Yarı olgun dal çeliği

Ağaç ve çalı türlerinde kullanılan bir çoğaltma yöntemidir. Bu yöntemi uygulamak için çoğaltmak istediğiniz bitki türü yarı olgun dal çeliğiyle çoğaltılabilir mi öğrenmeniz gerekir.

rss

Zamanı

Ağaçların, çalıların türlerine göre değişir. Bazıları biraz sıcak, hafif serin ortam ister. Bazıları sıcak (25C derece üstü) ortam ister. Türe göre zamana dikkat etmeniz lazım. Eğer gerekli ısı ve ışık şartlarını sağlayabilecek özel bir seranız varsa ve uygun yarı olgunlukta dallar da varsa yılın her zamanında uygun şartları sağlayıp başarılı olabilirsiniz.

İstisnai türler

Tropikal / subtropikal çalı özellikli süs bitkilerinde (örneğin Atatürk çiçeği ve gardenya) genelde ilkbahar ilk yarısı başlatılır. Bunlardan alınacak dallar bu mevsimde gerçi tam olgundur. Peki bu tür bitkileri niçin olgun dal çeliği usulüne göre çoğaltmıyoruz? Çünkü o usulde köklenmeleri mümkün olmayabilir. Ama aşağıda okuyacağınız köklendirme usulünde derhal köklenirler. Yeter ki dallar çok yaşlı olmasın. En fazla bir yıllık olan dallar kesin köklenir.

Diğer çoğunluk türlerde yarı olgun dal çeliği yaz başı – sonbahar başı arasında başlatılır (limon servi ve limon temmuzda başlatılır). Köklenmeleri kışa kadar sürebilen türler için sera vb. kapalı mekânlar gerekiyor. Köklendikten sonra yeni toprakla küçük saksılara alınmaları ve biraz gelişim göstermeleri, köklerin yeni toprağa tutunabilmeleri bu sayede gerçekleşir.

Yarı olgun dalın özelliği

Dal ilkbaharda sıfırdan gelişmeye başlamış ve yeterince olgunlaşmış ama odunlaşmamış olacak (tropikal türler istisna, yukarda anlatmıştım). Dalın alınacağı bitki çok sağlıklı gelişim göstermiş olmalı. Besin fakiri toprakta cılız gelişen bitkilerde çelik alınmamalı çünkü işe yarama olasılığı zayıftır. Ayrıca ne kadar sağlıklı olursa olsun yaprak amaçlı bitki besini (azot oranı yüksek gübre) verilmiş bitkilerden alınan çeliklerde köklenme pek mümkün olmaz.

Çelikler 15 – 20 cm boyunda olacak. Bazı türlerde daha kısa olabilir. Dalların yapraklı veya yapraksız olması türe göre değişebilir. Hangi türde yarı olgun dal çeliği tavsiye edilmişse ve çeliğin niteliği nasıl anlatılmışsa ona göre dikkatli hareket etmelisiniz.

Köklendirme toprağı ile kasa

Köklendirme karışımı eşit ölçülerde olarak: Toprak (veya torf) + kum + perlit. Eğer köklendikten sonra sökmeyip birkaç ay daha aynı toprakta bırakılacaklarsa karışımda torf değil doğal humuslu toprak kullanılmalı. Yoksa kalsiyum eksikliğinden dolayı kökler çürür.

Çelik köklendirme kasası

Çelik köklendirme kasası

Karışımı dolduracağınız kasanın şeffaf kapaklı ve dibinde suyu sızdırma delikleri olması gerekiyor. Kapaklı değilse üzeri sıkı sıkıya renksiz naylonla ya da camla kapatılmaya uygun olmalı.

Çeliklerin dikilmesi

Elinizdeki bitkiye uygun bir köklendirme hormonunuz varsa ve nasıl kullanılacağını biliyorsanız kullanın. Yoksa çok önemli değil. Çeliklerin dip kısımları çaprazlamasına kesik olmalı. Alt kısmı yapraklardan arındırın. Dalın üçte biri ya da en fazla yarısı toprak altında kalacak şekilde dikin. Üzerlerine su fısfıslayın, sulayın ve kapağı kapatın.

Bekletilecek ortam şartları

Kuvvetli aydınlık veya düştüğü yeri fazla ısıtmayacak kadar filtrelenmiş güneş. Sıcaklık ise ortalama 20°C / 21°C dolaylarında olmalı (gün içinde 16C – 26C dereceler arasında inip çıkabilir). Limon ve limon servi daha fazla sıcak ister. Her gün kapağı açarak ve ortamın da hava cereyanı gibi esintili olmasını sağlayarak yarım saat kadar havalandırın. Sonra üzerlerine su fısfıslayarak kapağı tekrar kaptın.

Köklenmeleri

1,5 ay dolunca köklenmeye başlamış olmaları gerekiyor (3 aya kadar gecikebilir). Dalları tutup çekin, kuvvetli tutunmuşlarsa köklenme olmuştur. Üstten hafifçe eşeleyerek konrtrol edin. En az 3cm uzamışlarsa tamamdır, daha fazla beklemeye gerek yok.

Köklendikten sonra saksılara alınmaları

Tropikal türleri bu usulde köklendirince direkt olarak sevdikleri toprakla uygun büyüklükte saksılara dikin. Hızlı büyürler.

Diğerlerine, özellikle geç köklenen yavaş büyüyen türlere gelince:

Bunların köklenmesi muhtemelen sonbahar ortasını veya kış başını bulabileceği için sera benzeri yerlerde tutulmalılar.

Yeni köklenen çelikleri söküp tek tek ayrı ayrı 10cm çapında küçük saksılara dikeceksiniz. Köklenmiş çeliklerin yeni toprakta sağlıklı olarak daha fazla köklenmeleri için toprak: 3 ölçü elinizdeki bitkilerin sevdiği toprak + 1 ölçü ince ponza taşı karışımı. Karışımı küçük saksılara doldurun köklü çelikleri dikin.

İlk bir hafta boyunca yoğun hava nemi gerekir ki kökler yeni toprağa sıkıca bağlanabilsin. Böyle bir haftayı atlattıktan sonra direkt güneş almalarını sağlayın. Kış güneşinin hiçbir zararı olmaz.

İlkbaharda dışarı çıkarabilirsiniz. Kış boyunca sera yeterince sıcak olmuşsa kök gelişim devam etmiştir. Bu durumda biraz daha büyük saksılara uygun toprağa dikmelisiniz. Yaz boyunca öğle civarı güneşinden koruyun ki hızlı büyüsünler. Yaz sonuna kadar ayda bir defa hafif dozajda genel amaçlı bitki besini verin. Sulamaya dikkat edin toprak asla kupkuru hale gelmemeli (veya kuruluk uzun sürmemeli). Sonraki baharda bahçelerdeki daimi gelişecekleri yerlere ya da daha büyük saksılara dikebilirsiniz.

Tarih: 06 12 2012

'Yarı olgun dal çeliği' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Batuhan, Antalya says:

    Ocak ayında karadut çeliklerini yarım litrelik pet şişeyi çokça hava delikleri açarak torf+perlit karışımına dikmiştim. 60 günlük bir süre geçti. çelikler yapraklı ve meyveli. Köklenmişlerse pet şişeden çıkarınca torf + perllt karışımını köklerden tamamen ayırarak mı yoksa hiç bozmadan mı geniş saksıya dikmeliyim? Meyvelerini kesmeli miyim?
    ***
    Bu şekilde filizlenmelere hiç güvenmeyin. Daracık şişeye dikmişsiniz yani köklendiklerini görmek kolay olur. Şişenin kenarlarından kökler iyice görünene kadar aynı şekilde bakmaya devam edin. Sonra şişeden çıkarınca zaten perlitle torf kolayca dökülür. Fazla uğraşmadan toprağa dikersiniz.

  2. Süleyman, Yozgat says:

    Satıcıdan yeni aldığım ponsetyamın alt kısımlarında oluşmuş olan ince dallarından birini yanlışlıkla kırdım. Bu dallar, uçları kırmızılaşmış, çiçek tomurcuğu çıkarmış filizler. Ama tepede değil, bitkinin alt kısımlarında bulunuyor.
    Bunları köklendirmek için nasıl bir yol izlemeliyim. Mevsim, dalların durumu, v.b şartlar uygun mu?
    Elimde torf, ponza, iri perlit, toprak hepsi var. Suda köklendirmeye mi çalışayım, yukarıda anlattığınız yarı olgun dal çeliği köklendirme muamelesi mi yapayım karar veremedim. Bendeki çelikler çok çabuk çürüyor, engel olamıyorum çürümeye.
    ***
    Temiz gerçek torf + perlit karışımında çürüme olmaz. Yeterince nemli torf ile perliti karıştırın. Dalı dikin. Sulamayın. Hemen naylonla kapatın hava almasın. Çok aydınlık yerde tutun. Bir hafta geçtikten sonra haftada bir iki defa açıp bir saat kadar havalandırın. Toprak fazla kurumuşsa çok az miktarda su dökün. 1 ay kapalı tutmak yeter. Daha sonra, iki ay dolunca sökün, dörtte bir ponza taşı karıştırdığınız toprağa dikin.

  3. Ramazan, Düzce says:

    Yarı olgun dal çeliğini makasla kesme değil de dalın bağlandığı ana daldan kayıtma yaparak alınmasıyla gözde alınmış oluyor. Dalın dibi püsküllü oluyor. Böylece köklenmesi daha çabuk olur diyorlar. Siz ne dersiniz?
    ***
    Yanlış. Hiç katılmıyorum. Makasa gelince: İnce ve sert dallar makasla kesilebilir. Diğer dallar makasla kesilince epeyce doku ezilmesi olup bu da çürümeye yol açar. Çok keskin bir bıçakla kesilerek alınmalı.

  4. Süleyman, Yozgat says:

    Köklendirme için araba süslemecilerinin ve çiçekçilerin peyzajda kullandığı Ovasis adlı süngerimsi maddeyi test etme fırsatınız oldu mu? Hakkında çok fazla bilgi yok nette. Benjamin ve ponsetya celiklerini ovasisle koklendirmeye çalışıyorum şu an.
    ***
    Hayır hiç denemedim ve o şeyin öyle kullanılması hakkında herhangi bir bilgim de yok.

  5. Hakes, Ankara says:

    Karadut çeliğinin yarı olgun mu tam olgun mu kullanmalıyım? Tavsiyeleriniz nelerdir?
    ***
    Bugünlerde yarı olgun dal yöntemini uygulayabilirsiniz. Tam olgun dal çeliği yöntemi ise kış başında yapılmalı. Ayrıca, karadut demekle böğürtleni kastediyorsanız en iyi yolu, şu anda gelişmekte olan taze sürgünlerini sonbaharda veya kış sonunda kökten ayırmaktır.

Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)

Aşağıdaki işlemde eksik rakamı yazın. *