Trachelospermum jasminoides, yıldız yasemin

Dayanıklılığı, yaprak güzelliği ve muhteşem kokulu çiçekleriyle herkesin hayran olduğu yıldız çiçekli yasemin istenildiği gibi şekillendirilmeye de son derece uygundur.

Yıldız çiçekli yasemin denen bu türün Yasemin türleriyle hiçbir alakası yoktur (aynı familyadan bile değildir). Sadece çiçeklerinden ötürü böyle isimlendirilmiş. Türkiye’de Trachelospermum jasminoides’e Arap yasemini diyenler var ama bu tehlikeli bir hatadır. Zira Arap yasemini çiçeklerinden çay yapılmasıyla da biliniyor. Fakat yıldız çiçekli yaseminin her parçası hafif zehirlidir.

Özellikleri

Apocynaceae familyasından Trachelospermum jasminoides – yıldız çiçekli yasemin şiddetli sıcaklara ve aylarca susuz kalmaya uygun bir bitkidir. Ana vatanı doğu ve güney-doğu Asya’dır (Viyetnam, Güney Çin, Kore, Japonya).

Yıldız çiçekli yasemin, Trachelospermum jasminoides

Trachelospermum jasminoides

Yıldız yasemin yaz kış yapraklıdır. Yapraklar koyu yeşil, oval, pürüzsüz ve parlaktır. Kışın yapraklar kızarır, bronzlaşır. Asma tarzı gelişir (liana). Boyu 12 metreye erişebilir. Her yöne dallar uzatma özelliği var. Variegata kültivarının yaprakları beyazlı olur. Üç renkli kültivarı ise yeni filizleri sırf pembe olup yapraklar olgunlaştıkça yeşil-beyaz (variegata) hale gelir ve yapraklarda pembe nokta veya çizgiler tek tük kalır.

Çiçeklenmesi: Küçük ve güçsüz iken ilkbaharda çiçeklenirler. Bazıları sonbahara kadar bir iki defa daha çiçeklenebilir. Yaşı ilerlemiş, fazlaca gelişmiş olup adeta yorgun düşmüş (hızını almış) bir hale gelen yıldız yasemin sonbahara kadar kesintisiz çiçek açar durur (Güney-Ege ve Akdeniz kıyı kesimlerinde bütün yıl, kışın bile çiçek açar). Saksıda yetiştirip çiçek açma dönemini uzun tutmak istiyorsanız yıldız yasemininizi biraz bonsaileştirmeniz gerekir. Tam değil. Bu (yarı bonsaileştirme) nasıl yapılır meyve veren cüce ağaç yetiştirmek konulu sayfamda açıklamıştım. Bu arada yıldız çiçekli yasemin (Trachelospermum jasminoides) türü bonsai sanatı için uygun bitkilerdendir.

Kullanım: İstendiği gibi şekillendirilmeye elverişlidir. Kısa boylu ve sık dallı çalı, kibar bir saksı bitkisi, bahçe çit bitkisi, teraslarda rüzgar engelleyici, kameriyelerde çardak ve hatta bahçelerde yer örtücü olmaya bile elverişlidir. En sevilen tarafı çiçeklerinin güzel kokulu olmasıdır. Evlerde güneş alabilen ve havadar olan pencere önlerinde bir ev bitkisi gibi yetiştirilmeye bile uygundur.

İklim: Kış soğuklarına -12C dereceye kadar dayanabilir. -6C dereceye kadar hiç zarar görmez. Daha fazla soğukta kısmi zararlar olabilir. Soğuk -12C dereceyi aşmazsa ölümcül zarar olmaz. Saksıda yetiştirilenler -5C dereceden daha fazla soğuğa maruz kalmamalı. Yazları şiddetli sıcak ve kurak geçen Akdeniz iklimine en uygun bitkilerdendir. Tam gün güneşli ve yarı gün güneşli yerlere dikilmelidir. Güneş almayan ama ışığı güçlü yerlerde de olabilir. Koyu gölge yerleri sevmez. Direkt güneşten ve güçlü ışıktan ne derece mahrum ise çiçeklenme potansiyeli de o kadar düşük olur.

Yetiştirilmesi, bakımı

Yıldız çiçekli yasemin en iyi doğal humuslu arazi toprağında gelişir. Gübre istemez. Diğer topraklarda gelişiminin iyi olması için dikmeden önce derince kazmalı, toprağa gereken humusluluk ve süzeklik kazandırılmalıdır. Ağır killi topraklarda gelişiminin nasıl olacağı hiç belli olmaz. Tamamıyla toprağın kimyasal dengelerine kalmış bir şans işidir. Genelde tavsiye edilmez. En iyisi önceden toprağın özelliğini biraz olsun iyileştirmektir.

Saksıda yetiştirecekseniz doğal humuslu arazi toprağını 1/5 oranında ponza taşı ile ya da dişli kum ile karışım yapmanızı tavsiye ederim. Bu toprak karışımı evde yetiştirmek için de uygundur.

Sulama bahçeye dikili olanlar yaz boyunca ilk iki yıl düzenli yapılmalıdır. Daha sonra hiç sulamasanız bile olur ama toprak kurudukça sularsanız daha iyi. Saksıda ise sıcak aylarda toprak üst yüzeyi hafifçe kurudukça, diğer zamanlarda biraz daha fazla kurudukça, kış boyu adamakıllı kurudukça yapılmalı.

Budama: Yıldız çiçekli yaseminin ilkbahar çiçekleri geçince gerekli her türlü budamasını yapabilirsiniz. Daha sonra kışa kadar şeklini korumak için isterseniz budamalar yapmanızda sakınca yok.

Çoğaltılması: İlkbahar sonunda yarı oldun dal çeliği yöntemi ile yapılabilir. Kökten çoklu hale gelmiş olanlar sonbahar ortasında veya kış sonunda kökten ayrılarak çoğaltılabilir.

Problemleri

Ağır killi topraklarda köklerde mantar hastalıkları oluşabiliyor (bu da bitkinin ölmesi demektir). Bitlenme pek görülmez ama yine de dikkatli olun. Bitlenme başlarsa derhal ilaçlamalısınız. Çiçeklenmeme problemi ya güneşsizliktendir ya da hızlı güçlenme çabaları yüzündendir. İki – üç yıl kökler ve ana gövde iyice güçlenince çiçeklenmeme problemi kalmaz. Bunların dışında Trachelospermum jasminoides (yıldız çiçekli yasemin) problemsizdir. Aslında hızlı gelişimi, her yöne dallar uzatması bir problem sayılabilir.



Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)