Defne ağacı Laurus nobilis

Bildiğimiz defne ağacı Lauraceae (Defnegiller) familyasının Laurus nobilis (Akdeniz Defnesi) türüdür. Ana vatanı Akdeniz civarlarıdır. Ayrıca Kanarya Adaları’nın havası yüksek nemli ve sık yağışlı yerlerinde ormanları vardır.

Özellikleri

Büyük çalı, bazen küçük ağaç yapısında bir bitkidir. Ağaçlarının dişisi ayrı erkeği ayrıdır (Dioecious).  Kışın yapraklarını dökmez. Yapraklarının kokusu bütün dünyada sevilir.

Akdeniz ikliminde defne maki bitkilerindenmiş gibi çalı formunda geliştiği halde sulak yerlerde 6 metreyi geçen bir ağaç şeklini alır.

Eski Yunan mitolojisinde Defne

Çok uzun bir hikayedir ve farklı kaynaklarda farklı anlatılır. Çok kısa bir özet olarak hikaye şöyle: Bir tanrı (Apollon) ile bir su perisi (Defne) arasındaki aşkta Defne hep Apollon’dan uzak kalmaya gayret eder. Çünkü bazı sebeplerden dolayı buna mecburdur. Buna üzülen ve sinirlenen Apollon sonunda Defne’yi bir ağaç haline getirerek cezalandırır. Ve Defne’ye “Senin dallarını başarılı askerlerimin başlarına taç edeceğim” diye söz verir. Bu mitolojik hikayenin etkisiyle defne dalları zaferin ve başarının sembolü olmuştur.

Kış soğuklarına dayanıklılığı

Deniz etkisinde, kışın hafif don olayları görülen iklime sahip yerler defne yetiştirmeye uygundur. Çünkü en fazla -12C derece soğuğa kısmi zararlarla dayanır.

Kullanım

Hem şifalı bitkilerdendir, hem kozmetik alanında önemlidir. Hem de yemeklik olarak yemeklere hoş koku vermesi ya da hoş olmayan kokuları gidermesi için yaprakları kullanılır. Yemeklere katması açısından en güvenli türü bu bildiğimiz Akdeniz defnesidir.

Defne yaprakları ihracatında ve kalitesinde dünya birincisiyiz. En kaliteli defne yaprakları Mersin’de ve çevresinde oluşuyor. Nitekim Türkiye’nin önemli endüstri bitkilerindendir. Daha yağışlı iklimlerde daha hızlı büyür.

Defne ağacı yetiştirme ve bakımı

En güzel görünümü ve en iyi yaprak kokusu oluşması için gün boyu direkt güneş istese de yarı gölge ve gölge yerlerde bile yetiştirilebilir. Sorun çıkmaz.

Nötr civarı toprakları seviyor (pH 6.6 – 7.5 arası). Besleyici ve süzek topraklarda daha gür gelişir. Saksıda yetiştirecekseniz doğal arazi, tarla, bahçe topraklarını torf toprak ile eşit ölçülerde karışım yapın. İri taneli dere kumu da katarak süzekliğini arttırın. Büyük saksı kullanın.

İlkbahar ve yaz boyunca toprak biraz kurudukça sulamalısınız. Kışın daha seyrek. Aslında yeni gelişimlerde bulunduğu zamanlar sulamaya ciddi önem vermek gerekir. Ama diğer zamanlarda biraz ihmal etmenizin sakıncası yok.

Çoğaltma, Defne fidanı üretimi

Defnenin en kolay üretim yöntemi tohum iledir. Tohumu bolca kumlu toprağın üst yüzeyine koyun. Gömmeyin. Çünkü toprak içinde çimlenmeye başlasa bile çürüme ihtimal çok yüksektir. Tohum sadece yarı yarıya gömülü olacak. Çok havadar, esintili yerde olmalıdır. Bir defa köklenip yapraklandı mı artık kolay kolay ölmez.

İstanbul’da nerede dişi bir defne ağacı varsa çevresinde mutlaka tohumdan yetişmiş küçük fidanları vardır. Bunları köklerine zarar vermeden söküp alabilirsiniz.

Çelikle çoğaltma çok zor. Yan dallardan, o yan dalların ana dal ile birleştiği yerdeki ana dalın bir parçası ile alın (topuklu çelik). Sonbaharda başlamalısınız. Köklendirme toprağı kullanın. Defne topuklu çeliklerinin kök salması birkaç ayı, hatta bit yılı alır.

Kökten ayırma ile: Dip sürgünlerinden mutlaka köklü olanlardan seçin. Bunun için dibinde sürgün dalları olan bir defnenin dibini biraz kazıp kontrol edin. Köklü bir dip sürgünü kesip alın. Bu işi mutlaka sonbahar sonunda ve kış aylarında yapmalısınız. İlk yıl sadece yaz sonunda az bir gelişme gösterir. Sonraki yıl ilkbaharda gelişime devam eder.

Basit daldırma yöntemiyle: İlkbaharda toprağa yakın uzun bir defne dalını eğip dalın orta kısmını 10cm kadar toprağa gömün. Ayrıntılı bilgi için » Daldırma yazıma bakın (basit daldırma yöntemine). 9-10 ay sonra kış sonunda kazıp köklü kısmı köklerine hasar vermeden sökün. Sonra dalı ana defneden kesin ve istediğiniz yere dikin.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Ağaçlar

Etiketler: | |

'Defne ağacı Laurus nobilis' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Zühal Turhanoğulları dedi ki:

    Apartmanın bahçesinde yaklaşık 5 yaşında yan yana iki defne ağacımız var. Birkaç gündür bir tanesi hızla kurumaya başladı. Yeşil yapraklar bile gevrek ve kırılgan. tohumlar da buruşuyor. Kurtarmak için ne yapabiliriz?
    ***
    Anlattıklarınıza göre köklerde hastalıklanma olmuş ve tamamıyla ölmüş demektir. Eğer tüm kökler etkilenmediyse dip kısmı canlıdır. Fidanı dipten kesin. Susuz bırakmayın. Eğer ölmediyse yakında filizlenir.

  2. Harun Levi dedi ki:

    Site ortak alanında güneş ışığını epey az gören ama aydınlık, drenajı biraz zayıf, genelde nemli bir toprağa defne dikmek istiyorum. İzin verilen altı otopark olduğu için aşırı köklenmeyen ve boyu çok çok uzamayan ağaçlar. Defne bunun için uygun mudur acaba?
    ***
    Doğru anladıysam alt taraf otopark. Dolayısıyla kökler derinlere gidemeyecek çünkü az toprak var. Bu durumda defne değil, mini çalı tipi süs bitkilerini tercih etmeniz daha iyi olur. Defneler yıldan yıla köklerini fazlaca güçlendirir. Betona işleyebilme, beton içerisinde ilerleyebilme ve betonları parçalamaya uygun güçtedirler (bunda başarılı olmalarında betonun niteliğinin de önemi var). Akdeniz iklimi maki alanlarının çalı tipi bitkilerinin kökleri epeyce güçlü ve derine gitme özelliklidir. Defne uygun olmaz.

  3. Başak dedi ki:

    Beş yıldır baktığım defne ağacımın yapraklarında sararma ve delinmeler mevcut. Taze gelen yapraklarda da siyah siyah yanıklar var. Defnemi sağlığına nasıl kavuşturabilirim? Herhangi bir zararlı mı buna sebep olmuştur? Nasıl müdahale etmeliyim? Defnemin yanında biberiye, nane, reyhan, çilek, biber, domates gibi bitkilerim de var. Onlar da zarar görür mü?
    ***
    Gönderdiğiniz fotoğraflarda gördüğüm kadarıyla saksıda yetiştiriyorsunuz. Yapraklardaki bozulmaları da iyice görebildim. Tipik tuz sorunu gibi görünüyor. Sebep evinizden biri sümüklüböcekler için tuz dökmüş olabilir. Bir de topraktaki gübreler ve sonradan katılan bitki besinleri, ister doğal-organik ister suni fark etmez, tümü zamanla toprakta çeşitli tuzlanmalar yaparlar ve tuzlaşma günden güne artış gösterir. Çözüm birkaç ayda bir toprak yıkaması sulaması yapmak. Şöyle: Saksıda ne kadar toprak varsa onun hacminin üç katı miktarı su ile sulayacaksınız. Böylece topraktaki tuzlar su ile çözülecek ve saksı altı deliklerinden çıkıp gidecek. Daha sonra yine bitki besini vermeye devam etmek gereklidir. Her zaman şart değil ama her sonbahar toprak yıkaması sulaması yapmanız şart.

  4. Ezgi, İzmir dedi ki:

    Bahçemizde en az 6 yıllık iki yetişkin defne ağacı var. Her gün su vermemize rağmen yaprakları alttan kuruyarak dökülüyor. Yeşil yaprakların bazılarında delik var ve yenmiş görünüyor. Bu ağaçları nasıl kurtarabiliriz?
    ***
    Bir yıllık defne fidanları dahi şiddetli sıcak Akdeniz ikliminde hiç yağmur yağmayan kurak yaz boyunca susuz hayatta kalırken siz henüz yaz sıcakları bile bastırmadan altı yıllık yetişkin ağaçları her gün suluyorsunuz. Muhtemelen bunun zararı oluyordur. Alttan kuruyarak demekle alttaki eski yaprakları kastediyorsanız ilkbahar ortasından yaz başına kadar en eski yaprakların dökülmesi olağan bir şeydir. Yapraklardaki delinmeler böceklerin yemesiyle mi oluyor, yoksa yanındaki dikenli sarmaşıklar yüzünden mi oluyor bunu iyice anlayın. Sonra, böceklerin yemesi kesin ise ve zarar vericilikleri çok fazla ise bir zirai ilaç dükkanına gidip problemi tarif edin. Gereken türde bir ilaç vereceklerdir.

  5. Sevda, Kıbrıs dedi ki:

    Bahçemize defne ağacı dikmek istiyoruz. Binadan ne kadar mesafe uzaklıkta dikilmesi sağlıklı olur?
    ***
    İki metreden daha yakın olmamalı.

  6. Bilal, İstanbul dedi ki:

    Bahçede boyu çok büyümüş defne ağaçları var. Aynı kökten iki gövde olarak büyümüş olanı ve diğerlerini budatmak istiyoruz. İkilinin bir gövdesini en alttan kesersek daha iyi mi olur? Devrilme tehlikesi var diyorlar. Kökleri çok derinde değil diyorlar. Sadece üstlerinden mi budamalı?
    ***
    Devrilen defne ağacı vakası hiç duymadım. Ama belli olmaz. Hiç devrilmez sanılan ağaçların bile kuvvetli fırtınalarda devrildiğini sık sık işitiyoruz. Devrilmede faktör ağacın bulunduğu yerin rüzgarlara açıklığından daha ziyade toprağın gevşekliğidir. Ağaç şekli almış defneleri budamaya gelince dalları aralarından rüzgarın geçebileceği şekilde seyreltmek fırtınaların devirme riskini bir hayli azaltır. Dipten uzamış iki gövdeden birini yok etseniz bile kalanında yine seyrekleştirme budaması yapmanız iyi olur.

  7. Yaşar, Antalya dedi ki:

    Bahçemizde defne fidanları var. Nerelere satabiliriz?
    ***
    Bunu ben bilemem. En iyisi çevrenizdeki en yakın fidanlıklara, seralara gidip onlara sorun.

  8. Ahmet, Antalya dedi ki:

    Defne fidanı ekmek istiyorum. Ticari amaçlı kesilecek seviyeye kaç yılda ulaşır? Mesala 3-4 yıl sonra bir ağaçtan ortalama ne kadar kesim yapılabilir? Suyunu bakımını düzenli yaptığımızı varsayarsak..
    ***
    Ticari yönünü hiç bilmem. Eğer kökleri çok sağlıklı ve güçlü fidanlar alır dikerseniz toprak da uygun ise en geç 4 yılda bir hayli gelişmiş olurlar. Mesela güçlü bir fidan şimdi 50cm ise üç yıl sonra enine boyuna 1,5m gelişim göstermiş olması gerekiyor. Ama dediğim gibi fidanın kök durumu ilk aşamada kesinlikle çok önemli. Topraktan sökülmüş çıplak köklü satılan defne fidanlarının toparlanıp kendine gelmesi iki yılı alır ve esas güçlü gelişimi ondan sonra başlar. Tüplü fidan almalı ve kök sağlığından da emin olmalısınız.

  9. Savaş, Datça dedi ki:

    İki tane defne fidanım 3 yaşını geçti. Neredeyse 2m boyundalar. Yaprakları çok güzel ama şimdiye kadar hiç çiçeklenmedi ve tohum vermediler. Sulama, gübreleme ve güneşlenmesinde sorun yok. Neden çiçeklenmez?
    ***
    Birkaç yıl daha olgunlaşmaları gerekiyor. Zaten çiçek açsalar bile tohum vermeleri mümkün olmayabilir. Çünkü dişisi ve erkeği ayrıdır. Sadece dişi olanları eğer yakınlarında erkek bir defne ağacı varsa ve onun polenleri kendi çiçeklerine ulaşabilirse tohum verir.

  10. Selçuk, Biga dedi ki:

    Araziden söktüğüm çıplak köklü defne fidanlarının yapraklarını dikmeden azaltmalı mıyım yoksa müdahale etmeden ekmeli miyim?
    ***
    Fidanın ne kadar dalları olduğuna göre ve sökülme esnasında köklerinin ne derecede zarar görmüş olduğuna göre durum değişir. Bunları bilmediğim için şöyle yapın böyle yapın diyemem.

  11. Nebiye, İstanbul dedi ki:

    Ben üç/dört yıl önce bir defne ağacının dibindeki sürgünlerden almış ve balkonumdaki saksıya dikmiştim. Çok güzel tutundu ve yaprakları çok güzel. Fakat sadece bir dal olarak büyüyor. Hep böyle tek bir dal olarak mı uzayacak yoksa yıllar içinde -inşaallah yaşarsa- kalınlaşıp, yan dallar verip ağaç gorünümüne kavuşur mu? Değilse ne yapmam gerekir?
    ***
    Küçük bir fidanken bile yanlardan ve dipten can sıkıcı şekilde bol bol dallanma yapar. Siz ağaç dibinden sürgün almışsınız. O dalın kendi güçlü köklerini geliştirmesi çok yavaş olur. İki üç yıl, bazen 4-5 yıl sürer. Bu yüzden arsızca dallanması gecikmiş. Muhtemelen şimdi bugünlerde veya gelecek yıl bugünlerde her yerinden filizlenecektir.

  12. Fatma, İzmir dedi ki:

    Yaklaşık 2 yaşında defne ağacım var ama çok yavaş büyüyor. Hızlı büyümesi için alt yapraklarını koparsam bu işe yarar mı?
    ***
    Hayır tam tersine zararı olur. 2 yaş hiç bir şey değil. 3. veya 4. yıldan sora daha güçlü olur. Sık sık sulayın.

  13. Didem, Bodrum dedi ki:

    Bahçemizde en az 50 yıllık bir defne ağacı var. sağlıklı bir ağaç. Yukarıdaki yorumunuzdan fazla sulanmaması gerektiğini öğrendim ama iki günde bir suladığımız ağacı birden sulamamaya başlamak doğru olu mu? Defne ağacının bulunduğu taraçaya taş döseyeceğiz. Defne için ne kadar cm çapında bir göbek bırakmalıyız? Bu göbeğe yani defne ağacının altına yine az sulama isteyecek hangi bitkileri ekebiliriz?
    ***
    50 yıllık ise yaz boyunca bir damla bile su istemez. Yeni dikilen fidanlar ilk üç yılında sulanmak ister. Veya çabucak büyüsünler diye 5-6 yıl devam edersiniz. Taş döşeyecekseniz, taşların aralarında beton olmayacaksa mesafenin önemi yok. Ama taşın yanısıra beton da yapacaksanız ağacın dibinden her yöne en az 1 metre mesafe alan toprak yüzey olarak kalmalıdır. Dibine her türlü sukulent bitkiler olabilir. Devleşecek ağaçlaşacak şeyler dikmeyin.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.