Bölgelere göre bitkilerin kışa dayanıklılık ölçüleri

Bulunduğunuz il ve ilçenize ait kış soğuklarına hangi bitkilerin dayanıklı olabileceğine dair ve ilçenizde kışın en fazla kaç derece soğuk olabileceğini tespit etmenize dair çok işinize yarayacak yol göstermeler burada..

Tarımla uğraşanlar ve bahçe meraklıları için ABD’de bölgeden bölgeye değişen kış şartları için mükemmelen hazırlanmış ölçülerle haritalar vardır. Hangi bitkiler ne kadar soğuğa dayanır öğrendikten sonra o bitkileri hangi bölgelerde devamlı açıkta yetiştirebileceğinizi de bu haritalar sayesinde öğrenebiliyorsunuz.
Bitkiler hakkında yabancı sitelerden bilgi ediniyorsanız kışa dayanıklılıkları hakkında bazen sıcaklık derecelerine değil de 7a, 7b gibi “hardiness zone” ifadelerine rastlarsınız.

Bölgenizin kışlarına dayanıklı bitkileri nasıl öğrenirsiniz?

İlinize, hatta ilçenize göre uygun bitkilerin listelerine ulaşmak için Devlet Meteoroloji web sitesinde güzel bir hizmet veriliyor. Aşağıdaki linke tıklayın. Açılan sayfada ilinizi ve ilçenizi seçmeniz istenecek. İlçeniz listede yok ise sizin ilçenize komşu veya ilinizde sizinkine en benzer iklim özellikli ilçeyi seçin.
⇒ Bitki Soğuğa ve Sıcağa Dayanıklılık

Yaşadığınız yerde kış ne kadar sert öğrenin

Devlet Meteoroloji web sitesindeki ⇒ İllerimize Ait Genel İstatistik Verileri sayfasına girin. Açılan sayfa Ankara ile ilgili sayfadır. O sayfada daha aşağıdaki iller listesinden ya da haritadan ilinizi bulup üzerine tıklayın.
Dikkat: “Ortalama En Düşük Sıcaklık” değerlerine değil, “En Düşük Sıcaklık” değerlerine bakacaksınız. Dikkatle okursanız görürsünüz. Bu satırın rakamları mavidir ve en düşük ısı derecelerini belirten rakamların üzerine fare okunu götürdüğünüzde tarih de beliriyor. Genellikle şiddetli soğuklar çok eski tarihlere ait. Bu da iklim değişiminin önemli bir göstergesi.

Aşağıdaki tabloda bitkilerin kış soğuklarına dayanıklılıklarına göre en düşük ısı aralıkları “1”den “12”ye kadar rakamlarla ve “a” ve “b” harfleriyle derecelendirilmiş.

Azami soğuklara göre derecelendirme

Rize için:
9a gibi görünüyor fakat Kaçkar dağlarının korumacı etkisi sayesinde alçak basıncın neredeyse tüm yıl boyunca hâkim olması ve çok yüksek hava nemliliği bir araya geldiğinde kışın bitkilerdeki hissedilen sıcaklık fazlaca olumlu yönde etkilenir ve böylece Rize için rahatlıkla 9b diyebiliriz (mandalina ve portakal gibi bitkilerin Rize’de gayet iyi yetişmeleri de buna bir delildir). Elbette yaylalarda durum çok farklıdır. Oraları hiç hesaba katmıyoruz.

Alanya için:
9b fakat Alanya’da sıfırın altına düşen ısı sadece birkaç saat süreceği için güneye bakan cepheler 10a diye düşünülmeli. Hatta güneye bakan cepheler bir de yüksek binalarla sıklıkla dolu bir yerde ise 10b bile denebilir. Açıklık yerler için ne olursa olsun 9b olarak kabul etmek ve tedbirli olmak gerekir çünkü yüksek basıncın hakim olduğu günlerde bitkilerin hissedeceği sıcaklık kuru rüzgarın da etkisiyle bir iki derece düşük olacaktır. Büyük binaların yoğun bulunduğu şehir merkezinde, kuzeyli rüzgarları hiç almayan büyük apartmanlar arası bahçeler için 10b olacağı kesindir.

Ankara Merkez için:
Son 25 yılın geneline göre 6b, şehir merkezinde kuzeyli rüzgarlardan korunmuş apartmanlar arası bahçelerde 7a ile 7b arasında değişir.

İstanbul için:
Balkanlardan ve Karadeniz üzerinden gelen soğuk hava dalgaları karşısında tamamen korumasız, Akdeniz – Ege üzerinden gelen sıcak hava akımlarına son derece açık bir özelliği var. Çevresindeki denizlerin sürekli nem etkisi ve yükselti azlığı (düşük rakım) kış sertliğini oldukça azaltıyor. Şöyle genelleyebiliriz: Merkezden uzak ve yüksek kesimlerde 8a ile 8b arasında, merkez bölgesinde ise genellikle 9a ile 9b arasında her yıl farklıdır.

Doğal olmayan mikroklima oluşumlarının bitkilere  sağladığı avantaj

Büyük şehirlerde yoğun nüfus ve enerji kullanımının artması ile hiç durmadan sürekli havaya salınan buhar ve ısı şehir içi mikro klimasını değiştiriyor. Bunları da düşünmeliyiz. Isı kaynakları ve her türlü makineler binalardan çevreye ısı yaydığı gibi milyonlarca kişinin mutfaklarında oluşan açığa salınan buharlar, bütangazın ve doğalgazın yanmasından açığa çıkan su buharları şehir içi soğukluğunu özellikle kuytu yerlerde önemli ölçüde kırabiliyor.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Püf Noktaları

Etiketler:


'Bölgelere göre bitkilerin kışa dayanıklılık ölçüleri' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Mustafa - İzmir, Urla dedi ki:

    İzmir’in Urla ilçesinde hangi ağaç türleri yetişir?
    ***
    Şu sayfadan faydalanabilirsiniz: https://www.mgm.gov.tr/tarim/bitki-soguga-ve-sicaga-dayaniklilik.aspx

  2. Berkay, Kahramanmaraş dedi ki:

    Kahramanmaraş’ın yokmu bilim projem için gerekli.
    ***
    Bunu devlet meteoroloji web sitesinin sayfalarından kışın en şiddetli soğuk ne oluyor bilgilerini inceleyerek bu sayfadaki tablo ile kıyaslayıp hesaplayabilirdiniz. Ben hesapladım: Genel olarak 8b, kuzeyli yönlerin rüzgarlarından korunaklı yerlerde 9a’dır. Birçok bitkiler burada kış soğuklarına dayanıklıdır. İncir, zeytin, zakkum burada kışın hiçbir koruma gerektirmez. Bazı tropikal uzun ömürlü bilgiler, palmiye türlerinin bazıları kuzeyli yönlerden rüzgarları almayan cephelerde kışa dayanır. Ama merkez ilçede böyle. Diğer yerlerini bilemem.

  3. Kuzey, Ankara dedi ki:

    Ankara, bence 6b değil 7a ya da 7b.. çünkü onlarca kızılçam ve fıstıkçamı ağacı var. 6b olsa böyle bitkiler hayatta yetişmez. çünkü onlar 8a ve 8b bitkileri. Ben 7b diyorum, Kuzeyli rüzgarlardan korunaklı yerler 8a, çok kuytu ara yerler ise 8b ve 9a.
    ***
    Bu durumda söz konusu ağaçlara göre haklısınız diyebilirim ama meteoroloji verilerine baktığımızda -15C dereceyi geçen orta derece don olaylarının olması kesin. O halde oradaki ağaçlar hakkında verilen kışa dayanıklılık son sınırları (biri -9C, diğeri -12C) yanlış tespit edilmiş, daha fazla soğuğa dayanıklı oldukları anlaşılıyor. Bu da muhtemel. Daha fazla örneklere ihtiyaç var. Bu iki tür bana yetmedi. :) Şu da var: Mesela -9C dereceye rahat dayanan bir tür -12C derece de bir süre dayanır. Kısa sürmek şartıyla -15 dereceye bile dayanabilir. Sonra şunu da bilelim, verilen ölçüler kesin ise esneklik payı bırakılmamıştır yani -12 iken -8C denmiş olabilir. Bir de Ankara havası pek kuru değil. Ankarada -12C dereyece dayanabilen bir bitki havası kuru bir yerde -8 derecede donup ölebilir. Hava nemliliği / kuruluğu ve alçak basınç / yüksek basınç bitkilerin soğuğa dayanıklılıklarını etkiler. Bütün bunların sonucunda Ankara için (kuzeyli rüzgarlara açık bölgeler) 6b diye düşünüp tedbirli olmak lazım.

  4. Ceylan Uşak dedi ki:

    Uşak ilinde (şehir merkezi)yetişebilen dış mekan süs bitkileri nelerdir. Yardımcı olursanız memnun olurum.
    ***
    Şu sayfadan ilinizi yazarak istediğiniz cevabı bulursunuz:
    https://www.mgm.gov.tr/tarim/bitki-soguga-ve-sicaga-dayaniklilik.aspx


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)