Zakkum (Nerium oleander)

Aşırı sıcaklardan zarar görmemesi, güneşi sevmesi, susuzluğa kaktüsler kadar dayanıklı olması, her türlü toprakta (kayalıklarda bile) yaşayabilmesi, gübreye pek ihtiyaç duymaması gibi özelliklerinden dolayı zakkum Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerimizin en sık görülen çalı türü süs bitkisi olmuştur.

rss

Genel özellikleri

Apocynaceae familyasının Nerium cinsinin tek türüdür (Nerium olaender). Çalı şeklinde bitkilerdendir ama susuz bırakılmazsa birkaç yılda 3 metreden daha fazla (6m kadar) yükselebilir. Küçük yapılı bir ağaç olur. Kışları sert geçen yerlerde (yazın dışarıda bulundurmak şartıyla) zakkum ev içi bitkisi olarak yetiştirilebilir. En çok pembe çiçeklisine rastlanır. Zakkum çiçeğinin kokusu hoş, tatlı ve hafiftir. Yaz başından sonbahar ortalarına kadar çiçek açar durur.

Habitat

Yüzyıllardır Çin’den Ortadoğu ve Akdeniz çevrelerine kadar zakkum yaygın olarak yetiştirildiğinden ve buralarda tohumlarıyla kendiliğinde de yayılmış olduğundan dolayı anavatanı kesin olarak bilinmiyor. Güneydoğu Asya diye tahmin ediliyor. Kendiliğinden yetiştiği yerler genelde kuru dere yataklarıdır. Tropikal ve subtropikal bölgelerde yetişir. Güney Asya ve Akdeniz civarında yaygındır.

Zakkum (Nerium oleander)

Zakkum yaprakları ve çiçekleri

Soğuklara dayanıklılığı

-8C derece ve daha fazla soğukta yıpranmalar başgösterir. Kışın en fazla -13C derece soğuğa (uzun sürmemesi şartıyla) yaprakları ve genç dalları yıpranarak, kuruyup azalarak dayanır. Fakat bazı kültivarları -6C dereceden daha fazla soğuğa pek dayanamıyorlar.

Kullanım

İklimi uygun bölgelerde parklarda, bahçelerde, yol kenarlarında ve ayrıca çit bitkisi olarak kullanılır. Saksılarda balkonlarda yetiştirilebilir. Zakkumun 400 üzerinde kültivarı türetilmiş. Pembe, beyaz, kavuniçi, kırmızımsı, turuncumsu renklerde yalınkat ve katmerli çiçek açan ve bazıları bodur kalıp daima dipten yeni geliştirdiği dallarla çiçek açanları vesaire.

Dikkat

Her parçası zehirlidir. Bitkileri yemeye meraklı çocuklarınız varsa dikkat edin. Bazen zehir yoğun olup tadına bakmak bile çok kötü etkileyebilir. Hayvanlar yemeye çalışsa bile vazgeçerler çünkü çok rahatsız edici tadı var. Yine de yerlerse zehirlenip ölme riskleri fazla.

Yetiştirilmesi, bakımı

Zakkum yetiştirmede en önemli şey kültivar özelliğine göre budamadır. Bu bölümü (aşağıda) özellikle dikkate alın.

Güneş

Ne kadar çok, o kadar iyi. Zakkum fazla gölgeli yerleri sevmez.

Toprak

Zakkum toprak seçici değildir. En iyi verimi aşırı asitli olmayan, aşırı kireçli olmayan, süzek ve biraz humuslu topraklarda alırsınız.

Sulama

Yetişkin zakkumlarda sulama pek gerekmez ama yaz aylarında susuz bırakmazsanız daha çok çiçek tomurcukları oluşturup daha fazla çiçek açar. Yeni dikilen zakkumları ilk iki yıl toprak uzun süre kupkuru kalmayacak şekilde sulamaya dikkat edin. Saksılarda ise sulama daha dikkat ister. Yaz -kış toprak kupkuru kalmamalı. Yazın gelişim zamanında toprak üst yüzeyi biraz kurudukça sulayın. Kışın daha seyrek.

Besin verme, gübreleme

Toprak çok kötü değilse zakkumları gübrelemek hiç gerekmez. Besleyici olmaktan çok uzak topraklara bol bol koyun veya sığır gübresi karıştırın. Her ilkbaharda tekrarlayın. Saksılarda yetiştirilen zakkumlar için besleme daha önem taşıyor. Saksılarda yetiştirilen bitkilere uygun, suya karıştırılan genel amaçlı bitki besininden ayda iki defa vermelisiniz. Bahçeler için olan daha yüksek dozajlı suni gübreler kökleri yakıp öldürür. Bunları seyrelterek ve daha seyrek vermelisiniz.

Kış koruması

Zakkumlar yurdumuzda kışın sıcaklığın en fazla -13°C dereceye düştüğü (ve dondurucu soğukların günlerce sürmediği) yerlerde kışın soğuk derecesine göre fazlaca yıpranarak yaşayabilir. İstanbul’da kış koruması için hiçbir şey yapmak gerekmez. Kışın dondurucu soğukların -7C dereceden daha fazla olduğu yerlerde bahçeye dikilecekse güneye bakan duvar dipleri tercih edilmelidir. Kışın dibine saman, çamur, ponza, gübre vs. karışımı yaymak ve dallarını önce gazete kâğıdıyla sonra hasırla sarmak gerekir. En üstüne de naylon koymalı ki hasıra su geçmesin. Ankara’da ve daha soğuk yerlerde bahçelere dikilmemeli. Gerçi Ankara’da apartmanlar arası korunaklı yerlerde kışın biraz korumayla olabilir.

Budama

Zakkumlar sonbahar sonunda budanmalıdır. Genç zakkum fidanları ilk iki yıl neredeyse hiç budanmamalı. Gür gelişmişlerse biraz seyrekleştirme budaması yapabilirsiniz. Üçüncü yıldan itibaren aşağıdaki bilgilere göre budamalısınız.

Ağaç gibi yetiştirmek istiyorsanız (uygun zakkumlarda mümkündür yani bodur ve cüce kültüvarlarda denemeyin) 3. yıldan itibaren yeni çıkan dip filizleri hemen köreltin.  En güçlü gövdeyi bırakıp diğerlerini dipten kesin. Ana gövde olarak düşündüğünüz dalın dipten değil yukardan gelişen yan filizlerini bırakın gelişsinler. Bunları daha sonra, her yıl daima en alttan aşama aşama azaltın. Böyle yapmazsanız ya gelişim fena yavaşlar ya da tamamen güçsüz kalıp ölebilir.

Büyük zakkumlarda budama: Güçlü birkaç ana gövde dışında dip ve kök sürgünlerini ilk gördüğünüzde yok edin. Yoksa çiçeklenme pek verimli olmaz. Çiçekleri geçmiş dallarını sonbahar sonunda biraz aşağıdan budasanız iyi olur. Gelecek baharda her budanan dal birden fazla yeni dal çıkarır ve her dal en erken haziran ayında başlamak üzere yaz boyunca çiçek açar. Yazın da çiçekleri solmuş dalları çiçek kısmının biraz aşağısından kesmelisiniz. Sulamaya ve solan çiçekleri vakit geçirmeden kesmeye dikkat ederseniz zakkumlar tekrar tekrar çiçeklenirler. Sonbaharda gelişip soğukların artmasıyla gelişimi durmuş olan, çiçek açmamış tomurcukların olduğu dallara dokunmayın. Çünkü bunlar kışı hiç bozulmadan geçirir ve ilkbaharda havalar ısındığında hiçbir şey olmamış gibi gelişime devam edip erkenden çiçek açarlar.

Bodur ve minyatür zakkum kültivarlarını üç yaşında olduklarından itibaren her yıl dipten budayabilirsiniz. Yaz boyunca ise çiçekleri geçmiş dalların kimisini yarısında keserek kısaltın. Kimilerini dipten kesin. Bunda eşit davranın. Hepsine aynı budamayı yapmayın. Böylece yeni dallar güçlüce uzayıp tekrar çiçeklenirler. Sonbahar sonuna doğru ya da kış sonunda hepsini dipten kesin.

Çoğaltılması

Zakkumlar en çok yarı olgun dal çeliği ile çoğaltılır. Tohumla çoğaltmak da mümkün fakat kültivarlarının pekçoğu tohum vermez. Hem tohumdan büyütmek uzun zaman alır. Zahmeti çok. Aşağıdaki yollardan biriyle deneyin.

» Yarı olgun dal çeliği ile çoğaltılır. Zakkum için zamanı yaz sonu ve sonbahar başıdır. Bu zamana dikkat ederek o sayfadaki talimatlara göre köklendirin. Dallar uç dal olmalı ve 3 tam olgun yaprak bulunmalı.

» Suda köklendirerek çoğaltabilirsiniz. Biz eskiden bu usulle çoğaltırdık. 1 yaşından daha kart olmayan dallarını mayıs-haziran aylarında dışarda açık havada suda köklendirin. Isıtmalı seranız varsa havaların ısınmasını beklemeniz gerekmez. Suda köklenmesini beklerken bildiğiniz usulleri uygulayın. Ya da benim » suda köklendirme tavsiyemi uygulayın. Kökler 5cm gibi uzadığında daha fazla bekletmeden süzekliği perlit ile arttırılmış karışım doldurulmuş küçük saksılara dikin. Az güneşli yerde tutun. Bir ay sonra daha güneşli yere alın. Köklenme iyice artınca (üç ay sürebilir) ya da sonraki ilkbaharda esas saksılara veya istediğiniz yere dikin. Bundan sonra zakkum fidanları hızla büyürler.

» Basit daldırma ile, toprağa yakın uzun bir dalının bir kısmını toprağa gömerek köklendirebilirsiniz.

Zakkum üretilmesi biraz uzun vadeli. Köklendirilmiş küçük fidanlar ancak 3. yılda gösterişli hale gelirler.

Zararlıları

Sarı yaprak bitleri taze dalları ve yaprakları sararlar. Sayı fazla değilse pek zararları yok. Eğer yeri rüzgarlara pek açık değilse bitler az olsa bile yaptıkları tahribatlar mantar ve bakteri hastalıklarına dönüşür. Bu da zakkumlarınızı en geç üç yıl içinde öldürür.

'Zakkum (Nerium oleander)' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Samle, İstanbul says:

    Ben son iki senedir baharda, yaz başında etraftaki dallardan kırarak suda köklendirmeyle zakkum çiçeği tutturmaya çalışıyorum. Önce toprağa tutunuyor, biraz boy alıyor ama sonra olduğu gibi kalıyor. Hiç bir ilerleme olmayınca topraktan söküp atıyorum. Bu yıl bir iki tanesi biraz farklı gibi amam bir de yapraklar üzerinde bir hastalık gibi birşey beliriyor. Beyaz beyaz un gibi. Acaba ne olabilir? Bir tanesi dikkiğim boydan 1 cm bile büyümedi ama çiçek açmaya başladı sağolsun. Ama onda da söylediğim gibi hastalık işareti var. Bu yaprakları cansızlaştırıyor hatta döküyor. Lütfen yardım edin. Zakkumu çok seviyorum.
    ***
    Bu usulde çoğaltmada ilk yıl köklenme olur, bu yeterlidir. Gelişip gelişmemesi önemli değil. İkinci yıl köklerin esas gelişim zamanıdır. Biraz da boylanır. Normal bir bitki olarak gelişimi üçüncü yılda olacaktır. Siz zakkum sanki mevsimlik çiçek fidesi gibi davranmışsınız. Zakkumda yaprak hastalıkları güneşsizlikten, rüzgarsızlıktan ve fazla sulamaktan dolayı olur. Şartlara dikkat edin. Islak bezle yaprakları silip temizlemelisiniz. Yerinizin şartları uygun değilse zakkumdan vazgeçin.

  2. Samle, İstanbul says:

    Cevabınız için çok çok teşekkürler. İkinci yıl köklerin gelişme zamanıdır diyorsunuz da ikinci yıla gelinceye kadar bütün yaprakları dökülüyor. Bu normal bir durumdu? Gerçi bir yandan da büyümeye de çalışıyor. Yaprak hastalığı için suyuna dikkat ederim, çünkü zaten rüzgar ve güneş alan bir balkonda diğer sebepler olamaz. Çok teşekkürler.
    ***
    Önce suda köklendirmeyi deneyin. Sanıyorum yanlış toprak kullanıyorsunuz. Buna da dikkat edin.

  3. Oya, Las Vegas says:

    Bahcemde iki adet zakkum bitkisi var, yaklasik 6 ay once diktim. Aldiklarimda boylari yaklasik 1m civarindaydi. Şimdi ise 1,5 m civarindalar. Butun yaz cicek acti son iki aydir cicek acmiyor. Yan komsumun da zakkumlari var ve ustu cicekten yikiliyor. Bu sabah yapraklarina goz atarken karincalarin ust taraflarinda dolastigini fark ettim, biraz daha yakindan bakinca zakkum dallarina bir cesit zararli yapismis, karincalar da bunlarin etrafindaydi; sari renkte ve kucuk, sanirim bit. Ne yapmam konusunda beni bilgilendirirseniz cok sevinirim.
    ***
    Bence hiçbir sorun yok. Yeni fidanlar almışsınız, bahçenizde henüz altı aylık bir geçmişi olan kuvvetsiz fidanlar bunlar. Bir iki yıl daha bekleyin iyice kuvvetlensin, kökleri toprağa iyice yayılsın. Zakkum yıllandıkça güzelleşir. Her yıl daha güzel olur. Dipten çıkan filizleri derhal köreltin. Üst dallarının kuvvetli olması daha çok çiçek açmasını sağlar. Bitlerin ve karıncaların zarar vereceğini sanmam. Ama zararlı gibi görünüyorsa su ile yıkayın silin temizleyin. Gerçi zarar verdiler mi vermediler mi anlatmamışsınız. Fazlaca zarar veriyorlarsa çevrenizdeki bitki zararlılarına karşı ilaçlar satan bir yere sorup gerekli ilacı alabilirsiniz.

  4. Sema Ercan says:

    Zakkumun etrafında pek çiçek, ağaç yaşamayacağını duydum. Doğru mudur?
    ***
    Hayır yanlış. Bizim koskoca bir zakkumumuz vardı. Çevresindeki hiçbir bitkiye zararı olmazdı.

  5. Yolcu says:

    http://www.renklerle-yolculuk.blogspot.com/2011/12/blog-post_22.html

    http://www.renklerle-yolculuk.blogspot.com/2011/07/blog-post.html

    Parkta çektiğim bir iki fotoğraf. Zakkum olduğunu bilmiyordum açıkçası. Yorumcu bir arkadaşım sayesinde öğrenmiş oldum.

  6. Elif, Antalya says:

    Kopardığım dallarla çoğaltmaya çalışıyorum. Ancak seçtiğim zakkumlar da zaten genç fidanlar, boyları henüz 1 metreyi bulmuş değil. Ben de 4-5 santimlik dallar kopardım bu fidanlardan. Acaba verim alabilir miyim?
    ***
    Verim alabilir misiniz, bilemem. Çok küçükler. Bekleyip göreceksiniz.

  7. Leyla Hayta says:

    Zakkumumdan köklendirip çoğaltmak istiyorum. Haziran ayında köklenmesi mümkün müdür?
    ***
    Evet, şartlara dikket ederseniz olur.

  8. Erman E. -Bolu says:

    Boluda zakkum yetisir mi? Guneye bakan kisma ektim. Kisin donabilir mi?
    ***
    Bildiğim kadarıyla Bolu’daki kış soğuklarına hiç dayanamaz. Bolu’da parklarda bahçelerde uzun yıllardır yaşayan zakkum gördünüz mü hiç? Gördüyseniz olabiliyor demektir.

  9. Azad B. -Bakü says:

    Zakkum ağacınin eksi 13’lere kadar dayanabildiğini öğrendim. Acaba yazın 20-30 derece sicaklıklar bu bitkinin çiçek açması için uygun mudur? Ben bu bitkiyi Bakuden Gürcistana göturüp orda yetiştirmek istiyorum. Yüksekliği 1.345 metre. Kışları soğuk yazları çok güzel bir yer. Cennet gibi. Acaba zakkumu kiş koruyabilsem naylonla falan yazin 20-30 derece sıcaklık bitkinin yetişmesini temin eder mi?
    ***
    Gürcistanın iç kesimlerinde iklim nasıldır bilmiyorum. Kışın -15C ve daha fazla soğuk oluyorsa kışın korumak lazım. Yazın çiçeklenmesinde sorun olmaz. Sıcak memleketlerin bitkisidir ama az sıcaklarda da yaz boyunca çok güzel gelişiyor çiçek açıyor.

  10. Sedat Özcan says:

    Bandırmada bahçeme onlarca zakkum diktim ama bu zakkumların katmerli olanları eksi soğuklara dayanmıyor ve ölüyor. Sadece kök kısmı kalıyor ve ordan tekrar yeşeriyordu. Ben de katmerlileri söktüm.
    ***
    Bazı zakkum çeşitleri kış soğuklarına daha hassas olabilir ama Bandırmada zakkumların dayanamayacağı şiddette soğuk olacağını sanmıyorum. Öyle olsaydı zaten köklerine kadar donarlardı. Sizinkilerde sorun kof kalan gelişimlerdir. Azot oranı yüksek gübre ve kuş gübresi asla vermemelisiniz. Potasyum yetersizliği var sanıyorum. Potasyum sayesinde dallar soğuklara daha dayanıklı olur.

  11. Ecenur, Ankara says:

    Zakkum çiçek tomurcuğu çiçek açmadan dökülüyor dalında kuruyor. Daha önceki açan çiçek de çabucak dökülüyor. Bunun sebebei nedir ve ne yapmalıyım?
    ***
    Toprağı iyi değil. Bitki besini verin ya da toprağını değiştirin. Bu zamanda kökleri rahatsız etmemek için toprağı üstten ve kenarlardan azaltın. Sonra üstüne gübreli toprak ekleyin. Bu mümkün değilse genel amaçlı bitki besini verin.

  12. Selcen, İzmir says:

    Mayıs ayında bahçeme diktiğim zakkum iki haftadır tüm çiçeklerini döktü ve üzerinde meyveleri oluştu. Tekrar çiçek açması için ne yapmalıyım? Bahçem her akşam fıskıye ile sulanıyor, acaba suyu fazla gelmiş olabilir mi?
    ***
    Çiçekleri geçmiş meyve oluşturmaya başlamış tepe kısımlarını hemen kesmeliydiniz. Bu sayede yeni yan dallar çıkarıp tomurcuklanmaya yönelirdi.

  13. Selcen, İzmir says:

    Cevabınız için çok teşekkür ederim. Peki bitkimi bu mevsim bir daha çiçekli göremeyeceğim anlamına mı geliyor bu? Şimdi tepe kısımlarını kessem yine işe yarar mı?
    ***
    Hemen kesin. izmirde ekim sonuna kadar çiçek açma ihtimali var.

  14. Haldun, İstanbul says:

    zakkum yapraklarının üzerinde sarı sarı küçük böcekler oluşuyor. ancak çok dikkat ederseniz görebiliyorsunuz ve hareket ettklerini fark ediyorsunuz. saksıdaki henüz çok yeni köklenmiş zakkumdan bahsediyorum. alıp yıkayınca geçiyor ama birkaç gün sonra tekrar başlıyor. nasıl başa çıkacağimı bilemedim.
    ***
    Islak pamukla silmelisiniz. Birkaç gün devam ederseniz kurtulursunuz. Ayrıca şu sayfaya bakın: http://azbitki.com/bitler

  15. Ece, Ankara says:

    Zakkum çiçeğim güzel çiçek açtı ama yapraklarında sararma ve yıpranma var. Yavaş yavaş solduğunu hissediyorum. Ne yapabilirim?
    ***
    Yeni aldıysanız yer yadırgaması yaşıyordur. Kökler zarar görmüş sanıyorum. Günde birkaç saat şiddetli güneş alabilirse canlanıp yeni kökler ve yeni dallar çıkarır.

  16. Metin, Edirne says:

    3 veya 4 dönüm zakkum ekmek istiyorum. Edirne civarında kilimat olarak uygun mudur?
    ***
    Edirne bildiğim kadarıyla uygun değil. Orada kış soğuklarına dayanamazlar.

  17. Ece, Ankara says:

    Yıllardır aynı yerinde fakat cam balkona koydum. Acaba aşırı güneş etkilemiş olabilir mi?
    ***
    Oysa zakkum en aşırı en şiddetli güneş alan açık arazilerinin bitkisidir. Ama siz eğer devamlı koyu gölgede tutmuşsanız orada gelişen yapraklar ona göre yapılanmıştır. Güneşte fena etkilenmeleri normal. Yine güneşte dursun daha sağlıklı gelişir bundan sonra.

  18. Esen ,İstanbul says:

    Bahçemizde yaklaşık 20 yıllık güzel bir zakkum ağacı vardı. Her yıl çiçek açardı. Son zamanlarda biraz bakımsız kaldı. Dalları çok uzadı. Bu yıl yine çiçek açtı. Ancak son yağmurlarda çiçekli dalları yere yattı ve doğrulamadı. Bahçede yaptırdığımız genel budama işleminde kesiciler iyice dibinden kesmişler ve çürümüş demişler. Acaba zakkum ağacının ömrü ne kadardır?
    ***
    Ömrü ne kadar bilmem ama 20 yıldan çok fazla ömürlü olduğu kesindir. Kesen adamlar büyük bir ihtimalle yalan söylemiş. Onlar her şeyi kesmeye biçmeye bayılır. Eğer iddia ettikleri gibi çürümüş değilse kökten filizler verip çok hızlı büyür.

  19. Önder, Mersin says:

    Zakkum ağacının toprağa zararı var mı acaba?
    ***
    Hayır zararı yok.

  20. Emir, Urfa says:

    Haziranın ilk günlerinde zakkumu çelikle çoğaltmak istedim. Yaklaşık 20 tane çelik aldım. Bir kısmını suda köklendirmek, bir kısmını toprağa dikip köklendirmek istedim. Sudakiler köklennmedi. Topraktakilerin yaprakları kurudu. Acaba nerede hata yaptım?
    ***
    Benim verdiğim talimatlara göre yapmamışsınız. Aynen çoğaltma kısmında tarif ettiğim gibi yapın. Çoğaltmak için ilgili diğer sayfaların linklerini de o satırlarda yazmıştım (mavi olanlar). Ayrıntılı bilgi için o sayfalara da bakmalısınız.

  21. Neriman, Antalya says:

    Zakkum çiçeğini evin içinde vazoya koydum. Sakıncası var mı acaba?
    ***
    Hayır sakıncası yok. Bunu herkes yapıyor.

  22. Tamer, Muğla says:

    Ağaç formunda büyütmek istiyorum, tercih etmem gereken tür veya çesit var mı? Sadece budama ile boylandırabilir miyim?
    ***
    Genelde olur ama bazı çeşitleri bodur olup boylandırmak çok zordur veya mümkün olamaz. Bildiğim kadarıyla iri yapraklılar kolayca boylanabiliyor. Yalnız ağaç gibi olmaları birkaç yılınızı alır. Belki en az 6 yıl sürer.

  23. Başak, Ankara says:

    Ne kadar sürede koklenir acaba? Aydınlıkta durması yeterli mi? Balkon çok güneş alıp yaprakları kurutuyor.
    ***
    Az güneş iyidir. Yaprakları azaltın. Tepede iki üç tane kalmalı.

  24. İsimsiz says:

    Zakkum çiçeğim dallanmıyor. Tek dal ya da iki dal üzerinden sürekli uzuyor. Ne yapmalıyım sizce?
    ***
    Her yıl kökleri daha da güçlenir ve daha fazla dallanır. İlk yılda fazla şey beklemeyin.

  25. Hulya says:

    Bahcemde sakside duran zakkumun son gunlerde dallari kucuk mor lekelerle doldu acaba neden?

  26. Faruk says:

    Ben zakkumu sakksıda yetiştiriyorum. Fakat saksinin altı delik değil. Zararı olur mu?
    ***
    Elbette zararı olur. Hiçbir bitkiyi dibi delik olmayan saksılarda yetiştirmeyin.

  27. Gülsüm, İstanbul says:

    Bizim bahçede bir tanesinin boyu çok kısa. Gölgeden mi acaba?
    ***
    Bazı zakkumlar bodur ve küçük yapılı oluyor. Belki bu yüzdendir.

  28. Ayşe, Ankara says:

    20 yıllık bir zakkumum var. Saksıda. 2 yıl öncesine kadar çok güneş alan bir balkondaydı. Çok güzel çiçek açtı. İki yıldır ev değişikliği nedeniyle biraz yavaşladı çiçeklenmesi. Hatta ilk yıl tomurcuk açıp çiçeklenmeden vazgeçti ama neyse ki geçen yıl sadece üst dallarda da olsa güzelce açtı. Fakat şu anda tüm yapraklarında kahverengi lekeler belirmeye başladı ve adeta kurumaya yakın bir cansızlık hali var. Ne yapmam lazım? Unutmadan, hep balkonda duruyor. Kış mevsiminde naylon poşetle korudum yıllarca. Bu zakkumu kurtarmak için ne yapmam gerekiyor?
    ***
    Toprağını yenileyin ve mümkün olan en güneşli yerde tutun. Toprak olarak sakın hazır poşet toprak kullanmayın.

  29. Eren, İstanbul says:

    Zakkum bonsai işlemleri için uygun mudur? Bahçede…
    ***
    Hayır hiç uygun değildir. Bahçede en güneşli yer neresi ise oraya dikmelisiniz.

  30. Ayse, İstanbul says:

    Denize çok yakın bir yerde zakkum yetişir mi?
    ***
    Yetişir. Ege-Akdeniz kıyılarında, yazlık bahçelerinde filan kullanılan bir süs ağacıdır.

  31. Yasemin, Mugla says:

    Zakkum kök sistemi nasıldır yani çok yayılabilir mi? Çünkü Ege’de yazlık evimde eve yakın dikmiştik. Yaklaşık 15 yıldır koca ağaç oldu ama kanalizasyon açısından sorun olur diyorlar. Sizce kökü çok derine gider mi?
    ***
    Hayır bir problem olmaz.

  32. Ömer, Adana says:

    Toprakla dolu bir saksıda kendiliğinden çıkan bir fide zakkumum var. Boyu 1 metreyi geçti ve uç kısmında 4 ayrı dal oluştu. Çiçek vermeye ne zaman başlayacağını ve bu boylarda kalması için ne zaman ve ne yükseklikten budamam gerektiğini merak ediyorum.
    ***
    Tarifinize göre önümüzdeki haftalarda çiçek açacağa benziyor. Bugünlerde mini tomurcukların belirmesi lazım. O boyda kalması için yapacağınız şeye gelince: Çok hanımeli çeşitleri var. Bazıları bodurdur ne kadar iyi bakarsanız bakın fazla boylanmaz. Bazıları orta boy bazıları daha uzun boylu olur. Bodur olmayan hanımelilerinin fazla boylanmaması için çok şiddetli güneş alabileceği bir yerde tutmanız ve susuzluktan rahatsız olmadıkça sulamamanız gerekir. Ayrıca her yıl veya iki üç yılda bir dipten budayabilirsiniz.

  33. Ayla, İstanbul says:

    Merhabalar, zakkumları çit bitkisi olarak dikmek istiyoruz. Acaba kaç santim aralıklarla dikmemiz gerekiyor?
    ***
    70cm aralık uygundur diye düşünüyorum. İlk iki yıl seyrek durabilir ama sonra çok fazla sıkı olurlar.

Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)

Aşağıdaki işlemde eksik rakamı yazın. *