Russelia equisetiformis, mercan çiçeği

Mercan çiçeğinin uzattığı dip sürgünü dalları biraz yükselince süpürge gibi ince ince pekçok dallar geliştirip onların üzerinde mini silindirler şeklinde mercan rengi çiçekler açar. Dip sürgünü dallar uzun ömürlü değildir. Ortalama iki yıllıktır. Daima dipten yeni sürgünler çıkararak eski çiçekli dalların yerine yenilerini oluşturur.

Plantaginaceae familyasının Russelia equisetiformis türü. Türkçede en yaygın adı mercan çiçeğidir (diğer bir adı ada mercanı). İngilizcede coral plant (mercan bitkisi) ve fire cracker (ateş çıtırtısı) gibi isimler verilir. Anavatanı Meksika ve Guatemala’dır.

Özellikleri

Saksıda mercan çiçeği

Hava şartları müsait oldukça mercan çiçeği bütün yıl çiçek açmaya devam eder. Dalları odunlaşmaz ve kalınlaşmaz. Rengi koyu yeşile döner ve 2-3 yıl içinde zamanla güçten düşerek kururlar. Bu arada eskilerin yerine fazlasıyla yeni dallar çıkarmıştır.

Uygunluğu

Russelia equisetiformis – mercan çiçeği kışın -5C dereceye kadar olan hafif don olaylarına zarar görerek dayanır. Az veya çok zarar görmesi önemli değildir. Zira hiç zarar görmese bilen tavsiye edilen şey kış sonunda tüm dallarını en dipten kesmektir. Yazın şiddetli sıcak görülen memleketlere, Akdeniz iklimine tam uygundur. Sıcak güneşli balkonlara, teraslara ideal bitkilerdendir. Tuzlu topraklarda sorunsuz yetişir.

Kullanım

Dip sürgün dalları uzayıp sayısız çoklukta incecik çiçeklenecek dallar çıkarında dik duramaz ve kavisli form alır. Bu özelliğine göre mercan çiçeğinin süs bitkisi olarak değerlendirme şekilleri şunlar olabilir:
1- Büyük saksılarda yetiştirilerek köşe yerlerde biraz yükseğe konabilir (yukarıdaki resim buna örnek). Bunun için geniş bir saksıya bir değil 3-4 mercan çiçeği dikilmelidir.
2- Tam duvar diplerinde zemine dikilir ve dalları duvara sapitlenir (espalyer olarak). Çünkü bahçelerde yere dikilince fazlaca güçlenir ve dallar 1,5 metreyi aşabilir. (Espalyer tarzı kullanımında kış sonu budaması sadece en eski dallarını dipten kesmekten ibaret olmalı.)
3- Yükseğe asılan saksılarda sarkıcı süs bitkisi olarak da gayet güzel görünür.
4- Yer örtücü olarak kullanılır ama dallarının fazla uzun boylu olacağı göz önüne alınmalı ve ona göre karar verilmeli.

Yetiştirilmesi, bakımı

Mercan çiçeğinin gölge yerlere bile uygun olduğu söylenir ama en iyi çiçeklenmesi uzun süre direkt güneş almasına bağlıdır. Kışın fazla soğuk olan yerlerde saksıda yetiştirip kış boyu evde tutabilirsiniz. Işık ve sıcaklık şartları uygun olunca evlerde kışın çiçek açmaya devam ediyor.

Bahçelerde pek toprak seçmez. En iyi humuslu ve suyu iyi süzdüren topraklarda iyi gelişir. Saksılar için: Humuslu bahçe toprağına eski sığır gübresi karıştırın. Bu yeter. Gerçi mercan çiçeği gübre bile istemez ama gübreli toprakta daha gürce yetişir. Toprak killi ve sert ise dişli kum ile karıştırmalısınız.

Sulama: Toprak ıslaklığını yitirmeli ama nemini fazla yitirmeden sulayacaksınız. Yaz boyu toprak hiç kupkuru kalmamalı.

Budama: İlk yıl dokunmayacaksınız. İkinci yıldan itibaren çiçekleri giden dalları dipten keserseniz daha fazla yeni sürgünler çıkarır. Ama aşırıya kaçmadan kontrollü yapmalısınız. Bitkiyi zamanla tanıyarak. Ayrıca, en az iki yıllık mercan çiçeğinizi kış sonunda dipten tüm dallarını budayın.

Mercan çiçeği çiçeklerinin görünümü

Russelia equisetiformis çoğaltılması

1- Mercan çiçeğinin kavisli eğik dallarının çiçeklenen ince uzantıları yere sarkar ve toprağa değer. Toprağa değen incecik dallarının köklenmesi ve sonra köklendiği yerinden hızlıca ince filizler uzattığı sık görülen bir şeydir. İşte en kolay çoğaltma yolu budur. Hatta o ince uzantıları mercan çiçeğinizin çevresine koyacağınız küçük saksılara batırıp köklendirebilirsiniz. Topraktan filizler çıktığını görünce ana ile bağlantıyı kesip köklendirdiğiniz fideleri alın.
2- Birkaç yıllık mercan çiçeği ilkbaharda köklerinden ayrılarak çoğaltılabilir.
3- En az 8 cm boyunda yan sürgünler ilkbahar sonunda (havalar iyice ısındığı zaman) dipten kesilerek alınır ve kumda veya perlitli çok süzek bir toprakta köklendirilir. Sıcak yer veya alttan ısıtma sağlayacaksanız ilkbahar başında da çoğaltabilirsiniz.
4- Tohumla çoğaltılması da kolaydır. Zaten tohumları düştüğü yerde çimlenip kendi kendine çoğalır.


'Russelia equisetiformis, mercan çiçeği' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Filiz, Aydın dedi ki:

    Kendi deneyimimi aktarmak istiyorum. Ben uzun yıllardır mercan çiçeği yetiştiririm. Mart ayı sonuna doğru taze, yetişkin, küçük, büyük demeden tüm dalları dibine yakın 4-5 cm yukarıdan budarım. Nisan ortasına doğru daha gür bir halde çıkar ve bütün yaz boyunca dalları kıpkırmızı çiçek olur. Şimdi benim mercanım dallı budaklı. Balkondan aşağıya 1m kadar sarkıyor. Çiçeksiz. öyle bekletiyorum. Mart sonunda dipten tamamını kesicem. Ve dibine 2 avuç kadar yanmış keçi gübresi koyucam. Çok zahmetsiz ve çıtır çıtır kırmızılığıyla bir anda balkonu cennet bahçesine çeviren bir çiçek. Çiçek yetiştirmeye yeni başlayan herkese öneririm.

  2. Özlem, İstanbul dedi ki:

    Merhaba, bugun cicekciden bir mercan cicegi aldim. Kirmizi istiyordum ancak beyaz varmis ki beyazini hic gormemistim, yine de aldim. Su an hic cicegi yok belki bir umit kirmizi cikar. Suladigim zaman tum suyu saksinin dibinden geri veriyor. Acaba topragini degistirmeli miyim? ve kuzeye bakan bir kapali balkon ne kadar uygun olur?
    ***
    Toprağı iyi. Ben kapalı mekanlar için hep böyle toprak tavsiye ederim. Kuzeye bakan yerler ya hiç güneş almaz ya çok az alır. Mercan çiçeği saatlerce kızgın güneş istiyor. Benimki camekanlı balkonda bu şekilde, adeta pişiyor ama gelişimi çok iyi.

  3. Ahmet A. -Konya dedi ki:

    2012 mayıs ayında Mersin – Silifke’den gelirken saksıda kırmızı açmış süpürge çiçeği (mercan çiçeği) aldım. Dışarıya bahçeye koydum. Zaman zaman suluyorum. Şu anda Ağustos çok güzel açıyor. Kışın bunu nasıl bir yerde barındırıp zarar görmeden bahara çıkartabilirim? Konya şartlarında yere ekebilir miyim?
    ***
    Kış soğuklarına ne kadar dayandığı yazı içinde gördüğünüz gibi. Konya’da bahçeye dikilmez. Saksıda yetiştirip kışın yüksek don olayının erişmediği soğuk bir yerde tutmalısınız. Camekanlı balkon, bodrum, garaj, kömürlük gibi yerler olabilir.

  4. Suzan G. -Zonguldak dedi ki:

    Mercan çiçegi satın almak istiyorum. Nereden bulabilirim?

  5. Berna Ö. -Antalya dedi ki:

    Antalya’da birkaç site bahçesinde ve özellikle kumlu Lara sahilindeki plaj işletmelerinde bu çiçekten gördüm. Çok beğendim. Evim konum itibari ile denize yakın. Bitkiyi koyacağım balkonum güney-batı yönünde bol güneşli. Gölge köşeleri de var. Ancak kışın denize yakın olunca fırtınaya, şiddetli rüzgara açık. Yazın da bol esinti alır (meltem, poyraz farketmiyor). Balkonda yetişir mi? üreticiden mi almalıyım yoksa arkadaşlarımın bahçelerinden alıp çoğaltma imkanım var mı? İlkbahar da mı ekmek gerekli?
    ***
    Hazır saksılarda satılıyorsa onlardan alın. Bahsettiğiniz şartlarda Antalya’da hiçbir zarar görmez. Güneşi seviyor. Saksılarda sorunsuz yetişir. Bende de var (iki yıldır balkonda yetiştiriyorum). istanbul iklimine bile uyumlu.

  6. Emine, Antalya dedi ki:

    Mercan çiçeğim iki yıldır bende. Ancak biraz dallanmaya başlasa dalların bir kısmı kuruyor ve saksıyı bir türlü doldurmuyor. Ayrıca tomurcukların çoğu açmadan kuruyor ve sayılabilir sayıda çiçekleniyor. Bol güneşli balkonda duruyor. Yanlışım nedir bilemiyorum. Yardımcı olursanız sevinirim.
    ***
    Ben de üç yıldır yetiştiriyorum. Gördüğüm kadarıyla en çok sonbaharda kuvvetli sürgünler çıkarıyor ve o sürgünler ilkbahar başında çiçeklenmeye başlıyor. O güçlü sürgünler bir yandan da daha fazla dallanıyorlar ve böylece yaz boyu çiçeksiz kalmıyorlar. Sizinki anlaşılan çok güçsüz kalmış. Susuzluğa dayanıklı olsa bile bol bol sulamalısınız. Şimdi daha büyük saksıya dikin. Kesinlikle hazır poşet toprak kullanmayın. Çevredeki bahçelerden, tarlalardan verimli bir toprak bulun. Biraz koyun veya keçi gübresi karıştırın. Büyük saksıyla o toprakla aktarın. Sonbahara kadar kökleri iyice güç toplar ve sonbahardan kışa kadar güçlü sürgünler verir. Gelecek yıl çok şahane olur. Yanlışım nedir bilmiyorum demişsiniz. Bence toprağının uygunsuzluğu başlıca sebeptir.

  7. Sabiri, İstanbul dedi ki:

    Mercan çiçeği alcacam nereden alabilirim?
    ***
    İstanbul’da satıldığını hiç görmemiştim. Ama eğer yolunuz Yalova’ya düşerse oradaki toptancı çiçekçilerde belki bulabilirsiniz. Ege sahil kesimlerinde nisan sonundan itibaren yaz boyunca semt pazarlarında köylü çiçekçiler getirip satıyorlar.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)