Sonbaharda yapılacaklar ve kış çiçekleri

Bahçe balkon bitkilerimize sonbaharda yapmamız gerekenler. Kışa hazırlık nasıl yapılır? Sonbahar çiçek bakımı. Tohum nasıl saklanır? Sonbahar ve kış boyu çiçek açan bitkiler..

Sonbaharda yapılacak bir iki uygulama

Gübreleme: Bahçeleri çapalayıp gübrelemek için en iyi zaman sonbahardır. Hayvan gübrelerinin toprakta çözülüp toprağı zenginleştirmeleri ilkbahara kadar mükemmelen gerçekleşir. Üç yıl kadar etkisi devam eder ama her iki yılda bir yapmak daya iyidir.

Budamalar hakkında ise her tür için geçerli olacak şekilde genel bir şey söylenemez. Bitkilerinizi iyi tanıyıp onların budamaları hakkındaki tavsiyeleri ayrı ayrı öğrenip uygulamalısınız. ⇒ Budama sayfamda bazı önemli püf noktalarını yazdım ama dediğim gibi her bitki için aynı şeyler söz konusu olmayabilir.

Ceylangözü sardunyalarında ilkbahar ve yaz çiçeklenme performansının mükemmel olabilmesi sonbahar sonu ve kış başı serpilmelerine bağlıdır. Güneşli ve serin bir yer ayarlamanız gerekiyor.

Gelin damat çiçeği ve benzer özellikli yumrulu begonyalar sonbaharda, hatta yaz sonunda bozulmaya başlarlar. Bunların toprak üstü kısımları kurur ve kış boyu toprak altı yumruları dinlenir.  Bunları saksılarından sökmeden soğuk ama donmayacakları korunaklı, kuru bir yerde ilkbahara kadar sulamadan bekletin.

Hangi tip olursa olsun güllerin kışın üşüyerek kış dinlenmesine girmeye ciddi ihtiyaçları var. Ekim ayı sonundan itibaren sulama sıklığını azaltın. İkliminiz kışın güllerin gelişmesine müsait ise yine de sulamayı azaltın hatta tamamen bırakın (zaten kış yağışları fazlasıyla yetecektir). Saksıda yetiştirdiğiniz gülleri ise yine kış pek fazla soğuk geçmeyen memleketlerde kuzey cephe, güneş almayan bir yerde toprak adamakıllı kurudukça sulayarak en az iki ay dinlendirin. Mesela Ege ve Akdeniz kıyı kesimlerinde aralık ortası – şubat ortası arası dönemini dinlenme vakit olarak düşünebilirsiniz. Diğer yerler doğal olarak üç veya dört ay kadar dinlenme şartlarına sahiptir.

Kışın korunması gereken bitkiler için

1) Kışın -10C dereceden daha fazla soğuk olan, ama -20C dereceden daha az soğuk olan bölgelerde: Sonbahar aylarında bahçeye ekili glayöl ve frezya soğanları sökülüp soğuk ama donmayacakları korunaklı bir yerde saklanmalı (ilkbahar başında çıkarıp tekrar bahçeye ekecesiniz). Renkli çiçekli ithal lilium (zambak) türlerinin soğanları için ve kana, kala ve yıldız çiçeklerinin yumruları için de aynı şey geçerlidir. Eğer bunlar saksıda ise sökmenize gerek yok. Saksıları korunaklı bir yere alarak ilkbahara kadar hiç sulamadan bekletin.

Nar, cüce nar (süs narı), gül, açelya, kamelya, gardenya ve bahçelere dikilebilen amarillis, Nil zambağı ve benzeri soğanlıların diplerini kışın don olayları zarar vermesin diye 4-5 parmak yüksekliğinde saman veya kuru yapraklar + gübre + toprak karışımıyla örtün. Ayrıca -12C dereceden daha fazla soğuk oluyorsa dallarını çuval bezi gibi şeylerle sarabilirsiniz. Eğer saksıda iseler ve korunaklı bir yere alacaksanız bu işlemlere gerek yok.

2) -20C dereceden çok daha fazla soğuk olabilen bölgelerde: Bu bölgelerin kış soğuklarına dayanıklı bitki türlerine bir üst paragraftaki gibi ama daha ciddi koruma tedbirleri uygulayın. Bu bölgelere uygun ağaç türleri için pek gerekmese de bazı türler için uygulanması tavsiye edilir. Bitkilerinizi iyi tanımalısınız. Bunun için her biri hakkında araştırmalar yapmanızı tavsiye ederim.

Kışa hazırlık

Kışın orta ve ağır şiddet don olayları olan yerlerde yediveren güllerinin tohuma kaçan çiçeklerini yaz ortasından sonra artık kesip atılmayın. Çünkü bünye tohum oluşturmaya çalışırken bu sayede kökler ve ana gövdeler kış soğukları için tedbirler geliştirirler. Meyve ve tohum yapmalarına izin vermeniz bu yüzden önemlidir.

Yine böyle sert kışları olan yerlerde yaz sonunda potasyum oranı yüksek gübre verirseniz kış soğukları için daha iyi yapılanabilirler.

Tohum saklama

Bahçe sebzelerinin, domates, bamya gibi bitkilerin ve kışa hiç dayanamayan mevsimlik süs bitkilerinin tohumlarını saklayıp her ilkbaharda yeniden tohumları ekerek yetiştirmek gerekiyor. Peki tohumlar nasıl saklanır? En iyi yolu, tohumlar iyice kuruduklarında kağıt havlu ile sarıp kovanoza koymak ve kapağını sıkıca kapayarak buzdolabında ilkbahara kadar bekletmektir.

Sonbaharda ekilecekler

İlkbaharda çiçek açacak olan lale, sümbül, nergis, fulya, yerli beyaz zambak soğanlarını sonbaharda dikmelisiniz. Ayrıca: Bazı bitki tohumları kış üşümesi yaşamadıkça çimlenmezler. Onları sonbahardan itibaren ekebilirsiniz. En geç kış sonuna bir ay kala ekmelisiniz.

Gül fidanlarının ekim zamanı sonbahardır. Sadece kışları aşırı soğuk olan yerlerde gül fidanlarının ekim zamanı ilkbahardır. İklimi uygun yerlerde sonbaharda dikmek niçin tavsiye edilir? Çünkü öyle yerlerde güller ilkbahar gelmeden filizlenmeye başlarlar. o filizlerin gelişimleri  ilkbaharda sekteye uğramadan güçlenir ve sanki o gül orada bir-iki yıl önceden beri bulunuyormuş gibi güzelce çiçeklenir. Ama ilkbaharda yer değişiminde aynı güçlü gelişim olmaz. Ancak bir yıl sonra olur. Ve birçok ağaç türlerinin fidanlarının da sonbaharda dikilmeleri daha iyi olur.

Sonbaharda çiçeklenen bahçe bitkileri

İlk akla gelen daima kasımpatıdır. Birçok Aster (yıldızpatı) çeşitleri de sonbaharda çiçek açar. Bodrum papatyalarının bazı çeşitleri yaz mevsiminin verdiği perişanlıktan sonra sonbaharda canlanıp çiçeklenmeye başlarlar. Çeşme papatyalarından da böyle davrananlar var. Yazın çiçeklenmeye ara veren çalı papatyası sonbahardan itibaren tekrar sarı sarı papatyalar açmaya devam eder. Hercai menekşe ve aynısafa papatyası tohumları yaz sonunda fazla gecikmeden ekilirse birkaç haftada yeterince gelişir ve sonbahardan itibaren yaza kadar sürekli çiçek açarlar.

Kışın bahçeleriniz çiçekli olması için

Kış boyunca bahçe, balkon gibi dış mekânlarda çiçek açabilen süs bitkilerini şimdi ekseniz iyi olur. En elverişlileri çuha çiçekleridir. Bunlar soğuk havada hiç zarar görmezler, sıcakta bozulurlar daha doğrusu gelişimleri çok yavaşlar ve dinlenmeye çekilirler. Siklamen ve hercai menekşe ise İstanbul gibi kışları ılıman iklime sahip olan bölgelerde kış boyunca çiçeklenebilen türlerdendir. Siklameni yumru olarak alıp ekmenizi hiç tavsiye etmem. Sonbaharda hazır çiçek açmış halde bulun bahçenize ekin. Bakımına dikkat ederseniz uzun yıllar yaşatabilirsiniz. Açelya ve Kamelya türleri çalı formlu bitkilerden olup çoğu çeşitleri kış aylarında kısa süreli çiçeklidir ve bütün kıyı kesimlerimizde kışın bahçe bitkisi olarak, bahçeleri çiçeklendirmek için yetiştirilebilir. Kışın çiçeklenmeye devam eden gül çeşitlerini de unutmayın (iklimi müsait yerlerde).

Akdeniz bölgesi kıyı kesimlerinde kışın çiçek açan veya açmaya devam eden bitkiler çok. Örneğin yediveren gülleri, sardunya, Japon gülü, abutilongazanya, sarı çalı papatyası ve aynısafa kışın buralarda kış boyunca çiçeklenmeye devam eder.
Kasımdan başlayarak ilkbahara kadar bol bol çiçek açan bir bitki, Dombeya seminole ‘kış ortancası’dır. Kış begonvili de diyebilirsiniz zira budanması itibarıyla begonvile benzetilebilir. Bu bitki gerçekten her bahçede olmalı. İstanbul, İzmir ve doğu Karadeniz sahil bölgelerinde de kışın çiçek açar ama buralarda kuzeyli rüzgarlardan tamamıyla korunmuş yerlere dikilmesi gerekiyor.

onbir ay çiçeği bakımı ve yetiştirilmesi

Kış için saksılarda yetiştirilenler

Atatürk çiçeği yazın dışarıda kışın evde güneşli cam önünde olmalı. Yılbaşı kaktüsü oldukça havadar ortam ister. Eve almadan önce toprağının kuru olması gerekir.

Siklamen dış mekân sever bunu bilin. Onbiray çiçeği çok havadar, biraz serince ve fazlaca aydınlık / yarı güneşli yerlerde bulunması koşuluyla kış boyunca hatta bütün yıl ev içinde çiçek açabilir.

Antoryum, barış çiçeği ve kohleria kışın güneşli cam önünde, hem havadar hem sıcak ortamda çiçeklenmeye devam eder.

Kalanşo veya kalandiva genelde kış aylarında çiçekli halde alınır. Bunları evinize – ofisinize getirdiğinizde saksılarını değiştirmeyin ve sulamasını sadece toprak kupkuru oldukça az miktar su ile yaparak tam pencere kenarında tutun. Kış aylarında çiçekli olarak Afrika menekşesi, yılbaşı kaktüsü ve orkide alırsanız onlara da aynı bu şekilde bakım yapın.

Camekânlı balkonlar biraz sıcak olursa kışın sardunyalar çiçek açmaya devam edebilir. Camekânlı balkon kışın fazla serin oluyorsa sardunyaların gelişmeleri aşırı yavaş olur. Bazı küpe çiçeği türleri kışın burada çiçek açarlar. Yani küpe çiçekleri de kışlık için düşünülebilir ama her çeşidi olmaz. Fazla serinde de gelişebilen çeşitleri hakkında edinilmiş tecrübeler gerekir. İstediği şart serinlik ve havadarlıktır.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Püf Noktaları

Etiketler:


'Sonbaharda yapılacaklar ve kış çiçekleri' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Odabaşı, Mersin dedi ki:

    Bol güneş alan bakir bir apartman bahçemiz var. Yaklaşık 200 metrekare dört mevsim çiçekli olması için hangi bitkileri tercih etmeliyiz dersiniz?
    ***
    Rozet çiçeği, mercan çiçeği, eski tip uzun boylu sardunyalar, japon gülü, abutilon.. Sizin iklime uygun olarak daha birçok tür vardır. Çevrenizdeki fidanlıklara, seralara sorabilirsiniz. Araştırmalarınızda özellikle sormanız gereken soru “çok şiddetli yaz sıcaklarında yavaşlamayan, çiçek açmaya devam edebilen btkiler”.. bu önemlidir.

  2. İlhami, Samsun dedi ki:

    Merhabalar. Çiçek yetiştirme konusunda baya acemiyim. Ekim – Kasım aylarında okul bahçesinde bol yağış alan Samsun iklimine uygun yetiştirmek üzere çiçek tavsiyelerinizi alabilir miyim? Hercai menekşe için sizce geç kaldım mı?
    ***
    Çiçeklenmiş hazır fidelerden alıp dikebilirsiniz. Ayrıca çuha çiçekleri ve siklamenler de olur.

  3. Nuri, Mudanya dedi ki:

    Saksılardaki çuha çiçeklerini zorda olsa bu zamana kadar kurutmadan getirdim. Acaba diplerini temizleyip toprağını değiştirip tekrar mı ekmem lazım?
    ***
    Yaz sonunda, sonbahar başında yapmanız gerekirdi. Biraz geç kalmışsınız. Bunun sayfası var okumuşsunuzdur.

  4. CelalS İzmir dedi ki:

    Şu anda bahceye ekilebilecek hangi çiçek tohumları vardır?
    ***
    İki yıllıklar. Örneğin hatmi, hüsnüyusuf, şebboy.. Ve ayrıca çiçeklenme erginliğine geç erişenler. Şimdi tohumları ekseniz gelecek yaz başında çiçeklenmeye başlarlar.

  5. CelalS İzmir dedi ki:

    Hercai menekşe eksek bu kışa çiçeklenir mi?
    ***
    Evet. Bu fırsatı kaçırmamak lazım.

  6. Hazan, Samsun dedi ki:

    Samsunda Kızılay kulübü olarak bahçeyi çiçeklendirmek için çalışmalar yapmak istiyoruz. aralık zamanında dikilebilicek samsunun şartlarına uygun, bir de okullar kapanmadan açabilecek çiçekler bulmaya çalışıyoruz. ne önerirsiniz? mart ayı gibi açsa çok iyi olur.
    ***
    En uygunu hercai menekşeler. Şimdi çiçek açmaya devam edip yaza kadar devam ederler. Fidelerinden bulun dikin. Sonra çuğa çiçeği var. Duruma göre genelde yılbaşından yaza kadar çiçekli olurlar. Bu ikisini tavsiye ederim. İkisinin de çok çeşitli renkte çiçek açanları var.

  7. Zizil dedi ki:

    Sonbaharda saksıya ekebileceğim çiçekler hangileridir? Çiçekler saksıda büyüdükten sonra onları bahçeme dikeceğim.

  8. Mehmet U. -Denizli dedi ki:

    6000m2 tarlada Eylül-Nisan arasında arılarıma çiçek servisi sunmak için bitki türü tohumu / fidanı tanımak ve temin etmek istiyorum. Kumlu toprağım 1100m yüksektedir. Kültürünüzde varsa yardımınızı bekliyorum.
    ***
    Şu an bilgim yok maalesef. Sanıyorum bölge ziraat ofislerine danışarak en sağlıklı bilgileri alabilirsiniz. Onlardan öğreneceğiniz bitkileri sonra temin etmeye çalışın.

  9. Lena, Düzce dedi ki:

    Evimiz güneybatıya bakıyor. Batı karadeniz iklimindeyiz. Dört mevsim çiçek açacak hangi bitkileri ne zaman ekmeliyim? Ya da en kötü ihtimal bu yaz balkonumuzun çiçeklerle şenlenmesi için şimdiden ne yapabilirim? Saksılara bahçe toprağı koysam olur mu? Bazı saksıların altında delikler olmuyor. Bu tür saksılarda çiçek yetişir mi?
    ***
    Saksıların dibini delmeniz kesinlikle şart. Dışmekanda (bahçede, balkonda) sürekli duracak saksılara en iyisi doğal topraklardır. Yani bahçenizden toprak alıp kullanabilirsiniz.

  10. Güler, Mersin dedi ki:

    12m. kare bahçemize ekim ayında hangi sebzeyi ekebilirim?
    ***
    Sebze fidesi satılan yerlere gidip bakarsanız bu zamanda zaten şimdi dikilecek sebzelerin fidelerini satarlar. Sizin oranın iklimine göre mutlaka çok zengin çeşitler vardır.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)