Karahindiba (radika) – Taraxacum officinale

Karahindiba güzel sarı çiçekli, yenebilen, yemek ve salata yapılabilen bir kır bitkisidir. Kırlarda kendiliğinden yetişir. İstanbul’un her yerinde rastlamak mümkün.

Asteraceae (papatyagiller) familyasının Cichorioideae gurubunun Taraxacum cinsinin Taraxacum officinale türüdür. Dünyanın her yerinde en çok ılımlı iklim bölgelerinde görülür. Türkiyede isimleri karahindiba ve radikadır. Resmen kabul edilmiş üç alt türü ve resmen kabul edilmemiş daha pekçok alt türleri var. Dünyanın her yerine doğal yollarla yayılmış olunca mutlaka yapısında değişiklikler olmuştur. Aynı türün farklı çeşitlerine kültivar denir. Kültüvarların özellikleri kendine özgü bir şekilde kalıcı olursa sonraki nesillerde aynen devam ederse bunlar alt türleri oluştururlar.

Genel özellikleri

İnce kazık köklü, dalsız.. Yapraklar ve çiçek sapları kökten çıkar. Genellikle bir ya da iki yıllıktır. Hafif kokulu çiçekleri sarı papatyaya benzer. Tohumlar olgunlaştığında çiçek tablası kurur, ince tüylere sahip küçük tohumlar en hafif bir esintide bile çok uzaklara gidebilir.

Karahindiba (Taraxacum officinale)
Karahindiba
Familya: Asteraceae (Papatyagiller)
Cins: Taraxacum. Tür: T. officinale
Fotoğraf: Mart 2008, İstanbul, Harbiye.

Akşam ve gece çiçekleri kapanır, gündüz tekrar açılır. Kırlardan toplayıp eve getirdiğinizde vazoda akşam kapandıklarını görünce üzülmeyin. Sabahleyin gün ışığının etkisiyle tekrar açılacaklardır.

Yenilebilir

Şifalı otlardan olan karahindiba toprak olan her yerde kendiliğinden yetişebilen güzel görünümlü bir bitkidir. Yaprakları önce hafifçe haşlanılır sonra zeytinyağlı salata yapılır. Kökleri kurutulup öğütülerek kahve gibi pişirilip içilir.

Eskiden İstanbulda çingeneler sokak aralarında sırtlarında bir sepetle dolaşıp bu ottan satarlarmış. “Adaçayı -Radika” diye bağırırlarmış (anlaşılan o yıllarda adaçayı ve radika çok satılıyordu). Radikayı daha çok Rumlar alırmış.

Alternatif tıpta

Karahindibanın idrar söktürücü, iştah açıcı, hazmı düzenleyici etkileri var.

Zarar verici yönü

Bazı yerlerde fazlaca istilacı özellik gösterir. İklim uygunsa (uygunluk yaz mevsiminin sık yağışlı, kış mevsimininde don olaylarının seyrek ve hafif olması) her zaman çiçeklenir, tohumları yaz ortası dışında her zaman çimlenip gelişebilir. İklimi uygun yerlerde bu sebeple her yere yayılır baş edilmesi zor olur. Tarlalarda diğer bitkilere rakip olabildiği gibi bitki türüne göre diğerlerine yaşam hakkı vermez. Tek başına bir karahindiba -eğer iklim uygunsa- bir yılda beş binden fazla tohum oluşturabilir.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Sebze - Bostan

Etiketler: | |


'Karahindiba (radika) – Taraxacum officinale' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Otkolik dedi ki:

    Radika resimi aramaktan yoruldugum bir anda sizin sayfaniza denk geldim. Ben yurt disinda yasamaktayim, burdaki otlarla bildiklerimi karsilastirayim istedim.. ama resimlere gereksinimim vardi.. Çok guzel ve net cekilmis. Resim detayi cok onemli. Bu acigi gidermissiniz oncelikle ve bilgileriniz de cok guzel.. Tesekkurler..
    ***
    Karahindiba (radika) fotoğraflarını çektiğim zaman akşam olmak üzereydi. Bu yüzden bazı çiçekleri uyku haline geçmek üzere görünüyor. Fotoğraf makinem çok kaliteli değil. Öyle olsa gördüğüm her otun resmini çekip hakkında bilgilerle o fotoğrafları yayımlamak isterdim. Fotoğraflar net görünüyor ama o kadar da değil. Bilgisayarda üzerinde çok çalışıp mümkün olduğunca gerçek bir görüntüye yakın bir görüntü sağlamaya çalıştım. İlginiz için çok teşekkür ederim.

  2. Oğuzhan dedi ki:

    Bu çiçeğin tohumunu arıyorum. Bahçeme küçük bir kaplumbağa girdi ve yiyebileceği en yararlı bitki buymuş.
    ***
    Tohumunun satıldığını hiçbir yerde görmedim duymadım ama istanbulda her yerde bol bol kendiliğinden yetişiyor. Türkiyenin çoğu yerinde aynı şekilde her yerde bulunuyor olmalı. Çevrenize dikkat ederseniz bulabilirsiniz.

  3. İsimsiz dedi ki:

    Radikanın halk arasında diabet hastalarına iyi geldiği bahsediliyor bu konuda bilginiz varsa cevaplarsanız sevinirim. Salatası olduğu gibi çay olarak da içilebildiğini öğrendim.

  4. Zephyros dedi ki:

    Ege de bol bulunan radikanın Salatası basit ve güzel oluyor. Ama şevketibostan’ı tek geçerim.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)