuşkonmaz annemde vardı yıllar önce. Kuşkonmaz, kurdele çiçeği, gelinteli, arayıp da bulamadıklarım. Yardımcı olacak birini arıyorum.
    ***
    Kuşkonmaz Eminönü çiçek pazarında her zaman bulunuyor. Kurdele çiçeği Bauhaus, Koçtaş vb yerlerde bulabilirsiniz. Gelin telini bulmak zor. Şansınıza bir yerde karşınıza çıkacaktır merak etmeyin. Ben arayıp da bulumadığım birçok türü buldum. Onlar bana geldi desem abartmış olmam. Yeter ki isteyin arayın bekleyin.

  5. Gülay Sever dedi ki:

    Mart ayıyla birlikte diplerden gelen sürgünler adeta sarmaşık gibi uzamaya devam ediyor. Uzayan bu sürgünleri ne yapayım? Saksı değişimi için zamanlama ne olmalıdır?
    ***
    Kuşkonmaz dayanıklı ve inatçı bir bitki. Kökler saksıya sığmaz olana kadar saksı değiştirmeseniz de olur. Daha iyi bir toprakta kökler daha rahat gelişirse daha azgın büyür. Uzayıp giden sürgünler zamanla yapraklanıyor. Bir değneğe bağlayın. Ya da duvara çivi çakıp ip bağlayarak ipe sardırın.

  6. Tülay A. -Kadiköy dedi ki:

    Bazen tüyleri sararıyor. Bunları kesmek gerekir mi? Su miktarını nasıl ayarlıyacağız? Kapalı balkona çıkarıp 2 saat güneşte bırakıp tekrar yerine alsam olur mu? Yeri pek güneş görmüyor?
    ***
    Bulunduğu yerde gelişimi iyi ise güneş görmese de olur. sararan bozulan yerlerini kesebilirsiniz. Sulama vs. yazı içinde anlattığım gibi.

  7. Esra, İzmir dedi ki:

    Yaşlı tül çiçeğim vardı. Saksı değişimi yaptım. Toprağını sevmedi. Kökleri yeşildi. Kökleri ayırıp tekrar ayrı iki saksıya paylaştırdım. Ne zaman yeşerir?
    ***
    Evde az biraz güneşli, çok havadar, esintili bir köşede tutmalısınız. Dallardan yeni filizler verir gayet güzel canlanır. Kökten yeni sürgünler ise genelde sonbahardan ilkbahar ortasına kadarki dönende çıkarıyor. Dışarda yetiştiriyorsanız yeniden canlanması uzun sürmez ama kök sürgünleri dediğim gibi şimdi çıkması zayıf ihtimal.

  8. Nergis, Diyarbakır dedi ki:

    Bir arkadaşım tül kuşkonmaz çiçeğinden bir kök verdi ama kök uzantıları yok. Toprağa dikmiştim. Gövde sararınca çıkarıp suya bıraktım. Acaba suda köklenir mi? Toprağa diksem mi tekrar?
    ***
    Bilemiyorum. Zaten yılın en sıcak zamanında almışsınız. Havalar serinlediği zaman mesela ekim ayında tekrar deneyin.

  9. Esra, İzmir dedi ki:

    Tül çiçeği ne zaman tohum verir? Salonda bakıyorum. Şimdi yapraklarında sararma olduğu için budama yaptım. Yeni sürgünler çıktı..
    ***
    Bende üç senedir var ama hiç çiçek açmadı dolayısıyla tohum vermedi. Zaten çoğaltılması kökten ayırmayla daha kolay oluyor. İlkbaharda ayırabilirsiniz.

  10. Aynur, Antalya dedi ki:

    Çiçeğim sarardı. Ne yapmam lazım? Kış geliyor. Daha iyi güneş alan bir yere mi koysam?
    ***
    Daha fazla havadar yer ister. Güneş de alabilmesi elbette iyi olur. Antalya’da kışın dışarda olması hiç zarar vermez. Dışarda tutun bence.

  11. Sevtap, Edremit dedi ki:

    Kuşkonmaz diplerinden bu kış sert dikenli yapraksız sürgünler verdi. Sürgünlerde 3 aydır yaprak yok. Yıllardır ilk kez 2 adet siyah tohum verdi. Çiçek hiç görmedim. 5-6 tane olan bu sert dikenli sürgünleri ne yapmalı?
    ***
    Önce yukarı uzayan sürgünler çıkarır. Daha sonra o sürgünler yapraklanır. Tül kuşkonmazın özelliği böyledir. Sizinki biraz geç kalmış ama eskiden yapraklanmış eski sürgünler bile tekrar yeni yapraklar verebiliyor. Yani onlar da (eğer kurumamışlarsa) mutlaka yapraklanırlar. Benim tül kuşkonmazımda da çiçekleri farketmedim ama üzerinde mini meyveler gördüm. Anlaşılan çiçekleri fark edilemeyecek kadar küçük oluyor.

  12. Sevtap, Edremit dedi ki:

    Sert sürgünler yaprak için belirtiler başladı. Dallarda beyaz, çok minik 10 arlı koloniler halinde, tırnakla sıyrılan hareketsiz oluşumlar var. Arap sabun püskürtme ile 3-4 kez sonra kayboluyor. Sonra tekrar oluşuyor. Nedir ve ne yapmalıyım?
    ***
    İspirto ya da kolonyaya bandığınız bir pamuk parçası ile üzerlerine bastırarak silin. Böylelikte zamanla tamamen yok edebilirsiniz.

  13. Nec, Denizli dedi ki:

    2-3 ay önce güzel bir kuşkonmaz aldım. Yaprakları gayet güzel koyu yeşil hala. Uzamasında bir sıkıntı yok. Yalnız içinden bir dal çıktı. Yapraksız ve inanılmaz derecede uzuyor. 1-2 haftada neredeyse 50 cm oldu. Neden çıkar böyle bir şey? Koparmamın bitkiye zararı olur mu?
    ***
    Sakın koparmayın. Kuşkonmaz böyle gelişir. Dal dediğiniz sürgün sonradan yemyeşil tülsü yapraklar oluşturur. Eğer yanına uzun bir değnek dikerseniz ona sıkı sıkı sarılarak uzar. Yerini sevmiş ki sürgün çıkarmış. Yerini değiştirmeyin.

  14. Ayşegül, İzmir dedi ki:

    Küçük bir tul çiçeğim var. İlk aldığımda yaprak uçları yeşildi. Hiç büyümüyor yaprak uçlarında kurumalar var. Topraginin sıkı olduğunu düşünüp biraz havadar toprakla karıştırdım ama yapraklarda bir yeşillenme olmadı hala uclari kuruyor. Sorun nedir acaba?
    ***
    Sorun yerinin havasızlığıdır. 4 yıldır yetiştiriyorum. Evlerde en çok sonbahar – ilkbahar arasında kökten yeni sürgünler çıkarır ve yazın ise dallardan yeni yan dallar çıkararak daha fazla yeşillenmeye devam eder. En ciddi ihtiyacı çok havadar ortam.

  15. İpek, İzmir dedi ki:

    Benim tül kuşkonmazımın yaprakları sararmaya başladı. Sulamasını aksatmıyorum. Mevsim degişikliğinden dolayı olabilir diye düşündüm. Sorun nedir?
    ***
    Hayır mevsim değişikliğinde bozulma olduğunu hiç görmedim. Benimki iki yıldır bahçede. Sonbaharda mini mini çiçekler açıyor ama yapraklarda bozulma olmuyor. Sorun ya yeri ile ilgilidir ya da toprağı ile ilgilidir. Evde mutlaka çok havadar bir yerde olması gerekiyor.

  16. Handan, İstanbul dedi ki:

    -7 dereceye kadar toleransı var demişsiniz. Kışın istanbulda batıya bakan balkonda tutulabilir mi?
    ***
    Bahçeye dikili olsa kesin dayanır da günümüzde kullanılan hazır poşet topraklar saksılarda yazın sıcağı, kışın soğuğu köklere iletip bitkilere zararlı oluyor. Yani nasıl bir toprağa dikili ise ona göre dikkatli olun. İstanbul’da kışın don olayları nadir olup uzun sürmez. Sadece o günlerde ya (özellikle saksıyı) naylonla sararak ya da kısa süreliğine içeri alarak donmaktan koruyabilirsiniz. Ayrıca kışın toprak üstü kısımları zarar görse bile bunun bir önemi yok. İlkbaharda eskisinden çok daha güçlü yeni sürgünler uzatarak kısa sürede kendisini yeniler. Siz sadece toprağın özelliğine göre endişelenin. Sadece kuşkonmaz için değil tüm balkon bitkileriniz için kesinlikle hazır poşet toprak kullanmayın. Bahçelerden ormanlardan alacağınız humuslu ve az killi gerçek toprak kullanın.

  17. İsimsiz dedi ki:

    Kuşkonmazda kırmızı örümcek ürer dediler. Ne kadar dogru acaba? Beni ürküttü dogrusu. Evde çocuk da var..
    ***
    Birincisi, her bitkide olabilir. Sadece kuşkonmazda olacak bilgisi tamamen yanlış. İkincisi, kırmızı örümceklerin insanlara hiçbir zararı yok.

  18. Gamze, Tekirdağ dedi ki:

    Fideleri Bulgaristan’dan getirilen 30 köklü, dallarının bazıları 1 metreye kadar uzamış 5 yaşında temiz ve bakımlı bir tül kuşkonmazım var. Maddi sıkıntılardan dolayı maalesef satılığa çıkarmayı düşünüyorum. Fakat bu kadar zaman ve emek harcanmış çiçeğime fiyat belirleyemedim. Bana bu konuda yardımcı olur musunuz?
    ***
    Maalesef önemli bir değeri olması mümkün değil. Aslında bu bitkiden küçük saksılarda çok sayıda üretip satarak para kazanmak kolaydır. Tohumlarını mini saksılara ekersiniz. Birkaç ayda gayet güzel görünümlü hale gelirler. Bunları satıp para kazanabilirsiniz. Kuşkonmazınızdan nasıl tohum elde edebileceğinizi yukarıdaki bilgilerden okuyup öğrenin.

  19. Ayşe, Gaziantep dedi ki:

    Benim kuşkonmaz 5 metreyi geçti. Hala uzuyor. İçinden iki tane ip şeklinde uzuyor. Ne zaman dallanır?
    ***
    O kadar uzun olmasını istemiyorsanız istediğiniz boyda kısaltın. Kısaltılmış eski sürgünler yan uzantılar çıkarır çok güzel bir görünüm alır. O ip gibi yeni sürgünler ise birkaç hafta içinde yapraklanır.

  20. Emine, Niksar dedi ki:

    Tul kuskonmaz cicegini yetistirmek istiyorum. Nasil temin edebilirim?
    ***
    Maalesef ticareti hemen hiç yapılmayan modası geçmiş bitkilerdendir. Zor bulursunuz.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)