Tavukların gurk olmaları, kuluçkaya yatmaları

Yumurtalardan civciv çıkarmak için tavukların kuluçkaya yatma özelliği kazanmasına gurk olmak denir.

Aşağıda sadece gurk olma konusunu ele aldım. Gurk civcivleri için şu sayfaya bakmalısınız: ⇒ Doğal yoldan tavuk-civciv üretimi

Tavuklar ne zaman gurk olur?

Genelde tüm tavuk ırkları gündüzlerin uzadığı zamanlarda, en çok ilkbaharda gurk olurlar. Gecelerin uzun sürdüğü kış günleri geride kalınca, yani kış sonundan yaz başına kadarki dönem tavukların en fazla gurk oldukları zamandır. Bazı ırklar yılın her zamanında gurk olabilir. Bunlar Hint, Habeş ve Koşin ırklarıdır. Ayrıca bantam denen cüce süs tavukları da öyle.

İçgüdülerin harekete geçmesi önemli faktör

Gurk olmamalarıyla ünlü tavuk ırkları dahi gurk olabiliyor. İstisnası yok. “Filan tavuk ırklarının gurk olma özelliği yoktur” sözü asılsızdır ve sadece bir aldanmadan dolayı yayılmıştır. Şöyle ki, bazı ırkların gurk olmamaları doğal yaşam ortamından mahrum kaldıklarından dolayıdır. Başka sebebi yoktur. Bu ırklar yumurtaları için mahrem ortam ister. Yumurtalarının sadece kendilerinin bildiği bir yerde birikiyor olmalarını görmeleri gerekiyor. Bunları sağlamak zor. Onun için gurk olmaya daha ehil olan tavuklar üzerinde uğraşmak lazım.

Neler yapılabilir?

Uzunca bir stresli, az güneşli günler ve sevdiği yiyeceklerden mahrum kalma döneminden sonra güneşli, huzurlu bir ortam ve sevdiği yiyecekler. İşte bunlar gurk olma içgüdülerinin uyanmasında etkendir. Yani ilkbahar geldiğinde tavuklarınıza acılı ve yağlı yiyecekler verin. Çok severler. Daha geniş ve güneşli ortamda uzun uzun gezinti yapmalarını, güneşlenmelerini, kendilerini güvende hissetmelerini sağlayın. Bunun gibi imkanlar tavukların mutlu olmalarını, kaygılardan uzaklaşmalarını sağlar. Gurk olma içgüdüsünün uyanmasına etki eden temel faktörler bunlardır.

Olmaması gerekenler

Horozların fazlalığı, tavuklara liderlik eden baskın karakterli hibrit yumurta tavukları gibi ırklarla karışık tutulmaları tavuklarda strese ve kaygılara yol açar. Bunlar da gurk olma içgüdüsünün uyanmasını zorlaştırır. Bir zamanlar gurk olmaya ehil iki tavuğum ve bir de asla gurk olmaz denen hibrit bir yumurta tavuğum vardı. O yıllarda horoz yoktu. Hibrit tavuk her konuda onlara lider idi. Hatta çoban gibi onları peşine takar gezdirirdi. İkisi de gurk olmadı ama hibrit tavuk iki yıl üst üste gurk oldu. Emin olun ki diğer tavuklarca fazlaca yönlendirilen ve horozlar tarafından sık sık taciz gören tavuklar kolay kolay gurk olmaz.

Gurk olmaya kabiliyetli en iyi kuluçka tavukları

Sık gurk olma açısından en başta sayabileceklerimiz Hint Asil, Cochin ve Silkie (Habeş)tir. Diğerleri bizim yerli “Köy Tavuğu”muz ve İngilizlerin Orpington tavuğudur (özellikle buff denen sarımsı devetüyü renginde olanı).

Gurk olması çok zor ırklarda yapılması gerekenler

Aslında uğraşmayıp kendi hallerine bıraksanız daha iyi. Yine de gurk olmalarını istiyorsanız bunlar şu özelliktedir: Yumurtalar yok oluyorsa yeni yumurtalar üretilir. Doğada böyledir. Yuvasında yumurta yoksa kuş kuluçka özelliği kazanmaz. Neslini devam ettirebilmek için bünyesi yeni yumurtalar üretmeye koyulur veya sonraki yılı bekler. Kuşun içgüdülerinin kuluçkaya yatma özelliğine yönelmesi için yumurtladığı yumurtalar yuvada mevcut olmalıdır. Tavukların kuluçkaya yatma içgüdülerinin uyanmamasının bir sebebi de budur.

O tavuğun sırf kendisine özel bir kümesi ve folluğu olmalı. Ayrıca size yabancılık duymamalı (en azından elinizden yem yiyecek kadar). Kümesine sizden başka insan ve kedi, köpek yaklaşmamalı ki yuvası olan kümesinde sadece sizi dost bilmeye zar zor alışmış tavuk, kümesinin sadece kendisine ait olduğunu ve güvenli olduğunu anlayabilsin. Yaptığı yumurtaları almamalısınız. Alacaksanız her defasında gerçeğinden ayırt edilemeyen sahte yumurtalar koyun. Zamanla sayısı artan yumurtaları ve “güvenli” yuvası tavuğun içgüdülerini harekete geçirecektir.

Tavuğun kuluçkaya yatacağı nasıl anlaşılır?

Genelde bahar aylarında bir yumurtlama dönemi bittikten sonra tavuk gurk olur. İbik rengi açılıp pembeye döner. Karın bölgesi tüyleri azalır. Kuluçkaya yatacak tavuğun kan dolaşımı hızlanır ve vücut ısısı yükselir. Tavukta iştah kalmamıştır. Devamlı “gurk gurk gurk..” diye sesler çıkarır. O zaman tavuğun kuluçkaya yatacağı anlaşılır.

Gurk tavuk, tavukların kuluçkaya yatmaları

Kışın gurk olma meselesi

Güney-kıyı kesimlerimizde tavuklar ocak-şubat aylarından itibaren gurk oluyor. Sebebi gündüzlerin kısalmasının aralık ayı sonunda sona ermesi ve yılbaşından itibaren gündüzlerin çok yavaş da olsa uzamaya başlaması ve bunun yanı sıra tavukların güneşlenme süresinin ve güneş ışınlarını hissetme süresinin artmaya başlamasıdır. Özellikle şubat ayı ortasından itibaren güney illerimizde artık dondurucu kış soğuğu riski biter. Az soğuk, ılık günler başlar. Tavuklar için hiç sorun yok ama yumurtalardan yeni çıkacak civcivler hayatta kalmayabilir. Nisan ortalarına kadar hava şartları civcivler için çok fazla riskli. Onun için kışın içerisi fazla soğuk olmayacak bir gurk kümesi şart. Eğer o yumurtalar yumurtlanırken tavuklar zengin ve çeşitli besin değeri olan yiyeceklerden yemişlerse o yumurtalardan çıkacak civcivler çok dirençli olur. Annelerinin de ısıtması ile civcivler kışı sağ salim atlatır.

Tavukta gurk halinin giderilmesi

Gurk olmuş tavukları engellemek bir zulüm olup yapılmasını tavsiye etmem. Fakat bazı durumlarda tavuğu gurktan kesmek gerekebilir. Döllü yumurta ya da analık edeceği civciv bulmak mümkün değilse veya tavukta bir hastalık olup kuluçkaya dayanamayıp ölme riski varsa.

Gurk soğutma kafesi: Tavuğun gurktan vazgeçmesi için kendi haline bırakıp bir köşede oturmasına göz yummamalısınız. Gurk hali kronikleşirse sonu ölüm olabilir. Böylesi durumlarda uygulanması gereken en sağlıklı metot bir kafes şeklinde tel örgülü bir alan oluşturmaktır. Çok havadar olmalı. Yere basacağı yer tel örgü olmalı (hatta yere temas etmemeli, alttan da hava almalı) veavuğun oturacağı folluk benzeri yer olmamalı. Sadece tünek olabilir. İçeriye yemlik ve suluk koymayı unutmayın. Böylece tavuk üç veya dört gün içinde normal hale döner.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Tavuk Civciv Kuluçka

Etiketler: |


'Tavukların gurk olmaları, kuluçkaya yatmaları' hakkında sorular, açıklamalar

  1. İsimsiz dedi ki:

    Gurk tavuğu yıkayınca gurktan çıkar.
    ***
    Bunu yapanların olduğunu biliyorum ama özellikle yazı içinde belirtmedim. Kimseye tavsiye etmiyorum. Çünkü bu işte ölüm riski var. Damarlarda çatlamalar olabiliyor. Sonra serin zamanlarda tavuk soğuk alıp ölebilir. Sıcak yaz günlerinden öğle saatlerinde yapılabilir ama yine de tavsiye etmem.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)