Beyaz meltem çiçeği, Zephyranthes candida

Amaryllidaceae familyasından Zephyranthes cinsi bitkiler İngilizcede Rain lilly (yağmur zambağı) Türkçede zıpçıktı çiçeği olarak biliniyor. Zephyranthes candida (beyaz meltem çiçeği) türü iri beyaz çiçekleri ve oldukça güzel, ince, uzun silindirik yapılı yemyeşil yapraklarıyla diğerlerinden ayırd edilir.

Zıpçıktı gibi bir isim güzel çiçeklere yakışmıyor. Bu türlerin bilimsel adındaki Zephyr kelimesi batı rüzgarı, hafif rüzgar vb. anlamlara gelir. O halde  Zephyranthes cinsinden türlere ortak bir isim olarak meltem çiçeği demek daha iyi olur. Hem henüz dilimizde Meltem ismi herhangi bir bitkiye verilmemiş. Bunlara çok iyi yakışır.

Meltem çiçeklerinin süs bitkisi olarak bütün dünyada en yaygın yetiştirilen dört türünden biri beyaz, biri sarı ve diğer ikisi pembe çiçeklidir. Burada konumuz beyaz meltem çiçeği.

Özellikleri

Yaz-kış sürekli yemyeşil yapraklıdır. Kışın fazla soğukta veya yazın uzun süre tamamen susuz ortamda yaprakları kurur. Beyaz meltem çiçeği soğanlı bir bitki olduğundan dolayı olumsuz şartlarda aylarca ölmez (soğanı hiç bozulmadan canlı devam eder). Şartlar tekrar uygun olduğunda hızla yapraklanır. Yaprakları uzaktan bakıldığında aynı çimen yaprakları gibidir. Yakından incelerseniz yapraklar sıkı-sert, kalınca (etli) ve çoğunlukla silindir biçimlidir. İyi bakılan bir beyaz meltem çiçeği sırf yapraklarıyla bile son derece güzeldir.

Çiçeklenmesi genelde yaz ortası ile sonbahar arasıdır. Bu dönemde en az bir defa çiçek açarlar. Şartlara göre yaz ortasından sonbahara kadar sürekli çiçek açtıkları da oluyor. Beyaz meltem çiçeğinin çiçeklenmesinde en önemli faktörler uzun süreli direkt güneş ve sıcak havadır. Bu iki şart tam yerinde olamıyorsa yapacağınız şey tam yaz ortası geldiğinde sulama sıklığını azaltmak, sadece yapraklarda ciddi bir pörsüme olduğunda sulamaktır. 20-25 gün devam etmelisiniz. Sonra sık sık ve bol bol sulamaya başlarsanız çiçeklenirler.

Gün boyu çok uzun süre güneş alan ve sıcak olan yerlerde ilkbahardan itibaren devamlı çiçek açabilirler.

Habitat

Ana vatanı Arjantin ve Uruguay’dır. Akarsu kenarlarında ve ağaçsız ama kısa bitkilerle kaplı, güneşli, çok sulak araziler görülürler.

Kullanım

Bahçede, balkonda, evde.. Beyaz meltem çiçeği her ortama uyar. En güzel kullanımı büyük kayalarla dekora edilmiş bahçelerde kayaların arasındaki incecik boşluklara dikilmesidir. Sık sık sulamak kaydıyla son derece güzel bir görünüm verir.

Dayanıklılık

Kış soğuklarına -18C dereceye kadar dayanır. Yaz sıcakları ve uzun süreli güneş zaten sevdiği şeylerdir. Susuzlukta ise sadece yaprakları zarar görür.

Beyaz meltem çiçeği

Yetiştirilmesi, bakımı

Beyaz meltem çiçeği toprak seçmeyen ve son derece dayanıklı bir bitkidir. Söylenecek pek bir şey yok. Suyu çok sever. Gerçi az sulama zarar vermiyor. Sulamadaki ihmalleriniz sadece yaprakların güzelliğini bozar.

Soğanlarını saksıya dikerken aralarında en az 5cm mesafe olmalı. Çünkü soğanlar hızlıca çoğalır ve daha bir yıl geçmeden fazlaca sıkışırlar.

Besleyici toprakta beyaz meltem çiçeği elbette daha iyi gelişecektir. Bitki besini de verebilirsiniz. Çiçeklenmesinde gübrenin filan etkisi yok. Yukarıda özellikleri kısmında yazdığım gibi bol güneş ve az biraz susuzluk stresi çiçek açtırır. Çok kötü ve dengesi bozuk topraklarda gelişim iyi olmayıp çiçeklenmesi de kötü etkilenir.

Kışın eğer yeri oldukça soğuk soğuk ise sulamayı azaltın ya da tamamen bırakın. İlkbaharda gürce tekrar yapraklanır. Güç toplarlar ve yaz sonunda bol bol çiçek açarlar.

Çoğaltılması

Meltem çiçeği türlerinin soğanları devamlı çoğalıp durur. Tek soğan bir yılda 10 soğan olabiliyor. Bunları istediğiniz zaman ayırabilirsiniz. Özel bir zaman gerek yok. Yalnız çiçeklenme döneminde yapmasanız daha iyi.

Tohumlarından da çoğaltabilirsiniz. Tohumları olgunlaşıp tamamen kuruduklarında hemen toprağa ekin.

Kaynaklar
Zephyranthes candida – wikipedia.org
Zephyranthes – pacificbulbsociety.org


'Beyaz meltem çiçeği, Zephyranthes candida' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Tuncay, Bursa dedi ki:

    Evet çok dayanıklı bende var yarı güneşli yerde kalıyorlardı. iki üç yılda neredeyse 100 kökten fazla oldu 3 litrelik yoğurt kutusundaydı. Birazını atmak zorunda kaldım. Çoğunu bahçeme diktim. Birkaç kök de küçük saksıda duruyor. Kışları çok sert geçmeyen bir yerdeyseniz siz de yapabilirsiniz çünkü kışları çiçek açmadığı için güç toplayıp sürekli çoğalıyorlar benim fikrimce..

  2. Hakan, Bursa dedi ki:

    Kış geçti güneşten gölgeye çektim açmadı hala.

  3. Sema E. -İstanbul dedi ki:

    Şu anda çiçekliler. Çiçekleri geçtikten sonra yapmamız, uygulamamız gereken birşeyler var mı? Solmuş çiçekleri kopartmak tohum yapmasını engellemek gibi. Ayrıca yaprakları öylece doğal haline bırakmak mı gerekiyor? Yani lale, sümbül ve nergiz de yaptığımız gibi? Solmuş çiçekleri kopart, yapraklar kalsın soğana enerji biriksin gibi?
    ***
    Sizin pembeler maşallah her zaman çiçekli. Hiçbir şey yapmak gerekmez. Çiçekleri tohum oluştursa hiç zararı yok. Hem tohumları alıp ekseniz çabuk büyürler. Yapmanız gereken şey sadece iki veya üç yılda bir söküp çoğalmış soğanları daha ferah aralıklarla yeniden dikmektir.

  4. Türkan, Samsun dedi ki:

    Her iki rengi de var bende. Ben bakım olarak önce buduyorum ve yaprakları toprağı havalandırıyorum. İki gün sonra sulamaya başlıyorum. Suyu çok seviyor hemen çiçekleniyor. Çiçekleri bitince tekrar buda, havalandır, sula. Hep çiçekli hep mutlu. :)

  5. Ramazan G. -Düzce dedi ki:

    Benim zıpçıktı çiçeğim 30 litrelik saksıda çok çoğaldılar fakat çiçek açmıyorlar. Stres yaşatıyorum sonra bolca suluyorum olmuyor. Öğleden sonra direkt güneş alıyor. Yapraklar biraz kurumuş gibi gözüküyor. Bu çiçek için çok suyu seviyor deniyor. Her gün bolca sulasam çiçeklenir mi?
    ***
    En kesin yolu yaz ortasında 3-4 hafta susuz bırakmak.

  6. İsmetcan Dalkıran dedi ki:

    2 yıl önce babamın yengesinde görmüştüm. kar beyazıydı. beni resmen etkisi altına aldı. isteyecektim ama çekindim. ona da emanet verilmiş. o günden sonra her yerde onu aramaya başladım. internetten sipariş verecektim ama dolandırılırım diye içime bir kurt düştü.
    ***
    Çiçekleri ilk görünce etkileyici ama sonra o büyüleyici etkisi gidiyor. Ayrıca her yerde kolayca çiçek açmıyor. Yine biryerde görürseniz isteyin. Çiçekçilerde satılacağını sanmıyorum. Makbul bir şey değil.

  7. Eren dedi ki:

    Bu çiçeğin bir adı da ağustos yağmurudur. Genelde ağustos eylül ve ekim aylarında açar.
    ***
    Çok iyi güneş alan ve sıcak olan yerde dediğiniz gibi ama bu şartlar tam yerinde değilse çiçek açmıyor. Soğanlar cevizden büyük bile olsa çiçek açmıyor.

  8. Sıla B. -Ankara dedi ki:

    On gün önce arkadaşımın annesinde gördüm ilk defa bu çiçeği. Dikdörtgen bir saksıda bol miktarda capcanlı duruyorlardı. Salonda, yani oldukça sıcak bir ortamdalardı. Üç adet soğanı dallarıyla birlikte aldım. Eve gelip geniş, yuvarlak bir saksıya ektim. Ama fazla derin olduğunu söyleyemem. Bol bol da suladım. Saksının altı delik değil. Bitkiyi aldığım yerdeki saksı da delik değil. İlk iki gün çok suladım bataklık gibi oldu. Ama yaprakları pörsümeye başladı. Toplamda 15-20 adet yaprak. Sonra suyu azalttım. Şimdi toprak nemli duruyor. 5-6 adet yaprak hala canlı. Ama diğerleri pörsüdü. Hatta bazıları sararmaya başladı diplerinden. Sürekli hava alan, bol ışıklı, 3-4 saat süreyle de öğle güneşi alan kapalı balkonumda duruyor. Camlar hep açık. Ne yapmalıyım acaba canlanması ve yaşaması için? Saksıyı değiştirmeli miyim?
    ***
    Dibi delik olmayan saksılar bataklık bitkilerine bile iyi değil. Hem toprağı bozuyor hem kökleri zehirleyen bakterilerin üremesini sağlıyor.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)