Tavuklarda ve Horozlarda Damızlık Seçimi

Damızlık tavukların ve horozların sahip olmaları gereken özellikler nelerdir? Damızlık seçimi nasıl yapılır? Nelere dikkat edilir? .. gibi soruların cevapları..

Damızlık demek, cinsel olgunluğa ve yeterliliğe sahip olmak, her konuda sağlığı yerinde olmak ve en önemlisi ırkının en iyi örneklerinden biri olmak demektir. Ayrıca horozun dölleme kalitesinin ve tavuğun döl tutucu kalitesinin yüksekliği de damızlık olmada büyük önem taşır.

Tavuklarda damızlık seçiminin önemi

Tavukları çoğaltmakta çeşitli amaçlar olabilir:
1- Irklarına veya ırkın özel çeşitlerine dikkat edilmeksizin gelişigüzel bir şekilde tavuklarla horozlar çiftleştirilir ve kuluçkadan çıkan civcivlerle sayı çoğaltılmaya çalışılır. Bilgisiz kişilerin yaptığı gibi.
2- Belirli bir ırkın neslinin devamı için türün en kusursuz örnekleri damızlık olarak seçilir. Irkların önemini bilen ve korumaya çalışanlar yapar.
3- Melezleştirmelerle yepyeni ırklar ya da hibritler için hedefe, amaca uygun damızlıklar seçilir. Örneğin etlik ırklarda et verimi yüksek, yumurtalık ırklarda yumurta verimi yüksek, süs tavuklarında ise belirli özellikleri bakımından daha değerli özelliklere sahip ırklar elde etmek için bilinçlice seçimler yapılır. Bu iş profesyonellik gerektirir.

Damızlık tavuk ve horoz seçiminde en temel şartlar şunlardır:
1- Hem tavuk hem horoz en az 10 aylık, en fazla 15 aylık olmalı. Her açıdan en verimli çağları bu zaman aralığındadır.
2- Horoz biraz daha yaşlı olabilir fakat tavuk daha yaşlı olmamalıdır. Çünkü horozdan aktarılan spermlerin bir yol izleyip yumurtalık kanalına varmaları en az 7 gün sürer. Tavuk yaşlandıkça iç organlarının spermlerin rahat yol almasına uygunluğu azalıyor. Aynı şartlarda yaşayıp aynı horozla çiftleşen tavuklardan genç olanların yumurtalarının tümünün döllü olduğu, yaşlı olanlarının bazı yumurtalarının dölsüz olduğu görülmüştür.
3- Garanti döllü yumurta elde edilmesi için tavuğun en az 12 gün önceden horozla çiftleşmeye başlamış olması gerekir.
4- Dişi ve erkek damızlıklar cüsse itibarıyla birbirlerine denk bireylerden seçilmeli. Cüce ırklarla büyük ırkların doğal çiftleşmelerinde horozun spermleri uygun yere isabet ettirmesi ihtimali çok zayıftır. Bu durumda, tabii eğer ille bu iki farklı ırktan melezler elde edilmek isteniyorsa horozdan spermler alınarak tavuğa suni dölleme yapılır.
5- Bireyler çok yakın akraba olmamalı. İnsanlarda olduğu gibi tavuklarda da sakatlıklara ve bazı hastalıklara sebep olabiliyor.
6- Doğal yaşama uygun, açıkta tavuk besleyiciliği yapanlar damızlıkları aynı coğrafyadan seçmeli: Başka bölgelerden, uzak şehirlerden seçmemeli. Böylece o bölgenin havasında çevreye yayılan mikroorganizmalara ve iklim şartlarına uygun bağışıklık sistemi korunmuş ve devam ettirilmiş olur. Bu da hastalıklara karşı daha dirençli nesillere sahip olmanızı sağlar.
7- Kıç kısmı tüyleri fazla uzun ve sık olan tavuklarda ve horozlarda kıçtaki tüyler makasla kesilerek kısaltılır ki horozdan tavuğa sperm geçişi tüyler yüzünden engellenmesin.
8- Damızlık olarak kullanılacak tavuklar ve horozlar en azından iki ay öncesinden başlanılmış olarak iyi ve sağlıklı bir beslenmeye alınmış olmalıdır. Bu beslenme fazla yemle değil besin değeri açısından dengeli besinler içeren ve tavukların doğadaki alışkanlıklarına uygun yiyeceklerden olmalıdır. Dengeli beslenmeleri öyle olmalı ki, bünyeleri ihtiyacı olan hiçbir vitaminden, protein türünden, madensel maddelerden, minerallerden ve bağışıklık güçlendirici maddelerden yoksun kalmış olmasın. Bilhassa dişilerde (tavuklarda) kaliteli beslenme çok daha büyük önem taşır. Aksi takdirde onun yumurtalarından çıkacak civcivler dirençsiz olur. Yaşama şansları azdır.

Belirli bir ırkın neslinin devamı için damızlık seçimi
O ırkın standartlarını çok iyi bilmek gerekiyor. Genetik açıdan bütün özellikleri eksiksiz gibi görünse bile, bazı anormallikler ne kadar önemsiz olursa olsun sakıncalıdır. Mesela ayak renginde farklılık, ibik şeklindeki farklılık, dış görünümde, fiziki yapıda, boyda ve ağırlıkta olması gereken standartlara uymayan en önemsiz farklılıklar bile sakıncalı bulunmalı ve tercih edilmemelidir. Karışık renkli – alacalı ırkların bütün vücutlarındaki renk dağılımlarına bile çok dikkat edilmeli, bedendeki renk dağılımına göre o ırkın veya ırk çeşidinin standartlarına en uygun olan bireyler özenle seçilmelidir.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Tavuk Civciv Kuluçka

Etiketler:



Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)