Bambu

Bitkiler aleminde en hızlı büyüyenler arasında gelen bambu çeşitleri aslında Buğdaygiller (Poaceae) familyasının kamış özellikli bitkileridir.

Özellikleri

Buğdaygiller familyasından bambu bitkileri genel bir cinse ait değildir. 10’dan fazla cins bitki grubundan, yaklaşık 1500 türden bitkilerdir. Bilimsel olmayan bir gruplama söz konusudur. Yükseklikleri bazı çeşitlerinde 30 metreyi geçer. Bilimsel anlamda tek ortak özellikleri Buğdaygiller’den olmalarıdır. Bununla beraber Buğdaygillerle hiç alakası olmayan birkaç bitki türüne de ‘dalları biraz benzediği için’ bambu derler. Nitekim şans bambusu onlardan biridir ama aslında bir Dracaena türüdür.

Bambu türleri başlıca iki tip gelişim gösterir

Monopodial yani tekli kök- gövde halinde gruplaşanlar. Ana gövde çevreye birkaç kısa rizom sürgün yayar. Onların her biri sadece birer adet kendi gövdelerini oluşturup büyür. Sonra her biri aynı yayılmacılığı yapar. Yıldan yıla halka genişler.

Sympodial yani yanlara çok uzun sürgünler uzatan, her yere yayılanlar. Rizom sürgünler toprak altında çevreye uzayıp giderken peşi sıra birçok bambu dalları yukarı yükselir. Her bir gelişmiş gövde kendi sürgünlerini çevreye uzatır ve her yeri ağ gibi örerler.

Phyllostachys nidularia

Çiçek açmaları

Genel olarak bambular çok nadiren çiçek açar. Gelişmiş kök / rizom sistemleri yaşlanınca (60 – 150 yaş arasında) ve bir de hava şartları onlara ölümü hatırlatırsa çiçek açarlar. Bir kök sistemindeki kamışlardan bazıları çiçek açmaya girişirse, çiçek açmamış bambu kamışları olsa bile tüm sistem ölür. Eğer köklerden bir kısmı bir şekilde kopmuşsa, ayrı bir grup olmuşlarsa onlar kendileri çiçek açana kadar sağ kalır.

Gelişim tarzları

Gelişim öncelikle kök / rizom kısmında olur. Bazı türlerde toprak altında çevreye yayılan rizomlar ilk bir iki yıl gizli kalırlar. Sonra aniden her yerden bambular fışkırır. Yukarı uzayan dallar (kamışlar) en geç 4 ayda en yüksek boya erişirler. Bambu kamışları -hava şartları elveriyorsa- kışın ölmez. İkinci ve üçüncü yıllarda sertleşir, kurur, sonra çürüme süreci başlar. Köklerden daima yenilenme o kadar süratlidir ki bir bambu alanında ölüm sürecine girmiş kamışlar seyrek görülür.

Fargesia robusta

Genç bambularda rizom kısmı güçlendikten sonra daha güçlü rizomlar, daha büyük kamışlar oluşur.

Yayılmalarını engellemek için

Bambu dikeceğiniz alanı çepeçevre en az yarım metre kazarak yarım metre derinliğinde beton duvar yapmanız gerekiyor. Böylece kökten oluşacak sürgünler o alandan dışarı çıkamaz ve bu sayede her yere yayılmazlar. Toprak altı beton duvarı yerine sağlam, kalın PVC ya da kalın yüksek yoğunluklu polietilen plastik levhalar da uygundur.

Bambu kullanım amaçları

Sıklaşan bambular iyi bir bahçe çiti olur.

Bahçelerin bir yönünde rüzgar engelleyici (özellikle de kuzeyli rüzgarları engelleyici) vazife görürler. 4 – 5 metre uzayan bambu türlerinden bulursanız süratli büyüyüp hemen önündeki bostan için koruyucu bir rüzgâr engelleyicisi görevi yapar.

Dekorasyon amacıyla da yetiştirirler. Bazı çeşitlerinin dalları uzayınca zarif bir şekilde eğilir ve salkım söğüt gibi güzel görünürler.

Kullanım amacına göre, iklim özelliklerine göre pekçok bambu türü var. -30C derece soğuğa dayanıklı bambular bile var. ABD ve İngiltere’de çok çeşitli türlerini bulmak mümkün. Türkiye’de henüz pek tutulan, aranan bir şey değil.

Bambu fidesi üretimi

Türüne göre değişen yöntemler var. Havai daldırma, basit daldırma, rizomları ayırma, bir dalı iki boğumlu parçalar halinde bölüp çelik yapma vesaire. Tohumla da yetişir. Fakat bambular kolay kolay çiçek açmaz, tohum vermez. Tohumunu bulmak zor. Burada bambular için genel bilgi verdim. Her bambu türünün özelliği, iklim ve toprak ihtiyacı, üretim yöntemi farklı olabiliyor.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler:

'Bambu' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Mustafa, Sakarya dedi ki:

    Denemek maksatlı 50 adet bambu tohumu aldım Çin’den. İki ay oldu. Şimdi çimlendiler çok sevindim.

  2. Deniz, İstanbul dedi ki:

    Ocak ayı gibi bahçemize çit amaçlı bambular diktirdik. 2-3 metre boylarında. Şu an yaprak uçları hep sararmış durumda. Yeni çıkan filizlerin de uçları sararıyor. Buna sebep ne olabilir acaba? Bu kışın biraz sert geçmesi yüzünden ya da böceklenme problemi sebep olabilir mi? Bana yaza kadar gürleşip yemyeşil olacağı söylenmişti. Şimdi geldiklerinden kotu durumda oldukları için üzgünüm.
    ***
    Kışın yeni dikmişler. Bir yer yadırgaması sorunu var. Kökler zarar gördüyse epeyce bocalarlar. Şimdi sararmaları bozulmaları hiç önemli değil. Dipten yeni sürgünlerin gelmesi önemli. Siz buna dikkat edin. Yaza kadar gürleşecek demişler. Bahar henüz yeni başladı. Bekleyin bakalım. Bugünlerde gelişim faaliyetlerinin hızlanması lazım. Yaz başlangıcı haziran ayının sonudur. Daha çok süre var. Bu arada isterseniz o kişilere de sorun bakalım onlar ne cevap verecek.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.