Cereus – uzun çöl kaktüsleri

Cereus, gece kraliçesi (Queen of the Night) türleri uzun boylu dev kaktüslerin en hızlı gelişenleridir. Doğru toprak ve doğru ortam sağlarsanız hiçbir sıkıntı olmaz.

Cactaceae (kaktüsgiller) familyasının Cereus cinsinin birkaç türüne gece kraliçesi kaktüsleri denir. Bunlar gece karanlıkta çiçek açıyor. Yaz mevsiminde çiçek açarlar. Kaktüsün yaşına göre yaz boyunca çiçek açma birkaç defa tekrarlanabilir. Gece kraliçesi kaktüslerinin çiçekleri gece karanlığında açıp birkaç saat sonra, şafak vaktine doğru havanın hafifçe aydınlandığı zaman tamamen solmuş olurlar. Bizim eski çiçekçilerin kitaplarında adı sütunlu kaktüstür. Cereus latincede fener anlamına gelir. Telaffuzunu ingilizler ‘keriız’ şeklinde söylüyor. Biz de kendi aksanımıza uydurup keriz kaktüsleri diyebiliriz.

Cereus meyveli halde

Cereus meyveli halde

Üst resimdeki gibi yetiştirmeyi başarabilirseniz muhteşem dekoratif bir bitkidir. Gece kraliçesi keriz kaktüsü türlerinden sadece bir tanesini (bende olan yani iyi tanıdığım türünü) burada konu ediyorum:

Cereus hildmannianus subsp. Uruguayanus

Yukarıdaki isim çok net bir isim değil aslında. Çünkü birkaç tür daima birbiriyle karıştırılır. Başlıca özellikleri şunlar: Yukarı doğru uzayan, iri yapılı, 12 metreye kadar yükselebilen, karalahana rengi gibi biraz metalik yeşil renkte, bazen mavimsi, açık kurşuni yeşil (aynı bitki zamanla farklı renklerde olabiliyor), her bir gövdenin kenar köşelerinin sayısı az, dikenleri kalın, genel görünüm olarak muntazam yapılı dev bir kaktüs. Çiçeği beyaz, krem rengi, çok hafif sarımsı, pembemsi, yeşilimsi tonlarında, en dış taç yaprakları kızılımsı, bazılarında değil..

Cereus kaktüs çiçeği

Cereus kaktüs çiçeği

Anavatanı Güney Amerika kıtasının orta kesimlerinde kurak bölgelerdir. Hafifçe hoş kokulu çiçekleri yemek tabağı kadar geniş oluyor. Elma kadar büyük kırmızı kabuklu meyveleri yenir. Meyveler olgunlaşırken hava ne kadar sıcak olursa meyveler o kadar lezzetli olurmuş. Tadı karpuz tadına benzetiliyor. Kimileri kiviye benzetiyor.

Kış soğuklarına -7C dereceye kadar dayanır.

Cereus childsii ile görünümde hemen hemen aynıdır. En belirgin fark çiçek rengidir. Cereus childsii’nin çiçeklerinde pembe renkler hakimdir. Ayrıca gündüz çiçek açar.

Yetiştirilmesi, bakımı

Yaz boyu günde en az 4 saat kesintisiz direkt güneş ya da daha iyisi (yine yaz aylarında) biraz filtrelenmiş olarak daha uzun süreli güneşte çok daha gösterişli gelişir. Güneş yetersizliğinde ince ve deforme yapılı gelişir.

Toprak – kök hastalıklarına karşı son derece dirençlidir. Çocukluğumdan beri her türlü bahçe toprağında yetiştirmişimdir. Parçalara bölmüşümdür. Hiçbir parçası çürümemiştir ve köklenerek gelişim göstermiştir. Yani kökleri hassas değil ve bu açıdan hiçbir toprakta sorun yok. Fakat:

Besleyici ve havadar toprak istiyor yoksa iyi gelişmez.

Cereus kaktüsleri iyi toprakta hızlı büyür ve uzun gövdeleri geniş, kalın olur. Yanlış toprakta ise biraz cılız kalır ve hiçbir dallanıp budaklanma göstermez. Kıraç arazilere tam uyum sağlasa da iyi gelişmez. Şu örnekteki gibi bir karışım yapmanızı tavsiye ederim:

3 ölçü humuslu doğal toprak + 2 ölçü iyi kalite hazır poşet toprak + 2 ölçü dişli kum + 2 ölçü ponza taşı + 3 ölçü solucan gübresi veya kestane gübresi

Bahçeye dikecekseniz 40cm eninde ve derinliğinde çukur kazıp toprağı boşaltın ve yukarıdaki gibi karışım toprakla doldurup Cereus kaktüsünüzü dikin.

Çöl kaktüslerine hayvan gübrelerinin hiç iyi gelmediğini, zarar verdiklerini gördüm. Solucan gübresi (ama eğer gerçekten iddialı güvenilir marka ise) tavsiye ederim. Yoksa kestane gübresi verilmeli. Ayrıca gübre yerine kaktüslere özel olarak hazırlanmış bitki besini kullanılabilir. Bu tip kaktüslere çok faydalıdır.

Toprağı doğru hazırlanmış ise ve yaz boyunca susuz bırakmazsanız ne kadar hızlı büyüdüğüne şaşıracaksınız. Saksıda yetiştirecekseniz hızlı büyüyüp kolayca devrilebileceğini düşünerek ağır toprak saksıya dikmelisiniz. Hatta saksının dibine ağır taşlar yerleştirin.

Sulamalara hiç hassas değildir

Cereus kaktüslerinin üstün özelliklerinden biri de köklerinin her şarta son derece dayanıklı olmasıdır. Yaz boyu gerekmediği halde fazla fazla sulasanız bir şey olmaz ama o kadar sulamayın. Kış boyunca sürekli göl gibi su birikintisinde kalsa yine bir şey olmaz. Çünkü kendisini sıkı bir uykuya çekmiştir.

Sulama şöyle yapılmalı: Kışın hiç sulamasanız da olur. İlkbaharda toprak her adamakıllı kurudukça sulayın. Serin günler geçip gece ısısı artık 14C dereceye düşmediği günlerden başlayarak toprak hafifçe kurudukça sulayın ve yaz boyunca böyle devam edin. Sonbaharda sulamayı yavaş yavaş azaltın. Kışın hiç sulamayın. Bahçeye dikili olanların kış yağmurlarıyla sulanmasında herhangi bir sakınca yok.

Çoğaltılması

İlkbahar ortasında uzun bir gövdeyi isterseniz 15 – 20 cm parçalara ayırın (parçalar en az 10cm olmalı). İsterseniz varsa yan yavruları ayırın. Sonra kesik yerlerin iyice kuruyup iyileşmesi için 10-15 gün açıkta bekletin. Sonra dikin (özel bir köklendirme toprağı istemez). Her parçası zamanla köklenip büyür. En hızlı büyüyen kısım toprakta kalan yaşlı köklü kısımdır. Yeni çıkartacağı filizler büyük bir hızla büyürler. Keserek köklendirdiğiniz parçalar ilk yıl yavaş büyür.

Meyvelerinden aldığınız tohumlarla da çoğaltabilirsiniz. Tohumların çimlenmesi için en az bir ay soğuk toprakta kalması gerekiyor. Onun için tohumları ya sonbaharda ya da kış sonunda fazla geç kalmadan ekmelisiniz.


'Cereus – uzun çöl kaktüsleri' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Meryem, Ankara dedi ki:

    Bu kaktüsten bende 2006 yılından beri var. Kışın içeri alıyorum mutfak camının önüne, yazın ise güney cephedeki balkonumda duruyor. İlkbaharda tomurcuklanıp sonbahara kadar sürekli çiçek açar. Sizin resminizdeki ile aynı, açık pembe renkli. Yanlardan yavru verdiğinde hemen koparıyorum kuvvetini ana gövdeye versin ve de çiçek açsın diye. Yavru olursa çiçek vermez diye duymuştum o yüzden sadece ana gövdeyi büyütüyorum. Yanlış bir bilgi mi acaba? Birde saksı değişimi nasıl yapılır? Çatal batırarak tutabilirsin dediler ama ben kıyamadım yıllardır aynı saksıda duruyor. Büyük olanın boyu 1 karış pek uzamıyor. Toprağını ve saksısını hiç değiştirmediğimden mi acaba? Ayrıca benimkiler gündüz de çiçek açıyor. Yaz boyu 20den fazla çiçeği oluyor.
    ***
    Sizin anlattığınız tamamıyla başka bir bitki. Keriz kaktüsleri kolay kolay yanlardan yavru vermez. Boyunun uzaması çok hızlıdır. Çok sayıda çiçek açması 20cm kadar boyla asla mümkün değil. Çiçekleri yemek tabağı kadar büyük olur. Gece yarısı açar sabah olmadan solar. Kısaca sizinki bambaşka bir tür, bununla alakası yok. Şimdi toprak ve saksı değiştirebilirsiniz. 20cm şeyi abartmayın. Ben iki metre kaktüsü elimle tuttum toprağını değiştirdim. Yavruları koparıp durmayın bunun çiçek açmasına bir etkisi yok.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)