Narenciyeleri çelikle çoğaltmak

Genelde aşılama ile çoğaltılan narenciyelerde çelikle çoğaltma geçerli midir, oluyorsa dezavantajları var mıdır buradan okuyabilirsiniz.

Narenciye limon, portakal, mandalina vb. meyve ağacı türlerine denir. Bunları çelikle çoğaltmak kolay değil ama mümkün. Bazı türlerde çok zor, belki imkansız. Sonra, çelikle köklendirip çoğaltmak mümkün olsa bile bunun dezavantajları var. Bütün bunlardan dolayı narenciyelerde çelik ile değil, aşı ile çoğaltma yöntemi uygulanır. En çok göz aşısı ve kalen aşısı uygulanır.

Dezavantajlar

Bütün mesele köklerle ilgili. Her narenciye türünün köklerinin istediği ortam aynı değil. Çoğunluğunun kökleri naziktir. İnsanlara zorluk çıkarırlar. Ya toprak beğenmezler ya hafif soğuklara bile dayanamazlar ya da hastalıklara dirençsizdirler. Her şey uygun olsa bile genelde pek fazla köklenmezler ya da kökleri topraktan yeterince besin alamaz. Sonuçta ürün vermede verim düşük olur. Bu yüzden müşkülpesent olmayan, her toprağa uyumlu, hastalıklara ve toprak parazitlerine dirençli, yoğun köklenme gösteren narenciye türleri aşılamada kök bitki olarak kullanılır. Genelde kullanılan türler: Turunç, üç yaprak portakalı (Citrus trifoliata) ve troyer ağaçlarıdır.

Küçük bir limon ağacı

Küçük bir limon ağacı

Çelikle üretimi daha kolay daha basit buluyor olabilirsiniz. Aşıya soğuk bakıyorsunuzdur. Ama aşıdan korkmayın. Tekniğini, püf noktalarını öğrenirseniz uygun zamanda yaparsanız daha dayanıklı ağaçlarınız olur.

Narenciyeler hakkında aşı teknikleri ile ilgili olarak başka kaynaklardan bilgi araştırmalısınız. Bu sitede o konuda henüz bilgi yok. Belki ilerde olabilir.

Yine de çelikle çoğaltmak istiyorsanız

1- İlkbahar ve yaz aylarında suda köklendirebilirsiniz. Bunun için bir dal narenciye beraberinde bir veya iki söğüt dalı olması köklenemede çok büyük fayda sağlar. Söğüt dallarının suya salacağı hormon narenciye dallarında köklenmeye yol açar. Narenciye dalı tam olgun, genç, dış kabuğu yemyeşil ve yapraklı dallardan seçilmeli. Kökler 5cm’yi geçtiğinde yarı yarıya oranlarda dişli kum ve normal bir toprak karışımı doğdurulmuş küçük saksılara dikin. Sonraki yıl ilkbahar başında esas yerlerine dikebilirsiniz.

2- Bu usul her türde işe yaramayabilir. En çok limonlarda başarılı olunabiliyor. Zaman pek önemli değil sıcaklık önemlidir. 25 – 32°C dereceler dolaylarında sıcak olması lazım. Sera gibi yoğun hava nemliliği / sisleme sağlanan hem sıcak bir ortamda alttan ısıtmalı bir kapta daha iyi olur. Yoksa yaz aylarında yapın.

Ağaçtan bir yan dal seçin. 15 – 20 santim uzunluğunda olmalı. Çok ince olmayacak. Ne kadar kalın o kadar iyi (kurşunkalem kalınlığında veya biraz ince olabilir). Dal hem tam olgunlaşmış hem çok genç olmalı buna da dikkat edin. Bu dal tepe çeliği şeklinde olması gerekiyor yani en uçta yapraklar ve yeni gelişim yeri olacak şekilde. Tepe gelişim yeri olmasa da olur ama üzerinde yapraklar olması gereklidir.

Yukarıdaki tarife göre daha ince, daha kısa, daha genç dalları da kullanabilirsiniz. Yukardaki gibi dallarda başarılı olma ihtimali daha yüksek.

Dikeceğiniz zaman en üstteki iki büyük yapraktan daha alttaki yaprakların hepsini dipten kesin sadece üsttekiler kalsın.

Dalın en altını 45 derece açı ile kesin. Ayrıca dalın dip tarafına her iki yandan dış kabuğa derin çizik atın.

Nasıl köklendireceksiniz? Ayrıntılı bilgileri » yarı olgun dal çeliği sayfasından okuyabilirsiniz. En uygun zaman temmuz ayı.

Eğer başarırsanız fidanlarınız sonraki baharda veya iki yıl sonra çiçek açar meyve verir.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Üretim / Çoğaltma

Etiketler: | |


'Narenciyeleri çelikle çoğaltmak' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Mükerrem M. -İstanbul dedi ki:

    Çok yararlı, harika ve pratik bilgi hazinesi, anlaşılır bir dili olan sitenizden dolayı çok teşekkürler ederim. Bir süredir İstanbul’da yaşayan İzmir’liyim ve turunçgillerin delisiyim. Kendim yetiştirmeye inat ettim ve geçen yıl komşumun cinsini bilmediğim ama bodur bir ağaçcıkda bir sürü kocaman limonları görünce 2-3 çeliği köklendirip bir saksıya diktim ve şimdiye kadar bol yapraklanıp, 2 kez bolca çiçeklendi ama meyveye durmadı. Çeliklerin boyları 6-7 cm kadar ama gövdesinden çıkan 2şer dalı 20 cm’den uzun ve üzerindeki özekllikle uçlara doğru çıkan yaprakları da 12-15 cm büyüklüğünde. Doğru bir dallanmayı ve verimi ne yaparsam sağlarım? Budamalı mıyım öyleyse nasıl, olduğu gibi mi bırakmalıyım? Saksı mı değiştirmeliyim? Döllenme olmadığından mı meyve tutmuyor? Küçük de ondan mı, ya da aşı mı gerekir?
    ***
    Aşı gerekmiyor. Hem çiçek açtığına göre meyve oluşur. Sanıyorum içerde kapalı yerde tutuyorsunuz bu yüzden çiçeklerine böcekler gelemiyor, rüzgarın da pek etkisi olmuyor böylece polenleşme mümkün olamıyor. Budamak için acele etmeyin. Çünkü çelikten yetiştirmişsiniz kökler henüz iyice kuvvetlenememiştir. Üstünden en az iki yıl geçmeli.

  2. Asya, Ankara dedi ki:

    Mükerrem bey acaba çelikleri nasıl köklendirdiniz anlatır mısınız rica etsem?

  3. Asya, Ankara dedi ki:

    admin sizin bir bilginiz var mı bu konuda acaba?
    ***
    Yazımın içinde anlattığım gibi yaz ortasında deneyin. Limonlarda başarılı olma ihtimali yüksek.

  4. Şenol, İstanbul dedi ki:

    Merhaba benim 70cm limon fidanım var. Tahminime göre 4 yaşında olması lazım. Akrabamdan almıştım. 2 seneyi aşkındır bende meyve verimi yok. Ne yapmalıyım tavsiyeleriniz var mı?
    ***
    Limon, 4 yaşında 70 cm hiç normal değil. Cüce kalmış. Anlaşılan ya toprağı kötü ya da yeri havasız, böylece gelişemiyor. Meyve verebilmesi genetik yaşına ve bünyenin kendisini olgunlaşmış hissetmesine bağlıdır. Çekirdekten yetişenlerin meyve verebilmesi 8 – 10 yılı bulur. Eğer kışın da gelişebileceği bir yerde ise ve mükemmelen dallanıp budaklanıyorsa bu süre yarıya inebilir.

  5. Osman Ş. -İzmir dedi ki:

    Greyfurt çekirdeğini diktim. Çimlendi ve 1,5 metreye ulaştı. Bu ağaç meyve verir mi? Vermeyecekse aşı mı yapayım?
    ***
    En iyi bakımla ve en hızlı gelişimle çiçek açıp meyve verecek olgunluğu gelmesi en az 5 yıl sürer. Üzerine meyve verecek olgunluktaki herhangi bir narenciye türü ağaçtan aşı yapabilirseniz o aşıdan büyüyen dallar ilk yıl veya en geç ikinci yıl meyve verecektir.

  6. H. Şükrü -İzmir dedi ki:

    Bahçeli bir evim var. Her çeşit meyve yetiştirdim. sadece limon dayandıramadım. Senelerdir en az 15 tane aşılı fidan aldım diktim ve tutuyorlar. Bahçem güzelbahce semtinde. Burası çok rüzgarlı bölge. Ağaç her yerinden çok güzel filizleniyor ancak bir rüzgar çıkıyor bütün filizler kararıp boynunu büküyor. Ne yaptıomsa büyütemedim. Çevremde yetişmiş koca koca limon ağaçları var. Ben büyütemiyorum. Ne yapayım?
    ***
    Aynı yerde, komşularınızın limonlarında zarar olmuyor sadece sizin limonlara rüzgar zarar veriyorsa, sizin aldığınız aşılı fidanların üst aşı kısmı hassas türlerden olsa gerek. O fidanlara, aşılı yerin daha altından, komşularınızın limonlarından aşılamayı deneyin.

  7. Özge K. -Ankara dedi ki:

    Evde limon ağacım var. Hava ısındığı için dışarı çıkardım. Fakat çıkarırken yapraklarında yapışkan maddeler olduğunu farkettim. Şu anda dallarında limonlar oluşmaya başladı. Bu yapışkan madde ağacıma zarar verir mi?
    ***
    Yapışkanlık yaprak genelinde ise örümcek bitler söz konusudur. Temiz tutun. Sık sık su sıkarak yıkayın. Böylece problemler ilerlemez. Dışarı çıkarmak için şimdiye kadar beklemeniz iyi olmuş. Tekrar içeri almak için fazla gecikmeyin. Eylül ortasına doğru içeri alın. Serin havaya alışmadan önce.

  8. Hakkı K. dedi ki:

    Ben limon çelikleme yaptım yaklaşık 1 ay sonra filizlendi. Şimdi açılan filiz yaklaşık 15 cm oldu. :)

  9. bakı dedi ki:

    salam mən çəkirdəkdən lımon yetışdirmışəm hardasa 15-sm olar onuda aşılamaq lazımdımı bu ılın iyun ayında cucərıb.
    ***
    Çekirdekten yetişen fidanlar en az 2 yaşında olmalı. İlkbaharda dipten kesin. 5-10cm kalacak. Yeni filizler çıkarır. Filizlerden sadece bir tanesine izin verin ki bütün kuvvet ona gitsin. Eğer yeterince güçlü ve kalın büyürse onun üzerine göz aşısı yapacaksınız. Fakat dal yazı kaleminden daha ince ise aşılamak çok zor olur. İlkbaharda yeni çıkan filiz temmuza kadar yeterince olgunlaşır. Temmuz ayı içinde aşı yapın.

  10. Metin, Kuyucak dedi ki:

    Ben portakala limon aşısı yaptım başarılı olmadım. Sanırım zamanlama hatası yaptım. Tam çiçekler üzerindeyken yaptım, çiçek sonrası yaptım tutturamadim. Fakat zeytin aşısı yapıyorum onda sıkıntı o olmuyor çok rahat tutuyor. Püf noktası sıkıntı nerede çözemedim. Abaca alt kısmından yapıyorum aşıyı genç dallara yapıyorum yaşlılar zaten kabuk vermiyor şimdiden teşekkürler.
    ***
    Narenciyelerde size en kolay yolu anlatayım: Göz aşısı narenciyelerde biraz profesyonellik ister ve zamanlama çok önemlidir ama kalem aşısı anlattığım gibi yaparsanız tutma ihtimali %99dur. Zamanı ise gelişim mevsiminde herhangi bir zamanda olabilir. Aşı için alacağınız dal kısa olmalı. 7-8cm uygundur. Anaç ağaca aşılanacağı daldan daha ince olsa daha iyi olur. Ayrıca yeşil, tam olgun ve yapraklı dal almış olmalısınız (bu durumda çok ince olabilir önemli değil). Aşılanacak anaç ağacın aşılanacak dalı odunlaşmış olabilir pek fark etmez. Yine de bir veya iki, en fazla üç yıllık olan dalları seçin. Aldığınız 7-8cm dalın yapraklarını saplarının üzerinden kesin. Yapraksız kalacak ama yaprak sapları duracak. Aşıyı yaptıktan sonra seloteyp bant ile iyice sıkıcı sarın (veya aşı bantı kullanabilirsiniz). Sonra tam şeffaf küçük bir naylon (mesela 1kg toz şeker noylonu) üzerine geçirip hava almayacak şekilde bağlayın. Bu şekilde kaynaşma olması garantileşir. 15 gün dolduğunda naylonu çıkarın. Birkaç gün içinde veya en geç 3 haftada filizlenecektir. Seloteyp sargıyı ise aşıladıktan bir ay sonra çıkarın.
    Bu şekilde limon üzerine kumkuat aşıları yapmıştım (24 nisanda). Şu an (25 mayıs) kalem aşılar filizlenmiş, küçük dallar uzatmış durumda. Göz aşılarında henüz hareket yok. İlk günlerdeki fotoğraflarını görmek için şu linkten bakabilirsiniz: https://www.facebook.com/ErdalDidim/posts/1466575160076287


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)