Saksıda narenciye problemsiz yetiştirme

Saksıda narenciye yani kalamondin, mandalina, kumkuat, limon vs türlerinin yetiştirilmesi ve ticareti yaygındır. Fakat saksıda geliştirilmiş bu küçük narenciye ağaçlarını üzerinde meyveleriyle sağlıklı halde satın alan kişilerin yüzde doksan dokuzu çabucak kötüleşmelerinden şikayetçi. Ve asla eski sağlıklı – verimli hallerine geri getiremiyorlar.

Başlıca problemler

Saksı narenciyelerinde yıllardır bana gelen şikayetler başlıca şöyle: Yaprakların sararması, dökülmesi, dallarda kurumalar başlaması (genelde karararak kururlar) ve ağacın meyvelerini dökmesi – büyütememesi. Bir süre yaşatabilenler ise yeniden çiçek açmamalarından ve çiçek açsa bile meyve oluşumunun hem az sayıda olmasından hem de onların tümünün henüz küçücükken dökülmesinden şikayetçiler. Yeni yaprakların gerektiği gibi olmaması. Yani renklerinin genelde fazla sarımsı olması, bazen de yeni yaprakların küçük, kıvrıkça olması. Bütün bunlar bana bildirilen problemlerden.

Sebepler

Limon, kumkuat, mandalina vesaire tüm saksı narenciyeleri aynı narenciye türlerine aşılanmışlardır yani kök kısmı hepsinde aynı bitkidir. Ya troyer narenciyeleri ya da bodur üç yaprak portakalı fidanları saksı narenciyelerinde anaç kök bitkidir. Bunlar toprakta fazla yükselen tuzlanmaya karşı hassastır. Toleransları zayıftır. Saksıda bu özellikleri çok daha fazla sorunlara yol açar.

Üreticiler saksıda narenciye geliştirmek ve meyveli hale getirmek için çeşitli gübreler ya da çeşitli bitki besinleri kullanırlar. Sonra en güzel hale geldiklerinde satışa çıkarırlar. Siz satın aldığınızda saksıdaki toprakta gübrelerin etkisiyle kendiliğinden kimyasal başkalaşımlarla had safhaya çıkmış olan yüksek bir tuzlaşma vardır. İşte bu yüksek tuzlaşma o narenciyenin size geldikten sonra perişan olmasını sağlayacaktır. Sorunlar daha çok serin ve soğuk aylarda kendini gösterir. Üreticiler saksı narenciyelerini eğer doğru toprak karışımında yetiştirselerdi ve satışa çıkarmadan önce adam akıllı bir toprak yıkama sulaması yapsalardı siz satın aldıktan sonra hızla kötüleşmeyeceklerdi. Ancak bir iki ay sonra sizin hatalarınızla kötüleşebilirler, o başka.

Sizin olası hatalarınıza gelince: Havasız yerlerde tutmada ısrar etmeniz en yaygın hatalarınızdan. Böylece fotosentezde ciddi aksaklıklar olur ve ağacınız besin üretemez. Yeni gelişimleri olması gerektiği gibi sağlıklı olamaz. Hatta tüm yaşamsal aktiviteleri durur. Üzerindeki meyvelerini besleyemez, büyütemez. Topraktaki tuzlaşmayı kat kat arttıracak yanlış sulama tarzınız diğer bir etken. Ve bu hatanın üzerine bir de yanlış usulde gübre veya bitki besini vermeniz her şeyi daha da kötüleştirir. Aşırı uzun süre şiddetli yakıcı güneş altında kalacağı bir yerde tutmak, tam tersi güneşten tamamıyla mahrum bırakmak, susuz bırakmak vb hatalar da sayılabilir.

Bir diğer hatanız narenciyelerin kış boyunca soğukta dinlenmeleri gerektiğini bilmemeniz ve satıcıların da bunu bilmemeleri, sizi uyarmamaları. Sanki tropikal bir ofis süs bitkisi gibi narenciyelerin tüm yıl kesintisiz aynı şekilde hareket edeceklerini sanmayın.

Çözümler

Yukarıdaki saksıda narenciye problemlerine göre çözümleri kısa kısa yazmak yerine ayrıntılı, yol gösterici bir şekilde uzun uzun yazmayı daha uygun buldum. Konu aşağıda saksıda narenciye yetiştirilmesi ve bakımı başlığı altında devam ediyor. Tüm çözümler detaylarıyla açıklanmıştır. Aslında çözüm yerine gerektiği gibi mecburi bakım şartları demek daha doğru olur. Mecburi diyorum çünkü başka yol yok. Mucize formüller hiç aramayın. Ararsanız yalanlarla karşılaşır ve boş yere masrafları arttırırsınız.

Saksıda narenciye yetiştirilmesi ve bakımı

Bu bölümde saksı narenciyelerini hem sağlıklı tutmak, sağlıklı geliştirmek, hem de güzelce meyve verdirmek için ne gerekiyorsa yazdım. Bu bilgileri hafife almazsanız, aynen uygularsanız mutlaka faydasını göreceksiniz.

Toprağın dengesi, saksı, toprak değiştirme

Üreticiler saksı narenciyelerini en güzel hale getirip satana kadar bir şekilde işini yürütür, başarılı olur. Ama her şeyi doğru yapmıyorlar elbette. Toprak genellikle hatalıdır ve yukarıda da dediğim gibi o narenciye size geldikten itibaren hızlı bir bozulma sürecine girmiş oluyor.

Saksı narenciyelerinin toprağı öyle olmalıdır ki kökleri tuzlaşmaların yoğun etkisinden belirli bir düzeyde özgür tutabilmelidir. Bu da toprağın içeriğinde suyu ve madensel tuzları inatla tutmayacak olan dere kumunun yeterli oranda bulunmasıyla mümkündür (%25 gibi). Bir de toprağa daha fazla havadarlık ve köklere biraz olsun topraksız mini alanlar gibi hizmet sunacak iri taneli ponza taşı ya da pişmiş kil bilyeleri lazım. Toprağa gelince: Ucuz marketlerde torf adıyla satılan en ucuz salon bitkisi toprağı ile kilsiz doğal arazi toprağı eşit oranlarda karışımı. En ucuzunda ısrar etmemin sebebi, son aylarda gelen şikayetlerden anladığım kadarıyla çeşitli topraklardan ve çeşitli hayvan gübrelerinden pahalı karışım toprakların satılmasıdır. Bunlar uymaz. En sade salon bitkisi torf toprağından alın. Oranlar şöyle:

6 ölçü toprak (salon bitkisi torfu ile kilsiz veya az killi doğal arazi toprağı karışımı) + 2 ölçü dere kumu + 1 ölçü iri taneli ponza taşı veya pişmiş kil bilyeleri. Hepsini birbirleriyle karıştırın. Güzelce harmanlayın.

Dere kumu iyice yıkanmış, kurutulmuş ve incecik tanelerinden elenerek arındırılmış olmalıdır. Kendiniz halledemezseniz temiz hazır halde akvaryumcularda satılıyor. Dere kumu yerine kuvars kumu da olur (hatta daha iyidir ama tozundan arındırmalısınız). Ponza taşı ya da pişmiş kil bulamazsanız onun yerine zeytin kadar parçalar halinde strafor kullanın. Hatta mangal kömürü parçaları bile olur. Veya kiremit kırıkları.

Saksı büyüklüğü ve niteliği

Saksı narenciyeleri için en küçük saksı 30cm X 30cm ebatlarında olması gerekiyor. Daha küçüğü hiç iyi olmaz. Özellikle de saksının içindeki toprağın derinliği en az 30cm olmalıdır. Yıldan yıla daha büyük saksı istemez. Her toprak değiştirmede bir miktar kök budaması yaparak aynı saksıya veya aynı boyutlarda yeni bir saksıya tekrar dikin.

Narenciyelere en iyi saksı çömlek saksıdır. Yani eski tip toprak saksı. Kökleri yazın sıcağın fazlasından, kışın soğuğun fazlasından korur. Suyu emer ve buharlaştırarak havaya salarken giden buhar saksıda birikmiş ısıyı da çeker götürür.

Saksı-toprak değiştirme

Her iki veya üç yılda bir, ekim ayından nisan başına kadarki dönemde (bitkinizin hiç aktif olmadığı bir zamanı kollayarak) saksıdan çıkarın. Eğer kökler saksıya sığmayacak kadar çoğalmışlarsa en dış katman köklerde biraz, en alt tabaka köklerde orta derece azaltmalar yapın. Silkeleyip eski toprağından biraz arındırın. Sonra yeni hazırladığınız toprak karışımıyla tekrar dikin ve güzelce sulayın.

Sulama dengesi

Ne zaman sulayacaksınız? Haftada bir, üç günde bir, kışın şöyle yazın böyle gibi kesin belirli ölçülerde verilen tavsiyeler yanlıştır. Sulama zamanı gelmiş mi diye daima elinizle toprağı yoklamanız lazım. Nisan ortasından ekim ayı sonuna kadar saksıdaki toprağın en üst yüzeyinde ıslaklık gitmişse, nemlilik hissedeceğiniz kadar azalmışsa sulama zamanı gelmiştir. Yılın diğer zaman aralığında ise toprak üst yüzeyi tamamen kurumuşsa sulama zamanı gelmiştir. Aslında toprak karışımını dediğim gibi yaptığınız takdirde kışın bile bol bol sulamanızın en küçük bir zararı olmaz.

Saksı narenciyeleri nasıl sulanmalıdır?

Her sulamada suyu yavaş yavaş dökerek sulayın. Mutlaka saksı alt deliklerinden birkaç damla bile olsa su dışarı sızıp çıkmalıdır. Sakın daha az su kullanmayın. Yaz-kış her sulamayı bu şekilde yapmalısınız. Sonbaharda adam akıllı bir toprak yıkama sulaması yapın. Şöyle: Saksı içinde ne kadar toprak varsa, onun beş misli kadar suyu yavaş yavaş dökeceksiniz. Saksı alt deliklerden su dışarı akıp gidecek. Toprak yıkanmış olacak. Böylece topraktaki tuzlaşma bir hayli azalır ve tuzlaşmanın narenciyeleri en kötü etkileyeceği kış aylarında nerenciyeniz hiçbir zarar görmez.

Suyun niteliği: Musluk suyunun özelliği bölgeden bölgeye değişir. Ege’de genelde aşırı kireçli oluyor. Saksı narenciyeleri için iyi değil. İstanbul’da suyunuz barajdan geliyorsa hiçbir sakıncası yok. Ama artezyen kuyusundan geliyorsa bununla değil özel içme sularıyla sulamalısınız.

Ayda bir iki defa demliğinizde artan demli çay ile sulamanız faydalı olur. Gübre gibi değil, toprağı düzenlemesi (toprağın kimyasal dengesini koruması) açısından faydalıdır. Ayrıca sadece ayda bir defa sulama suyuna birkaç damla limon sıkabilirsiniz. Sıvı bitki besini veriyorsanız limonlu su vermeyin. Özellikle doğal gübre verilmiş olan narenciyelerde ayda bir limonlu su ve ara sıra çay vermeniz toprağın kimyasal dengesini sağlıklı tutacaktır. Limon sadece üç beş damla, ayda bir defa.

Gübreleme, bitki besini verme

Yukarıda dediğim gibi saksı narenciyeleri troyer fidanlarının üzerine aşılanmıştır ve bu fidanların köklerinin yüksek tuzlaşmaya karşı toleransı yoktur. Dolayısıyla saksı narenciyeleri bundan çok  büyük zarar görürler. Tuzlaşmanın dehşetli zarar verici yükselişi ise yanlış usulde veya gelişigüzel bir şekilde gübrelemelerle, besin vermelerle ve yanlış sulama tarzıyla olur. Daha da kötüsü tuzları tutmada aşırı inatçı özellikte bir topraktır. Burada toprak özelliğinin önemini bir kez daha belirtmiş oldum ama konumuz gübreleme. Aşağıdaki tavsiyeleri elbette narenciyeniz doğru toprakta olması şartıyla uygulamalısınız.

Saksıya ilk dikerken gübre verecekseniz (koyun, keçi, solucan gübrelerinden herhangi biri) şöyle yapın: Saksının dibine üç parmak yüksekliğinde gübresiz toprak yayıp bastırın. Üzerine iki-üç parmak yüksekliğinde gübreli toprak yayın, biraz bastırın. Onun da üzerine üç-dört parmak yüksekliğinde gübresiz toprak yayıp biraz bastırın ve üste fidanı oturtup köklerinin arasını ve saksıyı gübresiz toprakla doldurun. Bu şekilde gübrelemenin etkisi ilk yıl boyunca tamdır. Ertesi yıl temmuz ortasından itibaren takviye gerekir.

Sonradan gübre verecekseniz: Saksıdaki toprağın üst yüzeyinin en kenarlarından çepeçevre eşeleyin. 2-3 parmak derinliğinde olsun. 30cm X 30cm ebatlarında bir saksı için tepeleme olmayan bir yemek kaşığı miktarı gübreyi çemberin her yerine eşit serpin. Sonra üzerini tekrar toprakla örtün ve sulayın. Bunu bir defa nisan ayında yapın. Sonra aynı şekilde bir defa da temmuz ayının ortasında tekrarlayın.

Gübre değil bitki besini verecekseniz: Salon bitkilerine özel sıvı bitki besininin genel amaçlı olanından, suya gerektiği kadar karıştırıp nisan ayından ağustos sonuna kadar 20-30 günde bir defa, sadece saksının en kenarlarından yavaş yavaş dökerek vermelisiniz.

Kış dinlendirmesi

Aralık ayından mart sonuna kadar saksı narenciyelerinizi bu süre içinde +1C dereceden daha soğuk olmayan, çoğu zaman 12C derecenin altında soğuk olan, güneşli ve soğuk bir yerde dinlendirmelisiniz. Kışı sıcak odalarda geçirmemeliler.

Budama

Saksı narenciyelerini budamayı saksı-toprak değiştirirken yapmalısınız. Çünkü köklerde biraz budama yapmanız gerekiyor. Köklerde azalma olunca dallarda da azalma olması iyidir. Bir de saksı-toprak değiştirme gerekmediği zaman budama yapmak isterseniz ağaç meyvesiz kaldığında ya da en azından meyveler olgunlaştığı zaman budamaya girişin.

Daima dışarıda tutulan narenciyelerin budanması don olayları olması riskinin başlamasından 40 gün kadar önce halledilmiş olmalıdır. Ya da sonuncu don olayı riski zamanının sonrasında yapılmalıdır.

İnternet ortamındaki bazı yanıltıcı resimlere özenip de ağacınızı onlara benzetmeye çalışmayın. Yani küçücük boyda ve çok sık dallı olmaları iyi değildir. Kompakt yapıda tutmanın zararları çoktur. Ana gövdeden her yöne en az 30cm, en fazla 60cm uzamış dalları olmalıdır. Ana gövde boy uzunluğu ise en az 40cm, en fazla 130cm olmalıdır (yüksekliğe saksı dahil değil – toprak üst yüzey hizasından yukarı doğru ölçü esastır). Dallar çok sık bitişik olmayacak, her yöne ferah dağılımlı olacak. Saksı narenciyenizin boyutlarını bu ölçüler çerçevesinde belirli büyüklükte tutmaya çalışın. Budamaları buna göre gerekli olduğu kadarıyla yapın.

Ufak tefek düzen budamaları

Çeşitli yerlerden çıkan yeni filizlerin hepsine izin vermeyin. Özellikle de ana gövde üzerinde ve temel ana dallar üzerinde çıkanların hemen hepsi ilk belirdiklerinde yok edilmelidir. Çok azına, bilinçli amaçlarla izin verilir. Bundan başka, saksı narenciyeleri başka fidanlar üzerine aşılı olduğundan dolayı, aşı yerinden itibaren daha aşağıdan çıkacak olan filizler o farklı fidanın kendisi olarak büyüyecektir. Bu filizlere hiçbir şekilde izin vermemelisiniz. Aşı yeri ana gövdede toprak hizasından 10cm ile 40cm arası yukarıda herhangi bir yerde olabilir ve bir tümseklik, dolgunluk, eğrilik ya da eski bir budak yeri gibi şekillerde kendini belli eder.

Ölüm sürecine girmiş olan uç dallar varsa onları budamak için belirli bir zamanı beklemeye gerek yok. Hemen budayın.

Meyve azaltma gerekliliği

Gerçi narenciye ağaçları bunu kendileri sürekli yapar. Önce çiçeklerin çoğu dökülür. Mini meyveler oluşunca onların da çoğu büyüme aşamalarında dökülür ve ağaç besleyebileceği sayıda meyveyi üzerinde tutar. Her türde değil, limon ve portakal gibi büyük ve ağır meyveler veren narenciye ağaçlarında meyve azaltmayı kendiniz titizlikle yapmalısınız. Böylece meyveli dallar arasında rekabet olmaz ve her meyve en iyi hale gelebilecek şekilde büyümeye devam eder. Aşağıdaki fotoğrafa bakın. Eğer azaltmaya gitmezseniz ağaç gereğinden az meyvesini döker ve böyle olunca da meyve kalitesinde hiç hoşa gitmeyecek düşüş olur. Meyve azaltma meyveler henüz çok küçükken, fındık iriliğini geçmeden yapılmalıdır.

Obur dal meselesi

Ağacın yeni filizlerinden biri son derece güçlü ve hızlı gelişim gösteriyorsa ileride tüm dallardan kalın olacak demektir (saksı narenciyelerinde ve bonsailerde obur dal ağacın ana gövdesinden bile kalın hale gelebiliyor). Buna obur dal denir. O hale gelene kadar ağacın diğer dallarının da hakkı olan besini ve enerjiyi büyük çapta kendisi tüketecektir. Eğer bir de obur dalın gelişime devam etmesine, yan dallar vermesine izin verirseniz tüm bünyenin besinini ve enerjisini hızla kendisi alacaktır. Hem ağacın tüm dallarıyla olan besin dolaşımı dengesini bozacak, meyve verimini durduracak, hem de yarı bonsai sayılabilen saksı narenciyesinin estetiğini, anlamını, güzelliğini bozacak.

Peki obur dal nasıl budanır?

Bir şekilde bilemediniz, zamanında yok etmediniz, obur dal uzadı, aldı başını gitti. Veya fidanı yeni aldınız ve üzerinde bir – iki obur dal var. Ya da size o şekilde hediye geldi. Bu işlerden az buçuk anlayan herkes size diyecektir ki “O dalı hemen kes yoksa diğer dalları sömürür onların gelişimlerini durdurur”..

Ama öyle olmaz. Herkesin tavsiyesine uymayın. Yarı doktor insanı candan eder. Acilen budamada fayda umarken ağacınızın tüm dengesini alt üst edebilirsiniz. Acele etmeyin. Obur dal henüz mini bir filiz iken anlamak ve hemen yok etmek zorundasınız. Ama artık iş işten geçmiş ise obur dalı nasıl budayacağınıza dair en iyi açıklama şudur:

Eğer zaman kış sonu ise obur dalı hemen budayın. Sonbahar veya kış ise kış sonunu bekleyin ama bu arada tüm yapraklarını yok edin. Yapraksız kalsın ve o şekilde beklesin (kış sonunda budayana kadar). Diğer zamanlarda ise obur dalı budamayın. Sadece üzerindeki her yeni filizlenmeyi anında köreltin. En uç gelişim yerini de köreltin. Yapraklarını temiz ve sağlıklı tutun.

Böylece köklerle çok güçlü bağlantısı olan obur dal üzerindeki yapraklarla sürekli fotosentez yapacak, besin üretecek ve depolanması için köklere gönderecektir. Obur dalın yeni filizlenmelerine izin vermediğiniz için kökler biriktirdiği besini diğer dallara rahatça gönderebilecektir. Ama bilinçsizce zamansız budarsanız obur dalın hizmetine girmiş olan kök sisteminde kötü bir şok etkisi olacaktır. Köklerin bir kısmı kuruyabilir. Ağaç çok fena zayıf düşebilir. Bırakın obur dal hizmetine devam etsin. Sonbaharda kasım sonunda obur dalın tüm yapraklarını tek tek koparın. Yaprakların koparılmasıyla dal boyunca oluşmuş olan mini yaracıklara kış soğuğu etkisi ağacın bünyesini o dal ile ilişiği kesmeye yönlendirir. Ve kış sonunda obur dalı düzgünce keserek budayın.

Yaprak sağlığı

Meyve ağaçlarında yaprak sağlığı diğer bitkilere göre daha önemlidir. Çünkü iyi bir meyve verimi ağacın meyveleri besleyebilmesine, bu ise yaprakların gerektiği gibi fotosentez yaparak besin ve enerji üretebilmesine bağlıdır. İster portakal ister kumkuat olsun saksıda narenciye fidanları da meyvesi için yetiştirilir ve bu durumda ağacın yaprak sağlığına büyük önem vermek gerekir.

Yapraklar dört dörtlük sağlıklı olmalıdır. Her şeyden önce köklerin doğru toprakta bulunması, gübrelemenin ve sulamaların doğru yapılması garantiye alınmalıdır. Hava akımları ve yeterli güçte / yeterli sürede ışık fotosentez için en önemli ihtiyaçlardandır.

Her şey yerinde ise geriye kalan üç tehlike güneşin fazlası, dolu yağışı ve yaprak bitleridir. Narenciyelerde ayrıca meyve parazitleri de olabiliyor. Her yörede olmaz gerçi ama dikkatli olmada yarar var. Doğru ve bilinçli bakımda problemleri başlangıç anında tespit edip derhal çözmek esastır. Aksi takdirde işler gerektiği gibi yürümez. Bitlenmelere karşı ara sıra bir büyüteçle dikkatli incelemelerde bulunun.

Saksıda narenciye fidanları için ortam şartları

Narenciyeler normalde salon-ofis bitkilerinden değildir. Dolayısıyla sürekli hava akımları bunlarda diğer salon bitkilerinden kat kat daha fazla önem taşıyor. Havasız yerlerde tutmaya gelmezler. Eğer iç mekanlarda tutmak istiyorsanız mutlaka sık sık açıp hava almasını sağlayacağınız bir pencerenin hemen yayında tutmalısınız.

Güneş önemlidir. Yapraklarına direkt gelecek, yaprakları ısıtacak güneş ışınları narenciyelerin olmazsa olmaz temel ihtiyaçlarındandır ve her mevsim kesin gereklidir. Ama aşırısı iyi değil. Günde en az 2,5 saat kesintisiz yeterlidir. Direkt güneş gelen saatlerin dışında ise gündüz boyunca yeri mutlaka çok güçlü aydınlık olmalıdır. Teraslarda, güneşli balkonlarda ise günde 4 saatten fazla direkt güneş saksıyı ve toprağı fazlasıyla ısıtacağından dolayı hiç iyi olmaz. Özellikle yaz aylarında tam öğle saatlerinin tepe güneşini direkt almamalıdır.

Saksıda narenciye yetiştirmede kış dinlendirmesinin önemini yukarıda anlattım. Kışı sıcak evlerde geçirmeleri hiç iyi olmaz. Soğukluk gerekiyor.

Saksı narenciyelerinizi kışın dışarıda tutacaksanız Antalya’da bile olsanız kış boyunca kuzeyli rüzgarlardan tam korunaklı bir yerde tutmalısınız. Ya da en azından ısı sıfır dereceye düşeceği zamanlarda tedbiren bir şeyler yapın. Saksıda olunca çok daha hassas olurlar.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Meyve-Yemiş

Etiketler: | |

'Saksıda narenciye problemsiz yetiştirme' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Defne, Diyarbakır dedi ki:

    Tek uzun bir dalı olan, çok az yapraklı bir limon ağacım var. Meyvesi yok. Hatta ilk bakışta tek dal cılız bir fidan sadece. Ve sanki fazla uzun. Fidanlıkta saksıya dikip yollamışlar. Toprağı sadece torf sanırım. Çünkü suyu dökmemle çıkması bir oluyor. Hep önerdiğiniz toprak yıkamasını yaptım, kötü olan birkaç yaprağı budadım. Kapalı cam balkonda havalandırarak bakıyorum. Birkaç yeni tomurcuğu oluştu. Ama canlandırmak için çok uzun bir yolu var belli ki. Bana ne önerirsiniz? Toprak değişimi, gübreleme (bitki besini) ve budama konusunda tavsiyeleriniz.
    ***
    Acele etmeyin. Tek dalı varsa budamak zarar verir. Canlanmasına gelince anlatttığınıza göre zaten canlanmış. Bir şeye benzemesi için en az üç yıl uğraşacaksınız. Toprağın suyu hemen geçirmesi iyi ama saksı narenciyesi toprağı olmada uygun olmayabilir. Önce uygun bir toprak karışımı ve gerekiyorsa yeni bir saksı ayarlayın. Sonra fidanı saksısından çıkarın. Kökleri rahatsız etmeden döküleceği kadar toprağın dökülmesini sağlayın. Toprağı tamamen arındırmaya çalışmayın. Hiç dağılmayan kalıp gibi saksıdan çıkmışsa en üstten, kenarlardan, altta az bir miktar toprağı bir çubukla deşip dökmeye çalışın. Sonra yeni toprak ilavesiyle saksıya yerleştirin. Saksıda bakım için ne gerekiyorsa yukarıda yazılı. O bilgilerin dışında başka bir şey söyleyemem. Limon ağacı sayfasına da bakabilirsiniz. Ama saksıda yetiştirecekseniz bu sayfayı dikkate alın. Limon (Citrus limon) ağacı bakımında incelikler

  2. Işın, Kırıkkale dedi ki:

    Benim portakal ağacı çiçek açtı sonra küçük meyveleri oldu ve meyveleri teker teker dökülüyor. Acaba neden olabilir? Meyve tutumu için gübre kullanılabilir mi? Kullanılırsa hangi gübre türlerini kullanabiliriz?
    ***
    Normaldir. Meyvelerin hemen hepsi dökülebilir. Saksıda, bir de kapalı mekanlarda olunca çok zor. Bunun için gübre yok. Saksı narenciyeleri çok iyi şekillendirilmeli ve dökülmeyen meyvelerin sayısı da azaltılmalıdır.

  3. Esra, Ankara dedi ki:

    Saksıda iki yaş limon ağacım var. Bugün iki yaprağının yapış yapış olduğunu farkettim. Memlekette yağlıca derlermiş böyle bir böcek vardır dediler. Salonda duruyordu. Diğer bitkilerime bulaşmasın diye şimdi güneş alan cam balkonuma çıkardım. Arap sabunlu su ile fısfısladım. Tarım ilacı kullanmalı mıyım veya ne yapabilirim?
    ***
    Sıcak eve alışık bir bitkiyi aniden daha serin bir yere götürürseniz ve saksısının biraz soğumasına yetecek kadar orada durursa, toprağı kupkuru değilse toprak hemen kökleri yakıp çürütür. Bitkileriniz mahvolur. Kurtaramazsınız. Bitlere gelince evlerde hep örümcek bitler olur. Feci zarar verirler. Ev yapımı ilaçların en küçük bir etkisi olmaz. Çaresi için sayfasındaki bilgilere bakın: Bitki bitleri (basra, koşnil vs yaprak bitleri)

  4. Serra, Bilecik dedi ki:

    Eşim atılmış limon ağacını canlandırabilme ihtimaline karşı eve getirmiş. Hiç yaprağı yok. Bitki boyu 1.80 kadar. Gövde ve dalların çoğu yeşil. Bazı ufak dalların uç kısımları 15cm kadar sararmış. Aşırı dikenli (dikenleri budayacagim). kökleri sağlam görünüyor. Kararma yo. Dışarıda soğukta kalmış olduğundan yaprakları dökülmüş sanırım . Hayata döndürebilir miyim? Yeniden yapraklanır mı? Kökleri de öyle çok ki budama yapsam mı bilemedim. Ya da cok çok büyük bir saksı mı almalıyım?
    ***
    Köklerin sadece en dış katmanı kısaltın ama en fazla beşte iki azaltma yapın. Fazla ileriye gitmeyin. Kocaman saksı gerekmez. Kökleri toprakla beraber sığsın yeter. Gübreli toprak kullanırsanız kesinlikle ölür. Yukarıda anlattığım gibi toprak karışımı yapmanız lazım. Ayrıca evde tutmayın. Kış bitti zaten. Eğer canlanırsa gelecek yıl sadece ısı sıfırın altına düştüğü zamanlarda kapalı, serin bir yere geçici olarak alıp koruyun.

  5. Oktay, Antalya dedi ki:

    Saksı narenciyem (portakal) yaklaşık 1 yıldır bende. 5 ay önce evimi değiştirdim ve son 2 aydır bitkimin tüm yaprakları kurumuş ve sarı durumda. Ama yan dallar halen yeşil. Bu durumda ne yapmalıyım nasıl canlandırmalıyım?
    Ben haftada bir kez suluyordum ve kuruyan dallarını kesiyordum. Başka da pek bir şey yapmıyordum. Nasıl bir yerde muhafaza etmeliyim? Gübre atmalısın dediler doğru mu?
    ***
    Anlaşılan toprak bozuk. Sulama şekliniz muhtemelen yanlıştır. Ev içinde tutmanız yanlış. Toprak yanlış olunca gübre vermek büsbütün zehirleyip öldürür. Yukarıdaki tüm bilgilere göre aynen o şekilde yetiştirmeniz lazım. Başka yolu yok. Acilen doğru toprak karışımı hazırlayın ve toprağını değiştirin. İşe bununla başlayın.

  6. Şerife, Bursa dedi ki:

    Üç yıldır birinden aldığım limonu yetiştirdim. Şimdi baya bir metre bir buçuk metre oldu. Yaprakları çok güzel tazecik. Ancak bir türlü ne çiçek ne meyve vermedi. Ne yapmam lazım? Şu an terasımda çok güzel esinti güneş alıyor.
    ***
    Çekirdekten yetişmişse daha birkaç yıl bekleyeceksiniz. Sağlam bir ana gövdesi, üç dört tane sağlam ana dalları ve onlardan uzayan ince yan dalları olmalı. Ayrıca isterseniz kendi sayfasını da okuyun: Limon (Citrus limon) ağacı bakımında incelikler

  7. Nurhan, Amasya dedi ki:

    Geçen yıl nisan ayında çiçekli halde limon fidanı aldım. Saksı değişimi vs sağlıklı bir yıl geçirdi. Ocak ayında 2 adet lezzetli meyvesi de oldu. Kışı kapalı balkonda geçirdi. Yaprakları çok az döküldü. Bu sene yeni sürgünler verdi fakat hala çiçeklenme olmadı. Ayrıca gövdesinde hiç diken yok. Bu durum normal mi?
    ***
    Genellikle başka tür narenciye fidanlarına aşılıdırlar. Yani yeni sürgünler alt kısımdan geldi ise diğer narenciye türüne aittir ve onları acilen yok etmeniz şart. Normalde üst dallarının filizlenmesi tomurcuklanması gerekirdi. Dikenlere gelince: Benim gördüğüm birkaç farklı limon ağaçları hepsi dikenli. Belki dikensiz çeşitleri varsa ben bilmiyorumdur. Ocak ayında verdiği lezzetli dediğiniz meyveleri bildiğiniz limon değilse fidanınız limon değildir. Eğer kumkuat ise bunlar ilkbaharda önce dallanıyor, dallar yapraklarını tam olgunlaştırıyor ve ondan sonra çiçek tomurcukları çıkarıyor. Limonlar öyle değil. Tomurcuklar ve yeni yapraklar ilkbaharda beraber gelir.

  8. Fatih, Bursa dedi ki:

    Eylül 2020’de yediverne 2 yaşında iki tane 150cm boyunda aldım. Ocakta erken çiçek açtı. Üzerinde nohut kadar meyveler var. Ancak bir hafta içinde yapraklar döküldü. Kışın azot, fosfor, kükürt, çinko karışımı verdim. Çiçekler açınca bor, çinko. Bugün bitkiyi kurtarmak için fosfor, magnezyum, azot verdim. Acaba ne yapmalıyım? Her şey iyiydi geçen haftaya kadar.
    ***
    Bitkileri zehirlemişsiniz ve zehirlemeye devam etmektesiniz. Saksıda narenciye yetiştirmek için yukarıdaki bilgiler bulup bulabileceğiniz en iyi, en doğru, en sağlıklı bilgilerdir. Şimdi fidanlarınızı o zehir olmuş topraktan sökün. Köklerini iyice yıkayın. Fazla uzun kökleri kesin. Çürükleri kesin. İki üç gün suda bekletin. Bekletirken ise günde en az 2 defa suyu temiz su ile değiştirin. Sonrasında geçici olarak köklendirme toprağı‘na dikmeniz lazım (köklerin zor sığacağı ebatlarda saksılara). Direkt güneş almayan bir yerde dışarıda açık havada tutun. Toprak her ne zaman fazlaca kurursa sadece o zamanlarda bol bol su dökerek sulayın. İki ay geçince yukarıda tavsiye etttiğim şekilde bir toprak karışımı yapın. Bitkileri geçici saksılarından kökleri topraktan ayrılmayacak şekilde çıkarın ve narenciyelere uygun hazırladığınız toprak ile esas büyük saksılarına yerleştirin.

  9. Hasan T. -Eskişehir dedi ki:

    Kumkat saksının içinde kırkayak ve soğulcan var. Ne yapmalıyım?
    ***
    Bunların hiçbir zararı olmaz. Sıcak ve çok yağmurlu bir gece önce bol bol sulayın. Sonra yağmur altına koyun. Bu sayede karanlıkta solucanların hepsi çıkıp gider. Çünkü saksıda olmayı sevmiyorlar. Kaçacak fırsat arıyorlar.

  10. Leyla, İstanbul dedi ki:

    Tüplü mandalina ağacı aldım. Önce yaprakları döküldü. Şimdi de tepe kısmından kurudu. Bir metreden fazla olan fidanım 40 santim kaldı. Halen kuruyor. Yandan yeni bir sürgün çıkardı. Ne yapmam gerektiğini bana yazarsanız sevinirim.
    ***
    Leyla Hanım önce sizin neler yaptığınızı yazmanız gerekirdi ki ona göre problemi anlayabileyim. Ne zaman aldınız, nasıl yerde içeride mi dışarıda mı tutuyorsunuz, aldığınız gibi hala tüp halde mi duruyor yoksa bir saksıya veya bahçeye mi diktiniz, yeni yerine dikerken kökleri tüplü toprağından arındırdınız mı, nasıl toprak kullandınız, gübre verdiniz mi..

  11. Mehmet E. -Simav dedi ki:

    Limon ağacımı yaklaşık 4-5 ay önce aldım. Saksıya geçirirken tabanına 5-10cm arası irili ufaklı taşlar döşedim. Toprak olarak kum, bitki torfu, 3-7cm arası çam kabuğu ve biraz da bahçe toprağı kullandım. Bahçe toprağında solucanlar olduğunu farkettim ama zarardan çok faydalı olabileceğini düşünerek solucanları topraktan ayıklamadık. Sulamayı ise bilgisizlikten ilk zamanlar 3-4 günde 1-1.5 litre sonraları ise 10 günde 1 litre çeşme suyu olarak yaptım. 5-6 hafta öncesine kadar gayet sağlıklı idi. Yaprakları canlı, sürekli uzayıp gelişen, çiçek açan, meyveleri büyüyen ağacımın en alttan başlayarak yaprakları sararmaya, dökülmeye ve buruşmaya başladı. Çiçek büyümesi durdu. Yeni oluşan meyveler kuruyup döküldü ve gün geçtikçe artarak devam ediyor. En sonunda tüm yapraklar buruştu. Bunun üzerine sadece en uçtaki dört hafif canlı yaprakları bırakıp diğerlerini tamamen kopardım. Bunların yanı sıra yaklaşık 15 gündür saksının dibinde veya çevresinde günlük 1 ila 3 arası kuruyup kalan solucan buluyoruz. Saksının dibinde bulduklarımız genelde canlı oluyor. Sanırsam saksıdan yeni çıkmış halde buluyoruz. Yine bunun haricinde ağaca en son su verdiğimde su fazla geldi, çanakta birikti. Çanaktaki su kuruduğunda resimde görülen minik beyaz solucanları fark ettik. Sizce tüm bunların sebebi nedir? Neden oluşur ve varsa çözüm yolu nedir nasıldır? Ağacım tamamen ölmüş müdür yoksa hala kurtarmak için bir şansımız var mıdır?
    ***
    Sanıyorum kökler çürümüş. Kurtulması çok zor. Sebep başta sulama hatalarınız. “en son su verdiğimde fazla gelmişti” demenizden anladığım kadarıyla sulamaları daima toprağın zehirlenmesine sebep olacak tarzda yani saksı alt deliklerden su sızmayacak miktarda su ile yapmışsınız. Diğer hatalarınız kullandığınız kum ince kum idiyse hiç iyi değil. Bahçenizin toprağının niteliği çok kötü olabilir. Çam kabuklarının o kadar irice olması çok feci hatalardan biri. Ayrıca çam kabukları (bazı çam türlerinin özelliğidir) düştüğü toprakta başka bitkilerin yaşamasını engelleyen maddeleri toprağa katar. Sulamayı mutlaka toprakta ciddi bir kuruma oldukça yapmalıydınız. Bunun için üst yüzeyi 3-4cm eşeleyip kontrol edecektiniz. O kısımda ciddi bir kuruma olmuşsa saksı alt deliklerinden bol bol su dışarı akıp gidecek (tabakta beklemeyecek) şekilde her sulamayı böyle yapmanız lazımdı. Şimdi acilen o topraktan kurtarın. Köklerini iyice yıkayın. Sonra yukarıda tarif ettiğim gibi bir karışım yapın. Bahçe veya arazi toprağı hiç kullanmasanız da olur. Yani sağlıklı olduğundan emin değilseniz kullanmayın daha iyi. Ayrıca saksılarda solucanların hiçbir faydası olmaz. Solucanlı toprak kullanmayın. Şurayı da mutlaka okuyun: Yaygın ve öldürücü sulama hatası

  12. İlhan, İstanbul dedi ki:

    Yukarıda önerdiğiniz toprak karışımında kullanabileceğimiz bir doğal toprak bulamıyorsak, sadece 6 ölçü salon bitkisi torfunu diğer malzemelerle karıştırıp kullanabilir miyiz, orantılarda bir değişiklik gerekir mi?
    ***
    O halde en iyisi şöyle yapmanızdır: 4 ölçü torf toprak + 1 ölçü iri taneli dere kumu + 1 ölçü ponza taşı. Hatta sürekli dışarıda tutulan saksı narenciyelerine şöyle de olabilir: 3 ölçü torf toprak + 1 ölçü iri taneli dere kumu.

  13. Berfu, Kocaeli dedi ki:

    Ev içinde bakmak için saksıda citrus bitkim var. Yaklaşık 1 aydır benimle. Geldiğinde oldukça yeşil yapraklı ve bol meyveliydi. 1 ay sonunda meyveleri gayet turuncu renkte ve dökülmeye başladı. Bunun yanında yapraklarını da sürekli döküyor. Bu noktada nasıl bakım yapmam gerekiyor? Bu arada saksım cam kenarında günde 2-3 saat güneş olacak bir konumda.
    ***
    En önemli şey hava akımlarıdır. Kapalı mekanlarda havasızlık + sıcaklık bir araya gelince kötü etkilenir ve yaşamsal aktiviteleri sıfırlanır. Tüm bakım ayrıntıları yukarıda yazılı. Lütfen okuyun.

  14. Yeşim, İzmir dedi ki:

    Limon ağacım var ama az meyve veriyor. Acaba içinde azot fosfor ve potasyum olan sıvı bitki besini versem faydası olur mu? Bir zararı var mıdır?
    ***
    Yukarıdaki bilgileri okursanız bitki besini vermek benim de tavsiye ettiğim bir şey. Ama toprak yanlış ise bitki besini çok kötü zarar verir. Sonra meyve sayısını az bulmanız acaba doğru mu? Fidanın köklerinin durumu, sizin bakımınız, fidanın yaşı, saksı büyüklüğü vesaire her şeyi düşünmeniz gerekir. Ayrıca genellikle iyi verimli bir yılı verimsiz bir yıl takip eder. Bu da normaldir. Son olarak:İnternetteki üzeri meyve dolu fotoğraflara inanmayın. Birçok özel hormonlar kullanırlar ve o meyveleri kesinlikle yememeniz önerilir. Bunlar her ne kadar yeme amaçlı narenciye meyveleri olsalar da biz görsellik açısından çalışıyoruz, sakın yemeyin diye müşterileri uyarırlar.

  15. Hüseyin, Mudanya dedi ki:

    ÇKÜ Adana’dan kargo ile gelen dört adet narenciyem var. Kalamondin, kamkat, misket limon, bergamut. İkisi aşı yerinden kırılmış. Kırılan fidanın aşı yerini tam anlayamadım.
    ***
    Görmeden anlayamam. Tarif etmek çok zor. Aşı üzerinden iki yıldan fazla süre geçmemişse şöyle anlaşılabilir: Aşı yeri biraz şişkince gibidir ve hemen üzerinde anaç kök bitkisinin kendi ana gövdesi kesilmiştir. Kesik yerden bir iki santim aşağıda aşının kaynaştığı yerden limon veya kumkuat ana gövdesi yükselir. Ayrıca noktadan aşağısının ve yukarısının dış dokusu farklıdır. Fakat yıllar geçtikçe anlamak zorlaşır.

  16. Nurcan, İstanbul dedi ki:

    Yeni bir limon ağacım var. Balkonda saksıda bakıyorum. Sanki hep aynı yönden güneş almış gibi dalları tek yöne eğilmiş. Nasıl dik durumda büyütebilirim? Toprağına bir avuç solucan gübresi karıştırdım. Meyveliyken gübre karıştırmak sorun olur mu?
    ***
    Meyveli meyvesiz fark etmez, solucan gübresi her halükarda çok feci zarar verir. Ama belki şansınıza dürüst ve vicdanlı üreticilerin ürünü size denk gelmişse hiçbir sorun çıkmaz. Türkiye’de solucan gübresini en güvenli gübreymiş diye alanların çoğu felaket zarar gördüler. Neyse dallara gelince eğer saksı küçük ise halletmek kolay. Kış sonuna doğru büyük bir saksıya limonu dallar yukarı gelecek şekilde yerleştirirsiniz. Kökleri eski topraktan arındırmadan, gerektiği kadar yeni toprak ilavesiyle büyük saksıya dallar yukarı gelecek şekilde yerleştirin. Ama fidan zaten büyükse ve saksısı da gayet büyük ise yapılacak bir şey yok. Anca alt kısımdan yeni dallar uzar ve onlar yukarı düz uzarlar. Tamamıyla güçlenince (en az 1 yılı alır) sonra yatık dalları budarsınız. Gübrenin zarar verme riskini azaltmak için sulamaları dosdoğru usulde yapın. Sayfası: Yaygın ve öldürücü sulama hatası

  17. Mehmet, Bilecik dedi ki:

    5 ay önce limon portakal ve mandalina fidesi aldım. Terasta bakıyorum. Yaprakları reçine gibi bir sıvı salgılıyor. Nedendir?
    ***
    Yaprak bitleri istila etmiş. Anlaşılan ilaçlamada bir hayli geç kalmışsınız. Acilen ilaçlamanız lazım.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.