Beyaz meltem çiçeği, Zephyranthes candida

Amaryllidaceae familyasından Zephyranthes cinsi bitkiler İngilizcede Rain lilly (yağmur zambağı) Türkçede zıpçıktı çiçeği olarak biliniyor. Zephyranthes candida (beyaz meltem çiçeği) türü iri beyaz çiçekleri ve oldukça güzel, ince, uzun silindirik yapılı yemyeşil yapraklarıyla diğerlerinden ayırd edilir.

Bu türlerin bilimsel adındaki Zephyr kelimesi batı rüzgarı, hafif rüzgar vb. anlamlara gelir. O halde  Zephyranthes cinsinden türlere ortak bir isim olarak meltem çiçeği demek daha iyi olur.

Meltem çiçeklerinin süs bitkisi olarak bütün dünyada en yaygın yetiştirilen dört türünden biri beyaz, biri sarı ve diğer ikisi pembe çiçeklidir. Burada konumuz beyaz meltem çiçeği.

Özellikleri

Yaz-kış sürekli yemyeşil yapraklıdır. Kışın fazla soğukta veya yazın uzun süre tamamen susuz ortamda yaprakları kurur. Beyaz meltem çiçeği soğanlı bir bitki olduğundan dolayı olumsuz şartlarda aylarca ölmez (soğanı hiç bozulmadan canlı devam eder). Şartlar tekrar uygun olduğunda hızla yapraklanır. Yaprakları uzaktan bakıldığında aynı çimen yaprakları gibidir. Yakından incelerseniz yapraklar sıkı-sert, kalınca (etli) ve çoğunlukla silindir biçimlidir. İyi bakılan bir beyaz meltem çiçeği sırf yapraklarıyla bile son derece güzeldir.

Çiçeklenmesi genelde yaz ortası ile sonbahar arasıdır. Bu dönemde en az bir defa çiçek açarlar. Şartlara göre yaz ortasından sonbahara kadar sürekli çiçek açtıkları da oluyor. Beyaz meltem çiçeğinin çiçeklenmesinde en önemli faktörler uzun süreli direkt güneş ve sıcak havadır. Bu iki şart tam yerinde olamıyorsa yapacağınız şey tam yaz ortası geldiğinde sulama sıklığını azaltmak, sadece yapraklarda ciddi bir pörsüme olduğunda sulamaktır. 20-25 gün devam etmelisiniz. Sonra sık sık ve bol bol sulamaya başlarsanız çiçeklenirler.

Gün boyu çok uzun süre güneş alan ve sıcak olan yerlerde ilkbahardan itibaren devamlı çiçek açabilirler.

Habitat

Ana vatanı Arjantin ve Uruguay’dır. Akarsu kenarlarında ve ağaçsız ama kısa bitkilerle kaplı, güneşli, çok sulak araziler görülürler.

Kullanım

Bahçede, balkonda, evde.. Beyaz meltem çiçeği her ortama uyar. En güzel kullanımı büyük kayalarla dekora edilmiş bahçelerde kayaların arasındaki incecik boşluklara dikilmesidir. Sık sık sulamak kaydıyla son derece güzel bir görünüm verir.

Dayanıklılık

Kış soğuklarına -18C dereceye kadar dayanır. Yaz sıcakları ve uzun süreli güneş zaten sevdiği şeylerdir. Susuzlukta ise sadece yaprakları zarar görür.

Yetiştirilmesi, bakımı

Beyaz meltem çiçeği toprak seçmeyen ve son derece dayanıklı bir bitkidir. Söylenecek pek bir şey yok. Suyu çok sever. Gerçi az sulama zarar vermiyor. Sulamadaki ihmalleriniz sadece yaprakların güzelliğini bozar.

Soğanlarını saksıya dikerken aralarında en az 5cm mesafe olmalı. Çünkü soğanlar hızlıca çoğalır ve daha bir yıl geçmeden fazlaca sıkışırlar.

Besleyici toprakta beyaz meltem çiçeği elbette daha iyi gelişecektir. Bitki besini de verebilirsiniz. Çiçeklenmesinde gübrenin filan etkisi yok. Yukarıda özellikleri kısmında yazdığım gibi bol güneş ve az biraz susuzluk stresi çiçek açtırır. Çok kötü ve dengesi bozuk topraklarda gelişim iyi olmayıp çiçeklenmesi de kötü etkilenir.

Kışın eğer yeri oldukça soğuk soğuk ise sulamayı azaltın ya da tamamen bırakın. İlkbaharda gürce tekrar yapraklanır. Güç toplarlar ve yaz sonunda bol bol çiçek açarlar.

Çoğaltılması

Meltem çiçeği türlerinin soğanları devamlı çoğalıp durur. Tek soğan bir yılda 10 soğan olabiliyor. Bunları istediğiniz zaman ayırabilirsiniz. Özel bir zaman gerek yok. Yalnız çiçeklenme döneminde yapmasanız daha iyi.

Tohumlarından da çoğaltabilirsiniz. Tohumları olgunlaşıp tamamen kuruduklarında hemen toprağa ekin.

Kaynaklar
Zephyranthes candida – wikipedia.org
Zephyranthes – pacificbulbsociety.org

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler:

'Beyaz meltem çiçeği, Zephyranthes candida' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Murat, Bakü dedi ki:

    Merhaba. Bende de bu çiçekten var ve hiç çiçek açmazdı. Bu sayfayı okuduktan sonra güneşli bir yere aldım ve sonuç olarak bu günlerde ilk kez 2 tane çiçek veriyor. Ama şimdi de başka bir sorun var. İngilizcede “scale insect” diye bilinen zararlıyla başı belada. Benim sorum – eğer toprak üst katını 1sm kadar giderip tüm yaprakları toprak hizasına kadar kesersem ve bitkiyi yeni toprakla yeni saksıya aktarırsam, bu zararlıdan tamamen kurtulmam mümkün mü? Zira bu zararlı pek hızlı yayılmıyor ama bir bitkiye iliştiğinde de kolay kolay yakasını bırakmıyor.
    ***
    Öyle belki kurtulabilirsiniz ama bitkiye zararı da büyük olur. En iyisi şöyle yapın: Topraktan sökün. Yaprakları ve kökleri kesmeyin. Gölgeli ve kuru bir yerde bekletin. İyice kuruduklarında kuruyan yaprakları, kökleri tamamen ayıklayın. Soğanları yeni toprağa dikin. Kısa sürede köklenr ve filizlenirler. İlk işleri de çiçeklenmek olur. Hatta bu işlemi her yıl temmuz sonuna doğru yapabilirsiniz. Bu şekilde kesin çiçeklenirler. Ama aslında uzun süreli güneş alan yerde bulunsalar ve toprağı çabuk kuruyan toprak olursa yaz aylarında sürekli çiçek açıyorlar.

  2. Müjdat, Çanakkale dedi ki:

    Bu bitkinin tıbbi olarak kullanıldığını duydum. Bilginiz var mı?
    ***
    Hayır hiç bilmiyorum.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.