Yaygın kuluçka problemleri

Kuluçka problemleri ve düşük verim konularında olan bu yazı hem amatör olarak kuluçka makinesinde hem gurk tavuk altında yumurtalardan civciv üretimi işiyle uğraşanların sorunlarına yöneliktir.

Yumurtaların çoğu dölsüz müydü?

Verimi düşüren kuluçka problemleri arasında yumurta kalitesinin olumsuzluğu önemli yer tutar. Kısaca birkaç madde halinde bakalım.

1- Tavukların horozlarla birlikte yaşamaları her zaman yumurtalarının döllü olacağı anlamına gelmez. Yaş önemlidir. 10 aylık ile 18 aylık tavukların ve horozların kullanılması gerekir. Bu çağda her şey yolunda gider.

Kuluçka problemleri, yumurtadan civciv çıkım sorunu

2- Yağ bağlamış tavuklarda döllü yumurta oranın çok az olur. Bu özellikteki etlik ırklarda damızlık olarak kullanılacak olan tavukların civcivlikten itibaren çok hareketli yetişmiş olmaları lazım.

3- Fazla tüylülük döl aktarımını engeller. Arkaları fazlaca tüylü olan ırklarda (özellikle Cochin ırkında) hem tavukların hem horozların kıç kısımlarındaki tüyleri makasla kesip kısaltmalısınız.

4- Çift uyumu da önemli. Horozun tavuktan çok fazla büyük ya da çok fazla küçük olması durumlarında döl aktarımı gerçekleşemez.

5- Horozların vitaminsiz kalmak sperm kalitesini düşürür. Hayvanlara ⇒ çeşitliliği zengin ve besleyici yemler vermelisiniz.

6- Bazı horozların kısır olabileceğini de düşünün. Damızlıklardan döllü yumurta almak için tavukların hep aynı horozla çiftleşmeleri bu yüzden risklidir.

Kuluçka esnasında embriyo ölümleri

Yumurtalar döllü olduğu halde gelişim olmadığını (veya bir süre sonra durduğunu) tespit etmişseniz bu sorun belki de kuluçka öncesi saklama koşullarıyla ilgili hatalarınızdan ileri geliyordur. Civciv gelişip yumurtadan çıktıktan sonra birkaç gün içinde ölüyorsa yine aynı sebepten kaynaklanıyor olabilir. ⇒ yumurta seçimi ve saklanması konulu sayfaya okuyun.

Hastalık kapmış tavukların yumurtasına virüs geçmişse embriyor gelişirken bu sebeple ölmüş olabilir. Hasta tavukların yumurtalarını kullanmayın.

Fazla bekletilmiş yumurtalarda her çeşit risk vardır. İdeali bir haftadan fazla bekletilmemiş yumurtaları kuluçkada kullanmaktır.

Kuluçka makinesinin havalandırma sisteminin düzgün çalışması ciddi önem taşıyor. Ayrıca rakım 1500m. ve daha yüksek olan illerde ve yaylalarda kuluçka makinelerinde oksijen yetersizliği olur ve yumurta içlerindeki embriyolar ölür.

Kardeş ve çok yakın akraba tavuk-horoz çiftleşmelerinden olan embriyolarda ölümler ve sakatlıklar görülmesi yaygındır.

Makinelerde ⇒ ısı düzensizlikleri oluyorsa ilk 8 gün içinde normalin üstü ısınma, son günlerde normalin altında soğuma ölümlere yol açar.

Gurk tavuk altında veya kuluçka makinesinde temizlik her zaman hayati önem taşır. En başta buna çok dikkat edin. İşin içine girdikten sonra temizlik yapsanız bile işe yaramaz. Yumurta içindeki embriyolar enfeksiyon kapar ve ölür.

Kuluçkanın son gün ölümleri

Isı ve nem yetersizliği en büyük etkendir. Kuluçka makinelerinde son günlerde nemliliğin arttırılması gerekiyor. Bunu yaparken ısının olması gereken derecenin son sınırının altına düşmemesi için çok dikkatli olmalı, gerekiyorsa ısıyı arttırmalısınız. Havalandırma fanlı kuluçka makinesinde kuru ampulü 37.5ºC derecede, yaş ampulü ise 30.0ºC derecede sabit tutun.

Yumurtası kullanılmış tavuğun vitamin, mineral ve protein çeşitliliği açılarından yetersiz beslenmiş olması da son gün çıkımlarını kötü etkiler. Yani yumurta içinde civcivi besleyecek maddelerin yeterli olmaması sorunu. Civcivler zar zor büyümüştür ama artık yaşama güçleri kalmaz ve ölürler. Hatta yumurtayı delmeyi başardıktan hemen sonra bile ölebiliyorlar.

Civcivlerin yumurta kabuğunu delememeleri veya sıkışıp kalmaları

Buna bir üst paragrafta anlatılan sorun etken olduğu gibi, o yumurtanın sahibi tavuğun E vitamininden yoksun kalmış olması da yumurtanın emriyoyu besleme, güç verme özelliği eksik kalmıştır. Yumurtası alınacak damızlık tavukların çok iyi beslenmeleri, bayat yem verilmemesi, hatta içme sularına vitamin katılması tavsiye edilir.

Nemliliğin az olması veya ısının çok fazla olması da yine civcivlerin yumurta kabuklarını delememelerine sebep olur. Makinelerde civcivler yumurtaları delmeye başladıktan sonra yaş ampulü 32.2C derecede sabit tutun. Ortamda aşırı ısınma olmamasına dikkat edin. Yoksa bu da öldürür.

Sonuç olarak

Kuluçka problemleri hakkındaki konular aslında çok geniştir. Hatta sadece kuluçka dönemini kapsamaz. Kullandığınız yumurtaların sahibi tavukların o yumurtaları yumurtlamadan önce, son 40 gündür son derece kaliteli bir şekilde dengeli gıda almaları önemlidir. O dönemde tavukların yanlış beslenmeleri, bazı vitamin ve minerallerden, bazı protein çeşitlerinden yoksun kalmaları bile yumurtaların içindeki embriyoların gelişimine kötü etkisi olur. Yukarıda bunlara değindim. Ama tekrar hatırlatmakta yarar var. Her şeyi araştırıp öğrenin. Kuluçka gününe kadar yumurtaları nerede, nasıl hangi pozisyonda bekleteceğinize kadar. Hiçbir konuda bilgisiz kalmayın. Eğer doğru bilgilerle her şeyi gerektiği gibi yaparsanız her şey tam yolunda gider.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Tavuk Civciv Kuluçka

Etiketler: | |

'Yaygın kuluçka problemleri' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Efe T. -Antalya dedi ki:

    Kendi yaptığım bir makinam var. civciv 18. gün yumurtayı çatlattı ancak içinden sarı bir sıvı geldi. Ses ve hareket de yoktu. Ne olmuş olabilir?
    ***
    Ne olduğunu bilemem ama tahminimce sadece o yumurta ile ilgili bir problemdir. Yani diğerlerinde aynı şeyin olacağını sanmıyorum.

  2. Alisamed G. -Aydın dedi ki:

    Pet şişenin içinde yapmış olduğum kuluçka makinasına yumurtaları koyalı 2 gün oldu. Fakat yumurtaların altına koymuş olduğum kum ıslak olmaya başladı. Şişenin içi de bayağı bir buharlı. Sıcaklık 37.7 ye sabit. Bilgisayar fanı devamlı çalışır vaziyette. Bu normal midir?
    ***
    Doğru değil. Normal hiç değil. Boş yere uğraşmayın. Kuluçka makinesi değil yumurta çürütme aparatı yapmışsınız.

  3. Mehmet dedi ki:

    Ben birtane strafordan kuluçka makinası yaptım sıcaklık 37.7 ancak nem 60 elimle çeviriyorum günde iki kere sıkıntı olur mu?
    ***
    Elbette olur. Asla el teması olmaması lazım. Veya steril eldiven kullanmanız şart.

  4. Mücahit, Niğde dedi ki:

    Kuluçkanın 5.gününde ve 9. gününde akşamdan sabaha kadar nem nozülü hiç durmamış. Galiba elektrik dalgalanmasından röle takılı kalmış 60’ta kapatmamış. Makinenin içi su olmuş. İki kez bu tekrarlandı. Taş direnç bağlanarak sorun çözüldü. Artık takılı kalmıyor. Fakat 120 yumurtanın 80’i dolu çıktı. Bugün 21.güne giriliyor. Henüz 2 tane çıkım oldu. Umudu kestim. Yarısı çıkması lazımdı. 5. ve 9. gün 8-9 saatlik sürekli çalışan nozülden dolayı büyük çoğunluğu aşırı nemden ölmüş müdür? Daha önce böyle bir hata olmamıştı ve makinenin çıkım oranı %90 dı 20. gün çoğu çıkardı.
    ***
    Direkt ondan değil ama ona bağlı diğer etkenler mesela aşırı nemliliğe oranla havalandırmanın fazlaca yetersiz kalışı, aşırı bakterileşme olması gibi problemler. Ayrıca sıcaklığın her yere dağılımının gerektiği gibi olmaması.. Ve sanıyorum başka aksamalar da mutlaka olmuştur. Belki yumurtaların önceki sefere göre doğru seçilmemiş olması da bu kötü sonucun sebeplerindendir. Yumurta seçimine her zaman çok büyük hassasiyet göstermelisiniz. Hiçbir şekilde hiçbir konuda en küçük bir kusura yer vermeyin. Sayfası: Kuluçka için yumurtaların seçimi, biriktirilmesi, saklanması

  5. Ali, Konya dedi ki:

    Benim sorunum makinenin ısısı sabit 37.7 çünkü makinem 250 lik farklı zamanlarda yumurta koyuyorum yumurtadan civcivler çıkıyor fakat yumurta zarı civcivlere yapışıyor bazıları viyole çıkmış olmasına rağmen yapışıyor nem 60 sebebi ne olabilir?
    ***
    Nemlendirme %50-%60 arasında olmalı. 17. günün sonundan itibaren ise %60-%75 arasında olmalı. Ama siz sürekli nemliliği aynı ayarda tutuyorsunuz. Yanlış. Tüm yumurtaları aynı günde başlatmalısınız. Böylece son günlerde nem artışını da hepsi için aynı şekilde arttırmanız lazım. Sayfası: https://azbitki.com/kulucka-makinesinde-civciv-cikim-basarisi-puf-noktalari

  6. İsimsiz dedi ki:

    El yapımı kuluçka makinası yaptım. Dereceyi nemi ayarladım. Günü geçti çıkım olmadı. İki üç tanesini yumurtayı kırdım. Canlıydı hareket ediyordu ama sarı su vardı içinde. Gelişimi tamamlamıştır diye diğer yumurtayı birkaç gün bekledim çıkmadı. Yumurtayı kırdım. Tüylenmiş ama çıkım olmadan kaldı. Sebebi ne olabilir?
    ***
    Belki siz de çok kişi gibi günleri yanlış hesaplıyorsunuzdur. Çokları 19 günü 22 gün oldu diye hesaplıyor. Yumurtaları kırıyor. Mesela bugün 23 mayıs. Örnek olarak diyelim ki yumurtaları kuluçkaya 2 mayısta saat 14’te koydunuz. Bu durumda 3 mayısta saat 14’te 1 gün tamamlanmış olur. Dolayısıyla 23 mayısta saat 14’te 21 gün tamamlanmış, bitmiş olur. Doğal gecikmeler için 2 gün daha beklemek iyi olur. 24 gün geride kalınca ancak o zaman yumurtaları kırabilirsiniz. Ayrıca el veya ev yapımı kuluçka makinelerinden iyi sonuç alan hiç kimseye rastlamadım. Heyecanla paldır küldür yapmak yerine önce aylarca konu ile ilgili bilgilerinizi arttırmaya çalışmanız gerekir.

  7. Soner, Nevsehir dedi ki:

    El yapımı kuluçka makinası yaptım. Bugün 13. gün. Işıkla döl kontrolu yaptım. Damar değil kan var. Kanların sebebi nedir acaba bir şeyleri mi yanlış yaptım?
    ***
    Bu tür kontrollerde neyin ne olduğunu anlamak ciddi tecrübeler, deneyimler ister. Yani sonuçta yumurtaların içinde ne olduğunu tam görmemiz mümkün değil. Ev yapımı makineler ise genellikle işe yaramaz. En iyisi bekleyin görün. Zaten 8 gün kalmış. Ama siz 23 gün dolmadan yumurtaları rahatsız etmeyin. 8 gün değil 11 gün sonraya kadar civciv çıkmazsa yumurtaları kırabilirsiniz.

  8. İsimsiz dedi ki:

    Bende 350 ‘lik kuluçka makinası var. Yumurta içinde civcivler tam olarak oluşuyor. Sarı kese bazılarında tam civcivin içinde bazılarında yarısı civcivin içinde ölmüşler. Çıkım oranı yüzde elli ya da daha düşük oluyor. Ölümlerin sebebi ne olabilir?
    ***
    Kocaman makine kullanan biri olarak bunu sizin bilmeniz lazım. Makinalar ne kadar otomatik olursa olsun kendi kendilerine tam doğru çalışmaz. Mesela bahsettiğiniz sorunda ilk aklıma gelen şey hava neminin ilk iki hafta boyunca fazla düşük kalması ya da havalandırmanın çok fazla yüksek şiddette çalışıyor olması.. Sıcaklığın fazla yüksek olması da ihtimaller arasında. Ayrıca genelde makinanın bulunduğu odanın ısısı çok şeyi etkiliyor. Kışın soğuk odalarda, yazın fazla sıcak odalarda daima problemler çıkar. Oda ısısı ortalama 25C derece dolaylarında olmalıdır. Odanın havasının fazla kuru ve sıcak olması veya çok aşırı hava cereyanında olması makine içindeki hava nemliliğini büyük ölçüde azaltır. Her şeye dikkat etmek zorundasınız. Yumurtaların ilk 17 gün boyunca her gün doğru şekilde çevrilmeleri de hayati önem taşır.

  9. Yaşar Ank dedi ki:

    Kendi yaptığım tam otomatik 270 kapasiteli makinamda 161 döllü yumurtada 129 çıkım aldım. Kalan 32 yumurtanın 23 tanesi gelişimi tamamlamış ama çıkamadan ölmüş. Sizce bu ölümlerin sebepleri ne olabilir? Oran başarılı mı (yaklaşık %80 randıman).
    ***
    Son gün ölümlerinin sebebi büyük bir ihtimalle ilk 16 gün boyunca hava nemi oranının hafifçe fazla olmasıdır. %80 randıman sadece 10 yumurta için iyi bir başarıdır. Ama sayı ne kadar çoksa o oranda %80 randıman iyi değildir. Düşünün 1000 yumurta olsa, 200 tane yumurta boşa gidiyor.

  10. Yaşar Ank dedi ki:

    Doğru nem ve sıcaklık nedir? Herkes farklı oranlar söylüyor.
    ***
    Sizin ayarlar dosdoğru gibi. Sanıyorum ilk 16 gün nem oranını bir tık düşük tutarsanız her şey yolunda gidecektir. Yani bildiğiniz ölçülerde devam ettirin. Nem oranında dediğim gibi yapmanız iyi olur. Anlattığınıza göre 161 yumurtadan sadece 9 tanesinde tam başarısızlık var. Eğer onlarda hiç gelişim olmadıysa ayarlamalarınız mükemmeldir. Ama gelişim aksaklıkları varsa onun üzerinde düşünmek gerekir. Mesela yumurta sarısının dışarıda kalması gibi sebepler varsa belki ısı biraz düşük veya fazla kaldı, belki nem oranı benim tahminimin tam tersine ilk 16 günde biraz düşük idi. Her ne ise, tavsiyem son ayarlamalarınızdaki gibi devam edin ama öncelikle bütün her şeyi tekrar gözden geçirin. Bu konuda benim sitedeki esas sayfa şurası: Kuluçka makinesinde civciv çıkım başarısı püf noktaları Herkesin farklı şeyler söylemesine gelince, bazı çok gayretli, çalışkan insanlar kendi makinelerinde defalarca mükemmel sonuç alıp kendi cihazlarının göstergelerinndeki ölçüleri yazarlar. Yani dört kişi aynı çalışmaları yapmışsa, ama dereceler farklı ise, bu demektir ki onların cihazları aynı ısı derecelerini göstermiyor. Yani zaten kusursuz dosdoğru tam gerçek dereceleri gösteren cihaz bulmak imkansız gibi zor. Ayrıca bulundukları il veya ilçenin rakım (deniz seviyesine göre yükselti durumu) o bölgede hava basıncının genelde hangi aralıklarda olduğu vesaire şartlar aynı bir cihazın bile farklı illerde farklı değerleri göstermelerine sebep olabilir. Siz de zamanla kendi yaşadığınız yerde en güvendiğiniz markalardan tertometre vesaire cihazlarınızın derecelerini birkaç defaki tecrübelerinize göre esas kabul edeceksiniz.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.