Erika çiçeği (funda) Erica carnea

Ericaceae (Fundagiller) familyasından Erica carnea türü kullanım amacına göre süs bitkisi ise erika çiçeği, şifalı bitki ise funda ismini alır. Ana vatanı Avrupa kıtasının genellikle yüksek rakım bölgeleridir. Dolayısıyla şiddetli sıcağı ve havasızlığı tolere edemez.

Özellikleri

Erika çiçeği dediğimiz Erica carnea türü mini çalı, yaz kış yeşil yapraklı, uzun ömürlü bitkilerdir. Doğal yaşam alanları dağlık yüksek rakım kozalaklı ormanları ve taşlık yamaçlardır. Eski bilimsel adı Erica herbacea idi.

Bu mini çalıların boyları genellikle 30cm’yi bulmaz. Yapraklar incecik dallarda sıkça dizilmiş küçük, iğnemsi yapraklardır. Kış ortası ile ilkbahar başı arası dönemde funda dalları çiçeklerle kaplanır. Doğada yaşam alanlarında karların arasında bile çiçek açarlar (1). Gerçi yazın çiçek açan çeşitleri daha doğrusu hibrit kültivarları da var.

Erika çiçeği (funda) yakından görünüm. Fotoğraflar: NC State University

Çeşitleri arasındaki farklar çiçek rengi farkları ve yaprak rengi farkları gibi değişir. Çiçek rengi pembenin çeşitli tonları ve kırmızı-beyaz, yaprak rengi farkları ise düz yeşil, kızılımsı, sarımsı, mavimsi ve gümüş rengi gibi çeşitliliklerdedir. Yaprak renginin doğru olması için güneş ışınlarını günde birkaç saat direkt alması şarttır.

Erica carnea, erika çiçeği dallarını yere paralel uzatır. Toprağa değen dallar toprağa kök salar. Ve ana bitki ile ilişiği kopsa bile yeni bir funda çalısı olarak hayatına devam ederler.

Kış soğuklarına -30C dereceye kadar dayanır (2). Yazları fazla sıcak geçen düşük rakım bölgelere uygun değildir.

Kış çiçeklisi bir süs bitkisi olarak kullanımı yaygındır.

Karlar içinde funda erika çiçeği görünümü

Yetiştirme, bakım

Maalesef erika çiçeğini çiçekçiler bu bitki evde olur diye yalanlarla satıyor. Ama evde yaşaması mümkün değil. Yaz kış açık havada durması şart. Hem günde birkaç saat direkt güneş hem de 7/24 kesintisiz hava akımları ister. Ayrıca her iklime uygun değildir. Yazın şiddetli sıcak olan yerlerde, bir de saksıda olunca kurur gider (özellikle deniz etkisindeki yerlerde). Saksıda yetiştirecekseniz ve bölgenizde uzun süreli yaz sıcakları oluyorsa yaz boyunca kuzey cephe az güneşli veya direkt güneş almayan, serin ve rüzgarlı bir yerde sonbahar serinleri başlayana kadar korumanız gerekir. Karasal iklim bölgelerinde genelde problem olmaz.

Toprak, sulama, gübreleme

Erika çiçeği (saksıda ise) sık sık su ister. Toprağı kupkuru kalmamalıdır. Bahçeye dikili olanları ise ilk yılı atlattıktan sonra susuzluğa dayanıklı olurlar. Hatta toprağının yapısına göre bir daha hiç sulama gerekmez.

Toprak isteği Fundagiller’de genellikle asitli olmalıdır. Fakat Erica carnea nötr ve hafif alkali topraklarda da sorunsuz yetişir. Yine de toprağın pH dengesinin asitli yönde olmasında yarar var. Zaten kültivarları has tür kadar uyumlu değildir.

Saksıda yetiştirmek için sıcağı köklere pek iletmeyen ama çok iyi süzek bir toprak karışımı yapmalısınız. Yani bulunduğunuz yerde yaz mevsimi sıcak geçiyorsa ve saksıda yetiştiriyorsanız şöyle bir karışım yapın:

1 ölçü doğal humuslu arazi toprağı (kara toprak) + 2 ölçü torf toprak + 1 ölçü temiz dere kumu + 1 ölçü ponza taşı.

Gübre ister mi?

Hayır istemez. Fakir toprakların bitkisidir. İhtiyacı yok. Ama iyi bir çiçek verimi için çok az miktar gübre iyi işe yarar. Rhododendron ve ortancalar içindir diye etiketli özel gübreden verin. Paketteki tarifin üçte bir dozajını uygulayın. Bundan bulamazsanız diğer gübrelerden vermeyin. Salon bitkileri için olan bitki besininin genel kullanım çeşidinden ilkbahar-sonbahar arasında ayda bir defa vermek yeter. Bunu ise tavsiye dozajın yarısını uygulayın. Özellikle tavsiye ettiğim bu iki gübre ve bitki besini fundaların istediği gibi toprağın asitli kalmasını da sağlar.

Erica carnea budama

İlkbahar başında, çiçekleri geçer geçmez her yerinden kırkın. Yani uçlardan biraz kısaltarak budayın. Yazın çiçek açan erika çiçeği çeşitlerinde budama daha ciddi önem taşır. Ya sonbaharda ya da ilkbahar başında, geçen yaz çiçek açmış kısımların alt taraflarından keserek budayın. Yuvarlakça bir şekil kazandırın. (3)

Fide üretimi

Gösterişli çiçek açan ya da özel bir yaprak rengi olan fundalar çeşitli karışık melez özellik taşır. Tohumla üretimde o özelliği taşımayan çeşitler gelişir. Bundan dolayı basit daldırma yöntemi ve benzer yöntemlerle üretilirler. Yani en alt yan dallarını toprağa sıkıca temas ettin. Hemen köklenirler. Ama ayırmada acele etmeyin. Köklenmiş dalları ya sonbaharda ya da ilkbaharın en başında anadan kesip alın ve istediğiniz yerlere dikin.

Tohumla üretimde tohumları kızgın tavada 5-10 saniye kavurur gibi çevirin. Zira yangınlardan sonra tohumlarının daha fazla çimlendiğini görmüşler ve bu gibi usuller geliştirmişler (4). Bence yanlış ama isteyen deneyebilir. Tohumların bir kısmını kavurun. Bir kısmını kavurmayın. Sonra deneyin bu tavsiye doğru mu yanlış mı veya gerekli mi gereksiz mi.

Erika çiçeği (Erica carnea) tohumlarını ilkbaharın ilk günlerinde toprağa yarım santimden bile az, belli belirsiz gömün ve fısfıs aletiyle sulayın. İlkin direkt güneş almasalar iyi olur. Tohumlar çimlendikten sonra yavaş yavaş güneşe alıştırın. Fideler ortalama 8cm olunca esas yerlerine dikin.

Problemleri

Doğru şartlarda hiçbir sorunu olmayan, dayanıklı bir bitkidir. Havasız yerlerde külleme, pas, yaprak solgunluğu vb mantar hastalıkları ve ayrıca su tutucu özellikteki topraklarda kök çürümesi kaçınılmazdır.

Kaynaklar

  1. Erica carnea – Wikipedia
  2. Alpine Heather, Scotch Heath, Winter Heath – Dave’s Garden
  3. How to Grow and Care for Heaths and Heathers – Gardenia
  4. Propagating Heather Plants – Gardening know how

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler: |

'Erika çiçeği (funda) Erica carnea' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Naile Ş. -Ankara dedi ki:

    Evimde kasım ayımda aldığım bir ericam var. Cam balkonumda soğukta tuttum ama alt yaprakları kurudu sanırım. Yeşil çıkmadı. Pembe çiçekleri hala canlı. Üzerinde üst çeliklerden çoğaltma yapabilir miyim?
    ***
    Balkonunuz soğuk idiyse doğru, öyle olması gerekir. Anlaşılan yanlış toprak kullanmışlar. Her yolu deneyin. Söküp köklerini yıkayıp yeni toprağa dikin. Dallarından köklendirmeye çalışın. Ama toprak olarak ya benim yukarıda tavsiye ettiğimin aynısını yapın ya da boş arsalardan bulacağınız arazi toprağından kullanın. Normal çiçek toprağı (torf) kullanırsanız onda da çürüyebilir.

  2. Naile Ş. -Ankara dedi ki:

    Çam ağaçlarıyla dolu bir sitede yaşıyorum. Bozulan erikcamı onların toprağı ile yenileyebilir miyim?
    ***
    Evet doğal yaşam alanları çam ormanları zemini olduğuna göre o toprak hazır poşet torf topraktan daha uygundur.

  3. Naile, Ankara dedi ki:

    Bu siteye ara sıra giriyordum ama detaylı olarak bakmıyordum. Cevapları okumaya başladığımda ne kadar faydalı bilgiler verdiğinizi farkettim. Bu bilgilere hiç bu kadar ulaşamamıştım. Gerçekten çok teşekkür ederim. Aradığım her şeyi bulabiliyorum.

  4. İklim dedi ki:

    Turuncu ve mor renkli erica çiçeklerim uzadıkça yeşil rengi almaya başladı. Turuncu ve mor kalmalarını istiyorum. Ne yapmak gerekir?
    ***
    Renkliler çiçek, yeşiller yapraktır. Yapılacak bir şey yok. Gelecek yılın baharını bekleyeceksiniz. Eğer sizinkiler yeni hibritlerden değilse sadece ilkbaharda çiçekli (yani istediğiniz şekilde renkli) oluyorlar.

  5. İsimsiz dedi ki:

    Erica beyaz çiçeğinin rengini hangi uygulama ile değiştirebilirim? Mümkün mü?
    ***
    Hayır. Değişmez.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.