Leylak, Syringa vulgaris

Sadece ilkbahar başında çiçeklenen leylak eskiden bahçelerden eksik edilmezdi. Şimdi pek tercih edilmiyor. Oldukça küçük yapılı bir ağaçtır.

rss

Oleaceae (zeytingiller) familyasının Syringa vulgaris tüm leylak türleri arasında dünyada ve Türkiye’de en yaygın yetiştirilen leylak türüdür. Çiçeğinin rengi bütün dünyada leylak rengi diye tanınır. İngilizcede Syringa ve Lilac isimleriyle bilinir. Leylaklar kesme çiçekçilikte de değerlidir. Çok çiçeklenmesi için aşağıdaki bilgilere göre hareket etmelisiniz.

Anavatanı Balkan yarımdasıdır. En çok kayalıklı tepelerde bulunur. Küçük ağaç ve çalı şeklinde gelişir. Özenli düzenli budamalarla küçük bir ağaç şekli verilebilir. Fazla uzamaz. En fazla 4 metre.

Bahçelerde leylak yetiştirme

Kış soğuklarına -40C dereceye kadar dayanabiliyor. Türkiye’nin her iline uygunluğu tam denebilir. Bahçelerde pek az bakımla sorunsuz yaşayabilen, kışın yapraklarını döken, donmalardan etkilenmeyen, yazın aşırı sıcaklara kuraklığa iyi dayanabilen küçük yapılı bir ağaç. Çiçeklerinin kokusu çok sevilir.

Hafif asitli, nötr ve hafif alkalinli toprakları sever. Asitli toprakları sevmez. Ancak hafif asitli toprağı tolere edebilir (pH 6′dan daha düşük olmamalı).

İlkbaharda erkenden çiçeklendiği için bu dönemde sulama gerekmez. Hava sıcaklığı daha da arttığında eğer toprak çabuk kuruyorsa sulamalısınız. Şimdi gelişen yeni yan dallar gelecek yıl çiçeklenecek. Ne kadar fazla yan dallar gelişirse sonraki baharda o kadar fazla çek açar. Yaz ortasına kadar sulamaya dikkat edin. Daha sonra sulamada ihmalci davranabilirsiniz. Bir sakıncası yok.

Leylak dikeceğiniz yer koyu gölgeli olmamalı. Ne kadar iyi güneş alırsa o kadar sağlıklı gelişir. Balkonda saksıda yetiştirecekseniz büyük ve derin toprak saksı gerekir.

Leylak bakımının temel prensipleri yukardaki bilgiler kadar. Hassas bir bitki değil. En önemli şey budamada hata yapmamak.

Çiçekli leylak dalı

Çiçekli leylak dalı

Leylak budamada dikkat edilecek hususlar

Yetişkin leylakları çiçek açtıktan hemen sonra budamalısınız. İnce dalları fazla azaltmayın. Çünkü bunlarının oluşturacağı yan dallar gelecek yıl çiçek açacak.

Henüz küçük bir fidanken hem kısa boylu hem dallı budaklı olacak şekilde budamalısınız. Yoksa çiçeklerini iki – üç metre yüksekten koklamak zorunda kalabilirsiniz. Bu şekilde budama yaparsanız birkaç yıllık olunca birbuçuk metre kadar boyda çiçeklendirebilirsiniz. Gerçi fazla kısa boylu kalmak leylakların tabiatına aykırı. 1,5 – 2 metre arasında tutsanız daha iyi olur.

Çoğaltılması

Leylak çoğaltmada birkaç usul var. Her birini deneyebilirsiniz.

1- Aşılı leylaklarda bu usul işe yaramaz zira kök sürgünler başka bitkiye aittir. Türkiyede zaten aşılı leylak yoktur sanıyorum. Leylaklar kökten sürgünler çıkarır. Bunlardan yeterince olgunlaşmış köklenmiş sürgünleri sonbaharda yaprak dökümü zamanında ayırıp hemen dikin ve sulayın. Baharda gelişmeye başlayıp bu yıl yeterince dallanıp budaklanma gösterirse gelecek baharda çiçek açar. Yoksa daha sonraki baharda çiçek açar.

2- İlkbaharda, dip kısımlardan çıkan taze filizlerden en sert, en kalın ve en sağlıklı olanlarını 12 / 15cm olduklarında dala bitiştikleri yerden keserek ayırın. Fazla uzamışlarsa üst kısımdan 12cm / 15cm kadarını kesip alın. Çelikler çok yumuşak ise köklenmeyip çürürler. Hem çok taze hem iyice sertleşmiş derecede olgunlaşmış olmaları lazım. » tepe çeliği sayfasındaki usule göre köklendirin. Köklenmeleri 1,5 ay içinde gerçekleşir.

3- » Havai daldırma usulleri ile de çoğaltabilirsiniz. Mümkündür fakat bir garantisi yok. Hem uzun vadeli bir iştir. İlkbahar ortasında başlatmalısınız. Köklenen kısmı ayırıp başka yere dikmeyi ise sonbaharda, yapraklar dökülürken yapın. Ya da kış sonunda.

4- » Kök çeliği, eğer başarabilirseniz en verimli çoğaltma metodu budur. Leylaklarda kök çeliklerini aralık ayı sonunda yapmalısınız.

Tohumdan yetiştirecekseniz tohumların en az iki ay kış üşümesi geçirmesi lazım. Meselâ İstanbul’da kış üşümesi isteyen tohumlar ocak ayı sonunda ekilmeli.

'Leylak, Syringa vulgaris' hakkında sorular, açıklamalar

  1. İlknur Yıldırım says:

    Bahçemizde bulunan leylak ağacını 2 sene önce başka bir yerden getirip ekmiştik. Çiçeklerini de verdi. Ancak bu yazın sonunda yapraklarını çok erken kuruttu. Gövdesine bakıyorum yeşilmiş gibi duruyor ama çok emin değilim. Canlı değil mi anlayamadım.
    ***
    Belki bu yaz sonunda fazla susuz kaldıysa yapraklarını erken dökmüştür erkenden dinlenmeye çekilmiştir. Yaşadığınız ilin iklim şartlarına göre eylülde yapraklarını dökmüşse normal bir şey olabilir.

  2. Serap Y. -İstanbul says:

    Benim leylak agacımın dallarında çiçeklenme başladı hem de baya çok. Bu normal mi bu mevsim için?
    ***
    Çiçek açması, uzun bir dinlenmeden sonra olur. Belki yaz aylarında bakımını sulamayı ihmal ettiyseniz o da gelişemediyse, sonra sulamaya başladıysanız ya da havanın yağışlı ve serin gitmesiyle birlikte çiçek açmış olabilir. Bazı süs bitkiilerinde olabilen bir şey. İki ay kadar susuz bakımsız kalınca sonra sulanmaya başlanan bitkilerden bazıları ilk iş olarak çiçek açmaya yönelebiliyor.

  3. Tayfun, İstanbul says:

    Terasıma 3 yıl önce aldığım leylağım çok güzel çiçek açıyordu.Geçen sene beyaz bi böcek türü gibi birşey istila etti. Kışın suyla temizledim ama şu anda yeniden sarmış. Sirkeli su yapıp fısfısladım. Faydası olur mu? Yoksa ne yapmam lazım?
    ***
    Terasınız camekanlıysa başedebilmeniz imkansız gibi zor. Sprey ilaç bulun ondan kullanın. Sulamak veya besin vermek gibi, bir defa değil, düzenli aralıklarla ilaçlamak lazım.

  4. Burak, Stockholm says:

    Merhabalar bizim evin ön tarafinda yaklasik 3 metre uzunlugunda birbirine cok yakin ama ince ve duz dallardan olusan leylak cesidi dikili. Bu agaclari eski ev sahibi dikmis ve sanirim en az 10 yasindalar. Simdi bir nedenden dolayi bunlarin yerini degistirmem gerekiyor. Mumkun mudur? Mumkunse nasil yapilir?
    ***
    Ağaçların yerini değiştirmek hakkında fazla bilgim yok. Şimdi uyanmış canlanmış haldeler. Şimdi yer değiştirmenin büyük zararı olur diye düşünüyorum. Sonbaharda yapraklar döküldüğü zaman ya da ilkbahardan önce kış sonunda henüz uyanmadan önce yapmak en uygun zamanlar. yaşlı leylaklardan bir metre uzaktan çepeçevre derinden kazmak lazım. Alttan kökleri 1 metre derinliğinden daha fazla kökleri kesmeyle sökerek yer değiştirilebilir. Bu iş için özel makineler var. İlgili bir firmanın hizmetini almalısınız. Paralı olacak ama en güvenli yolu bu.

  5. Burak, Stockholm says:

    Bilgi icin tesekkurler fakat burada henuz bahar gelmedigi icin daha canlanmadilar. Sanirim zamanim var. Kök derinlikleri cok mudur acaba. Birde bunlar cok birbirine yakin ve devamli uzuyorlar ustlerinden buduyorum ama kisaltamiyorum sanirim o isi bastan yapmak lazimdi.
    ***
    Yani çok yaşlı olduklarından dolayı o kadar derinden kazmak lazım. Leylak kökleri derine gidiyor bu yüzden susuzluğa iyi dayanırlar. Yaşlandıkça da derine giden kökler ana bünye için daha fazla hayati önem taşır. Belki 70cm gibi derinlik de uygun olabilir. Eğer sizin oralardaki fidanlık, nursery gibi firmalarla anlaşırsanız onlar özel araçlarıyla tam yapılması gerektiği gibi en iyi şekilde sökerek yeni yerlerine dikerler. Budama hakkında, ana gövde fazlaca kalınsa ne kadar yüksekse mecburen ona göre davranıyorsunuz. isterseniz dipten çıkan sürgünlerin gelişmesine izin verin, iki üç yılda yeterince büyüdüklerinde ana bitkileri dipten kesin. Sonra yenileri kısa boyluyken dallanıp budaklanacakları şekilde özel budamalarda terbiye edebilirsiniz.

  6. Ahmet B. -İstanbul says:

    Üç adet leylak agacı aldım. boyları şu an 2m civarında. dört aydır yaprakları beyazımsı bir renk aldı. sanki kireçlendi gibi bir şey oldu. normal hayvan gübresi attım. degişmedi. acaba demir eksikliği ya da azot eksikliği gibi olabilir mi?
    ***
    Belki de hastalıktır. Görmeden anlayamam. Bu yıl yeni almışsınız. Şimdiye kadar kökleri kuvvetli gelişebilmişse gelecek yıl gayet iyi gelişecektir. Leylaklar genelde gübreye filan ihtiyaç duymaz. Şimdi sonbahardayız. Yapraklarını dökebilir ya da şimdi yeni filizler çıkarabilir. Baharda durumu nasıl devam edecek o zaman iyi inceleyin.

  7. Serap says:

    Benim leylaklarımın yaprakları dışa doğru buruşuk oluyor. Üç sene oldu hiç büyüme göstermiyor. Her sene bir tane çiçek veriyor. Ne yapmam gerekir?
    ***
    Kışın zaten yapraklarını döker. Şu sıralarda dallardaki tomurların hafifçe büyümesi lazım. Nisanda onlardan yeni dallar ve çiçek tomurcuları çıkacak. Güneşi sever. Kapalı yerler için değildir. Bahçe bitkisidir. Çok büyük saksılarda balkonlarda teraslarda yetiştirilebilir.

  8. İlknur Y. -Ankara says:

    Ben terası olan kuzey batı cepheli bir evde yaşıyorum. Leylaklara çok meraklıyım. Terasımda leylak yetiştirmek istiyorum büyük saksıda. Nisan ayı gibi satın alsam olur mu? Kışın cam balkona mı koymak gerekir?
    ***
    Yukarda soğuğa ne kadar dayanıklı olduğu yazılı. Terasınız bol bol güneş alıyorsa hiçbir problem yok terasınız uygun. Nisanda alabilirsiniz. Saksı ne kadar büyük olursa o kadar iyidir.

  9. Zerrin, Bodrum says:

    Leylak ağacımı bir böcek istila etti. Daha kendisini göremedim ama sanırım bir tür tırtıl olması lazım. Yaprakları buruşuyor ve kuruyor. Bazı dalları örümcek ağı gibi bir şey sarmış. Ne tür bir ilaçla onu kurtarabilirim?
    ***
    Sanıyorum örümcek bitlerdir. Şu sayfada çözüm yolu var: http://azbitki.com/bitler

  10. Ayten A. -İstanbul says:

    Sanırım sonbaharda ekim kasım ayında çeliklerden yetişiyor. Bu çelikler mutlaka köklendirilmeli mi yoksa hemen mi dikilmeli? Renk lendirme olayı ortancada olduğu gibi mor istenırse çivitli su ile mi olmalı?
    ***
    Çoğaltılma yolları yukarda anlattığım gibidir. Çiçek rengini öyle yollarla değiştiremezsiniz.

  11. Elif, Brüksel says:

    Bahçemde iki leylak ağacım var. Boyları 3-3.5 metre. Fazla gölge yaptıkları için bir tanesinin çok kalınca dalını kesmek istiyorum. Tavsiyeniz nedir?
    ***
    Herhangi bir tavsiyem yok. İhtiyacınız ne ise onu yapabilirsiniz.

  12. Selin says:

    Saksıda leylak yetiştiriyorum. Daha gelişmedi yeni aldım. Evin içinde yetiştiriyorum. Haftada bir sulamamı söylediler alırken ama 3 günde bir suladım. Aldıktan sonra toprağını da değiştirdim. Dllarında damla damla sulanma oluştu. Nedendir acaba?
    ***
    Evde leylak yetiştirilmez. Bahçe-balkon bitkisidir. Devamlı açık havada olması şart. Herhangi bir bitkiyi beğenip ev içinde yetiştirmek için almadan önce hakkında araştırma yapmalısınız. çiçekçilere danışmayın. Bütün dertleri sizi ikna edip bir şeyler satabilmektir.

Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)


9 − 2 =