Ficus lyrata

Moraceae (Dutgiller) familyasının Ficus lyrata türü genellikle keman yapraklı kauçuk diye tanınır. Ana vatanı Afrika’nın batısında tropikal ormanlık bölgelerin düşük rakım kesimleridir.

Geniş, yemyeşil, parlak, keman şeklinde yaprakları dallarda sık ve yoğun görünümlüdür. Salon-ofis süs bitkisi olarak Ficus türlerinin en görkemlisidir.

Bakımını gerektiği gibi yaptığınız takdirde bir yaprağın genişliği 30 santimi, uzunluğu 45 santimi bulur. Tropikal ve subtropikal iklime sahip yerlerde çok sevilen bir süs ağacıdır. Salonlarda ve ofislerde de kauçuk gibi yetişir.

Ficus lyrata doğal yaşam alanlarında hayatına epifit olarak ağaçlar üstünde başlar. Tohumlarının çimlenmesi toprakta pek mümkün olmuyor. Ancak ağaç kabukları arasında mümkün oluyor. Ağaçların üstünde bir süre büyüyen fidanlar biraz güçlenince toprağa güçlü kökler gönderir. Kökler toprağa ulaşınca büyümesi hızlanır.

Bakımı

Evde bakımını ya da bahçeye dikmeyi aynen ⇒ kauçuk gibi yapın. Kış soğuklarına dayanıklılığı da aynıdır. Bir farkı, derin saksı kullansanız daha iyi olur.

Keman yapraklı kauçuğu yaz boyunca dışarıda açık havada güneşli bir yerde tutar ve sık sık bolca su ile sularsanız son derece süratli gelişim gösterir. Ayda bir defa genel amaçlı bitki besini vermelisiniz. Yazın dışarıda tutma şartları gece ısısının en düşük 15C derece olduğu günlerle sınırlı kalmalıdır. Mesela İstanbul’da haziran ortasına doğru dışarı çıkarın ve en geç eylül sonunda tekrar içeriye alın.

 

Çoğaltma

Ficus lyrata çelikle üretim çeşitli yolları var (⇒ Ficus üretim sayfasına bakabilirsiniz) ama en kolay ve garantili yolu aşağıda anlattığım gibidir. Köklendirme toprağı‘nda hata yoksa ve dal seçimi yanlış değilse başarı oranı %99 gibi garantidir.

Birkaç yapraklı ve tepe gelişim ucu olan veya olmayan çelikler

Yani mesela 50cm bir dalı 25cm olacak şekilde ikiye bölerseniz biri uçlu, biri uçsuz iki çelik elde edersiniz ve ikisi de köklendirmek için uygundur. Bitkinin sağlığı çok iyi ise dal parçaları daha kısa olsun. Böylece uzun bir daldan daha fazla sayıda çelikler elde edersiniz.

Uç gelişim yeri olan çelik (tepe kısım) en az üç yapraklı olmalıdır. En alttaki yaprağı kesip atın. Diğer ikisini makasla keserek küçültün. Kocaman bir el kadar bir yaprağı makasla güzelce keserek çocuk eli gibi bir şekilde küçültün.

Uç gelişim yeri olmayan yapraklı parçalara da aynı şeyleri yapın.

Bir dalın 25cm’den daha uzun olmamasında yarar var. En fazla 30cm olabilir. İdeal ölçüler bunlar.

Önce Ficus lyrata çeliklerini 5 gün suda bekletin. Bunda maksat dalın dış derisinin su içinde kalınca su ile alışveriş yapma yeteneği kazanmasıdır. Su içinde kalan kısım daha sonra toprak altında kalacak ve önceden suda beklemiş olmasının sayesinde toprağın ıslaklığından kolayca etkilenecek.

Sonra çelikleri köklendirme toprağına dikin ve güzelce sulayın. Dalların üçte biri ya da yarısı toprak altında kalacak şekilde dikin. Bir dal üç-dört boğumlu olduğu halde çok kısa ise sadece dalın en üst kısmı, yaprak sapı ile birlikte toprak dışında kalmalı.

Sulamaları sabah-öğle arası yapın.

Dalların köklenmesi

Çelikleri diktikten sonra soğuk mevsimde değilseniz dışarıda açık havada tutmanızı tavsiye ederim. Sabah saat 11 öncesinin sabah güneşiyle ya da ikindi ezanı sonrasının güneşiyle hem yapraklar hem toprak ısınırsa ve sürekli açık havanın etkisinde olurlarsa çabuk kök verirler. Eğer ilkbaharda çelikleri hazırlamışsanız, git gide hava ısınacağından dolayı, gece ısının 9C dereceden aşağı düşmediği günlerden itibaren dışarıda tutun. Örneğin nisan sonunda diktiğiniz çelikler en geç haziran sonunda yeterince kök salmış olup hatta filizlenmeye başlarlar.

Kısacası, 8 hafta sonra Ficus lyrata keman yapraklı kauçuk çeliklerini uygun bir toprakla saksılara dikin.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Salon, iç mekan dekor

Etiketler: | |

'Ficus lyrata' hakkında sorular, açıklamalar

  1. İsimsiz dedi ki:

    İki ay önce aldığım keman yapraklı kauçuk çiçeğim hiç büyümüyor. Sebebi ne olabilir?
    ***
    Sürekli hava akımları ve güneş ışınlarının yapraklarını ısıtmasını ister. Kışın kapalı evlerde hava akımları mümkün olmayacağına göre daha bekleyeceksiniz.

  2. Filiz, Aydın dedi ki:

    Bir hafta gecikmeli de olsa kargoyla Ficus lyratam oldu. 80cm bir saksıda iki fide ikisi de budama yapılmış. Bir tanesi yeni yaprak veriyor ama diğerinin iki tane taze dalı var. Her ne olduysa yaprak verme noktaları yok. Sizce tekrar yaprak verir mi? Şu an toprak saksıya geçirdim.
    ***
    Dalların tam uçlarındaki ucu sivri gelişim yerleri gitmiş ise yaprak diplerinden herhangi bir yerden yeniden oluşurlar. Belki bir değil birkaç tane olur. O zaman daha fazla sayıda dal uzar. Biraz zaman istiyor. Bir iki haftada olacak bir şey değil.

  3. Burcu, Aydın dedi ki:

    Evde bir yaşında oğlum var ve bitkimize hep dokunmak istiyor. Bu bitki zehirli mi ve zararı olur mu?
    ***
    Aynı incir ağacı gibi düşünün. Zaten aynı cinstendir. Yaprakları parçalarsa süte benzeyen öz suyu zarar verebilir.

  4. Özlem, Mersin dedi ki:

    Keman kauçuğumu 1.5 ay önce aldım. Şu an yeni yeni ucundan küçük yapraklar çıkmıştı. Bir hata yaptım yerini değiştirdim. O minik yapraklar kuruyup düştü. Şimdi ne yapmalıyım? Beklemeli miyim yoksa üst sivri bölümü budasam yeniden çoğalır mı?
    ***
    Ya havasız yere ya da daha serin yere götürdüğünüz için öyle olmuştur. Ficus türlerinin hızlı gelişimi hava akımlarına bağlıdır. Havasız kuytu yerlerde tutmayı. Bir de serin/soğuk zamanlarda sıcak yere alışmış bitkilerin yerini değiştirip aniden daha serin yere koyarsanız çok feci kötü zarar görürler. Bundan sonra dikkatli olun. Yeni gelişimde bulunması için herhangi bir yerini kesmeniz yanlış üstüne başka bir yanlış daha yapmanızdan ibaret kalır. Evinizde en çok neresi hem havadar hem güneşli ise orada tutsanız iyi olur.

  5. Funda, Adana dedi ki:

    4 ay önce 120cm 4 dallı liyrata aldım. Geldiğinde de çok sağlıklı değildi. Bazı yapraklarında kahve lekeler vardı. Sonra birkaç yaprak döktü. 3 hafta önce saksısını büyüttüm ve gübreledim. Şimdi uçlardan filiz vermeye başladı. Daha önceki yapraklar sağlıksız görüktüğü için budasam mı diyorum. Tamamen dalları kessem ana gövde kalsa olur mu?
    ***
    Gübrelemek riskli. Bu durumda kesmek daha fazla riskli. En iyisi siz haziran ortasına kadar bekleyin ve o zaman kesin. Yalnız, her şeyin yolunda gitmesi için haziran başında dışarı çıkarın. iki hafta geçince kesin. Böylece son derece gür ve çok hızlı bir şekilde yeniden dallanmaya başlar.

  6. Melda, İstanbul dedi ki:

    Bugün 18 lt’lik saksının altından köklerinin biraz çıktığını fark edince hemen 22 lt’lik saksı aldım. Toprak olarak ne marka önerirsiniz? Compo Sana düşünüyorum ama biraz pahalı geldi.
    ***
    Aslında saksı alt deliğinden kök çıkması saksı değiştirmek gerektiği anlamına gelmez. Saksının içinde köklerin fazlaca çoğalmış olması lazım. Ama isterseniz sakıncası da yok. A101’de satılan topraklar çok iyi. Tavsiye ederim. Hem çok ucuz hem de gerçekten çok iyi bir toprak. Bundan başka bildiğim kadarıyla Emin Torf ve KTS onlar da çok iyidir. Hem ucuzdurlar da. Yalnız hangi marka torf toprak olursa olsun ponza taşı ile karışım yapmanızı tavsiye ederim. 3 ölçü torf + 1 ölçü ponza taşı. Birbirleriyle karıştırın (harmanlayın). Bu arada eski toprağını köklerden hiç ayırmamalısınız. Böyle yapınca ciddi sıkıntılar olması yaygın.

  7. Didem, İzmir dedi ki:

    Bitkim dün geldi ve en üst yapraklarında nokta nokta siyahlıklar var. Ne yapmalıyım? Bu bir hastalık mı? Neden oluyor?
    ***
    Islak bezle tertemiz silin. Son derece havadar olan bir pencere kenarında tutun. Yapraklarda özellikle yeni gelişim aşamasında tuhaf renkler oluyor. Yapraklar gelişimini tamamlayınca yemyeşil hale gelir. Ama bazı yanlış şeyler yüzünden yeni yapraklarda gelişim durursa yapraklar tarif ettiğiniz gibi hale gelir. Önemli bir zarar değil. Yeni çıkacak olan yaprakları bekleyeceksiniz. Başka yapılacak veya yapılması gereken bir şey yok. Bakımını doğru yapın. Ortam şartlarının doğru olmasını sağlayın.

  8. Elif A. -İstanbul dedi ki:

    Ficus lyrata bitkimi mart ayının ortasında aldım. 170cm’lik gelişmiş bir bitki idi. Evimin cam kenarı batı cephesine koydum. Gayet güzel ışık ve sıcaklık alıyordu. Ancak havaların ısınmasıyla birlikte zarar görebileceğini düşünerek camdan uzaklaştırdım. Yine gayet aydınlık ancak eskisi kadar güneş almayan bir yere çektim. Aldığımdan itibaren de 6 tane yaprak çıkarmıştı. Ancak son birkaç haftada gelişmesi durduğu gibi. Sararan alt yapraklarının yanı sıra 2 adet yeşil yaprağını da dökmeye başladı. Her hafta yapraklarını nemli bir bezle siliyorum. Haftada bir kez suluyorum. Bitkim toprak saksıda. Toprağı da torf-perlit-vermükülit karışımı. Bitkimde ciddi bir biçimde sorun olduğunu görebiliyorum ancak canlandırmak için neler yapmalıyım bilmiyorum. Yardımcı olabilir misiniz?
    ***
    Yazın sıcaklık 40C dereceden aşağı düşmeyen Aydın’da saatlerce direkt güneş altında balkonlarda süratle gelişen bu bitkiye yosun muamelesi yapmışsınız. En önemlisi hava akımlarını almasıdır. Galiba bunu da engelliyorsunuz. Toprakta perlit ve vermikülit bulunması yanlış. Hiçbir şekilde bu maddeleri tavsiye etmiyorum. Sulamayı düzenli aralıklarla yapmak da çok kötü bir şey. Toprağı kontrol edeceksiniz. Yeterli kuruma varsa o zaman bol bol su dökerek sulayacaksınız.
    Gerekenler şu sayfalarda:
    1- Yaygın ve öldürücü sulama hatası
    2- Salon bitkilerine sağlıklı torf toprak hazırlamak
    Şimdi bir an önce o topraktan kurtarın ve bol bol güneş ve esinti alacağı bir pencerenin tam yanında tutun. Özellikle esinti, hava akımları her tür Ficus bitkileri için hayati önem taşır.

  9. Aykut, Mersin dedi ki:

    Lyrata sahibiyim. Uzun zamandır keyifle yaprak veriyor. Ancak son yaprağın üzerinde siyah benekler gördüm. Ne olabilir?
    ***
    Ne olduğunu bilmiyorum. Görmeden anlayamam. Yeni gelişmekte olan yapraklarda benekler, renkli lekeler hep olur. Ama simsiyah ise normal bir şey değil.

  10. Emre, Ankara dedi ki:

    Merhaba, lyrata bombino küçük yapraklı olan cinsi bitkimiz var. Aldığımızdan beri hiç gelişim göstermedi. Evde salonda yarı gölge yarı havadar ortamda bulunmakta. Açık hava ve güneşli ortam için balkonda bulunsa zararı olur mu? Ne önerirsiniz?
    ***
    Dışarı çıkarmak için dışarıda gece en düşük ışı ev içindekiyle aynı olması lazım. Uygun değilse hiç çıkarmayın. Pencereye daha yakın yere koyun. Açık pencereden üzerine direkt hava akılmarı gelsin. Güneş ışınları hem yaprakları hem saksıyı ısıtırsa bunun iyi etkisi olur.

  11. Ozan, İzmir dedi ki:

    Lyrata kargodan geldiği zamandan beri en tepedeki üç yaprağı eğrilmiş bir şekilde duruyor. Bununla ilgili çözüm nedir?
    ***
    Eğiklik pörsümeden dolayı değil anladığım kadarıyla. Herhalde pakette yolculuk boyunca iki üç gün eğik şekilde kalmışlar ve o pozisyon devam ediyor. Düzeltmek için bir şeylerle destek yaparak yaprakları istediğiniz pozisyona getirin ve bağlayın. Sonrasında ortamda fazlaca ve güçlüce ılık hava hareketleri olursa yapraklar o pozisyonda kalacaktır. 8 gün geçince çözün.

  12. Ozan, İzmir dedi ki:

    Pörsümeden dolayı olma ihtimali daha yüksek gibi geldi bana. O bükülen yaprakları ve dalları yumuşacık, diğer yaprakların aksine. Pörsümeden kastınız buysa bununla ilgili bir çözüm var mıdır?
    ***
    Evet soruyu detaylı yazmamıştınız. Yumuşak ve cansızca gibi ifadeler kullanmanız gerekirdi. Yani pörsüme. Sebep köklerin hassas emici uçlarının ya tutundukları topraktan zorla ayrılmış olmasıdır ya da toprağın zarar vermesi yüzünden çürümüş olmasıdır. Bazen çürüme olmasa bile toprağın kimyasal dengesinin felaket bozulmuş olması yüzünden bitkinin kökleri artık topraktan ne su ne de element hiçbir şey alamaz hale gelir. Bu durumda bitkiyi o topraktan kurtarmak gerekiyor. Sökün. Kökleri yıkayın. Sağlıklı bir toprak karışımı yapana kadar suda bekletin. Tekrar saksıya dikip sulayın. Çabucak aktifleşip toprağa bağlanıcı yeni kökler geliştirmesi ılık hava hareketlerinin sürekli olmasına bağlıdır. Mevsim olarak en uygun zamandayız. Yeter ki havasız yerlerde tutmayın. Tamamen iyileşinceye kadar dışarıda tutmanız (mümkünse) çok iyi olur.

  13. Elif dedi ki:

    Lyratam geleli bir hafta oluyor. Güneşi filiteli ve güzel aldığı bir balkona koydum. Fakat iki yaprağında birinde yarıya kadar kesintisiz birinde benek olmak üzere siyahlıklar var. Balkon sıcak Geliyor olabilir mi? Ne önerirsiniz?
    ***
    Sıcak ile alakası yok. Siyahlaşma (eğer çürüme gibi ise) tam tersi alışık olduğu sıcak yerden sonra aniden daha serin yere geçince olur. Hangi şehirdesiniz yazmamışsınız. Eğe geceleri bir hayli serin oluyorsa toprağın ani soğumasıyla beraber köklerde çürüme başlamış olabilir.

  14. Yüksel Akgün dedi ki:

    2001 yılından beri işyerimizde baktığımız Ficus Lyratamız var. 60 metrakarelik odanın tavanının yarısını kaplamış durumda. İki kök olarak 4 ayrı dal ile büyümeye devam ediyor. Birkaç kez budama yapılmış ama o zamanlar bakan kişi yeterli bilgiye sahip olmadığı için dallar çöpe atılmış. Hem sağlıklı kalması hem de kökleri ayırmak için saksı değişimi yapmak istiyoruz ama zarar vermekten korkuyoruz. Yaprakları çok dökülmeye başladı. Kök ayırma için belli bir zaman veya şartlar var mıdır? Budanan uzun dalları nasıl köklendiririz?
    ***
    Bugünler düşündüğünüz her şeyi yapmak için uygun zamandır. Ancak uzun dallar köklenmez. 20cm ile 30cm arası parçalara bölmeniz lazım. Ayrıntılar yukarıda yazılı.

  15. Kocaeli dedi ki:

    Yeni aldığım bitkimin alttaki yaprakları uçtan kararmış. Üst kısmı yaprakları ile kesip suya koysam dal tekrar köklenir mi?
    ***
    İstediğiniz yerden kesip kısaltın. Köklerinin gücü sayesinde hızlıca birkaç yeni dal uzatacaktır. Kestiğiniz parçayı köklendirmek isterseniz düşündüğünüz gibi olmaz. Yukarıdaki çoğatılması kısmını okuyup aynen o şekilde yapın. 15cm veya 20cm parçalara ayırmalısınız.

  16. Ezgi, Adana dedi ki:

    6 aydır çok iyi gelişen iki ficus lyratam var. Evim oldukça güneşli. Batıya bakan pencere kenarında perde arkasından güneş alıyor. Yaz döneminde hafta sonları başka şehirde olduğum için ev kapalı kalıyor. Bir tanesi iki aydır alttan yaprak döküyor ve koyu yeşil güzelim yaprakları siyah beneklendi. Sulamayı parmağımla kontrol ederek yapıyorum. Kuzeye bakan ama yine Adana koşullarında bir balkonum var. Yaz dönemimde oraya mı çıkartmalıyım?
    Diğer lyratam ise yapraklarının dikliğini kaybetti ve yaprakları koyu yeşilden soluk yeşile döndü.
    ***
    Havasız ortamları hiç sevmez. Alattıklarınıza göre toprakları da adeta zehir küpü olmuş. İşiniz zor. Acilen dışarı koyun. Yapabilirseniz topraklarını değiştirin. Şurayı mutlaka dikkatle okuyun: Yaygın ve öldürücü sulama hatası

  17. Berna, Ankara dedi ki:

    Mart ayinda migrostan almistim. 30cm boyunda ancak ilk gunden beri uzerinde hareketli beyaz minnacik bocekler goruyorum. Sirkeli su ile yapraklarini sildim yine de olmediler. Boceklerin ne oldugunu bilsem ilaclama yapacagim ama onu da bilemiyorum. Daha once karsilastiniz mi boyle bir durumla?
    ***
    Evet. Bunları yok etmek için her gün ıslak bezle silmeniz lazım. Yok olana kadar devam edin. Ben bir defasında 5 veya 6 günde yok olmalarını başarmıştım. Silerken yaprakların hem altını, hem üstünü, hem saplarını hem de bitkinin ana gövdesini silin. Sadece yaprak üstlerini silmek işe yaramaz. Sirkeye gerek yok.

  18. Ayşenur, Konya dedi ki:

    Yaklaşık 50cm boyunda lyrata’m var. Aldığımdan beri sadece 4 yaprak vermişti. Şimdi ise bütün yapraklarını döktü. Sadece o sonradan verdiği yapraklar kaldı. Tekrar yaprak verir mi? Nasıl bir yol izlemeliyim?
    ***
    Hızlı gelişim için güneş ışınları ve ılık hava akımları gerekiyor. Yoksa gelişim yavaş olur. Yapraklarını dökmesi hiç normal değil. Bir yaprak 5 yıl kadar sağlamca dayanır. Ne gibi hatalar yaptığınızı bilmiyorum ama hatalarınız olduüğu kesin. Siz de herkes gibi bitkileri pencere-duvar köşesinde kalın perdenin arkasında ışıksız ve havasız bırakıyor olabilirsiniz. Halbuki bu bitki kuvvetli ışık, güneş ışınları ve hava akımlarına ciddi ihtiyaç duyar. Bakım bilgilerini okuyarak hatalarınızı bulun.

  19. Yaşam, İstanbul dedi ki:

    Tek gövde olan Ficus Lyrata’mı dallandırmak istiyorum. Tepeden kesme ya da gövdede çentik açma gibi iki ayrı yöntem okudum. Siz ne tavsiye edersiniz?
    ***
    Şartlar uygun değilse hiçbir şey işe yaramaz. Mayıs sonunda ya da ağustos ortasında tepesini kesin. Sonra köklerini toprağından hiç arındırmadan daha derin saksıya yeni toprak ilavesiyle aktarın ve sürekli dışarıda tutun. Bu şartlarda bir değil birkaç yan dal vermesi ve güçlü gelişim göstermesi mümkündür.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.