Tavukların kuluçkaya yatmaları

Yumurtalardan civciv çıkarmak için tavukların kuluçkaya yatma özelliği kazanmasına gurk olmak denir. Aşağıda sadece tavukların gurk olmaları konusunu ele aldım. Gurk civcivleri için şu sayfaya bakmalısınız: ⇒ Doğal yoldan tavuk-civciv üretimi

Tavuklar ne zaman gurk olur?

Kuluçkaya yatma dönemi tavuklarda genellikle ilkbahar aylarıdır. Genelde tüm tavuk ırkları gündüzlerin uzadığı zamanlarda, en çok ilkbaharda gurk olurlar. Gecelerin uzun sürdüğü kış günleri geride kalınca, yani kış sonundan yaz başına kadarki dönem tavukların en fazla gurk oldukları zamandır. Bazı ırklar yılın her zamanında gurk olabilir. Bunlar Hint, Habeş ve Koşin ırklarıdır. Ayrıca bantam denen cüce süs tavukları da öyle.

Bir süre yumurtlamayan bir tavuk yeni bir yumurtlama döneminde girer. 10 ile 15 arası sayıda yumurtladıktan sonra gurk olur. Doğada vahşi hayatta yabani tavukların gurk olmaları böyle ama insanların kontrolü altında olunca her şey farklı olabiliyor.

Bir tavuğun gurk olduğu (kuluçkaya yatacağı) nasıl anlaşılır?

Bunu anlamak kolaydır. Sürekli gurk-gurk-gurk diye sesler çıkarır ve tüyleri kabarık dolaşır. Kuluçkaya yatacak tavuğun kan dolaşımı hızlanıp vücut ısısı yükselir. Tavukta iştah kalmamıştır. Normal halinden daha zayıf ve daha hafif hale gelir. İbik rengi açılıp pembeye döner. Karın bölgesi tüyleri azalır.

İçgüdülerin harekete geçmesi önemli faktör

Gurk olmamalarıyla ünlü tavuk ırkları dahi gurk olabiliyor. İstisnası yok. “Filan tavuk ırklarının gurk olmaları özelliği yoktur” sözü asılsızdır ve sadece bir aldanmadan dolayı yayılmıştır. Şöyle ki, bazı ırkların gurk olmamaları doğal yaşam ortamından mahrum kaldıklarından dolayıdır. Yani tutsaklık hissi ile karışık endişeler yüzünden tavuklar aylarca yumurtadan kesilmez ve gurk da olmaz. Başka sebebi yoktur. Bu ırklar yumurtaları için mahrem ortam ister. Yumurtalarının sadece kendilerinin bildiği bir yerde birikiyor olmalarını görmeleri gerekiyor. Bunları sağlamak zor. Onun için gurk olmaya daha ehil olan tavuklar üzerinde uğraşmak lazım.

Neler yapılabilir? Bazı yiyecekler işe yarar mı?

Kış aylarından sonra güneşli, huzurlu bir ortam ve hem faydalı hem tavukların sevdiği yiyecekler. İşte bunlar gurk olma içgüdülerinin uyanmasında etkendir. Yani ilkbahar geldiğinde tavuklarınıza acılı ve yağlı yiyecekler verin. Çok severler. Bol bol taze yeşilliklerin yanısıra mutlaka bitkisel ve hayvansal çeşitli proteinler içeren yiyeceklerden de olmalıdır. Biliniz ki vitaminler ve proteinler yönünden dengeli ve yeterli beslenen bir tavuğun yumurtaları civcive dönüşmek için eksiksiz kalitede olur ve bu bile tavuğun gurk olmasını etkiler. Proteince zengin yemlerle beslenmeleri önemlidir. Daha geniş ve güneşli ortamda uzun uzun gezinti yapmalarını, güneşlenmelerini, kendilerini güvende hissetmelerini sağlayın. Bunun gibi imkanlar tavukların mutlu olmalarını, kaygılardan uzaklaşmalarını sağlar. Gurk olma içgüdüsünün uyanmasına etki eden temel faktörler bunlardır.

Olmaması gerekenler

Horozların fazlalığı, tavuklara liderlik eden baskın karakterli hibrit yumurta tavukları gibi ırklarla karışık tutulmaları tavuklarda strese ve kaygılara yol açar. Bunlar da gurk olma içgüdüsünün uyanmasını zorlaştırır. Bir zamanlar gurk olmaya ehil iki tavuğum ve bir de asla gurk olmaz denen hibrit bir yumurta tavuğum vardı. O yıllarda horozumuz yoktu. Hibrit tavuk her konuda onlara lider idi. Hatta çoban gibi onları peşine takar gezdirirdi. İkisi de gurk olmadı ama hibrit tavuk iki yıl üst üste gurk oldu. Emin olun ki diğer tavuklarca fazlaca yönlendirilen ve horozlar tarafından sık sık taciz gören tavuklar kolay kolay gurk olmaz.

Gurk olmaya kabiliyetli en iyi kuluçka tavukları

Sık gurk olma açısından en başta sayabileceklerimiz Hint Asil, Cochin ve Silkie (Habeş)tir. Habeşlerin cüceleri (bantam silkie) gurk olmaya daha fazla yatkındır ve yılın herhangi zamanında, yılda 3-4 defa gurk olmaları mümkündür. Diğerleri bizim yerli “Köy Tavuğu“muz ve İngilizlerin Orpington tavuğudur (özellikle buff denen sarımsı devetüyü renginde olanı).

Gurk olması çok zor ırklarda yapılması gerekenler

Aslında uğraşmayıp kendi hallerine bıraksanız daha iyi. Yine de gurk olmalarını istiyorsanız bunlar şu özelliktedir: Yumurtalar yok oluyorsa yeni yumurtalar üretilir. Doğada böyledir. Yuvasında yumurta yoksa kuş kuluçka özelliği kazanmaz. Neslini devam ettirebilmek için bünyesi yeni yumurtalar üretmeye koyulur veya sonraki yılı bekler. Kuşun içgüdülerinin kuluçkaya yatma özelliğine yönelmesi için yumurtladığı yumurtalar yuvada mevcut olmalıdır. Tavukların kuluçkaya yatma içgüdülerinin uyanmamasının bir sebebi de budur.

O tavuğun sırf kendisine özel bir kümesi ve folluğu olmalı. Ayrıca size yabancılık duymamalı (en azından elinizden yem yiyecek kadar). Kümesine sizden başka insan ve kedi, köpek yaklaşmamalı ki yuvası olan kümesinde sadece sizi dost bilmeye zar zor alışmış tavuk, kümesinin sadece kendisine ait olduğunu ve güvenli olduğunu anlayabilsin. Yaptığı yumurtaları almamalısınız. Alacaksanız her defasında gerçeğinden ayırt edilemeyen sahte yumurtalar koyun. Zamanla sayısı artan yumurtaları ve “güvenli” yuvası tavuğun içgüdülerini harekete geçirecektir.

Hibrit tavuklar gurk olmaz mı?

Hibrit yumurta tavukları iki ırkın melezidir. Annenin ve babanın ortak özelliklerini taşırlar. Her ikisinde de gurk olmaya yatkınlık yoksa bunlarda da yatkınlık olmaz. Birinde var ise özellikle babanın mensup olduğu ırkın gurk olma özelliği varsa yeni nesil tavukta da görülebilir. Hibrit olmayan, has ırk olan Ligorinler ve Saray (Sultan) tavukları gurk olmamalarıyla bilinir. Aslında bunlar bir üst konuda anlattığım gibi ciddi mahremiyet olmazsa gurk olmazlar. Köy yerlerinde açıkta serbest yetiştirilen ligorinler bir şekilde yumurtalarını kimsenin görmeyeceği gizli bir yere yumurtlayıp biriktirir ve gurk olur. Bu hem Türkiye’de hem dünyanın her yerinde sık karşılaşılan bir gerçektir. Hibritlerde durum karışıktır. Bazıları yılda bir defa genelde ilkbaharda gurk olur. Bazıları ligorinler gibi mahremiyet ister yoksa asla gurk olmazlar.

Tavukların kışın gurk olmaları meselesi

Güney-kıyı kesimlerimizde tavuklar ocak-şubat aylarından itibaren gurk oluyor. Sebebi gündüzlerin kısalmasının aralık ayı sonunda sona ermesi ve yılbaşından itibaren gündüzlerin çok yavaş da olsa uzamaya başlaması ve bunun yanı sıra tavukların güneşlenme süresinin ve güneş ışınlarını hissetme süresinin artmaya başlamasıdır (daha doğrusu güney illerimizde kışın güneşli günlerin diğer yörelere göre daha fazla olması ve sıcaklığında da daha fazla artmasıdır). Özellikle şubat ayı ortasından itibaren güney illerimizde artık dondurucu kış soğuğu riski biter. Az soğuk, ılık günler başlar. Tavuklar için hiç sorun yok ama yumurtalardan yeni çıkacak civcivler hayatta kalmayabilir. Nisan ortalarına kadar hava şartları civcivler için çok fazla riskli. Onun için kışın içerisi fazla soğuk olmayacak bir gurk kümesi şart. Eğer o yumurtalar yumurtlanırken tavuklar zengin ve çeşitli besin değeri olan yiyeceklerden yemişlerse o yumurtalardan çıkacak civcivler çok dirençli olur. Annelerinin de ısıtması ile civcivler kışı sağ salim atlatır.

Tavukta gurk halinin giderilmesi

Gurk olmuş tavukları engellemek bir zulüm olup yapılmasını tavsiye etmem. Fakat bazı durumlarda tavuğu gurktan kesmek gerekebilir. Döllü yumurta ya da analık edeceği civciv bulmak mümkün değilse veya tavukta bir hastalık olup kuluçkaya dayanamayıp ölme riski varsa.

Gurk soğutma kafesi: Tavuğun gurktan vazgeçmesi için kendi haline bırakıp bir köşede oturmasına göz yummamalısınız. Gurk hali kronikleşirse sonu ölüm olabilir. Böylesi durumlarda uygulanması gereken en sağlıklı metot bir kafes şeklinde tel örgülü bir alan oluşturmaktır. Çok havadar olmalı. Yere basacağı yer tel örgü olmalı (hatta yere temas etmemeli, alttan da hava almalı) ve tavuğun oturacağı folluk benzeri yer olmamalı. Sadece tünek olabilir. İçeriye yemlik ve suluk koymayı unutmayın. Böylece tavuk üç veya dört gün içinde normal hale döner.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Tavuk Civciv Kuluçka

Etiketler: |

'Tavukların kuluçkaya yatmaları' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Ömer P. -Şanlıurfa dedi ki:

    Benim gurk tavuklar hepsi 10 gün yumurtanın üstünde durup sonra kalkıyor. Bir anlam veremedim. Neden acaba? Kalktıktan sonra yine gurk olur mu?
    ***
    Hepsi mi? Böyle bir şey ilk defa duydum. Anlaşılan tavuk beslemede çok fazla hatalarınız var. Çok şey öğrenmeniz lazım. Yine gurk olurlar mı onu boş verin. Öncelikle hatalarınızı düzeltmeniz gerektiğini bilmeniz lazım. Sizin hatalarınız nelerdir ben bilemem. Kendiniz okumalı, araştırmalı, doğruları öğrenmelisiniz. Benim ilk aklıma gelen şey gıda yetersizliği. Ama hatalarınızın onunla sınırlı olduğunu sanmıyorum. Yine de şu sayfayı okuyun: Tavuklara ve civcivlere neler yedirmeli?

  2. Mehmet A. -İzmir dedi ki:

    Benim kümesimde 5 tavuk 2 horoz var ama bir türlü gurk olmuyor. Neden acaba?
    ***
    Yukarıdaki bilgileri okuyup gerekenleri yapmanız lazım. Sürekli kümeste hapis olanların zaten gurk olmaları hemen hemen hiç mümkün değil.

  3. Emre K. -Samsun dedi ki:

    Gurk olan tavuğu hemen yatırmak gerekir mi? Yani birkaç hafta sonra yatırmak kuluçka süresince sorun teşkil eder mi? Tavuğun civciv çıkmadan kalkması gibi.
    ***
    Hemen başlaması lazım. Yoksa sonuçları kötü olur. Her şey mümkün. Tavuğun ölmesi dahil.

  4. Yusuf, Aksaray dedi ki:

    Tavuğum yumurta yaptığı yerde yeni yaptığı yumurtanın üzerine oturmuş. Almaya çalıştığım zaman sırt tüylerini havaya kaldırıyor. Ve yumurtayı koruyor. Gurk olmuş mu?
    ***
    Bütün gün hep oturuyorsa evet.

  5. Enes, Konya dedi ki:

    Tavuğum 1-2 haftadır gurk sesi çıkarıyor follukta olduğu zaman fazlasıyla kabarıyor lakin belli bir süre yatıyor sonra kalkıyor bir daha yatmıyor. Son iki üç gündür normal dolaşırken elimi uzattığımda kabarıyor. Lakin hiç uzun süreli yatmıyor. Yalancı gurk dediklerinden olabilir mi? Kızıştırmak için bir şeyler yapabilir miyim?
    ***
    Mecburi grup hayatında böyle sorunlar çok sık oluyor. Yapılacak bir şey yok. İşiniz şansa kalmış. Belki başka bir sefer (muhtemelen gelecek yıl) aynı tavuk veya başka bir tavuk sorunsuz gurk olabilir.

  6. İlhan, Samsun dedi ki:

    Tavuğum gurk oldu altına kaç yumurta koymalıyım? Orta boy köy tavuğu. 13 tane koysam çok gelir mi yumurtayı dönderebilir mi acaba?
    ***
    Altına rahatça sığacak sayıda olması lazım. 5 ile 8 arası tahmin ediyorum.

  7. Ahmet, İskenderun dedi ki:

    9 tavuk 1 horozum var. Tavukların biri yaklaşık 2-3 haftadır gurk gurk diye geziyor. Acaba ne yapmalıyım? Tavuk sıradan köy tavuğu.
    ***
    Zorunlu grup hapsinde böyle vakalar sık sık oluyor. Yatmıyorsa uğraşmayın. Yapılacak bir şey yok.

  8. Leyla Y. -Tuzla dedi ki:

    Benim tavuğum 11 gündür gurk yatıyordu. Bugün yedirmek için gittiğimde kalkmış yumurtaların üstünde ayakta duruyor yatmak istemiyordu. Yumurtalar soğumuştu. Kontrol ettiğimde üçünde canlı civciv gördüm. O yumurtaları iki gün önce yatan tavuğun altına koydum. İyi mi yaptım bilmiyorum. Tavuk neden gurktan kalkar?
    ***
    İyi yapmışsınız. İş işten geçmediyse o civcivler gelişime devam eder. Kuluçkaya yatma sürecinde tavuk her gün veya haftada bir iki gün toprakta eşinme debelenme imkanı bulamazsa bitlerini dökemez. Bu da tavuğu çok fena halde güçsüz bırakır. Gurk hormonları sönüp gider. Sebep büyük bir ihtimalle budur.

  9. Hazal D. -Hakkari dedi ki:

    Benim tavuğum 10 gündür gurk ama hiç yiyip içmiyor. Dışarı çıkarınca da kaçıp yumurtalarına gidiyor. Toprak banyosu yapmıyor. Ne yapayım?
    ***
    Mutlaka su içmiştir. Kendi haline bırakın. Yakınında yemi suyu bulunsun. Bu günlerde veya en azından son birkaç günde toprak banyosu yapmaya başlar.

  10. Tuğba, Eskişehir dedi ki:

    Bugün imkansız ama yapmak istediğim birşeyi yaptım. Tavuğu tuttum saman dolu kasanın içine yatırdım biraz yem verdim sakinleştirdim. Altına 1 tane yumurta koydum ve tavuk yumurtayı görür görmez etrafında dolaşıp gagasıyla yumurtayı altına sürükledi ve yattı. Çok şaşırdım yarına kadar bekliycem kalkmazsa altına birkaç tane daha yumurta koyucam :D

  11. Nebi, Malatya dedi ki:

    Tavuğum tüy kabartıyor ama hala yumurtluyor. Arada bir gurk sesi çıkarıyor. Onun için ben de onu folluğa koydum ama içindeki yumurtaları kırmış. Gurk mu değil mi bilemiyoruz.
    ***
    Gerçekten gurk olsa bile zorlamayacaksınız. Hatta siz yatmasını istemeseniz bile inatla yatar. Onun için zorlamayın. Gurk olmaları hiç önemli değil. Önemli olan şey kararlı bir şekilde kendilerinin yatmada inatçı olmalarıdır. Bu varsa tamamdır. Ama yoksa sakın zorla yatmasını sağlamaya çalışmayın. Genellikle kötü şeyler oluyor. 10 gün zar zor yatıp sonra isyan eden, bir türlü yatmayan, hatta ölen tavuklar var.

  12. Zeliş, İstanbul dedi ki:

    Benim tavuk 25 gündür gurka du. 12 yumurtadan 6 tanesini farklı günlerde kırdı. 6 yumurta kaldı. 5 gündür gündüzleri fazla oturmuyor. Ayrıca 21 günü geçti hala civciv çıkmadı. Kırılmayan yumurtaları ne yapmamız gerekiyor?
    ***
    Galiba küçük yapılı bir tavukmuş. Fazla yumurtaları idare edememiş. Altına sığacağı kadarı kalmış ama sonuçta hiç civciv yok. 25 gün dolmuşsa artık ümidinizi kesin. Kırılmadan kalan yumurtalar ya fazla sayı yüzünden dışarıda kalmış, yeterince ısınamamış ve yarı yolda ölmüşler ya da yumurtalar en başta dölsüz veya bayattı.

  13. Ahmet, Elazığ dedi ki:

    Benim tavuğum 3 gündür civcivleri çıkardı ama hala yatıyor. Yerini değiştirdim. Ne yapabilirim?
    ***
    Civcivler hareketlenip ortada dolaştıkça tavuk da aynı şekilde dolaşacaktır. Yanlış bir şey yok. Civcivler ilk üç gün boyunca hiçbir şey yemeseler içmeseler bile gayet sağlıklıdırlar.

  14. Perihan, Zonguldak dedi ki:

    Gurk tavuk 27 temmuzda günü bitiyor. 21 temmuzda yemek su vs ihtiyaçları için dışarı çıkarttık. Bayram telaşı ile unutmuşuz. Hava sıcaklığı 32 nem %65’lerde. Yumurtalardan ümidi kesmeli miyiz? Sabah çıkarmıştık. Akşam 19.30 gibi fark ettik.
    ***
    Bilemem. Bekleyip göreceksiniz.

  15. Arife, Osmaniye dedi ki:

    Merhaba bizim tavuk iki üç haftadır gurktu. Annem iki üç yıldır tavuklar civciv çıkarmıyor diye yatırmadı. İki üç hafta boyunca hep yuvadan dışarıya attık ama kızgınlığı geçmedi, yuvasına geri gitti yattı. Ben de acıdım altına 10 tane yumurta koydum 3 gündür yatıyor şimdi.
    ***
    Hayvana eziyet etmektense birkaç civciv altına koysaydınız onlara analık eder ve gurk etkisinden çıkardı.

  16. Osman U. -Tekirdağ dedi ki:

    Benim derdim aşırı gurk olan tavuklar. Her biri bu sezon 2-3 kez gurk oldu. Tabii yumurta verimi düştüğünden rahatsızım. Ayrıca 10-12 tavuğun aynı günlerde gurk olması bana yer sorunu yaratıyor. Daha önceki son gurklarda kümeste yatmalarına göz yumdum. Civcivler diğer tavuklarla birlikte bahçede gezinmeye başlayınca da kedi ve atmaca-saksağan fare gibi hayvanlara yem oldular. Kalabalık bir tavuk grubunun gurk olmaması için ne yapmalıyım?
    ***
    Sakin karakterli tavuklar onlara liderlik taslayacak üstünlükçü karakterli tavuklarla karışık olunca pek gurk olmazlar. Bunu yapın. Ya da horoz sayısını arttırın. Aralarında onları yönlendirecek, hareketlerini sınırlandıracak liderler olması lazım.

  17. Recep, Bursa dedi ki:

    2 yaşındaki köy tavukları gurk olur mu? Kaç yaşına kadar gurk olurlar?
    ***
    Şimdiye kadar olmamışsa sizin tavuklar başka bir şeydir. Kendi sayfasına bakın: Köy Tavuğu nedir? Özellikleri ve fakları nelerdir?

  18. Recep, Bursa dedi ki:

    1 yaşında iken gurk olan tavuklar gelecek sene 2 yaşında olduğunda da tekrar gurk olurlar mı ve kaç yaşına kadar gurk olurlar.
    ***
    Hiç belli olmaz. Çünkü insanların yanında tavukların doğası ve içgüdüleri tamamıyla bozuk oluyor. Hangi tavuk ırkı olursa olsun doğada tamamen özgür, vahşi hayat yaşayan tavuklar sürekli yumurtlamaz. Sadece yılda ya bir ya iki dönem ortalama 10 kadar yumurtlar ve gurk olup civciv çıkarırlar. Dönem sayısı yılda ikiyi geçmez. Dolayısıyla tüm yıl yumurtladıkları yumurta sayısı da 20 kadardır. Ve tüm ömürleri boyunca kesintisiz her yıl aynen böyle devam ederler.

  19. Nur, Almanya dedi ki:

    Merhaba. Ben bahçemde hobi olarak 4 tane tavuk besliyorum. Horoz yok. Tavukları 2-3 haftalık civcivken aldım ve şimdi 8 aylıklar. Tavuklardan bir tanesi bahçede kendine bir yer buldu ve 4 gündür sürekli orada yatıyor. Kalkmıyor, gezmiyor, yemiyor. Akşamları zorla alıp kümese diğerlerinin yanına koyuyorum. Bunu hiç istemiyor. Tüylerini kabartıyor ve “guk, guk” diyor. Üzülerek neyi var diye internetten araştırıyorum. Sayfanızda okuduğum bilgilerden gurk olduğunu düşünüyorum. Horozsuz gurk olur mu? Tavuğum için ne yapabilirim?
    ***
    Evet bunun için horozla yaşamaları gerekmiyor. Ama horoz olmazsa yumurtalar dölsüz olur ve o yumurtalardan civciv olmaz. Benim tavsiyem iki üç tane civciv bulun ve gece uyurken kanatlarının arasına koyun. Onlara annelik eder ve bu sayede her şey yoluna girer. Ya da döllü yumurtalar bulmalısınız. Kuluçkaya yatıp civciv çıkarsın.

  20. Nur, Almanya dedi ki:

    Civcivlere ne kadar süre annelik yapacaktır?
    ***
    Yaklaşık 40 gün. Sonra civcivlere ilgisi kaybolur.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.