Tavuklarda ve Horozlarda Damızlık Seçimi

Damızlık demek, cinsel olgunluğa ve yeterliliğe tam sahip olmak, her konuda sağlığı yerinde olmak demektir. Bunlara ilaveten, safkan ırklar için ırkının en iyi örneklerinden biri olmak demektir. Ayrıc horozun dölleme kalitesinin ve tavuğun döl tutucu kalitesinin yüksekliği de damızlık olmada büyük önem taşır.

Tavukları üretmede çeşitli amaçlar

1- Irklarına veya ırkın özel çeşitlerine dikkat etmeksizin gelişigüzel bir şekilde tavuklarla horozları çiftleştirirler. Böylece kuluçkadan çıkan civcivleri büyütürler. Amaç sadece sayıyı arttırmak.

2- Belirli bir ırkın hem neslinin devamı için hem de sayılarının artması için türün en kusursuz örneklerini damızlık olarak seçerler. Irkların önemini bilen ve korumaya çalışanlar yapar. Bu üretim işinde yeni nesiller ırkın değişmeden devam etmesini sağlarlar.

3- Melezleştirmelerle yepyeni ırklar ya da hibritler için hedefe, amaca uygun üretim işleri. Örneğin etlik ırklarda et verimi yüksek, yumurtalık ırklarda yumurta verimi yüksek, süs tavuklarında ise belirli özellikleri bakımından daha değerli özelliklere sahip ırklar elde etmek için bilinçlice seçimler yaparlar. Bu işler profesyonellik gerektirir.

Damızlık tavuk ve horoz seçiminde temel şartlar

Yaş önemlidir. Yumurtaların döllü olması için nelere dikkat edeceğinizi bilmelisiniz. Amaç bir ırkın değişmeden devamını sağlamak ise ona göre damızlık seçersiniz. Genetik bozukluk veya kalıtsal hastalıkların olmaması için tedbir gerekir. Bunlara başlıklar altında bakalım.

Yaş aralıkları

Hem tavuk hem horoz en az 10 aylık, en fazla 15 aylık olmalıdır. Her açıdan en verimli çağları bu zaman aralığındadır. Horozun biraz daha yaşlı olmasında sakınca yok. Fakat tavuk daha yaşlı olmamalıdır. Çünkü horozdan geçen spermlerin bir yol izleyip yumurtalık kanalına varmaları en az 7 gün sürer. Tavuk yaşlandıkça horozdan gelen spermlerin tavuk iç organlarında yol almaları zorlaşır. Aynı şartlarda yaşayıp aynı horozla çiftleşen tavuklardan genç olanların yumurtalarının tümünün döllü olduğunu, yaşlı olanlarının bazı yumurtalarının dölsüz olduğunu tespit etmişler.

Yumurtaların döllü olmasında diğer faktörler

Garanti döllü yumurta elde etmek için tavuğun en az 8 gün önceden horozla çiftleşmeye başlamış olması gerekir. Tedbiren 12 gün gözetmek daha iyidir.

Dişi ve erkek damızlıklar cüsse itibarıyla birbirlerine denk bireylerden seçilmeli. Cüce ırklarla büyük ırkların doğal çiftleşmelerinde horozun spermleri uygun yere isabet ettirmesi ihtimali çok zayıftır. Bu durumda, tabii eğer ille bu iki farklı ırktan melezler elde etmek istiyorsanız horozdan spermleri alarak tavuğa suni dölleme yapmanız gerekir.

Kıç kısmı tüyleri fazla uzun ve sık olan tavuklarda ve horozlarda kıçtaki tüyleri makasla kesip kısaltmak gerekir. Çünkü tüylerin uzun ve sık olması horozdan tavuğa sperm geçişini engeller.

Genetik sakıncalara ve hastalıklara karşı tedbirler

Bireyler çok yakın akraba olmamalı. İnsanlarda olduğu gibi tavuklarda da sakatlıklara ve bazı hastalıklara sebep olur. Doğal yaşama uygun, açıkta tavuk besleyiciliği yapanlar damızlıkları aynı coğrafyadan seçmelidir. Başka bölgelerden, uzak şehirlerden seçmemeli. Böylece o bölgenin havasında çevreye yayılan mikroorganizmalara ve iklim şartlarına uygun bağışıklık sistemi korunmuş ve devam etmiş olur. Bu da hastalıklara karşı daha dirençli nesillere sahip olmanızı sağlar.

Yumurtaların besleyici durumu

Yumurta içindeki civcivin gerektiği gibi sağlıklı ve dirençli olması yumurtalara geçmiş olan maddelere bağlıdır. Bunu sağlamak için damızlık bireyleri en az iki ay öncesinden beri son derece bilinçli bir beslenme rejimine tabi tutmalısınız. Tem tavuk için hem horoz için aynı şekilde dikkatli olun. Doğru gıdalar sağlamak şart.

Bu özel besleme fazla yemle değil besin değeri açısından dengeli besinler içeren ve tavukların doğadaki alışkanlıklarına uygun yiyeceklerden olmalıdır. Dengeli besleme öyle olmalı ki, bünyeleri ihtiyacı olan hiçbir vitaminden, protein türünden, madensel maddelerden, minerallerden ve bağışıklık güçlendirici maddelerden yoksun kalmış olmasın. Bilhassa dişileri (tavukları) kaliteli besleme çok daha büyük önem taşır. Aksi takdirde onun yumurtalarından çıkacak civcivler dirençsiz olur. Yaşama şansları azdır. Bağışıklık sistemleri zayıf olduğundan hastalıklara yenik düşüp ölmeleri kolaylaşır.

Belirli bir ırkın neslinin devamı için damızlık seçimi

O ırkın standartlarını çok iyi bilmek gerekiyor. Genetik açıdan bütün özellikleri eksiksiz gibi görünse bile, bazı anormallikler ne kadar önemsiz olursa olsun sakıncalıdır. Mesela ayak renginde farklılık, ibik şeklindeki farklılık, dış görünümde, fiziki yapıda, boyda ve ağırlıkta olması gereken standartlara uymayan en önemsiz, hatta tek bir tane farklılık bile sakıncalıdır. Karışık renkli – alacalı ırkların bütün vücutlarındaki renk dağılımlarına bile çok dikkat etmeli, bedendeki renk dağılımına göre o ırkın veya ırk çeşidinin standartlarına en uygun olan bireyleri özenle seçmelisiniz.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Tavuk Civciv Kuluçka

Etiketler:


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.