Cambria

Cambria orkideleri zarifliği ve güzelliğiyle bilinir. Yıl içinde çiçek açmasının özel bir zamanı yoktur. Sekiz ayda bir çiçeklenir. Zamanla saksıda yeni yalancı soğan sayısı arttıkça her birinin gelişiminin tamamlanması – çiçek açma zamanları farklı olur ve duruma göre yılın hemen her zamanı üstünden çiçek eksik olmayabilir.

Genel özellikler

Orchidaceae (Orkidegiller) familyasının Epidendroideae alt familyasından, Cymbidieae grubuna mensup çeşitli orkide cinslerinin çeşitli türlerinden oluşturulmuş çok sayıda hibrit ve kültivar çeşitlere ortak bir ad olarak Cambria ismi verilir. Tek bir ana cinse bağlamak mümkün değil. Cambria hibrit orkideleri bütün dünyada en çok satılan orkideler arasındadır.

Cambria orkidelerinin çiçeklerinden bir örnek
Temelinde şu cinsler var: Odontoglossum, Oncidium, Miltonia, Cochlioda, Brassia.. Bunların çeşitli türlerinden elde edilmiş hibritler, kültivarlar Cambria orkideleridir. Bazı uzmanlara göre şimdi Cambria denen hibritlerden tümüne Cambria demek yanlış olur. Hibritlerde mutlaka Odontoglossum cinsinin özelliklerinin ağır basması gerekir. Aşağıdaki resimde gördüğünüz Vuylstekeara Cambria ‘Plush’ hibrit çeşidi gerçek Cambrialardan biridir.

Vuylstekeara Cambria 'Plush'

Vuylstekeara Cambria ‘Plush’

Habitat

Cambria’ların temelindeki orkide türlerinin çoğunluğu tropikal ve subtropikal bölgelerin dağlarındaki, tepelerindeki sis ormanlarına ve nemi, esintisi yoğun dağ/tepe ormanlara mensuptur. Bir kısmı da çok serin dağ ormanlarına, pek azı alçak kesim yağmur ormanlarına.. Dolayısıyla genel bakım şartları sis ormanlarının şartları düşünülerek belirlenmeli. Bu tür hibritler doğal akrabalarından daha dayanıklı, daha güçlü olur ve en çok sis ormanı tabiyatlı özellik gösterirler.

Yapı, gelişim

Önce yandan filizlenip yapraklanır. Sonra az sayıdaki yaprakların merkezinde yeni bir yalancısoğan oluşturur. Yalancı soğanın gelişimi bittikten bir süre sonra ucundan çiçek sapı çıkarır. Bir sap üzerinde birkaç (3-7 arasında) çiçek tomurcuğu gelişir. Çiçeklendikten sonra yeni yan filiz gelişimi başlar. Eskimiş yalancısoğanları kesmemelisiniz çünkü bütün bünye için çok önemli hayat kaynağı rolleri var.

Cambria orkidelerinin bakımı

Akşamdan sabaha kadar serin esinti, gündüz boyunca biraz sıcak. Güneş ise haziran başından ekim sonuna kadar filtrelenmiş olmalı.

Birçok ev orkidesinde (ve anavatanı sis ormanı olan bitkilerde) olduğu gibi Cambria orkideleri de gece serin esinti ve ara sıra ıslatılmak ister: Islaklığın esintilerle kuruması (böylece bitkide ısının daha da düşmesi) sağlıklı ve hızlı gelişim için büyük önem taşıyor. Fakat kışın soğuğun fazlası zarar verir. En iyi en sağlıklı gelişim için kışın gece esintisi sağlarken odanın ısısının 10C derece altına uzun süreli düşmemesine dikkat edin. Rüzgarın serinliği de havası nemli yerlerde 8C, havası kuru yerlerde 14C altına düşmemeli. Buna göre esinti saatlerini belirleyin. Yazın gece sıcaklığı arttığında gelişimleri durabilir.

Güneşlendirme

Aşırı güneşe bile alışabiliyorlar ama alıştırmasanız daha iyi olur. Çünkü gelişimi yavaşlatır. Güzelliği azaltır. Bahar ve yaz aylarında öğle civarı güneşinin yakıcı ışınlarından koruyun. Sabah veya akşam güneşi yaprakları çok hafifçe ısıtacak şekilde filtreleyin. Kasımdan marta kadar ne kadar çok güneş alsa o kadar iyi.

Toprak

Cambria’ların kökleri hem ince ve naziktir hem açıkta olmayı sevmez. İri iri çam kabukları uygun değil. Sphagnum yosunu da fazla su tutucu olup köklere hava ulaşmasını engellediği için ev ortamlarında uygun değil. En iyisi şöyle bir karışım yapmanızdır: Tane irilikleri pirinç ve kuru nohut arasında irili ufaklı olacak şekilde çam kabukları ve taneleri yine aynı büyüklükte olan ponza taşı karışımı iyi olur. Oranlar: 2 ölçü çam kabukları + 1 ölçü ponza taşı. Ayrıca eğer bulabilirseniz ponza taşı veya dişli kum gibi inorganik maddelerin oranı yine 1/3 oranında sabit kalacak şekilde çam kabuklarının yanısıra leonardit ve kestane çürüntüsü ile karışımı zenginleştirebilirsiniz.

Köklerin toprak dışına yönelmeleri Cambrialar için pek normal değildir. Genelde toprak ekşimiş bozulmuşsa böyle olur. kökler dışarı çıkmak için çaba sarfediyorsa toprak değiştirin. Sağlıklı ve doğru nitelikli toprakta kökler dışarı çıkmak istemez, içerde dolaşmayı tercih ederler.

Saksı

Mutlaka suyu emici özelliği olan toprak saksı ya da cilasız sırsız çömlek saksı olmalı. Plastik saksı kullanacaksanız kenarlardan delikler açın. En altta da büyük delikler olsun ve saksının altında 1-2cm boşluk olsun. Saksı yere değmesin ki alttan hava alabilsin. Saksının büyüklüğü köklerin zor rahat edeceği küçüklükte olması gerekiyor.

Saksı değiştirme

Kökler fazlaca çoğaldığında az farkla biraz büyük saksıya aktarın. Önce eski toprağından arındırın. Birkaç defa su dolu kovaya daldırıp çıkarırsanız eski toprak köklerden çözülür. Sağlıklı köklerin sıkıca tutunduğu parçalar varsa onlar kalsın. Ölü kökleri temizleyin. Sağlıksız kökleri de kesebilirsiniz.

Sulama

Gelişigüzel, dikkatsiz sulamalar Cambria ve benzeri orkidelere büyük zarar verir. Su kesinlikle direkt taze musluk suyu olmamalı. İyice dinlendirilmiş, tortusu giderilmiş olmalı. Aşağıdaki her iki tip sulamayı sabahleyin, oda ısısından daha soğuk olmayan suyla yapacaksınız.

a) Rutin sulamalar

Toprak bir hayli kuruyunca (ama kupkuru olmadan önce) bir iki litre kadar su ile sulayın. Sularken kökler ve toprak iyice yıkanmalı. Onun için çok su ile sulayacaksınız: Bu usul sulama özellikle bu tür için çok önemlidir. Yoksa toprakta biriken zararlı maddeler yüzünden yaprak sağlığı bozulur ve kökler de çürüyebilir. Saksının altından su akıp gitmeli. Saksı su içinde bekletilmemeli.

b) Besinli su ile sulamalar

Bunda çok su gerekmiyor. Tüm saksı içeriğini ıslatacak kadar olması yeterli. Besin verme detayları daha aşağıdaki konular içinde.

c) Dinlendirme dönemi sulaması

Toprak neredeyse adamakıllı kupkuru olmaya yaklaştığında sulayın. Daha fazla bekletirseniz Cambria orkideleri o kadar susuzluğa dayanamaz. Hiç besinli su vermeyin. Suyun miktarı alt deliklerden birkaç damla su çıkacak kadar olsa yeterli.

Çiçeklenme ve gelişim süreçlerinde bakım

Cambriya orkideleri yeni çiçek açtığında veya çiçekler solduktan sonra yeni bir (ya da iki) yeni yalancısoğan oluşturmaya başlar. Bunların gelişimini tamamlayıp çiçek açmaları 8 ayı bulur.

Çiçek açtıkları zaman başlayarak her 3 sulamada bir genel amaçlı bitki besini verin. Yalancı soğanlar belirince sulama sıklığını ve gece esintilerini arttırın. Yalancısoğanlar normal büyüklüğün yarısını geçince potasyum oranı yüksek bitki besini ile (sardunya özel besini olabilir) devam edin. Olması gereken büyüklüğe ulaştıklarında besin vermeyi bırakın. Sulamayı sıklığını azaltın. İki hafta geçince dinlendirmeye sokun. Bunu tavsiye edenler pek yok ama gereklidir.

Dinlendirme

Dinlendirme en az 1 ay, en fazla 2 ay sürecek. Sulamayı yukarıda dinlendirme sulaması paragrafında anlatmıştım. Gece esintilerini ve gece ıslatmalarını bu dönemde yapmayın. Serin bir yerde bekletin. Dinlendirme süresi bitince önce gece esintilerini ve gece esintilerinde su fısfıslamaya başlatın. Sulama sıklığını zamanla yavaş yavaş arttırın. Çiçek açana kadar hiç besinli su vermeyeceksiniz. Ya da üçte bir azaltmış olarak devam edin.

Solan çiçekler

Çiçekler solunca sapını olduğu gibi kesin. Yalancısoğanın tepesinden, birkaç santim yukarısından sapı keseceksiniz. Öyle ki yalancısoğanın üstünde sap 5cm kadar kalmalı daha kısa olmamalı yoksa yalancısoğan zarar görür.

Cambria yalancısoğanlarının çiçeği solup sapı kesildikten sonra sağlıklı kalabilmesi önemlidir. Çünkü yeni çıkan yavru yalancı soğanları besler. Yavrular geliştikçe eskisi güç kaybeder ve sağlıklı görünümünü yitirir. Bir şey yapmanız gerekmiyor. Kesip ayırmaya çalışmayın yoksa bütün bünyeye zararı olabilir.

Cambria orkidelerinin çoğaltılması

Yalancı soğan geliştiren orkidelerde çoğaltma usulü genelde hepsinde aynıdır. En eskilerinin ayrılmasıyla yapılır. Fakat bunun için orkide üzerinde çok sayıda yalancı soğan olması gerekiyor. Öyle ki en eskilerini ayırdığınızda geriye en az üç tane en yeni sağlıklı yalancısoğan kalmış olmalı.

Fakat Cambrialarda yalancı soğanların yapıları ve gelişim tarzları biraz farklıdır. Bu sebeple çoğaltılmalarında yalancı soğanların sayısının pek önemi yok. Hem ayrılacak soğanın en eskilerden olması da gerekmiyor. Önemli olan iki şey var: Biri geri kalacak soğanın ya da soğanların güçlü ve sağlıklı olmasıdır. İkincisi ise ayrılacak soğanın dipten ayrılmasının kolay görünüyor olması gerekliliğidir. Kolay görünmesi şöyle: Ayrılmaya elverişli soğan iğreti gibi durur ve sallantıdadır yani dipten kırılıp kopacak gibidir. Eğer ana soğanla fazla bitişik ise ve çok sarsılmaz, yerinden oynamaz görünüyorsa ayırmaya elverişli değildir. Bu durumda ayırmaktan vazgeçin. Ama elverişli görünüyorsa ve hatta yeni bir yavru soğan olsa bile, her ne kadar gelişimini tamamlamamış olsa bile ayrılabilir. Soğanın çevresindeki az miktar toprağı kaldırın. Diğer soğanla olan dip bağlantı yerine ulaşın. Eğer sap gibi incelerek fazlaca aşağı doğru ilerliyorsa fazla derine ulaşmaya, bağlantı yerine ulaşmaya gerek yok. Biraz aşağıdan kesip alın. Sonra kesip aldığınız soğanın dip kısmını kesik yüzey açıkta kalacak şekilde çepeçevre nemli kağıt havlu parçası dolayarak havadar bir yerde iki gün bekletin (kesik yüzeyin kuruması için).

Sonra küçük bir saksıya Cambria orkideleri için uygun karışıma dikin. Bu toprak karışımı orta nemli – az nemli arası nemlilikte olmalı. Soğanı dikince sulamayın. Hava almayacak şekilde şeffaf naylonla kapayın. Mevsim yaz ise serin ve direkt güneş almayan bir yerde bekletin. Sadece akşamdan akşama açarak esintili ortamda iki üç saat kadar havalandırın. Havalandırma esnasında üstüne su fısfıslayın. 20 gün böyle devam edin. Toprak kupkuru oldukça az miktar su ile sulayın. Bu süreçte soğan anasız hayatına devam etmek için yapılanır. Dibinde önceden kökler vardı ise aktifleşip toprağa tutunmuştur. Başta köksüz idi ise köklenmeye başlamıştır. 20 gün dolduğunda artık naylonla kapalı tutmayın.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Orkideler

Etiketler: |


'Cambria' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Gündüz, İstanbul dedi ki:

    Uzun bir süredir cambria orkide yetiştiriyorum. Aldığım zaman saksı içinde üç kök olarak bulunuyordu. İlk kök çiçek verdi. Sonra tavsiye üzerine tüm çiçekleri dökülünce kestim. Sonra ikinci kök hızla uzadı ama diğer dala göre daha az çiçek açtı. Dal tüm çiçeklerini dökünce kesmek iyi bir fikir miydi?
    ***
    Evet, dalı çiçekler solar solmaz kesmek lazım. Dalı yalancıyumrunun hemen üstünden kesmek güç azalmasına sebep olabilir. 5cm kadar kacak şekilde kesmelisiniz.

  2. Ramazan G. -Düzce dedi ki:

    Cambrianın oncidium türlerinden orkidelerim var. geçen yıl ağustos ayında aldım. şeffaf olmayan saksıya diktim. perlit, ponza taşı, çam kabukları biraz da normal toprak karıştırarak saksıya dikktim. Sağlıklı görünüyorlar. çok sayıda yeni yumrular oluşturdular fakat çiçek yok. sap çıkarmadılar. Onların bulunduğu yerdeki plenobis orkideleri 1 yıl içersinde 2 defa çiçek açtılar. bunlarda çiçek yok. ne yapabilirim?
    ***
    Sabredin. Yaşlandıkça daha sık çiçek açar. Yukarda bu konuda bilgi var. Önce yumruların gelişimlerinin tamamlanması lazım. Ayrıca bölmeye çoğaltmaya çalışmayın. Çoklu kompleks halinde yaşlanırsa çok güzel çiçeklenir.

  3. Zerrin, İstanbul dedi ki:

    Merhaba. Şu anda çiçeksiz olan birkaç tane cambriam var. Onları dinlenme dönemine mi almam lazım? Dün onlara orkide vitaminli su verdim. Bir tanesinin yapraklarının içinde yaprak mı yoksa çiçek mi ucu kıvrık birşeyler var. Diğerlerinde hareket yok. Dinlenme dönemine alırsam bu dönem ne kadar sürücek? Bir tane cambriamda çiçekler bitmek üzere. Acaba phal gibi yandan çiçek dalı verir mi? Onun gibi bir şey görüyorum. Dökülmüş çiçeğinin yerinden. Cambriamın bazı yapraklarının formu bozuk akordion.
    ***
    Dinlendirme şart değil. Hem bahara giriyoruz. Ne kadar bahar esintisi alırsa o kadar iyi olur. Çiçekler solunca dalı keseceksiniz. Onlardan bir şey olmaz. Yapraklarda her bitkide zaman zaman ufak tefek kusurlar olabilir. Eğer devamlı ise bir sorun vardır. Bitkileri güneşten koruyun tavsiyesi çok yaygın. Bu yanlış. Ancak mantarlar için geçerlidir. Toprak ve sulama hataları yüzünden de kökler zarar görüp etkisi yapraklara yansır.

  4. Zerrin, İstanbul dedi ki:

    Cambrialarımdan bir tanesi birşeyler verdi damiştim ya, sanki o çiçek dalıymış. Havalar düzelmeye başladı bende onları balkona çıkartıyorum. Sabah 10 dan sanra güneş alıyor. Çok hafif güneşlendiriyorum ve sabah serinde üzerlerine su fısfıslıyorum bazende akşam saatlerinde. Bunu sevdiler galiba. Fakat yinede ne zaman su fısfıslamam gerektiğini tam bilmiyorum. Beni bu konuda tam bilgilendirirseniz sevinirim.
    ***
    Bu şekilde bir içeri bir dışarı hiç doğru değil. Yeri evde sabip olmalı. Esintiyi ve güneşi evde bulunduğu yerden almalı. Su fısfıslamayı yazın, gece ısısı 18C dereceden fazla ise geceleri yapmalısınız. Ve o sırada ortam mutlaka esintili olmalı.

  5. Zerrin, İstanbul dedi ki:

    Cambriam çiçek dalı verdi. 5cm kadar uzadı. Acaba onları haftada bir mi sulamalıyım? Sanki kökleri çok kuruyor. Diğerleri de yeni yalancı soğanlar verdi. Sulama sıklığı ne olmalı? Bu sene açmış olan yalancı soğan seneye de açaçak mı?
    ***
    Sulama yukarda bütün detaylarıyla yazılı. Yalancı soğanlar bir defa çiçek açıyor diye biliyorum.

  6. Hatice, Bodrum dedi ki:

    Çiçek dalında parlak yapışıklık var. Nedendir acaba?
    ***
    sebebi çok önemli değil ama o yapışkanlığı ıslak bezle silip yok etmeniz şart yoksa bakterileşip çürüme yapar.

  7. İsimsiz dedi ki:

    Merhaba Cambria ve dendrobium orkidelerim çok fazla yavru verdiler. Ayırmak zorundaydım. Çiçeklerin kendi toprağı Hindistan cevizi liflerine benzeyen bir topraktı. Bende Bauhaus tan bu toprağa benzeyen bir toprak buldum. Tropik bitkiler için yazıyordu. Onlara diktim.içinde az perlitte var. Balkonum esintili olduğu için balkonda bırakıyorum. Esintili havalarda fısfıs yapıyorum. Balkonum saat 3 ten sonra güneş alıyor ama ben sabah 8-10 arası güney pencereme koyup sabah güneşi aldırıyorum. Öğleden sonra 3 güneşi biraz fazla sıcak gibi. O yüzden sabah güneşine çıkarmayı düşündüm. Toprak ve güneşlendirme konusunda doğru mu yapıyorum sizce? Esintili balkonumda ne kadar daha bulundurmalıyım? Havalar serinleyince salondaki bol ışıklı penceremin önüne mi alsam?
    ***
    Her iki tür hakkında yetiştirme – bakım bilgilerini, nasıl şartları sevdiklerini ayrı ayrı okuyup öğrenmeli hatta bir kağıda not almalısınız. Bu şekilde size genel anlamda tek bir cevap verebilmem mümkün değil. Her gün bir oraya bir oraya taşıyıp durmak hiç iyi değil. Yerleri sabit olmalı.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)