Lithops, canlıtaş çiçeği

Lithops Eski Yunancada taşa benzeyen demektir. İngilizcede yaygın adı living stone (yaşayan taş). Aizoaceae (Buzçiçeğigiller) familyasından Lithops cinsinin 40’a yakın türü, türlerin birkaç çeşidi ve insanlar tarafından oluşturulmuş birkaç değerli melezi ve kültivarı var. Tür adlarıyla ayrı ayrı değil genel bilimsel cins adıyla anılırlar (Lithops). Derin meraklıları, koleksiyoncuları ayrı ayrı tür ve kültivar isimlerini bilir.

Lithops

Özellikleri

Lithops cinsinden bitkiler çakıl taşlarına benzer ve doğal yaşam alanlarında toprakta fark etmek pek kolay değildir. Gelişimleri çok yavaştır.

Habitat

Lithops türleri Güney Afrika’da Namibya’da ve civar bölgelerde bulunur. Hem killi hem kumlu olan, bolca mineralli ve tuzlu kıraç topraklarda ve kayalıklı kıraç topraklı yerlerde yaşarlar. Lithops türlerinin yaşam alanlarında hava nemliliği genelde çok düşüktür. Yaz ayları şiddetli sıcak geçer. Yağışlar yaz boyu az, ilkbahar ve sonbaharda daha iyi ama vasatın altında, kışın ise tek damla yağış olmaz.

Kışa dayanıklılık

Lithops türlerinin hemen hemen tümü ortalama -5C derece soğuğa dayanıklı olsalar da +5C dereceden daha fazla soğuktan korumalısınız.

Lithops kolonisi

Yapı

Lithopslar çakıl taşlarına benzeyen yapışık bir çift yapraktan ibarettir. Yılda sadece bir çift yaprak geliştirirler. Her zaman sadece iki yaprak gövde ile bir bütündür. Çift yaprak aslında bir dalın en uç iki yaprağı gibi yapıdadır. İki kapkalın yaprağın ortasında meristem bölgesi bulunur ve bu kısım yeni çiçek ve yapraklar üretip duracaktır. Yılda sadece bir çiçek ve iki yeni yaprak gelişir. İçeriden yeni çift yaprak gelişirken mevcut yapraklar ölme sürecine girer. Kök kaidesi üzerinde gövde uzaması veya rizom oluşumu olmaz. Gövde diyeceğimiz kısım aslında iki yaprağın altta birleştiği kısımdır. Yıllık yaprak değişiminde eski yaprakların oluşturduğu tüm dış yüzey kök kaidesine kadar kurur gider. Yerini yenisi alır. Bazen dört tane yaprak çıkabilir (iki çift). Bu durumda bitki çoğalmış, iki ayrı birey haline gelmiştir. Yine de ilkin tek kök kaidesine sahiptirler. Bu şekilde birkaç yılda kolonileşebilirler. Ne kadar çoklu koloni olmuşsa o kadar değerlidir.

Lithops türlerinin çiçek açmaları

Tohumdan yetişen Lithopslar 3 yaşına gelinceye kadar çiçek açmaz. Çiçeğinde hem dişi hem erkek organlar olduğu halde genellikle kendi poleni işe yaramaz. Başka bir Lithopsun çiçeğinin polenleri lazım. Bu sayede tohum oluşması kesinleşir. Lithops türlerinin çiçek açma zamanları türe göre değişir. Genelde sonbahardır. Bazı türleri ilkbahar ile yaz başı arasında, bazıları kış ortasına yakın zamanda çiçek açarlar. Çiçek renkleri türe göre ya beyaz ya da sarı olur.

Yapraklar

Genelde hemen hemen tamamı toprak altındadır. Sadece en üst yüzeyleri toprak dışındadır. En üst geniş yüzey ışığı iyi geçirir özelliktedir (bknz ⇒ pencereli yapraklar).

Kökler

Lithops türleri kazık köklüdür. Bazen kök kaidesinden birkaç kazık kök çıkar. Kazık köklerden çevreye çok sayıda saçak kökler uzanır. Uzantıların birçoğu gözle fark edilemeyecek kadar incedir. Bitki yıl içinde nadiren su bulduğunda incecik kökler hızla her yere yayılarak toprakta besin ararlar. Toprak kuruyunca ve kuruluk uzun süre devam ederse onlar da hızla kurur gider. Bu süreç hep böyle devam eder. Hatta duruma göre bazen kazık kök bile kuruyabilir. Bu ise bitkinin öleceği anlamına gelmez. Şartlar düzeldiğinde yeni bir veya birkaç kazık kök oluşturacaktır.

Lithopsların kamuflaj özellikleri

Renk

Doğal alanlarında lithopslar üstünde yaşadıkları arazinin rengine göre evrim geçirmişler. Üst resimdeki tür anavatanında kahverengimsi kızılımsı topraklarda bulunur. Beyaz Lithopslar beyaz kuvarslı arazilerde, grileri kalker taşlı azarilerde..

Lithops yetiştirme ve bakım

Lithops bakım şartları kaktüsler gibi değildir.  Bunlar gerçekten zor bitkiler. Yaşadığınız yerin iklimine, yetiştirdiğiniz ortamın şartlarına göre farklı farklı toprak karışımında yetiştirmek gerekiyor. Bu sayfadaki bütün bilgileri okuyup ona göre püf noktalarını anlayarak yetiştirmeyi başarabilirsiniz. Sabır, dikkat, doğru bilgi istiyor. Esas dikkat etmeniz gereken hayati önem taşıyan en önemli iki unsurdan biri doğru toprak karışımı, diğeri 7/24 sürekli esinti.

En başta gelen ihtiyaç hava hareketleri

Lithops yetiştirdiğiniz odada klima çalıştığı müddetçe yeterli hava hareketleri olur. Pencereler açıksa yine olur. Her ikisi de mümkün değilse mutlaka basit bir fan ile çevrelerinde hava hareketleri olmasını sağlayın. Otomatik ayarlayabilseniz iyi olur: Her saat başı kendiliğinden çalışmaya başlayıp 15dk süreyle çalışmalı.

Güneş, karanlık ve ısı ihtiyacı

Gelişimin hızlı olması için eylül sonu – mart ortası arasında en az 12 saat, en fazla 14 saat karanlıkta kalmaları lazım. Lithopslar için fotosenteze yetecek kuvvetli ışık (güneş ya da güneş etkisi veren lamba ışığı) süresi de hızlı ve sağlıklı gelişim için bu aylar boyunca 8-9 saat civarında sürekli olmalı. Kışın direkt güneş yeterli sürede olmaz ve zaten her gün mümkün de olmaz. Onun için güneş etkisi veren lamba ile güneş takviyesi yapmanız gerekiyor. Mesela günde 4 saat güneş alıyorlarsa, diğer 5 saatte lamba kullanın. Bazı lithops türleri kış dinlenmesi ister. Bunlara kışın güneş takviyesi gerekmez.

Lithopsların yıl içinde gelişim zamanları genel olarak, gün içinde çoğunluk saatlerde hava sıcaklığı 26C dereceden daha az olduğu zamanlar. Hızlı gelişim 10C ile 25C dereceler arasında mümkündür. Sıcak havada yaz dinlenmesi ise gereklidir ve önemlidir (yazın klimalı serin odalarda gelişim durmaz ve dinlenmeleri gerçekleşemez). Yaz boyunca Lithopsların üstlerine direkt güneş gelirse güzellikleri azalır. Bundan dolayı eğer üstlerine güneş geliyorsa yaz boyunca güneşi filtrelemelisiniz. Güneş filtreleme mart ortasından kasım ortasına kadar şarttır.

Toprak ve saksı

Kaktüsler için hazırlanmış özel toprağı eleyerek ince tozundan arındırarak kullanmayı tavsiye edenler var ama pek sağlıklı bir yol değil. En iyisi aşağıdaki maddelerle kendiniz karışım yapın. Bu benim tavsiyem Lithops türleri için ana vatanındaki topraklardan bile daha sağlıklıdır. Hem bitki besini vermenizi kesinlikle gerektirmez.

1) Taş kırpıntıları – Pirinç taneleri kadar olacak şekilde keserle parçalayabilirsiniz:  ponza taşımıcır, kırmızı kaya kırpıntıları (bundan bulamazsanız koyu kızıl renkte olan tuğla kırpıntıları), tozundan arındırılmış dere kumu, yeşilimsi veya kahverengi kaya kırpıntıları. Bütün bunları eşit oranlarda birbirleriyle karıştırın.
2) Doğal arazi toprakları – Şu oranlarda birbiriyle karıştırın: 3 ölçü kırmızı toprak + 2 ölçü humuslu kara toprak.
3) Kuvars kumu (akvaryumcularda bulunur). Tozlu olsa bile elemeniz, tozundan arındırmanız gerekmez.

Lithops toprağı oluşturma

Önce iki ölçü toprak karışımını 1 ölçü kuvars kumuyla iyice karıştırın. Sonra buna 2 ölçü taş kırpıntıları karıştırın. Daha sonra, bu karışımda küçük ponza taneleri olduğu halde tekrar ponza ile karıştıracaksınız. Oranlar şöyle: 3 ölçü karışım + 1 ölçü küçük taneli ponza taşı.

Bütün bunları yaptıktan sonra Lithops toprağınız hazırdır. Dibi delikli bir saksıya doldurup güzelce sulayın. Kupkuruya yakın hale gelene kadar bekleyin. Sonra Lithopslarınızı dikin. En az 10 gün boyunca kesinlikle sulamayın.

Saksı özelliği

1- Saksının sağlam, sert çömlek saksı (cilalı / cilasız önemli değil) veya seramik saksı ya da çok kalın plastikten saksı olması tavsiye edilir. Lithops kazık köklü olduğundan dolayı derinlik önemli. Saksı 12cm derin olmalı. Altında suyu dışarı hemen çıkartacak delikler olması ayrıca önemli.
2- Mini yüksük saksılarda yetiştirmeniz hiç tavsiye edilmez. Böyle şeylere hiç heveslenmeyin. Yetişkin Lithopslara saksı 12cm derinlikte ve 10cm genişlikte olmalı: Fazla sayıda Lithops için derinlik aynı, genişlik ise: Birbirlerine mesafeleri ve saksı kenarlarına mesafeleri 4cm kadar olmalıdır. Böylece, zamanla bölünerek çoğalacak olan litopslar birkaç yıl rahatça bu saksıda kalabilir.
3- Renk renk Lithopsların sıkışık vaziyette aynı saksıya dikilmiş olmalarına özenmeyin. O şekilde dikmek hiç sağlıklı değil.

Saksı – toprak değiştirme

Yavaş gelişen, yavaş çoğalan Lithopslar 5-6 yıl aynı saksıda aynı toprakta kalabilir. Ama mecburi durumlarda elbette gereken değişiklikleri yapacaksınız. Toprak değiştirmede en iyi zaman Lithopsların yenilenmesi tamamlandığı, eski kısım soğan kabuğu gibi incecik incelmiş ve kupkuru olmuş olduğu zamandır. Topraktan sökünce: Ergin Lithopsların ana kökünü 2cm kalacak şekilde alt kısmı kesin atın ve varsa diğer yan kökleri de kesin. Bir gün açıkta bekleterek kesik yerlerin kurumalarını sağlayın. Sonra kuruya yakın çok hafifçe nemli yeni toprağına dikin ve toprak tamamen kupkuru oluncaya kadar sulamayın. Bir iki yıllık yavru Lithopsları sökmüşseniz kökü kesmeyin. Islatın, kendiliğinden kurumasını bekleyin sonra dikin.

Sulama ve besin verme

Lithopslarınızı iyi gözleyin. Yanlarını değil, üst yüzeyini. Daima sabahın erken saatlerinde kontrol edin: Eğer üst yüzey çok sağlıklı, gergin, parlak görünüyorsa öyle devam ettiği sürece hiç sulamayın. Sabah kontrollerinde çok hafif bile olsa pörsüme gibi ya da içe çökme gibi bir hal varsa (ve toprak adamakıllı kuru ise) saksı alt deliklerinden bir iki damla su çıkacağı kadar az miktarda suyu Lithopslara hiç değdirmeden yavaş yavaş dökün.

Yeni gelişimler varsa sulamada dikkat edilecek hususlar:

Yeni gelişimler oluyorken yapraklar birbirlerinden uzaklaşmaya başlar ve git gide çirkinleşir. İçeriden gelen yeni çift yaprak iyice görünür olduğunda ve güçlendiklerinde eğer dış eski çift yaprak incelmeye devam etmiyorsa artık ne olursa olsun sulamayın. Ta ki yeni gelişimler eski yapraklardaki tüm sıvıyı emsin. Bir hayli inceldiklerinde tekrar sulamaya başlayın. Yeni çıkanlar eskileri kadar büyük oluncaya dek toprak her adamakıllı kuruduğunda sulayın.

Su fısfıslama

Yaz boyunca gece vakitlerinde Lithopsların üstlerine su fısfıslamalısınız. Bu konuda suyun niteliği çok önemlidir. Çünkü su fısfıslama genellikle bitkiler üzerinde lekeler oluşturur. Bu da bitkilerin güzelliğine gölge düşürür. Özel olarak satılan saf sular (akü suyu, ütü suyu vb) en iyisidir. Sulamayı da saf su ile yaparsanız çok iyi olur.

Bitki besini verme

Benim tavsiye ettiğim gibi iyi bir toprak karışımında Lithopslar hiçbir şekilde besin istemez. Beş altı yıl yeter. Diğer basit şeylerde ise gerekmese bile besin vermek iyi olur ki hepten dirençsiz kalma riski olmasın. Genel amaçlı bitki besininden hafif dozajlarda olarak.. Yazın gelişenlere ayrı zamanlarda, kışın gelişenlere ayrı zamanlarda, mesela kışın gelişim gösterenlere ekim ortasında bir defa, kasım sonunda bir defa, ilkbaharda yeni gelişim tamamlandıktan sonra bir defa yeterli. Ya da hangi tür olursa olsun  ilkbahar ortasında bir defa ve sonbahar başında bir defa.. böylesi daha iyi.

Problemleri ve zararlıları

Yeni gelişimde deformasyon problemine Lithops türlerinde sık rastlanır. Sebep gelişim zamanında yeterince güçlü ışık alamamaları ve yüksek gece ısısıdır. İlk haftalarda hiç görünmeyen içerideki yavrucuk güneş yetersizliğinden ve gece yeterince serin olmamasından dolayı mantar gibi yukarı doğru uzar. Bu da deforme bir görünüme yol açar. Darkafa mantar gibi görünür. Bazı yetiştiriciler yarığı bir yanından aşağı doğru keserler ki içerideki yavru veya yavrular yeterli güneş alabilsin de böylece yukarı doğru uzamadan, enine genişleyerek büyüsünler.

Yaprak bitleri litopslara musallat olabiliyor. Gözle görülebilenleri makyaj fırçasıyla temizleyebilirsiniz. Çevredeki diğer bitkilerinizi ilaçlayın ki bitler tekrarlanmasın. Gözle görülmesi zor olan örümcek bitler büyük zarar verir. Ara sıra büyüteçle dikkatle inceleyin. Bit varsa ilaç kullanmalısınız. İlacı hem bitki üzerine hem toprak yüzeyine uygulayın.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Kaktüs-Succulent

Etiketler:

'Lithops, canlıtaş çiçeği' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Ertuğrul, İstanbul dedi ki:

    Bir önceki yazdıklarıma ilaveten sizinle daha önce Lithops baktığımı belirtmiş ve kuvars hakkında konuşmuştum. Mümkünse paylaşmak istediğim naçizane bir tecrübem oldu. Bildiğimiz gibi beyaz ve kahverengi iki tür ponza var. Yanlış bilmiyorsam beyaz asedik, k.rengi bazik ponza geçiyor. Ben her ikisini de kullanıyorum. Ancak k.rengi ponza ağırlıklı kullanımda daha iyi sonuç aldım. Her yerde bulunmuyor ama cüruf diye satılan k.rengi ponzanın ufak taneli olanı daha iyi sonuç veriyor. Yanlış aklımda kalmadıysa k.rengi ponza toprağa uzun sürede, yavaş salınımlı potasyum bırakıyor diye okumuştum.
    ***
    Öyle söyleniyor ama toprak karışımlarında kullanmada hiç fark etmez. Sizin tecrübeniz ise muhtemelen doğrudur. Asedik-bazik özelleri belki suya saldıkları maddeler açısından ancak suyu pek değiştirilmeyen akvaryumlarda kullanım açısından riskli olabilir. Saksı bitkileri için toprak karışımlarında ciddi bir fark yok, hele risk hiç yok.

  2. Ertuğrul, İstanbul dedi ki:

    Aslında lithops toprağı karışımında belirttiğiniz üç farklı kaya konusunda ilk aklıma gelen kaya kırpıntılarının (kuvars ve ponza ile birlikte) sadece drenaj amaçlı olmayıp beraberinde toprağa besleyici katkı da sağladığı yönünde idi ve yanlış materyal kullanma konusunda tereddüt ediyordum. Açıklamanız ve kaya çeşitliliğinin zenginliği konusundaki yazınız ile daha da netleşti. Tekrar teşekkür ederim.
    ***
    Evet çeşitli mineraller önemlidir. Çeşit zenginliği dengeyi de getirir. Sonuçta bitkilerin ihtiyaçları sadece azot, fosfor ve potasyum ile sınırlı değil. Gerçi özel bitki besinlerinde element çeşitliliğine ve asit çeşitliliğine önem verilir ama bitkilerin onları kullanabilmeleri her zaman her şartta mümkün olamıyor. Hiçbir suni karışım doğadaki doğal toprağın ve hatta kayalıklardaki toz-çürüntü birikimlerinin özelliklerinin yerini tutamıyor (süper dolgun gelişimler açısından değil, bitkilerin sağlıklı ve dirençli olmaları açısından). Hatta kitin bile bitkilere gereklidir ki bu madde böcek kalıntılarından ve mantar kalıntılarından toprağa geçebiliyor.

  3. Esra, İstanbul dedi ki:

    Suladım olmadı, sulamadım olmadı, ne yapsam olmadı. Açıkçası kendi adıma bu kadar uğraşa değmez. Parama yazık, yaşatılsın ülkemde çoğaltılsın da, kaynana topuzu gibi buraya uyum sağlasın da ömrüm olursa param da olursa o zaman alırım. Bu haliyle zorla yaşatmaya çalışmak benim için anlamsız. Sardunya alırım daha iyi.

  4. Gürsel, İzmir dedi ki:

    Bir çift lithopsum var. Şu an aralık ayı ortasındayız ve her ikisinin de yaprak aralıkları açılmaya başladı. Güney cephe açık balkonda sürekli hafif esintili bir ortamda. Günde 3 saate yakın Güneş alıyor. Merak ettiğim konu acaba çiçekleniyor mu yoksa çoğalma evresine mi girdi? Bu dönemde sulamasını nasıl yapmalıyım?
    ***
    Zaten çiçek açsa da açmasa da çoğalıyor. Bunun istisnası yok. Yani ya çiçek açarak çoğalır ya da çiçek açmadan çoğalır. Sulama meseleleri yukarıda ilgili kısımda açıklanmıştır.

  5. Özlem, Muğla dedi ki:

    Bundan iki ay önce bir tane lithops aldım. Dip kısmı çürüdü. Ne yapmalıyım? Tekrardan çoğaltılabilir mi?
    ***
    Dışarıda bırakın. Toprak kupkuru olmalı. Yaşayacağı varsa havanın neminden bile suyunu alır ve köklenir. Normal ev ortamlarında diğer bitkiler gibi yaşayabilmesi mümkün değil. Bir daha almamanızı tavsiye ederim.

  6. Furkan, Konya dedi ki:

    4 aydır göz bebeğim gibi baktığım karasmontana cinsi lithopslarımın boyları ilk gününe göre biraz uzadı. Bu beni biraz endişelendiriyor. Ne yapmam lazım? Ne zaman yeni yaprakları çıkar?
    ***
    Hiç sulamayın. Deforme uzama ışık yetersizliğinden dolayı olur. Daha güçlü ışık sağlamalısınız. Yeni yaprakların şimdi görünür hale gelmiş olmaları lazımdı.

  7. Furkan, Konya dedi ki:

    Bazı yetiştiriciler yarığı bir yanından aşağı doğru keserler ki içerideki yavru veya yavrular yeterli güneş alabilsin de böylece yukarı doğru uzamadan, enine genişleyerek büyüsünler.. burada anlattığınız işlemi uygulamalı mıyım yoksa yavruları görene kadar beklemeli miyim?
    ***
    İçeride yeni gelişim olmuşsa zaten açıkça belli olur. Ama ışık yetersizliğinden dolayı o yeni gelişim son derece ince olmuşsa durum hiç iyi değil. Bu durumda ne olur bilmiyorum. Zaten bu türler 7/27 kesintisiz hava akımları istiyor. Yani belki de hiç bir gelişim olmamıştır. Kendi haline bırakın en iyisi. Bekleyin zamanla ne olacaksa olur.

  8. Ahmet, İstanbul dedi ki:

    Benim lithopsumun üzerinde hafif bir renk değişikliği var. Nedeni nedir? Bir hastalık mı oluşuyor? Ne yapabilirim? Öbür lithoslardan ayırmalı mıyım?
    ***
    Sürekli hava akımları isterler. Yeni almışsanız emin olun hepsi kısa süre içinde telef olup gidecekler. Hava akımlarının sürekliliği ve kış aylarında gündüz boyunca güneş ve çok güçlü ışık kesinlikle şart. Olmazsa olmaz ihtiyaç.

  9. Ahmet, İstanbul dedi ki:

    Peki suni bir ortam hazırlarsam yani bir kenarda vantilatör bir yandan güneş ışıklı ampul kullanırsam iyileşebilir mi?
    ***
    Zaten yukarıda bunlar detaylarıyla anlatılmıştır. Gerektiği gibi yapabilirseniz güzelce gelişmeye devam edip çoğalabilirler de.

  10. Zehra, Kocaeli dedi ki:

    Lithopsum dibinden biraz yeri çürümeye başlamış. Düzelir mi yoksa kesip eksem tutar mı? Suya koysam köklenir mi yada kesince kökü yeniden patlar mı? Öyle anlatmışsınızki zor bir çiçek diye ne yapacağımı şaşırdım.
    ***
    Evet ne yapsanız boş. Bir kere çürümeye başladı mı gider. Zaten görünen kısmı köklenme özelliği olmayan kapkalın tuhaf yaprak. Bir de dip kök kısmı var. Bundan ibaret. Dip çürüdüyse artık yapacağınız bir şey yok. Bir daha almayın. Neredeyse hiç kimse yaşatamıyor emin olun. Çürüme eğer dış kenar bir yerde ise hemen topraktan söküp kuru bir yerde bekletin. Çürük yer kupkuru oluncaya kadar su filan vermeyin. Sonra Lithops’lara uygun kupkuru toprağa dikin ve dışarıda tutun. 15 gün geçince ilk sulamayı yapın.

  11. Esin, Muğla dedi ki:

    Litopslar tohumdan yetiştirilir mi? Tohum dikersem olur mu?
    ***
    Evet zaten esas çoğaltma yolu tohumları iledir.

  12. Esra, Antalya dedi ki:

    Benim 3 tane lithopsum var. Dış yaprakları kuruyup içinden sağlıklı yapraklar çıktı. İşler şimdilik yolunda gibi. Doğudan güneş alıyorlar. Sonrasında aydınlıktalar. Arada havalandırıyorum. Sabah güneş alan, sonrasında gölgeli açık havaya çıkartayım mı? Temmuzda dışarısı 45 derece ve %80 nemli oluyor.
    ***
    Evet açık havada daha iyi olur. Ancak yazın şiddetli sıcaklarda sulamak ani bir şekilde öldürebilir. Dikkatli olmalısınız. Sulamak yerine, ne zaman susuz kalmışlık alametleri fark ederseniz o zaman gece saatlerinde soğuk su hafifçe fısfıslayarak serinlemesini sağlayın. Serinletmek önemli. Bu sırada suyu da böylelikle alır. Susuzluk alametleri görmedikçe yaz boyunca hiç sulamayın ve hiç serinletmeye de çalışmayın.

  13. Ibrahim, Didim dedi ki:

    Taş kaktüs Lithops toprağı istiyorum.
    ***
    Hiçbir yerde satılmaz. Kendiniz yapacaksınız (yukarıda tarifi var). Madem Didim’de yaşıyorsunuz o halde sürekli dışarıda açık havada tutun. Burada haziran sonundan eylül sonuna kadar hiç gelişmez. Ama yılın geri kalan 7 ayı gelişimine uygun özelliktedir. Yaz aylarında güneşin fazlasından koruyun ve hemen hemen hiç sulamayın.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.