Ligustrum lucidum, kurtbağrı ağacı

Şehir içlerinde yol kenarlarının süs ağacı, park ve bahçelerde çit bitkisi, salonlarda dekoratif bitki ve hatta bonsai yapmaya bile son derece elverişli olan Ligustrum lucidum türü saydığım gibi birçok şekilde işe yarar.

Ligustrum lucidum, kurtbağrı ağacı

Oleaceae (zeytingiller) familyasının Ligustrum cinsine bağlı ağaç ve çalı şeklinde gelişen türlerinin dilimizdeki ortak adı kurtbağrı‘dır. Dünyada en yaygın adı Privet’tir. Ligustrum lucidum kurtbağrı türlerinden biridir. Ana vatanı Çin’in güney yarısı bölgeleridir.

Özellikleri

Ligustrum lucidum türü 10m kadar büyüyen bir ağaçtır. Buna parlak yapraklı kurtbağrı deseler bile yapraklar pek parlak olmaz. Hafifçe parlaktır. Kışın yapraklarını dökmez. Hatta hava çok fazla soğuk gitmiyorsa kışın bile gelişime devam eder. İlkbaharda açtığı yukarı yönelik salkım halde toplu çiçekleri güzeldir. Ama sabahları saldığı koku pek hoş değildir. Kurtbağrı ağacı yetiştiği yerde çevreye tohumlarını döker. Tohumların kolayca çimlenip hızlıca gelişme özelliği var.

Kış soğuklarına -12C dereceye kadar dayanır.

Şehirlerde yol kenarlarında süs ağacı olarak kullanılır. 2,5 metreye kadar gövdesini dalsız bırakırlar. Üstteki çok dallı kısma isteğe göre top gibi yuvarlak veya başka şekiller verirler. Çok hızlı gelişim gösterdiği için her yıl budamak şarttır. Özel şekil verilenler birkaç ayda bir şeklinin korunması için budanır.

Kurtbağrı – Ligustrum lucidum türünün çit bitkisi olarak kullanımı daha yaygındır. Fidanları dipten budama ile çok dallı olması kolaydır. Böylece en iyi çit bitkisi olacak türlerin en başta gelenlerindendir. Çit formu alınca yapraklar pek irileşmez. Büyük ağaç şeklinde olunca yaprakları da büyük olur.

O kadar uyumlu bir ağaçtır ki bununla her şey yapılabilir. Evlerde hatta ofislerde benjamin gibi yetiştirmeye tam uygun, hatta ondan çok daha uyumludur. Evde saksıda yetişince yapraklar küçük ve kibar gelişim gösteriyor. Yalnız, yapraklarına kesinlikle parlatıcı sprey sıkmayın.

Kurtbağrı bonsai

Kurtbağrı bonsai

Ayrıca bonsaiye merak saranlara başlangıç için en uygun türdür. Her türlü budamayı, en ağır kök budamalarını bile hiç problemsiz kaldırabiliyor. Ligustrum lucidum fidanlarını fidanlıklardan kolayca bulabilirsiniz.

Yetiştirilme, bakım

Fazla söze gerek yok. Ligustrum uzun süre direkt güneş ve şiddetli sıcak ya da serin ve tam gölge her yere her şarta uyar. Toprak seçmez. Saksıda yetiştiriyorsanız sulamaya dikkat edin. Yapraklar toprağın uzun süre susuz kalması durumunda pörsür ve çabucak hasar görür. Park ve bahçelere dikilen Ligustrum (kurtbağrı) fidanları iki yıl geçtikten sonra yaz boyu susuzluğa tam dayanıklı olurlar. Yeter ki toprağı derin toprak olsun.

Ligustrum çoğaltma

Kurtbağrı çoğaltılması tohum ile, ilkbaharda ⇒ tepe çeliği ile ve sonbahar-kış aylarında ⇒ olgun dal çeliği ile yapılır.

Ligustrum tohumlarını sonbahar-kış aylarında toprak yüzeyine yarım santim gibi belli belirsiz ekin. Eğer geç kaldıysanız ilkbahar başında tohumları fazla gecikmeden ekin ve mümkün olan en serin yerde bir ay kadar tutun. Bu sürede hiç susuz bırakmayın. Bunun dışında tohumların hiçbir müşkülpesentliği yoktur. Kolayca çimlenirler. Fidanlar çok hızlı büyür. Sık sık sulayın. Birkaç ayda 1m olurlar. İkinci veya üçüncü yıl tam güçlenmiş fidanlar olarak istediğiniz yere dikin veya satışa çıkarın.

Diğer bir Ligustrum fidanı üretim yolu ana ağacın çevresine döktüğü tohumlardan kendiliğinden türemiş mini fidanları almaktır. Sökerken kökleri rahatsız etmemek için fazla titiz davranmaya hiç gerek yok. Hatta toprak yumuşak ise kazarak sökmeye de gerek yok. Fidanları dipten sıkıca tutarak kuvvetlice çekin, sökün. Yeni yerlerine diktiğinizde kesinlikle tutarlar.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Ağaçlar

Etiketler: |

'Ligustrum lucidum, kurtbağrı ağacı' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Nabi, Giresun dedi ki:

    Kurtbağrı çitlerimin yaprakları sanki üzerlerine bal dökülmüş gibi olup kuruyup dökülüyorlar. Üç yıldır ilk defa oldu. Ne yapabilirim?
    ***
    Yaprak biti salgınına uğramış. İlaçlamak gerekiyor.

  2. Meral, Kocaeli dedi ki:

    Bahçe çiti olarak ligustrum ekmiştik. Şimdi çoğaltmak istiyoruz. Çelikle çoğaltmak için uygun zaman mı? Tohumla çoğaltmak istersem sonbaharı beklemem gerek. Fakat bazı yerlerde katlama uygulamak gerekir demişler. Her ikisi için de kısaca bilgi rica ediyorum.
    ***
    Sorunuz sayesinde yukarıdaki bilgileri yeniledim ve çoğaltılması bölümü ekledim. Oradan okuyabilirsiniz. Ligustrum ilkbaharda tepe çeliği yöntemi için biraz gecikmiş durumdasınız. Yaz sıcaklarına bir ay kalmış durumda. İsterseniz deneyin ama çelikleri kuzey cephe, güneşsiz ve serin bir yerde tutmanız lazım. Ayrıca köklenseler bile yaz sıcaklarına denk geleceğinden dolayı bütün yaz üzerinde yeni gelişimler hiç olmayabilir (ama yaz sonunda başlar). Taze sürgün tepe çelikleri alacaksınız. Üzerinde tam olgunlaşmış yapraklar olmalıdır. Ayrıntılara çoğaltılması konusu içinde verdiğim linke tıklayarak ulaşın. Tohum katlaması ıslak toprakta kış üşümesine tabi tutmak anlamına geliyor.

  3. Yasin, Ankara dedi ki:

    Bu bitkiler suyu sever mi hangi aralıklarda su vermeliyiz?
    ***
    Normal diğer sokak park bahçe bitkileri gibi. Hiç fark etmez. Zaten bu uyumundan ötürü parklarda yol kenarlarında en yaygın çit bitkisi olarak kullanılıyor.

  4. Melike, Edirne dedi ki:

    Annem iki sene önce diktiğim ligustrumlerimi yerden üç parmak olacak şekilde gür çıkmaları için budama yapmış. Çok hatalı bir budama mı olmuş? Gelişim göstermesi için ne yapabilirim?
    ***
    Ligustrum için her türlü budama uygundur. Annenizin niyetine göre ise eğer kökleri çok fazla güçlenmemişse boş bir iş. Kökler henüz zayıfsa işe yaramaz. Yine normal bir şekilde dallar uzatacaktır. Özel bir şey yapmanıza gerek yok. Ama bu iki yılda kökleri çok fazla güçlenmişse istediği gibi kuvvetlice bol bol yeni dallarla gürce gelişirler.

  5. Ayda, İstanbul dedi ki:

    Çitlerimiz tamamen çalı olmuştu ve alttan yeni yeşil yapraklar gelmeye başladı. Bütün çalıları budadık. Şu an 20cm’lik yeşil olarak kaldılar. Uzamaları be kadar sürer?
    ***
    Çalı olmak.. Bunlar zaten çalı. Bir problem mi anlatmak istediniz hiç anlamadım. Çok fazla kısaltmışsınız. Uzama hızı köklerinin gücüne göre değişir.

  6. Ayda dedi ki:

    Bahçemizdeki 1 metre uzunluğundaki (10 yıllık bitki) çitlerimiz bu kış hastalandı sanırım. Yeşil yaprakları ilk defa kalmadı. Dallar tamamen kuru kaldı. Yan evle aramız açılmış oldu. Daha sonra alttan yeşil yapraklı kısım sağlıklı şekilde büyümeye başladı. 20cm civarına gelince bahçıvan o üstteki kurumuş kısmı tamamen kesti. Şu an bahçemiz açık durumda. Bir ayda ortalama ne kadar uzar bu bitki merak ediyorum.
    ***
    Uzama hızında esas mesele köklerin sağlıklı ve güçlü olmasıdır. 10 yıl geçmişse köklerin fazlasıyla güçlü oldukları kesindir demek isterdim ama kışın o kadar fazla kuruma hiç normal değil. Yani büyük bir ihtimalle kökleri de zarar görmüştür. Bu durumda bitkinin normal sağlıklı haline göre düşünüp de bir ayda (çok güçlü kökler sayesinde) ortalama 40cm uzar diyemiyorum. Bekleyip göreceksiniz. Tahminimce bir şey köklere çok kötü zarar vermiş. Genelde yanlış gübre kullanımı.. ya da gübrenin yanlış usulde kullanımı bu tip zararlara yol açar. Yaz boyunca sulamaları her gerektiği zaman çok fazla su ile yapın. Köklere zarar veren ne varsa bu sayede seyrelip etkisiz hale gelecektir.

  7. Hasan, Samsun dedi ki:

    24 saat mantar ilaçlı suda bekletip viyollere ektim. Bundan sonra ne yapmalıyım? Balkonda kapalı yerdeler.
    ***
    Galiba tepe çeliği yöntemi ile köklendirmeye çalışıyorsunuz. İlaçlı suyu çelikler çürümesin diye yapmışsınızdır ama bu hiçbir işe yaramaz. Çürüme toprağın kimyasal özelliği yüzünden olur. Şu sayfayı okumanızı tavsiye ederim: Köklendirme toprağı hazırlama

  8. Meral, Kocaeli dedi ki:

    Ligustrumları beyaz kelebekler sarmış. Yapraklara zarar veriyorlar. Ne yapabiliriz acaba?
    ***
    Zirai mücadele ilaçları satan bir yere yaprakları zarar görmüş bir dalı götürerek uygun ilaç sormanız lazım. Çünkü benim bildiğim beyaz kelebekler ligustrumlara hiç zarar vermez. Tırtıllarını üzerlerinde hiç görmedim. Başka bitkileri tercih ederler.

  9. Anka, Giresun dedi ki:

    Bu bitki için kaç cm derinlikte toprak gerekir? Beton üstüne toprak doldurup dikmeyi düşünüyorum.
    ***
    Orta boy çalı gibi yetişmesi için 25-30cm derinlik yeter. Burada daha fazla büyümez, ağaçlaşamaz.

  10. Sarı, Tarsus dedi ki:

    Ektiğim yeri kazma ile kazdım. Sert yerdi. Ardından gübre döküp bitkiyi ektim. Önceleri güzel gelişme oldu lakin yaz ayı geldi yeşil yaprakları kurudu. Ardından dalları da kurumaya başladı. Köküne baktığımda 1 veyahut 2 kök kalmış. Sanki köklerini dökmüş gibi. Sıkıntısı nedir acaba? Boyu 1 karış.
    ***
    Ya gübreyi yanlış usulde verdiniz ya da gübre miktarı çok fazla gelmiş. Sonuçta gübre bitkiyi zehirleyip öldürmüş. Ligustrum verimsiz topraklarda bile canavar gibi büyür. Gübreye gerek yoktu.

  11. Özgür Kır dedi ki:

    Kurtbağrı suyu sever mi? Ne kadar sulanır?
    ***
    Susuzluğa çok iyi dayanır. Sulamak pek gerekmez. Ama hızlı gelişmesi, büyümesi gerekiyorsa sık sık sulayın. Fazla sulamadan zarar görmez.

  12. Rafet, Eskişehir dedi ki:

    Ligustrumları kaç cm arayla dikmek uygun?
    ***
    Amacınız çit gibi kullanmak ise 35-40cm mesafe yeterlidir. Ama ağaç gibi olacaksa 4 metre mesafe iyidir.

  13. Rafet, Eskişehir dedi ki:

    Çit amaçlı dikeceğim Ligustrumları. Kazılacak toprağın derinliği, genişliği ne kadar olmalı?
    ***
    Öyle hassaslıkları yok. Uygun gördüğünüz şekilde dikebilirsiniz.

  14. Rafet, Eskişehir dedi ki:

    Çit amaçlı dikeceğim Ligustrumların fiyatı için orman bölge müdürlüğünü aradım. Ellerinde tüplü fidan olmadığını, fakat çıplak köklü fidanlar için kasım ayının başlarında sökümlere başlayacaklarını söylediler. Bu şekilde tanesi 1,5 liradan alabileceğimi söylediler telefonda. Tüplü için dışarıdaki özel fidan satış yerleri ise tanesi 5 liradan sattıklarını söylediler. 80 kadar fidan almayı planlıyorum çit için. Çıplak köklü fidanların da tutmama gibi bir durumu da olabilirmiş. Sizce ne yapmalıyım?
    ***
    Tüplü fidanlar avatajlıdır. Ama ligustrum için hiç önemli değil. Çünkü kökleri çıplak bir ligustrum fidanının köklerini haşat etseniz bile toprağa dikince kesinlikle tutar.

  15. Metin, Kayseri dedi ki:

    Bir bahçe bozumundan aldığım ve bahçeme diktiğim ligustrumlar 2 metre boyunda. Kışın üzerlerine kar yağdığında yatmalarından korkuyorum. 1 metreye kadar boylarından kısaltmamin bir sakıncası var mıdır? Ama altlarda yaprak az. Asıl yapraklı kısmı kesmeyi düşündüğüm kısım.
    ***
    Çok geç kaldınız. Şimdi budarsanız oranın fazla ağır don olaylarında kesik yerlerden soğuk alır ve tamamıyla ölürler. İlkbahardan itibaren eylül ortasına kadar istediğiniz zaman istediğiniz gibi budamanızın hiçbir zararı olmaz.

  16. Furkan, Antalya dedi ki:

    50 metrelik duvar dibine dere kumu ile yaklaşık 250 adet çift tüplü Ligistrumlar ektik. Yaklaşık 2 ay oldu. İlk budaması yapıldı çelikleri alındı vs. Fakat yarısının yaprakları yenmiş tırtıl gibi bir şey mi anlamadım. Bir de yaprak altlarında örümcek ağı gibi beyazlanmalar vs var bitlenmeye mi uğramış nasıl bir yöntem ilaç vs belirtebilir misiniz?
    ***
    Yeni ekmişsiniz. Sanıyorum budamadan sonra yapraklardaki problemleri gördünüz. Bunlar şu an için hiç önemli değil. Şubat sonu gibi çok hızlıca gürce gelişmeye başlarlar. Daha sonra bitlenme olursa o zaman ilaçlarsınız. Ama Didim’de çevremde ve bahçemde gördüğüm kadarıyla ligustramlarda bitlenme veya mantar hastalıkları hiç olmuyor. Ancak sonbaharda bazılarında kelebek tırtıllarının yaprakları yediğini gördüm. Bunun ise bir zararı olmuyor.

  17. 1607 dedi ki:

    Ligustrum almak için internette bulduğum numarayı aradım. Tanesi 5 tl’den 80-100cm bitkiler için anlaştım. Fakat kışın sert soğuk geçtiği için renkleri şu an kızıl renk aldığını, daha sonra zamanla eski yeşil rengine kavuşacağını söyledi. Bu doğru mu? Kızıl renk alması ne anlama geliyor?
    ***
    Doğrudur. Hiç problem değil. Kızıllaşma değil de bronzlaşma, morarma şeklinde. Şimdi benim bahçede saksıda duran ligustrumum aynen öyle. Yapraklarda mor renkler ortaya çıktı. Geçtiğimiz ay üç gün üst üste geceleri -1C derece soğuk olmuştu. Sonra rengi değişti. Bu hali de güzel. Gayet sağlıklı. Çok sevdiğim için her gün gözüm üzerinde. Yıllardır benimle. Kışın yaprakları dökülmüyor ama soğuk etkisiyle yer yer morarmalar oluyor.

  18. Ertaş, Muğla dedi ki:

    40 cmlik Ligustrumları çit oluşturmak dikimini yaptım ancak tek dal formundalar. Çok dallı olması için tepe budamasını ne zaman yapabilirim?
    ***
    Bu yıl hiçbir budama yapmayın. Gelecek yıl bu zamanlarda budayın.

  19. Aslı, Trabzon dedi ki:

    Şubat ayında ligustrumlerimizi ektik. Fakat soğuk kış şartlarında kar çok yağdı ve don oldu. Bazılarında kahverengileşme var. Normal midir?
    ***
    Evet gayet normaldir. Hiçbir sorun yok.

  20. Gülseren, İstanbul dedi ki:

    Gelin damat yumruları almak istiyorum. Fiyat ve kargo nedir?
    ***
    Gülseren Hanım burası sadece bilgi amaçlı bir sitedir. Benim hiçbir şekilde üretim ve satış işlerim yok.

  21. Ümit, İzmir dedi ki:

    Bir duvarım var ve örtmesi için kurt bağrı ekmeyi düşünüyorum. Senelik ortalama boyu ne kadar atar? Bir de bol yapraklı çalı formu verabilmem için senede kaç kere ve tam olarak nasıl budama yapmam lazım? Bir ikinci düşündüğüm bitki ise … Hangisi önerirsiniz dayanıklılık ve hızlı büyüme açısından?
    ***
    Hızı için santim olarak bir şey diyemem ama doğru şartlarda gayet hızlı büyüyor. Dalları ve yan dalları her 40cm olduğunda uçlarını keserseniz daha fazla yan dallarla çok fazla yapraklı, gayet sıkça dallı olacaktır. Diğer tür fazla dikkatli bakım ister. Yani daha doğrusu her toprağı beğenmiyor, duruma göre özel gübreler istiyor ve İzmir gibi yaz ayları çok şiddetli sıcak geçen yerlere pek uygun değildir. Kurtbağrı tam uyumludur. Toprak seçmez. Hızlı geliştiği halde süratle kalın dallar uzatma gibi ani atakları olmaz. Yılda genelde iki, bazen duruma göre üç defa şekillendirme budaması gerekiyor o kadar.

  22. Toprak, Antalya dedi ki:

    Bu bitkinin köklerine güç vermesi için ilk ekim sürecinden ne kadar sonra ve kaç cm yukarıdan budama önerirsiniz? Ek olarak yine aynı sebep için her yıl belli oranlarda budama gerekli olacak mı?
    ***
    Halk arasında budamaların güç verdiği gibi yanlış bir inanç var. Küçük fidanlarda tam tersine güç kaybettirir. Fidanların kök güçlenmesi yaprak sayısının fazlalığına, bu ise dal sayısının fazlalığına bağlıdır.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.