Açelya

Güzel çiçekleri için yetiştirilen açelya küçük çalı formunda bir süs bitkisidir. Açelya yetiştirilmesinde incelikler, bakımı, gereksinimleri vb konuları..

rss

Açelya güzel ve bol çiçeklendiği için sevilen bir süs bitkisidir. İstanbul’da ve Karadeniz kıyı kesimlerinde aşırı güneşli olmayan bahçelerde bütün yıl açıkta bahçe, balkon bitkisi olarak yetiştirebilirsiniz. Buraların iklimi açelyalar için uygundur.

Genel özellikler

Açelyaların botanik ilmine göre sabit bir cinsi ve sabit bir türü yok. Ericaceae (Fundagiller) familyasından Rhododendron cinsinin küçük yapılı, zarif dallı, güzel çiçekli çeşitli türleri ve bu türlerden oluşturulmuş 10 binin üzerinde hibrit ve kültivar bitkilere açelya denir (İngilizcede azalea). Bu özellikteki Rhododendron doğal türler iki gurupta toplanır. İki gurup da Rhododendron cinsinin iki alt cinsine ait türlerdendir. Bunlar:

1- Rhododendron Tsutsuji: Kışın yapraklarını dökmeyen iri çiçekli türler. Bu türlerin anavatanı Japonya’dır. Japonya için büyük önem taşırlar.

2- Rhododendron Pentanthera: Kışın yapraklarını döken türler. Anavatanları kuzey yarımküresinin tropikal olmayan bölgeleridir. Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika.

Bildiğimiz açelyalar yukardaki iki ayrı guruptan türler ve o türlerden türetilmiş hibritlerdir. Melezleme çalışmalarıyla 10 binden fazla hibrit ve kültivarlar türetilmiştir.

Çiçeklenmesi

Açelyalar yılda bir defa çiçeklenir (genellikle ilkbaharın ilk yarısında). Çiçekli kalması 2 hafta ile 2 ay arasında değişir. Çiçek açtıktan hemen sonra budayabilirsiniz (budama detayları aşağıda). İlkbahar ve yaz boyunca gelişen dallar bir süre uzadıktan sonra uçlarından tomurcuklanır. Tomurcuklanma genelde sonbahara rastlar. Bazen yaz ortasına denk gelebilir. Bu takdirde yaz sonuna doğru çiçeklenirler. Tomurcuklanma sonbaharda olursa havanın soğumasıyla tomurcukların gelişimi durur ve hiç bozulmadan, çok yavaş gelişime devam ederek ilkbaharda gelişimlerini tamamlayıp çiçeklenirler. Duruma göre açelyaların kışın çiçek açtığı da olabiliyor.

Açelya kış soğuklarına ne kadar dayanır?

Tüm açelya türlerinin kış soğuklarına dayanıklılıkları genel olarak -20C ile -35C dereceler arasında değişir. Ankara’da hiç tereddütsüz bütün yıl açıkta yetiştirebilirsiniz. Sadece saksı kesinlikle toprak (çömlek) saksı olmak zorunda (kökler soğuktan etkilenmesin diye).

Açelyaların sevdiği şartlar

Koyu gölge olmayan, yarı güneşli yarı gölgeli, esintili ve nemli bahçeleri severler. Tüm gün esintiye ihtiyaçları var. Sıcak iklimlere ve susuz kalmaya hiç uygun değiller. Kışın Ankara’dan daha soğuk olan memleketelere de uygun değiller (birkaç türü hariç).

Işık ihtiyacı

Koyu gölgeyi sevmez. Mart – ekim ayları arasında öğle civarı tepe güneşinden korumalısınız. Ya da öğle vakti civarında %30 – 40 kadar filtrelenmiş güneş ışınları almalı. Sabah ve akşam güneşinin direkt gelmesinde sakınca yok.

Hava nemliliği gerekiyor mu?

Açelyalar genelde havası nemli, deniz etkisi olan memleketlerde daha iyi gelişir denilse de bu her zaman doğru değil. Mesela Akdeniz iklimine sahip, yazın aşırı sıcak olan yerlerde açelya yetiştirmek çok zordur ama Ankara’nın iklimine tam uygundur: Bütün yıl dışarda açıkta bir bahçe veya balkon bitkisi olarak yetiştirilebilir. Havası fazla kuru olup aynı zamanda yazın aşırı sıcak olan yerler uygun değil dense işte bu kesin doğrudur. Havası kuru olsa bile yazları aşırı sıcakların fazla olmadığı şehirlerde ağaçlı, bol yeşillikli ve yazın sık sık sulama yapılan bahçelerde hiç sorun olmaz.

Evde açelya yetiştirmek

Aslında ev bitkisi değildir. Bahçe, balkon bitkisidir. Her yönden esintiye, hava akımlarına büyük ihtiyaç duyarlar. Evde açelya yetiştirilebilmeniz için neredeyse bütün gün esinti sağlamak zorundasınız. Bazı evlerde (özellikle eski evlerde, pencereleri aralardan hava sızdıran külüstür pencereli evlerde) kendiliğinden devamlı hava akımları oluyor. Buralarda yetiştirmek mümkün. Yeri çok havadar olmalı. Gece boyunca bir hayli serinlik ve yine havadar, esintili olmalı. Bu şartları evlerde her zaman sağlamak kolay değil. Evde açelya yetiştirmeye çalışmayın. Tavsiye etmem. Çünkü işiniz şansa kalmıştır.

Yetiştirme bilgileri

Açelya yetiştirmede aşağıdaki bilgilere göre hareket ederseniz her yıl en az iki kat büyümüş olarak daha çok çiçek açacaktır.

Açelya çiçekleri ve yaprakları

Benim balkondaki açelyam. Fotoğraf: 18 Nisan 2012..

Toprak, gübre, saksı

Açelyalara asitli toprak gerekiyor. Toprağın pH derecesi 4.5 – 6.0 civarlarında olmalı. Gerçi ph 7.05′ye kadar idare edebilir ama hiçbir garantisi yok. Bu biraz da türüne, kültivarına göre değişir. Her ihtimale karşı risk almayıp toprağı asitli tutmada yarar var. Üstünde “açelya toprağı, asitli toprak isteyen bitkilere özel toprak” gibi ibarelerin ve pH derecesinin yazılı olduğu poşetlerde satılan topraktan alın. Poşette Açelya yazması marka ismi olabilir, aldanmayın dikkat edin. Toprağın niteliği önemlidir. Mutlaka pH derecesi 4.5 – 6.0 civarlarında olmalı.

Açelya toprağına doğal gübre karıştırılması pek tavsiye edilmez çünkü asitliliği azaltma riski var. Onun yerine bol humuslu gerçek toprak ve asitlilik sağlayan maddelerle karışım yapmalısınız. Aslında açelya toprağı poşetlerde hazır satılır. Alıp direkt kullanabilirsiniz. Kendiniz özel karışım yapmak isterseniz ilgili sayfada tarifleri var bakınız: » Ericaceoue compost.

Açelya kökleri sağa sola yayılır, derinlere gitmez. Bu yüzden fazla derin değil ama geniş saksı kullanmanız daha iyi olur. İklime göre bazen toprak saksı (çömlek saksı) gerekiyor. Normalde plastik saksıların sakıncası yok. Yazın aşırı sıcak olan memleketlerde kalın toprak (çömlek) saksılar en uygunudur ki kökler fazla ısınmasın. Zira sıcakta aktif olan bir toprak mantarı açelya köklerini çürütür. Kışın -10C derece ve daha soğuk olan yerlerde de yine toprak saksı ister.

Sulama

Eğer bulabilirseniz pH7 özel içme suyu ile sulayın. Bulamazsanız musluk suyunu büyük bir kapta üç gün bekletin, tortusu dibe çöksün, sonra sarsmadan üst kısım sudan alın açelyanızı sulayın.

Toprağının çok iyi havadar ve kuruyunca kurumanın bütününde olabilmesi sağlanabilmeli. Eğer üst yüzey çabucak kuruyup alt taraf sırılsıklam ıslak kalıyorsa bu hiç iyi değil. Açelyanın saksısında üst yüzey toprağın nemliliği fazla azalmamalı. Bu yüzden sulama dengelerinde hep hata edilir. Toprağın hemen altı fazlasıyla ıslak olduğu halde üst yüzey kuruyunca sulamak alt kısmın sürekli fazlaca sulu kalmasına sebep olur. Kökler hastalıklanır çürür. Bu problemin çözümü açelyaları biraz yayvanca saksılara  mutlaka kuvars kumu karıştırılmış toprağa dikmektir. Torak sığ olacak, derin değil. Böylece üst yüzeyin hiç kurumayacağı sıklıkta sulamanın zararı olmaz.

Toprak yüzü köklerine dikkat gerekiyor. Asla kupkuru olmamalılar. Sıcak aylarda sık sık sulamakla da kurumayı önleyemezsiniz. Köklerin kurumalardan zarar görmemesi için toprak yüzeyine 1,5-2cm yüksekliğinde yaprak çürüntüleri ya da çay posası yaymalısınız. Böylece üst yaygının nemliliği azaldıkça bol su ile sulayın. Su alt deliklerden akıp gitmeli, alt tabakta beklememeli.

Bitki besini vermek

Fazla besin istemez. İlkbaharda çiçek açtıktan sonra başlayarak ayda bir defa genel amaçlı bitki besini verin. Yaz sonunda veya sonbaharda dal uçlarında tomurcuklar belirince yine ayda bir ama yarı ölçü vermeye devam edin. Kış boyunca hiç vermeyin.

Açelya yapraklarının sararıp dökülmesi sorunu

Sonbaharda yaprakların üçte iki kadarı dökülür, gayet normaldir (açelya kültivarlarına göre değişen bir durumdur; bazıları sonbaharda hiç yaprak dökmez, bazıları tüm yapraklarını döker). İlkbaharda çiçek açtığında eski yapraklar bozulmaya başlar, yeni yapraklar büyürken eskiler dökülür. Eğer ilkbaharda yeni gelişen yapraklar yaz aylarında dökülüyorsa sebepleri:

1- Toprakta demir eksikliği veya toprağın pH derecesinin fazla yükselmiş olmasıdır. Yanlış toprağa dikmek veya fazla kireçli olan su ile sulamak yüzünden olur. Eğer sebebin bu olduğundan eminseniz çözüm olmak üzere koçtaş vb. yerlerde satılan sıvı bitki besini var. Görevlilere “yeşil yapraklar için, sararmaları önlemek için” diye sorarsanız size yardımcı olurlar.

2- Hiç gerekmediği halde sık sık sulamak: Bu konuda yukardaki sulama paragrafını okuyun.

3- Hastalıklar: Bitki bitleri olabilir. Büyüteçle incelemelisiniz. Varsa ilaçlayın. Uygunsuz şartlarda çeşitli mantar vb. hastalıkları olabilir. Bunun çözümü de şartlar uygun değilse orada açelya yetiştirmemektir.

Budama

Çiçeklenmesi bitince budayabilirsiniz, saksısını değiştirebilirsiniz. Fazla uzayan, biçimsiz uzayan dallarını çiçeklenme dönemi bittiği zaman budayabilirsiniz. En uygun zaman ilkbaharda çiçekleri dökerken. Bundan sonra yaz sonuna kadar az güneşli ve esintili bir yerde özenle bakın. Bu süreçte dallanıp budaklanması gerekiyor. Yazın çıkan yeni filizlere gelince: Bunlardan uygunsuz yerlerde çıkan kuvveti azaltacak, bitkinin şeklini bozacak olanları ilk göründüklerinde parmak tırnak uçlarınızla diplerinden koparın. Yeni gelişen dalları en geç yaz ortasına kadar şöyle budayabilirsiniz: Birbirine fazlaca bitişik uzayan dallarda azaltma budaması yapılabilir. Bunda amaç çiçeklenme döneminde en güzel görünümü sağlamaktır.

Açelyaya aşı

Farklı renklerde çiçek açan açelyalardan bir veya birkaç parça alıp açelyanızın farklı dallarını ayrı ayrı aşılayabilirsiniz. Böylece bir gövde üzerinde farklı renkli çiçekler açan açelyanız olur. Bu konuda deneyimim olmadığı için aşılaması nasıl oluyor bilgi veremiyorum. Ayrıca aşılamanın açelyanın ömrünü kısattığı, sağlığını bozduğu söyleniyor. Aslında aşılamalarda esas amaç köklerle ilgilidir. Kökleri gür gelişen, fazla hassas olmayan yakın bir tür üzerine aşılanırsa daha güçlü gelişecektir. Hızlı büyüyen bir Rhododendron türünün yarım metre uzun gövdesinin tepesine aşılayarak tijli formunda açelyalar elde edebilirsiniz.

Açelya nasıl çoğaltılır?

Tepe çeliği ile çoğaltabilirsiniz. Zamanı ilkbaharda yeni gelişen dalların yeterince uzadığı zaman. Yeşil dallarının üst kısmından, en fazla 8 cm kadar dal parçası alın. Ayrıntılar » Tepe çeliği sayfasında.

Zararlıları, hastalıkları

Açelyaların pek fazla zararlıları yoktur. Eğer yaprak biti görürseniz uygun ilaçlarla ilaçlayın.

Bir nematot çeşidi köklere musallat olabilir. Tek kurtuluş çaresi toprağın mikroorganizmalarını arttırmaktır. Bitki besini vermeyi bırakın. Kompost çürüntülerden şerbet hazırlayıp bununla sulayın. Kompost şerbeti aynı zamanda açelyaya çok iyi bir bitki besini özelliğindedir. Topraktaki mikroorganizma sayısı ve çeşitliliği de bu sayede artar ve nematotları öldürürler.

Çeşitli mantar hastalıkları yapraklara, çiçeklere, ana gövdeye ve köklere zarar verebilir. Bunlardan tek tek bahsetmek gereksiz. Toptan çözümü açelyayı esintili yerlerde yetiştirmek ve güneşten mahrum etmemektir. Çözüm bu. Her bitki için geçerli. Olumsuz şartlarda her bitkiye binbir çeşit mantar, bakteri, virüs hastalıkları zarar veriyor.

'Açelya' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Buse Y says:

    Yaklaşık 5 ay önce küçük bir saksıda açelya aldım. İlk olarak solonumda bıraktım çiçekleri çok güzel açılmıştı. Salonda çiçekleri, yaprakları dökülmeye başlayınca açık alana balkona çıkarttım. Üzerindeki yapraklar çok az denecek kadar. Yaşamakla ölmek arasında balkonumda duruyor. Saksısını değiştirdim. Haftada 1 kere suluyorum. Çiçek açmasını beklemiyorum ama yapraklarına geri dönse çok mutlu olucam. Ne önerirsiniz bu durumdaki bir açelyaya?
    ***
    Bekleyin. Havalar ısınınca birsürü filizler çıkarır. Şimdi henüz erken. Hangi şehirdesiniz bilmiyorum ama leylaklar çiçeklendiği zaman açelyalar filizleniyor bu size zaman ölçüsü olsun.

  2. Can, Adana says:

    Benim dedemin bir açelyası vardı başka renk çiçek açan bir açelyanın yanına koyunca açelyanın çiçekleri renk değiştirdi neden?
    ***
    Çiçek açma zamanındaki tesadüfi hava sıcaklığına ve toprağının özelliğine göre ufak tefek renk değişiklikleri olabiliyor.

  3. Elvan, İstanbul says:

    Ben açelyalarımı o zaman ön balkonuma alayım sabah güneşi alıyor 4-5 saat.. 2 günde bir sulamam yeterli mi?
    ***
    Evet, orası çok iyi olur. Sulaması gün ile belirlenmez. Toprağın nem kaybetmesine göre belki her gün, belki ayda bir defa sulamak gerekebilir.

  4. Açelyam says:

    Açelyam soldu yaprakları ve çiçekleri kurudu ben de onları topladım. Şu an sadece gövdesi ve dalları var ne yapabilirim?
    ***
    Ev içinde havasızlıktan bozulması normal. Yazdıklarımı dikkatle okuyun gereğini yapın.

  5. Hasan, Balıkesir says:

    Bir kırmızı bir beyaz açelya aldım. Aldığımda çok güzel sağlıklı yaprakları ve çiçekleri vardı. Bir gün güneşte kalmış fena olmuş. Sonra gölge bir yere aldım. Toprağını sürekli nemli tutuyorum ama yaşamakla ölmek arasında. Kurtarmak için ne yapabilirim? Ayrıca sitenizden çok faydalanıyorum. Sayenizde renk renk sardunyalarım oldu bahçemde emeğiniz için çok teşekkür ederim.
    ***
    Evde mi tutuyorsunuz yazmamışsınız. Açelya güneş ister – sadece öğle civarı güneşi zararlı olabilir, o da alışık değilse. Hem şimdi dallanıp budaklanma zamanı. Şimdi eğer hiç yeni yaprak çıkarmamışsa ve hiçbir canlı yaprağı yoksa ölmüş olabilir. Sebep evde tutmanızdır diye düşünüyorum.

  6. Nazan, Ankara says:

    Açelyam yapraklarını döktu ne yapabilirim? Saksısını degıştırdım ama bir degişiklik olmadı. Şimdi budama yapabilir miyim?
    ***
    Nazan Hanım, açelyanız tamamen ölmüştür sanıyorum. Bu zamanda, gelişim süreci içinde yapraklarını dökmesi hiç normal değil. Yaprak dökmesi bir kısım yapraklarını sonbahara döker, geri kalan eski yapraklarını da ilkbaharda yeni filizler çıkarırken dökebilir. Ama sizinki şimdi tüm yapraklarını dökmüş. Büyük bir ihtimalle kökler çürümüş, kurumuş, ölmüştür. Toprağının nemini fazlaca kaybetmesine uzun müddet izin vermek kurumasına ölmesine yol açar. Aşırı sulamak da kökleri çürütür öldürür. Hele evde tutmak, kesin ölüm sebebidir.

  7. Serap, Yalova says:

    Merhabalar çok güzel bilgiler vermişsiniz çok teşekkürler. Ben Yalovadan yazıyorum çok güzel açan üç açelyam var ancak iş sebebiyle Erzuruma taşınıyorum. Oranın havası kuru ve çok soğuk. Çiçeklerimi orada da canlı tutabilir miyim ne yapmalıyım?
    ***
    Oranın kış soğuğuna dayanamazlar. Evde tutmanız lazım. Ama evde yaşatabilir misiniz, sanmıyorum. En iyisi götürmeyin birilerine hediye edin.

  8. Hatice, İstanbul says:

    İlk defa açelya yetiştiriyorum. Dışarıya cam önüne koydum. Akşamüstü 4-5 gibi yarım saat direkt güneş alıyor. Bulunduğu ortam aydınlık ve havadar. Direkt güneşi çok az alıyor. Toprağı ıslaklığını kaybedip, hafif nemli duruma gelince suluyorum. Açelya çiçekteyken saksı değiştirebilir miyim?
    ***
    Dışarda tutmakla iyi etmişsiniz. Saksı değiştirecekseniz kış gelmeden önce hemen toprak saksılara aktarmalısınız. Ama dikkat edin toprağı dağıtmadan çıkarmalısınız. Aynı özellikte toprak kullanmalısınız.

  9. Çiğdem, Yozgat says:

    Yaklaşık 40 gün önce eşim bana açelya aldı. Balkonda bakıyordum. Balkonum açık bir balkon. Birkaç günlüğüne istanbula gitmiştim. Döndüğümde açelyamın çiçekleri üzerinde kurumuştu ve birçok tomurcuğu kurumuştu. Hemen içeri aldım. Oda sıcaklığında içme suyu verdim. Yaklaşık 1 hafta oldu açelyamın 2 tomurcuğu çiçek açtı. Ne yapmam gerekiyor lütfen yardım edin onlar benim herşeyim, arkadaşım…
    ***
    Dışarda tutsanız daha iyi ama Yozgatta dışarda kışa dayanamaz. İstanbulda bunlar en iyi açık havada yetişiyor. Evde serin bir yerde, güneşli pencerede tam cam kenarında tutun. sık sık pencereyi açıp temiz hava almasını sağlayın.

  10. Ceylin, İstanbul says:

    Geçen Nisan ayında bahçeye 4 büyük açelya ektik. Geçen haftaya kadar Açelyalarda hiçbir sorun yokken birden birinin yaprakları sapsarı oldu. Soğuk havadan kaynaklandığını düşünüp üstünü soğuk geçirmeyen örtü ile örttüm. Sararmanın nedeni nedir ve ne yapmam gerekir?
    ***
    Yanlış yapmışsınız. Benim balkondakinin de havalar soğuyunca bazı yaprakları sarardı ama aynı zamanda tomurcuklandı da. Bu normal bir şeydir. Kendi haline bırakın. İstanbulda ne kadar şiddetli soğuk olursa olsun açelyalar en küçük bir zarar görmez. Sonbaharda oluşan tomurcuklar bekler ilkbaharda çiçek açar. Sulama suyu kireçsiz olmalı buna dikkat edin. Yağmur ve kar suyu alabilmeli.

  11. Canan, İstanbul says:

    İki hafta önce açelya aldım hemen çiçekleri soldu. Bir müddet sonra da yaprakları döküldü. Tekrar yapraklanması için ne yapmam lazım? Yapraklanırsa yeniden çiçek açar mı?
    ***
    Eve bitkisi değil, normal olarak evlerde ölüp gidecektir. Eğer kökleri çürümemişse yeniden yapraklanır. Dışarda tutun. İlkbaharda havalar ısınınca filiznenir yaz boyunca birkaç yeni dal uzatır.

  12. Canan, İstanbul says:

    Sanırım benim açelyam çürümekten değil de kurumaktan soldu. Suyu çok sevdiğini bilmiyordum bir de üşür diye salonun baş köşesine koydum sıcaktan soldu sanırım. Şimdi gündüzleri poşet geçirip akşamları açıyorum ve suluyorum. Hafif birkaç yeşil yaprak belirdi. Şu anda serin bir yerde. Balkona koysam yer değişikliğine alışır mı? Budamam gerekir mi?
    ***
    Anlaşılan yeri serin ve oldukça havadar. Poşet geçirmeyi bırakın. Şimdi yerini sevmiş yeşeriyorsa dışarı koymayın. Birden bire şiddetli soğuğa alışamaz. Budama gerekmez. İlkbaharda nisan ortasında dışarı balkona koyun ve sonraki kış kesinlikle içeri almayın.

  13. Tuba, Antalya says:

    Ben Antalya Kemerden yazıyorum. İki senedir açelyam çiçek açmıyor. Bu aralar yapraklarınıda döküyor. Ne yapabilirim? Budama, saksı değiştirme?
    ***
    Şu sıralar yapraklarının bir kısmını dökmesi normaldir. Dal uçlarında tomurcuk veya mini kozalak gibi şeyler varsa çiçek açacak demektir.

  14. Çiğdem, Yozgat says:

    Açelyamda bozulmalar oldu. Tomurcuları ve yaprakları kuruyup dökülüyor. Çiçekleri üzerinde buruşup soldu. Budamalı mıyım? Ayrıca saç gibi köklerinin toprak üzerine çıktığını gördüm toprağın üzerini sarmış. Bundan dolayı susuz mu kalıyor acaba? Söküp daha derine ekip köklerini toprakla örtmeli miyim?
    ***
    Esintisiz iç mekanlara hiç uygun değildir. Esas sebep bu. Köklerde kusur yok. Doğal ortamlarında yamaçlarda kökler toprak yüzeyinde kuru yaprakları, sürüklenen toprakları tozları arasına alarak onları tutarak erozyonu önleme ve yüzey toprağının zenginleşmesine katkıda bulunma gibi bir özelliği var. Nemli esintileri seviyor. Şimdi budamak daha fazla zarar verir. Kökleri daha derine gömmek boğup öldürür. Yayvan bir toprak saksı ve özel açelya toprağı bulun, açelyanızı yeni saksıya aktarın. Köklerin üstü yine neredeyse açıkta kalacak şekilde ama hafifçe, yarım santim kadar yeni toprakla örtün. Kökler tam açıkta kalıp bir de nemini tamamen kaybederse kururlar. Çay posası ile de örterbilirsiniz.

  15. Sevim, Kayseri says:

    Açelyam geçen yıl çok güzel açtı. Bu yıl tomurçuklandı fakat açmadan kuruyor. Yaprakları da kuruyup dökülüyor. Cam önünde içeride duruyor. Kayseride dışarıda bırakmaktan korkuyorum. Dinlenmiş su veriyorum.
    ***
    Benim bildiğim şey açelya ev bitkisi değildir. Kışın -25 gibi soğuklara dayanır. Yaşadığınız yer çok şiddetli soğuk oluyorsa açelya almayacaksınız. Kapısı penceresi sıkı sıkı kapalı esintisiz evlerde açelya olmaz. Hiç uğraşmayın.

  16. Ozan, İtalya says:

    Ben kendime bir acelya aldim (hint açelyasi) ve ben İtalyada yaşıyorum. Hava şartları yeterince serin ve nemli aynı zamanda. Sormak istediğim toprağın asidik olması sağlamak ve açelyanın daha güzel olmasını sağlamak için toprağına meyve veya sebze kabuklarını katmamda bir sakınca var mı? Diğer sorum çiçeğim şu anda yığınla tomurcuk açmış. Saksını değiştirmeli miyim? Çünkü plastik saksıda ve saksı küçük.
    ***
    Toprak daha fazla asitli olsun diye hiçbir şey yapmayın. Abur cubur şeyleri toprağa katanlar sonunda bitkileri öldürüyor. Saksı değiştirmeyi çiçekler dökülürken yapın. Özel açelya toprağı gerekiyor. Veya açelyalara uygun asitlilikte bir kompost toprak da olur. Onu da bulamazsanız pH 6.5′tan daha yüksek olmayan toprak bulun.

  17. Merve, Sinop says:

    Açelyamı ortalama 25 derece sıcaklıktaki klimalı oturma odamızda yetiştiriyordum. Gayet güzel çiçeklenmişti. Geçen gün balkona, direkt güneş ışığı almadığı bir yere taşıdım. Açelyamın bütün çiçekleri kurudu. Yaprakları hala canlı. Şu anda nasıl bir bakım uygulayabilirim?
    ***
    Ani değişiklik yüzünden çiçekler bozulmuş. Artık yapacak bir şey yok. Tekrar çiçek açması için gelecek yılı bekleyeceksiniz. Dışarıya alışması daha iyi olur. Yalnız güneşten tamamen mahrum etmeyin. Benimki devamlı balkonda. Yazın ilkindi vaktinden itibaren güneş alacağı yerde. Kışın daha az güneş alıyor. Geçen yaz sonunda tomurcuk vermeye başlamıştı. Havaların soğumasıyla birlikte tomurcukların gelişimi yavaşladı ve yapraklarından bir kısmı döküldü. O tomurcuklar şimdi açtı. Böylesi daha sağlıklı. İstanbul ve Sinop kış soğuklarına açelyalar tam dayanıklıdır. Kışın dışarda tutmaktan korkmayın. Sonbaharda yapraklarından bir kısmını döker onu da normal karşılayacaksınız. Açelyaların yaşam döngüsü böyle.

  18. Hatice U. -İstanbul says:

    Benim çok büyük bir açelyam var. Bu sene yine muazzam çiçek tomurcukta fakat yapraklarının renkleri sarı kırmızı kahverengi sanki pas hastalıgı görüntüsü var. Ama tomurcukları son derece sağlıklı. Bunun için ne yapmalıyım?
    ***
    Bunlar geçen yıldan kalmış yapraklar. Normaldir. Şimdi bugünlerde yeniden filizlenecek. İsterseniz özel açelya toprağı alın çiçekler dökülünce toprağını değiştirin.

  19. Hanife, Ankara says:

    Geçen yıl çiçekli halde aldığım açelyayı 6 ay gibi bir süre sonra kaybettim. çiçekleri geçince toprak bir saksıya geçirmiştim. Önce yapraklarını yeşil halde döktü, bu arada sinek benzeri minik beyaz böcekler dadanmıştı. En sonunda da öldü. Bunların nedeni ne olabilir? Yeri havadardı, güneşi de perdenin arkasından alıyordu ama bulundugu oda tum gun güneş gördüğü için sanırım çok sıcak geldi. 15 gun önce tekrar bir açelya daha aldım. Güneş görmeyen ama aydınlık bir noktaya koydum bu kez. Toprağı kendi köklerinin örgüsünden oluşuyor gibi, saksı değişimini için çiçekleri geçtikten sonra yapabilir miyim?
    ***
    Evde yaşaması çok zor. Güneşin zararı olmaz. Esinti lazım. Havadar diyorsunuz ama herkesin havadarlık anlayışı farklı. Yaprakları hareket ettirecek kadar esinti alması şart. Yaklaşık olarak, aralıklarla günün yarısı kadar bir zamanda pencereler açık tutulmalı. Aslında en iyisi bahçede, balkonda tutmaktır. Benimki daima balkonda. Ankara kışlarına biraz dikkat ederseniz kesinlikle dayanır. Soğuk günlerde sadece -20 derece gibi aşırı soğuklarda üstlerine naylonla iyice kapayarak koruyacaksınız. Saksı toprak değişimini şimdi çiçekler dökülünce yapmalısınız. Daima dışarda tutmanız şart.

  20. Emel, İstanbul says:

    İki gün önce açelya aldık ve yeni saksısına geçirdik (sizin de anlattıgınız gibi daha yayvan bir saksıya) şu anda balkona koyduk. Balkonumuz gayet esintili yaprakları sallanacak şekilde fakat çok güneş alıyor (sabah 8den akşam 5e kadar). bunun bir zararı olur mu?
    ***
    Öğle vakti civarı güneşi alması hiç iyi değil. Yani öğlen ezanından iki saat öncesinden üç saat sonrasına kadar süren tepe güneşi.. Mayıstan ağustos sonuna kadarki dönemde zararlı olabilir. Ayrıca sanıyorum balkonunuz güneyli yönelerden birine bakıyor. Yaz mevsiminde lodos rüzgarları açelyaya kurutucu etki yapabilir.

  21. Hatice D. -Bursa says:

    Merhaba, öncelikle verdiğiniz bilgiler için çok teşekkür ederim, sitenizi takip ediyorum çok faydalı oluyor. Ben 1-2 gün önce açelya aldım. Tomurcuklu henüz çiçekler açılmamış halde. Hemen balkona koydum. Ancak saksısı çok küçük ince plastik saksı. Sizce bu durumdayken biraz daha geniş toprak saksıya almalı mıyım?
    ***
    Az farkla biraz büyük toprak saksıya aktarsanız daha iyi olur. Bekleyin çiçekleri açılsın dökülsün sonra saksı değiştirin.

  22. Canan, Istanbul says:

    Açelya bakimi ile ilgili bilgilenmek üzere arastirma yaparken sitenizi inceleme firsati buldum. Keyif aldim… Erenköy Sahilyolu’na yakin bir lokasyonda, doguya bakan apartmanimizin bahce girisinde bol havadar ve ögleden sonra 14:00 – 19:00 arasi direkt olmayan parcali günes alan bir konumda 50-55 cm çapinda yaklasik 25 cm derinligindeki saksilarda açelya yetistirebilir miyim? Bu hafta ekim yapmak icin uygun mudur? Tomurcuklu mu, cicek acmis mi secmeliyim?
    ***
    Yılda bir defa çiçek açıyorlar. Ona göre karar verin. Çiçekler belki on gün içinde dökülür gider. Bu sırada yeni filizlenmeler başar, yaz boyunca dallanıp budaklanırlar. Apartman girişlerine tavsiye etmem. Çünkü öyle yerlerde bazen unutuluyorlar. Açelyalar uzun süreli susuz kalırsa tamamen kuruyabiliyor. Ve dediğim gibi bunlar bahardan bahara çiçeklenir diğer zamanlarda düzensiz çalı şekilnde gelişirler. Size bodur sardunya tavsiye ederim.

  23. Furkan, İstanbul says:

    Ben istanbulda oturuyorum. Belediye açelya verdi. Çok güzel görünümü var ama üstünde gölgede dursun diyor, ev çiçeğidir yazıyor, havadan çok etkilenir vs. yazıyor.. Ben bunu sabit bir yerde tutmak istiyorum. Evin neresi olabilir? Balkon ve camlar sabah güneşi alıyor. Salonu da yeterince havalandırıyorum. Saksıyı büyültmeye gerek var mı?
    ***
    O yazıyı kim yazdıysa yalan şeyler yazmış. Szi bu sayfayı güzelce okuyun.

  24. Nurgül, İstanbul says:

    Bundan bir ay öncesi açelya tohumu aldım diktim ama pamuk üzerine çıktılar baya. Fakat sonra saksıya diktim pamukla beraber olmadılar. Tekrar alıp dikmek istiyorum acaba bu sefer nasıl ve nereye ekiyim?
    ***
    Tohumdan açelya yetiştirmeyi ilk defa sizden duyuyorum. Hiçbir fikrim yok. Sadece pamuğa dikmenizin yanlış olduğunu söylemeliyim. Her yerde uçuk kaçık bilgiler dolaşıyor. Önce pamuğa dikin önce bilmem ne çözeltisinde çimlendirin gibi. Bu bilgiler biz hobi sahaipleri için değildir. Size normal usulleri tavsiye ederim.

  25. Ahmed, İstanbul says:

    Merhaba.. 2-3 hafta önce birkaç çeşit çiçek aldım. Bir geniş uzun saksı içerisine bir açelya ve iki diğer çiçekten (ismini hatırlayamadım) diktirdim. Diğer saksıya da üç kök begonvil diktirdim. Evin fransız balkonunun önüne batı cephesine koydum. Öğlen saat 14.00′den başlayarak güneş alıyorlar. Bugüne kadar açelya çiçekleri bütün saksıyı kaplamış şekildeydi, çok güzel açmışlardı. Ancak bugün garip bir şekilde bütün çiçekler buruştu. Bu kadar süre yerine alışmışken neden böyle oldu anlayamadım. Güneşten desem daha önce de etkilenmesi gerekirdi. Sulama konusunda özellikle bugün bakmıştım toprakları çok kuru değildi, çiçekler solduktan sonra tekrar suladım. Yukarıda bahsettiklerinizden dinlenmiş su vermemek, plastik saksı kullanmak, öğlen güneşine maruz bırakmanın yanlış olduğunu öğrendim ancak bunların etkisinin böyle ani olabileceğini düşünmüyorum. Sizce neden kurumuş olabilirler?
    ***
    Doğru tespitte bulunmuşsunuz hiç normal değil. Benim açelyamın çiçekleri solmuyor, solmadan dökülüyor. Şimdi çiçeksiz kaldı ama birsürü yepyeni filizler çıkardı. Daha fazla dallanıp budaklanmaya girişti. Açelyanızı kontrol edin: Eğer yeni filizler varsa sorun yok diyebiliriz. Bu durumda çiçeklerin kuruması beklenmedik sıcak esinti yüzünden olmuş olabilir. Ve tam o sırada biraz da susuz kalmışsa normaldir.
    Açelya için o kadar güneş fazla. İlkindi vaktinden itibaren güneş alsa daha iyi olacak. Böylece (istanbul şartlarında) plastik saksı zarar vermez. Ama daha fazla güneş alacaksa toprak saksı lazım. Hem toprak saksıda kışın kökler iyi korunur. Begonviller fazla güneş ister yalnız plastik saksı uygun değil (sonra begonvillerin istanbulda kış soğuklarına dayanamama riski yüksek).

  26. Nuri, Mudanya says:

    Açelyanın çiçeklerinin solmasıyla tazeleri de dahil tüm yapraklar hatta dallar kurudu. Acaba yeniden açar mı?
    ***
    Açelyalar çiçekler solarken yeni filizler çıkarır, hızlı bir gelişim başlar. Şimdiye kadar bir hayli dallanıp budaklanmış olması gerekirdi. Sizinki tamamıyla kurumuş ölmüş olabilir.

  27. Hatice, İstanbul says:

    Açelyalarımın iki tanesi çiçek veriyor. Bu mevsimde nasıl olur? Onlar diğerlerinden daha önce dinlenmeye çekilip yeni sürgünler vermeye başlamıştı. Ondan olabilir mi? Hem çok sevindim, hem korktum. Hepsi çok sağlıklı duruyor. Yeni filizler verdiler. Dinlenmiş suyla suluyorum. Esintili, güney cephesinde ve akşamüstü yarım saat güneş alıyorlar. Yapmam gereken birşey var mı?
    ***
    Yaz sonunda tomurcuk vermeye başlarlar. O tomurcuklar çok yavaş gelişir. Şimdi çiçek açmazlar. Bulundukları yerin sıcaklık durumuna göre kışın, kış sonunda veya ilkbaharda çiçek açarlar.

  28. Hatice, İstanbul says:

    Cevabınızı görünce tekrar baktım açelyalara. Vallahi çiçekteler. Birinde üç tane diğerinde bir tane renkleri belli olacak kadar gonca halinde. Nasıl oluyor? Fotoğraf makinem olsa resmini çekerdim inanın.
    ***
    Bulunduğu yerin güneşi nasıl aldığına göre ve ilkbahar başında erkenden yeni dallar gelişitirmiş olmasına göre mümkündür. Ama iyi bir şey değil. Çiçekler solduktan sonra yeni dallar geliştirmesi lazım ki bu da kışın pek mümkün olmaz ve gelecek baharda çiçeklenmezler. Eğer kışın sağlıklı gelişebilecekleri bir yer varsa iyi.

  29. Bengü, İstanbul says:

    Açelyam aldığımda çiçekliydi. Uzunca bir süre çiçekleri kaldı sonra kurudu ve döküldü. Düzenli olarak hergün az az suladım. Şimdi baya yapraklandı ama şu an ciceklenme gibi bir durum görünmüyor. Bu sürec ne zaman baslayacak yoksa budama mı yapmam gerekiyor?
    ***
    Bekleyin yeni dallar bir süre uzadıktan sonra uçlarında tomurcuk yerleri belirir. Açık havada doğal şartlarda şimdi tomurcuklanmaya başladılar. İstanbulda ve Ankarada bütün yıl dışarda tutmakla daha sağlıklı yetiştirebilirsiniz. Normalde bugünlerde tomurcuklanır ancak o tomurcuklar baharda çiçeklenir. Bu bitkiler böyle hareket eder. Sizinki eğer seralarda mevsimi şaşırtılmışsa yazın çiçeklendirilmişse belki çiçek açmaya karar vermesi bir hayli uzun sürebilir bekleyeceksiniz.

  30. Emine, İstanbul says:

    10 yıldır açelya bakıyorum. geçen sene aldığım açelyenın kökleri içe dönmüş. saksıyı değiştim fakat yaprakların uçları kurumuş yanık gibi. yaprakların renkleri açıldı ele sert geliyor. gözlükle baktığımda beyaz pamuk noktaları gibi bitlenmiş sanırım. kötü yaprakları aldım açelya topragına geçirdim. ilaçlamalı mıyım?
    ***
    O şeyler bit midir toz mudur emin olmalısınız. Bitse ilaçlamak lazım. Değilse güzelce yıkayın ve esintili yerde tutun. Gündüzse güneş almalı. Açelya toprağına geçirmekle iyi etmişsiniz.

  31. PirAli, Trabzon says:

    İki saksı açelye çiçeği aldım. Biri ebrulu biri kırmızı. Aldığım zaman tomurcuktu şimdi bayağı açtı. Saksılarını aldığımda değiştim alalı bir ay oldu. Balkona koymuştum bir hafta önce eve aldım. Ev kaloferli. Sulamasına özen gösteriyorum. Her gün yapraklarına su püskürtüyorum. Çiçek açtığı için su zarar verir mi?
    ***
    Evlere uygun değil. Çiçekleri solunca dışarıya koyun yoksa sıcak havasız evde kökleri çürüyüp tamamıyla ölür. Trabzonda kış soğuklarının bunlara hiçbir zararı olmaz.

  32. Aslı A. -İstanbul says:

    Yazdıklarınızdan, açelyamı öldürdüğümü anlıyorum. Satan yerden yanlış bilgiler almışım meğer. Açık hava ve rüzgar çiçeğidir demişsiniz. Bana, ‘hava akımı bile iyi gelmez, sık sulamayın ayrıca’ demişlerdi. Ve maalesef, biraz da ihmal edip sanırım öldürdüm açelyamı. Çiçekleri de tomurcukları da kurudu. Dalları da galiba. Bu mevsimde budasam, dışarıda bıraksam? Kökleri ne halde, bilmiyorum. Toprak üzerinde az bir kısmını bıraksam beni affeder mi dersiniz? Sizin yazdıklarınızı okuyup az önce dışarı çıkardım. Toprağını ıslattım.
    ***
    Çiçekçilere hiçbir konuda danışmamanızı ciddi olarak tavsiye ederim. Bilinçsiz insanlar bunlar. Demiyorlar ki “biz bilmeyiz, bizim işimiz alıp satmaktır o kadar”.. ama illa bilgiçlik taslayacaklar. Açelya istanbul iklimine en uygun bitkilerden biridir. bütün yıl açıkta olması lazım. Çiçek açtığı zaman sadece gündüzleri evde tutabilirsiniz. Toprağı uzun süre kupkuru kalırsa hayatta kalabilmesi zor. Her ne zaman üst yüzeyin ıslaklığı gitmişse o zaman sulamalısınız. Sizinki kurudu mu bilemem. Dışarda tutun ara sıra sulayın. Eğer ölmemişse ilkbaharda yeşerir.

  33. Yasemin, Tekirdağ says:

    3 hafta önce açelya aldım ve içeride tutuyordum. Aldığım yerden saksının tabağında her zaman su bulundurmam gerektiği söylendi, bende o şekilde yaptım. Fakat açelyam 4 gün önce ilk olarak çiçeklerini, ardından yapraklarını döktü. Üzerinde hala yaprağı var. toprağa yakın dallarında filizlenmeler var. Sitenizde okuduktan sonra öğlen saatlerinde dışarıya çıkardım. Nasıl bir yol izlemem gerekmekte? Tekrar eski haline ne zaman gelir?
    ***
    Çiçekçiler her zaman müşterilerine bitkileri kolay yoldan öldürme taktikleri verirler. Garip ama gerçek. Şimdiye kadar doğru bilgi veren bir çiçekçi ne gördüm ne de işittim. Sulamayı benim anlattığım gibi yapın. Açelya 7/24 daima dışarda açık havada durmak zorunda. Tekirdağ iklimi uygundur. İlkbaharda yeşerir dallanıp budaklanır yaz sonunda tomurcuklanmaya başlar. Benimki balkonda şu an birsürü tomurcuk vermiş durumda. Hava soğuk olduğu için gelişimleri duracak ilkbaharda çiçek açacaklar.

  34. İlknur, Konya says:

    Üc hafta önce bir yakınıma hediye olarak çiçekçiden aldım açelyamı (onun begonya olduğunu söyleyen bir çiçekçiden!!). ve birkaç gün sonra aniden yakınımı kaybettim açelyam bana geri döndü. odamda doğrudan ışık almayan bir yere koydum. çiçeklerinin kenarları kurumaya başladı. bunun üzerine gittiğim başka bir çiçekçi onun açelya oldugunu söyledi. sabah akşam su vermemi söyledi ve sıvı gübre verdi. bundan bir hafta sonra yani son iki gündür üzerindeki tüm çiçekler soldu. tomurcuklar soldu. ve neredeyse dokunduğum yaprak düşecek. bugun kurumus çiçek ve tomurcuklarla yaprakları biraz temizledim ince uçlu makas yardımıyla. ama bu doğru mu bilmiyorum. konyada yaşıyorum hava soğuk, balkonumda cam var ama oraya çıkarırsam üşür diye korktum. cama koysam kaloriferden zarar görür diye endişe ettim. çiçek bana tek hatıra. kaybetmek istemiyorum. baya panik oldum. bir roman yazdım size ama umarım bana yardımcı olursunuz. :)
    ***
    Çiçekçiler birbirinden beter bilgisiz. Biri sattığı şeye begonya diyor, bu neyse önemli değil, diğeri hiçbir bitki türüne uygun olmayan saçma sapan bir şeyler tavsiye ediyor ve siz de o kara cahil yalancıya inanıyorsunuz. Şimdi yapmanız gereken şey camekanlı balkonunuza koymak. Eğer gereksiz sulamalar ve yanlış zamanda besin vermek yüzünden kökler zehirlenip çürümemişse ilkbaharda havalar ısındığında yeşermeye başlar. Bu sayfadaki bakım bilgilerine göre yetştirmeye çalışın.

  35. Naciye, Düzce says:

    Açelyamı sularken toprakta küçük küçük kurtlar gördüm. Yaklaşık 1cm boyutunda. Ne yapmam lazım? Açelyam cok güzel çiçek acıyordu sürekli havaldırıyordum.
    ***
    Açelya sürekli çiçek açmaz. Yılda bir defa kısa bir çiçeklenme zamanı var. Kurtlar şu sayfadakilerdense (http://azbitki.com/kok-yiyen-kurtlar) her gördüğünüzde ayıklamanız lazım. Nisanda toprağını değiştirin.

  36. Naciye, Düzce says:

    Evet o kurtlardan var. Gördüklerimi attım ama görmediklerim ne olacak? Bunun bir ilacı falan var mı? Nisana kadar böyle dayanabilir mi?
    ***
    Açelyanızı sıcak yerde tutmazsanız kurtlar pek aktif olamaz. Nisana kadar zarar veremezler. Sonra da toprağı değiştirin.

  37. Ramazan G. -Düzce says:

    Yeni ithal açelya aldım. Humuslu bahçe toprağı, ponza taşı, yanmış gübre, toprak saksı hazırlayıp serin plan mutfağımın batı cam őnüne koydum. Yaprak ve çiçek kalitesi fevkalede idi. Açelya ve ortancalar için hazırlanmış besin verince o güzellikler gitti. Yapraklar bile bozulmaya başladı. Ne yapabilirim?
    ***
    Yanlış zamanda toprak değiştirmişsiniz. Hazırladığınız karışımda belki toprağın alkalin oranı yüksekti. Bunun üzerine hayvan gübresi ayrıca pH derecesini yükseltme riski büyük. Açelya toprk karışımına hayvan gübresi karıştırmak zararlı olabiliyor.

  38. Gökhan Ankara says:

    Ben de evdeki balkonumda, boşta kalan terracotta saksılarımda açelya yetiştirmek istiyorum. Özellikle ağaç formunda ya da tiji türleri çok hoşuma gidiyor. Şu sıralar Ankara’da yapı marketlerde de çok fazla var ama çok tereddüt ediyorum. Çünkü devamlı çiçekliler. Normal tomucuk verme çiçeklenme döngüleri bozulmuş. Bir de üstlerine iç mekan yazmışlar, rüzgara dayanıksız yazmışlar. Acaba dedim bunlar genetiği ile felan mi oynayıp bambaşka bir açelya yapmışlar. :) Şimdi burdan bu çiçekleri alıp doğru şekilde yetiştirsem strese girerler mi? Ya da 1-2 sene çiçeksiz yıl geçirir miyiz diye tereddüt ediyorum. Bir de saksıya alım işi de değişiyor doğal takvimi bozulduğundan. Toprak saksıya alamadığımdan yaza haşlanma olasılığı da artıyor.
    ***
    Açelya yılda sadece bir defa çiçekleniyor. Satış yerindeki bilgiler yalan-yanlış. Açelya kesinlikle içmekan bitkisi olmadığı gibi rüzgar aşığı bitkilerdendir. Ankara kış soğuklarına dayanıklılığı son sınırda yani kışın şiddetli don olaylarında biraz korumak gerekir. Onlardan alsanız muhtemelen sıcak ortama alıştıklarından dolayı ani değişiklikte dışarda bozulacaklar. Sabredin nisanda alın. Ben istanbuldayım buna rağmen nisan gelmeden balkonda bir değişiklik yapmıyorum.

  39. Naciye G. -Düzce says:

    Açelya çiçeği için kestane toprağı uygun mudur acaba? Komşum bahçesinden kastane ağaçlarının diplerindeki topraktan getirdi. Nisan gibi değiştirsem ne dersiniz? Şu anda çiçeğin kökleri iyice sarmış durumda saksıyı ve süngerimsi bir halde. Toprağa değil de köklere dokunuyorum sanki.
    ***
    Açelyaların özelliği köklerinin toprak yüzeyinde olabilmesi. Yeni saksıya aktarınca o kökler en fazla 2cm toprak altında kalmalı. Çiçekilerde özel poşetlerde özel açelya toprağı satılır (gerçi ne denli güvenli bilemem). Kestane toprağı kestane ağacı dibindeki toprak olabilmesi zor. Şu yazımda anlattım bakın inceleyin:
    http://azbitki.com/kestane-topragi
    Sonra direkt değil, karışım yapılarak kullanılır. Bunun için şu yazımı baştan sona dikkatle okuyun:
    http://azbitki.com/funda-topragi-ericaceous-compost (bu sayfanın sonunda özel açelya toprağı formülü var).

  40. Mine, Eskişehir says:

    Ben yeni açelya çiçeği aldım salonuma koydum. Penceremde sabah güneşi alıyor. 13 14 derece oda sıcaklığı. sizce yeri iyi mi?
    ***
    Bilemem. Bunu zaman gösterir. Hem sadece şimdiyi değil bütün yılı düşünmeniz lazım. Kışın böyle olacaksa çok iyi. Ama kışın sıcak ve havasız odada yaşayamaz. Yazın yazsıcakları açık havada dışarda olması şartıyla zarar vermez. Yaz boyunca güzelce serpilir büyür sonbahara doğru tomurcuklanır.

  41. Aslı Y. İstanbul says:

    Bir ay önce tomurcuklu açelya aldım. Çiçekçide iç mekan bitkisi demelerine rağmen sizin yazdıklarınıza istinaden balkona aldım. Sabah ve akşamüstü güneşi, hafif esinti ve sıkça sulama ile muhteşem kırmızı çiçekler açtı. İki hafta boyunca çok çok güzel bir çiçek oldu. Yalnız son üç gündür kıpkırmızı çiçeklerin rengi biraz soluklaşmaya başladı. Sanki çiçek soluyor ancak iç kısımlarındaki tomurcuklar gayet sağlıklı görünüyor. Çok mu sulamış olabilirim, güneşten mi sararmış olabilir? Saksı olarak toprak saksı aldım ama diktörtgen geniş saksılardan değil normal yuvarlak saksılardan. Acaba saksı mı küçük geldi, yoksa normal bir süreç mi? Erken aksiyon almak için hemen danışmak istedim. Çok çok teşekkür ederim. Bir de musluk suyu kullanıyordum bunu da belirteyim. iyi günler.
    ***
    Çiçekçiye inanmayıp tavsiyemi dikkate almakla en doğrusunu yapmışsınız tebrik ederim. Her şey gayet iyi. Çiçeklerin solması normal. Yılda bir defa çiçek açar ve çiçekler fazla dayanmaz. Üstünde çiçeklerin kalması tomurcukların birer birer açıp dökülmesiyle normalde iki hafta ile bir ay arasında sürer. Yani bir hatanız yok. Sulamada aşırıya kaçmış olduğunuzu sanmıyorum. Siz yine de üst yüzey bir hayli yaş kaldıkça sulamayın. Üst yüzeyin tamamen kurumasına da izin vermeyerek sulamaya dikkat edin. Musluk suyu İstanbulda genelde baraj suyu olup fazla kireçli değil. Ben de açelyamı musluk suyuyla suluyorum. Her ihtimale karşı suyu üç gün bekletirim fazla kireci dibe çöksün. Sonra üst kısımdan alır sularım. Size de bunu tavsiye ederim. Çiçekcoşturan marka bitki besini çok çeşitli asitler içeriyor. Ayda bir defa mutlaka sulama suyuna karıştırmalısınız. Genel amaçlı olanından alın.

  42. Kezban, Aydın says:

    Pazardan küçük bir açelya aldım. Bütün çiçeklerini döktü. Şimdi esintili, ikindi vaktinde az bir güneş alıyor. Yaprakları kararmaya başladı. Sonra yeni açık yeşil yapraklar çıktı. Yalnız bu aralar o yapraklarda sararmaya başladı. Burada yazın hava aşırı sıcak oluyor. Neden anlamadım. Dediğiniz gibi çaylı karışımı yaptım bakalım ne olacak. Bana bütün yıl çoğunlukla çiçek açan bakamı kolay çiçekler önerir misiniz.
    ***
    Sizin orada açelya devamlı bakım ister – öyle ki üst yüzey toprağı hiç kurumamalı. Hatta üste biraz çay posası yayın serin tutar. Sizin oranın musluk suyu da aşırı kireçli (yeni yaprakların bozulması büyük bir ihtimalle o yüzdendir). pH7 içme suyu bulun onunla sulayın. Sirin oraya en uygun bitki aslında sardunyadır. Eski tip (uzun boylu olanlardan) alın ve doğal toprağa dikin. Poşetlerde satılan hazır topraklarda yaz sıcaklarında bozulurlar.

  43. Kezban, Aydın says:

    Biz eşimin işinden dolayı aydın, bozdoğana bağlı bir köydeyiz. Suyumuz çok güzel, madran suyu, hatta burada ünlü bir markanın su fabrikası var. Buradaki su çok güzel, sıfır kireç diyebilirim. Toprağım da, köy olduğu için hayvancılık çok, sığır gübreli, doğal toprak…
    ***
    Açelyalara doğal gübre verilmez çünkü toprağın pH değerini yükseltir. Sırf humuslu, çürüntülü, asitli toprak istiyor. Gübre yerine özel bitki besini vermelisiniz.

  44. Naile , Samsun says:

    Açelyam balkonda duruyor. Yeni aldım. Yaprakları yapış yapış oldu. Ne yapmalıyım?
    ***
    Bitlenmiş. Büyüteçle dikkatle inceleyip hangi bit olduğunu tespit etmeye çalışın. Şu sayfaya bakın: http://azbitki.com/bitler

  45. Begonvilli Ev says:

    Öncelikle verdiğiniz harika bilgiler için yürekten teşekkürler. Bahçemde kırmızı ve pembe beyaz yalın katlı açelyalarım vardı. Çok da güzel açıyorlar. İlkbahar başında seradan sarı ve katmerli olanını alıp kocaman bir saksıya diktim.(Sanırım en büyük boy olanı) Biraz torfla karıştırdığım bahçe toprağına, bekletilmiş inek gübresi de karıştırıp fidemi diktim. Direkt güneş ışığı olmasa da uzun süre güneş alabildiği bir yere yerleştirdim. Bitki güzel gelişti. Ancak bolca tomurcuk verdiği halde bir türlü çiçek açamıyor. Dökülen tomurcukları gördükçe hayal kırıklığı yaşıyorum. Bu sorunum için ne dersiniz? Antalya’dan selamlar.
    ***
    İlkbaharda aldım diyorsunuz. Ve çiçekliymişler. Açelyalar çiçeklendikten sonra dallanıp budaklanır ve tekrar tomurcuklanması birkaç ay sonra olur. Sizinkinin bu kadar çabuk zamanda tekrar tomurcuklanmasına şaşırdım. Benim açelyamın çiçekleri dökülünce yerlerinde sanki tomurcuklar varmış gibi görünüyor. Sizinkinde de öyle olabilir. Ama bir ihtimal, ilkbahar çiçeklenmesinden sonra yeni dallar çok hızlı büyümüşlerse tomurcuklanmış olabilirler. Ve şimdi dökülmelerinde iki sebep var: Birincisi hiç zamanı değil. Yılın bu mevsiminde Antalya sıcaklarında çiçeklenme olacağını sanmıyorum. Açelyalar serin sever. Serin mevsimlerde ya da serin memleketlerde sağlıklı çiçeklenirler. Siz eğer mesela Ankarada yaşasaydınız ve kuzeyli serin esintiler alabilen bir yerde tutsaydınız sanıyorum o tomurcuklar dökülmezdi. Hem zaten “şimdi” doğal olarak kesinlikle zamanı değil. Buna üzülmeyin.
    İkinci sebep toprak. Açelyaların sağlıklı gelişebilmeleri ancak asitli toprakta oluyor. Yukardaki bakım bilgileri içindeki toprak ve sulama kısımları mutlaka okumalısınız. Açelyaların topraklarına doğal gübre karıştırmak çok riskli. Toprak eğer çok fazla asitli değilse doğal gübre alkalinliliği açelya için elverişli olan son sınırın üstüne çıkarır. Hiç doğal gübre kullanamak daha iyi.
    Sirkeli ya da limonlu suyla sulayarak ve demir zengini bitki besini vererek toprağın asitliliğini arttırın. Tomurcukları dökülmüş dalları budayın. Yeni çıkaracağı dallar yeterince uzadığında uçlarında tomurcuklar belirir. Bunlar sonbahar serinlerine rasgeleceği için kışa doğru yeniden çiçek açabilir.

  46. Latife, İstanbul says:

    Merhaba 3 ay önce bir açelyam oldu çok güzel yaprakları vardı işyerimden eve getirdim odada çiçekleri döküldü sonra yaprakları kurumaya başladı. Budadım balkona koydum yeni yapraklar çıkarıyor şimdi ama onlar da kuruyor. Kuruma mı yanma mı anlamadım aslında.
    ***
    Kireçli su zarar veriyor. Mutlaka asitli toprak istiyor. Ölürse bir daha açelya almayın. Açelya yerine en güzel alternatifi ceylangözü sardunyadır.

  47. Taner, Ordu says:

    Yaklaşik 8 ay önce 24 yaşında açelya bonsai satin aldim. satin aldığim sitede iç mekan ağaci olduğu yaziyordu. bu yüzden salonumda baktim. son bir iki aydır yapraklari dökülmeye başladı. bunun uzerine balkonuma aldim. şu an yapraklarınin üçte ikisini kaybetti. bundan sonra ne yapmaliyim? kaybettigi yapraklari ne zaman cikar?
    ***
    Çiçekçilerde daima yalan bilgi veriliyor. Açelya ev bitkisi değildir. Ordu iklimi tam açelyalar içindir. Eğer bahçede tutsaydınız çok sağlıklı gelişirdi. iki misli kadar genişlerdi. Ev şartlarında canlandırabilmeniz çok zor. Bir şey diyemem. Şansa kalmış.

  48. Sevil, Azerbaycan says:

    selam benim 4 tane acelyam var. 2 sini bahcaya ekmisem. iyidir diye bilirim. her yil cicek acir ama cok buyumuyor. 2si ise saksida disarida. sabah gunesi dusur 4-5 saata kadar. 2 aydir almisam. ustunde cicekleri var. yapraklari yesildir. ama dokuluyor ne yapim?
    ***
    Sonbaharda yapraklarının bir kısmı dökülür, normaldir. Çok açelya çeşidi var. Bazılarının yapraklar sonbaharda tamamen dökülür bazılarının hiç dökülmez.

  49. Yasemin, İstanbul says:

    Ofisimde bir plazada baktığım açelyam var, plazanın da pek havadar olduğu söylenemez ama açelyam hergün daha güzel görünüyor. Çiçekleri döküldü, yaprakları yemyeşil ve yeni filizler veriyor. Yalnızca saksısı çok küçük kendisi de geliştiği için çok net değişmesi gerekli. Şu zamanda değiştirsem uygun olur mu? veya değiştirmek için zamanını mı beklemeliyim? Ama beklersem saksısı küçük diye bir sıkıntı olur mu acaba?
    ***
    Saksı değiştirmek için önce açelya özel toprağı bulmanız lazım. İlkbaharı bekleyin şimdi değiştirmeyin. Saksı küçük değildir. Herkes bu yanılgı yüzünden çiçeklerinin köklerini yanlış zamanda rahatsız ediyor ölmelerine sebep oluyor.

  50. Rumeysa, Ankara says:

    Merhaba, ben bu gün bir çift açelya aldim. Mevsim kış, ankaradaym evim birinci katta ve iyi güneşe alıyor diyemem. Ama açelyalar için yeterli olduğunda inanıyorum. Sabah pencerenin önüne koyarsam direkt güneş ışığı almaz. Şuan salonda kaloriferin önündeki bir sehpada. plastik saksisinde duruyorlar. Ayni zamanda birde porselen saksı aldım. Plastik saksısından çıkarmadan onun içine koydum ikisini de. Şimdi benim sorum orada dursun mu? çok az bir esintiye maruz kalıyor. Yoksa penceremin önüne mi koyayim?
    ***
    Açelya evlerde yetiştirilemez. Ancak şansınıza eğer eviniz çok iyi hava sirkülasyonuna sahipse olabilir. Güneşsiz kalması da iyi değil. Eğer yaşatamazsanız bir daha açelya almayın.

  51. Aslı, Niğde says:

    Açelya bitkisi için seramik saksı sizce sağlıklı olur mu?
    ***
    Aşırı yaz sıcakları görülmeyen yerlerde saksı farketmez her tür saksı olur. Bu mevsimde satın almanızı hiç tavsiye etmem. Kışın ev ortamına getirilen açelyalar kesinlikle ölüyor.

  52. Seda, Bursa says:

    Merhaba. 1 ocakta kirmizi bir acelyam oldu. Gayet saglikli gorunuyordu. 10 gun iyi sekildeydi. Daha sonra ciceklerinde kurumalar basladi. Balkonda cam onunde tutuyorum. Topragini nemli tutmaya calisarak suluyorum. Son bir haftadir surekli yapraklari dokuluyor. Neredeyse yapraklarinin yarisi dokuldu diyebilirim. Ne yapabilirim?
    ***
    Açelya devamlı hiç durmaksızın esinti, açık hava isteyen bitkilerdendir. Kapalı mekanlarda kolay kolay sağlıklı kalamazlar. Yukardaki bakım bilgilerine göre yetiştirmeye çalışın. Bulunduğu yer sıcak değilse tehlike yok. İlkbaharda havalar ısındığında filizlenir hızla büyür.

  53. Ayka, Trabzon says:

    Aralık ayında evimize açelya aldık. İkki hafta boyunca çok güzel çiçekler açtı. Sonra çiçekler kafasını aşağı saldı. Güneşlendirdim, açık havaya çıkardım, ne ettimse olmadı. Şimdi tamamen yapraklarını dökmüş halde. Bir tek budaklar kaldı. Tekrar canlandırabilir miyim? Bunun için ne yapabilirim?
    ***
    Hiç sanmıyorum ama dışarda tutun eğer kökler ölmemişse yakında filizlenir. Açelya zaten ev bitkisi değildir. Yukarda bakım bilgileri ayrıntılarıyla yazılı. Bir daha almamanızı tavsiye ederim. Ya da daima dışarda açık havada tutmanız şart. Trabzonun iklimi tam açelya içindir. Sizin oranın orman toprağı da açelyalar için yüzde yüz uygundur. Yukardaki bilgileri okursanız daha iyi anlarsınız.

  54. İraz, Aksaray says:

    Esim acelya aldi. Evim cok sicak oluyor. Hep cicekli olsun istiyorum. Ne yapmaliyim? Mac funds sulamaliyim..
    ***
    Ev bitkisi değildir. Evde yetiştirilmez. Ayrıca hep çiçekli olmaz. Açelya yılda bir defa çiçek açıyor onlar da ortalama 10 gün dayanıyor. Yukarda detaylı bakım bilgileri var lütfen oradan okuyun.

  55. Burcu B. -İstanbul says:

    Çiçekçiden bir sürü çiçekler açmış harika bir açelya aldık. ilk 1,5 ay çok iyiydi. ç günde bir suluyordum. Pencere kenarında bir yerde duruyordu. Sonra bir gün kalktığımda çiçekleri kurumuştu. Şimdi bazı sürgünler veriyor ama onların da çiçekleri yer yer kuruyor. Bunun üzerine bu sayfadaki tavsiyelere uyarak balkona çıkardım. Sizce düzelir mi?
    ***
    Kökler çürümemişse kesin düzelir. Nisandan itibaren gelişim bekleyin. Yaz ortasına kadar iki-üç misli büyür.

  56. Emrullah, İstanbul says:

    Şubat ayının sonlarına doğrı çiçeklenmiş bir açelya aldım. Şu anda çiçekleri yavaş yavaş dökülüyor. Yesil kucuk yapraklar çıkıyor. Evin içerisinde plastik saksıda saklıyorum. İki günde bir suluyorum. Toprağı hep nemli kalıyor. Yerini değiştirmeli miyim? Balkona almalı mıyım? Yoksa yerini sevmiş olabilir mi? Başakşehir’de oturuyorum.
    ***
    İstanbulun her yerinde açelyalar kış soğuklarına tam dayanıklıdır. Devamlı balkonda tutmanızı tavsiye ederim. Evde yerini sevdi diye düşünmeyin. Kışın evlerde fena buzuluyor. Devamlı balkonda tutun. Eğer kışın bulunduğu oda çok havadar oluyorsa sakıncası yok ama yine de riskli. Hem kışın soğukta dinlenmeleri iyidir.

  57. S, İstanbul says:

    Açelyamı makasla budadım. Doğru mu yaptım bilmiyorum ama bütün yapraklarını nerdeyse döktü. Ne yapmalıyım?
    ***
    Şimdi yeni filizler veriyorsa hiç sorun yok. Normali budur. İlkbaharda yeni filizler çıkarınca, yeni yapraklar gelişirken geçen yıldan kalan yapraklar birer birer dökülmeye başlarlar. Eğer hiç filizlenme yoksa yine budamada suç aramayın. Başka hatalarınız vardır. Yukarda anlattığım açelya bilgilerini okuyup hatalarınızı bulun.

  58. Ayşe, Antalya says:

    Geçen yıl bu aylarda iki tane açelya almıştım. Düzenli bakımını yaptım, İkisini büyük geniş saksıya göçürdüm. Bir tanesi hemen kurudu. Diğeri de kışa doğru kurumaya başladı ve sadece kupkuru gövde kaldı. İkisinden de ümidi kesmişken son kuruyandan filizlenme başlayınca cok sevindim. Şimdi güzel çiçekleri yavaş yavaş renkleri solmaya başladı. Halen üstünde çok az yaprak var. Nasıl eski haline getirebilirim? Yeni aldığım açelyada önce çiçekleri söndü kapandı. Şimdi ise yaprakları dışa doğru ikiye katlanacak gibi kıvrılmaya kurumaya başladı. Her gün fıskiye şeklinde sulama yapıyorum. Acaba direkt olarak gövdeye mi su vermem gerekir?
    ***
    Boşuna uğraşmayın. Yeni alınan açelyalar en fazla iki yıl yaşatılabiliyor. Sonra ölüyorlar. Sebep köklerin topraktan demir alamaması ve bünyedeki demirin tamamıyla tükenmiş olması. Bazı bitkiler için asitli toprak istiyor derler. Ciddiye almayız ve pek zararı da olmaz. Ama açelyalar için kesinlikle şarttır. Hatta hafif asitli bile kurtarmıyor. Toprağı en azından orta derece asitli olmak zorunda. Siz muhtemelen kireçli sularla suluyorsunuz. Bu ise ölüm sürecini çabuklaştırır. Kurtarabilmek için herhangi bir tavsiye veremiyorum. Tek tavsiyem açelya, orman gülü vb Rhododendron türlerinden uzak durun. Bedava verseler almayın.

  59. Electra says:

    Yeni açelya aldım. Çiçekli ve yeni tomurcukları var. Saksısı küçük çiçeğe göre. Saksısını değiştirmeli miyim bu dönemde?
    ***
    Eğer özel açelya toprağı bulursanız çiçekleri geçtiği zaman saksı değiştirin. Bulamazsanız değiştirmeyin.

  60. Sümeyye, Maraş says:

    Bugün acelya aldım. Çok güzel çiçekleri var. Saksısını çiçekci büyük saksıya geçirdi. Bolca suladım. Balkona bırakıp günde 1-2 saat güneşlendirsemm ve sularsan yeterli olur mu?
    ***
    Lütfen yukardaki bakım bilgilerini okuyun.

  61. Aysem K. -Ankara says:

    Yıllardır ofiste açan açelyalarım bahçede hayat buldu daha da güzelleşti. İyi ki Ankara’da dışarıda olabileceğini yazmışsınız. Harika açtılar.

  62. Sena, Boyabat says:

    Balkonum öglen 12-13:00 gibi başlayarak akşama kadar güneş alıyor. Açelyam va gardenyam balkon için uygun mudur acaba? Aynı zamanda rüzgar da alıyor. Sadece çok güneşli.
    ***
    Boyabat ikliminde bu türlerin fazla güneş almalarının hiçbir sakıncası yok. Açelyanın köklerine dikkat etmelisiniz. Yukarda açıklaması var. Gölgede bile olsa toprak üst yüzeyinin tamamen kuruyup kuruluğun uzun sürmesi öldürebilir.

  63. Ersen, Kırıkkale says:

    Üç hafta önce tarım vakfından açelya aldık. Evimiz 7. kat. Kuzey batı cephede. Saat 15:00 ile 20:00 arası güneş alıyor. Mutfak balkonumuzun dışında askı aparatları ile duruyor. İç anadolu olması nedeni ile malum kurak bir havamız var. Aldığımda bir sürü çiçeği olan açelyalarımızın yavaş yavaş çiçekleri sararıp kurumaya başladı. Yapraklarda herhangi bir sararma ve dökülme yok. Sizce bu normal mıdır? Budamaya ne zaman başlamalıyım?
    ***
    Budamayı yukarda bakım bilgileri arasında ayrıntısıyla yazmıştım. Açelya almanız iyi bir seçim olmamış. Kimseye tavsiye etmediğim bitkilerin başında gelir. Çok uzun ömürlü bir bitki olduğu halde kimse iki yıldan fazla yaşatamıyor. Toprak konusunda aşırı hassastır.

  64. Ceren, Ankara says:

    Eşimin koçtaştan hediye olarak aldığı açelyamı fikir sahibi olmadan tam da söylediğiniz koşullarda bulundurmuşum. Sabahları güneş alan balkonumda bakıyorum. Şu an yaz olması sebebiyle geceleri de camı hafif aralıklı bırakıyorum. Açelyalarım inanılmaz güzel ve bol şekilde açtı.Birden böceklenmeye başladı. Çiçeklerin üzerinde nokta nokta şeyler çıktı ve yaprakları da yapış yapış oldu. Şimdi ne olduğunu bilmediğimden bir ilaçlama da yapamıyorum ve üzülüyorum. Nasıl yok edebilirim?
    ***
    Şu sayfaya bakın: http://azbitki.com/bitler Bite göre farklı çözüm yolları var.

  65. Tamer, İstanbul says:

    Dün çiçekçiden çiçekleri açmış pembe bir Açelya aldım. Balkonum açık balkon olup sabahın ilk saatlerinden 13:00 a kadar güneş alıyor. Sabah işe giderken çiçeğe yarım çay bardağı su verip işe gittim. Akşam geldiğimde çiçeklerinin solgunlaştığını gördüm. Nasıl bir yol izleyebılirim? Açelyaları çok seviyorum fakat bir türlü yaşatamıyorum.
    ***
    Yukarda bakım bilgilerinde nasıl anlatmışsam aynen o yolu izleyin. Açelya zor bitki. Tavsiye etmiyorum. Ona en iyi alternatif ceylangözü zardunyalardır. Çiçekleri çok benziyor. Hem daha uzun süreli çiçek açar. Açelyanın çiçiklenmesi, çiçekli olma süresi çok kısa. Koca yıl içinde ortalama 12 gün. En fazla 3 hafta sürer. Ayrıca İstanbul şartlarına göre açelyaların çiçekli olma zamanı geçti. Bugünlerde çiçekli satılanları alırsanız sıcakta çiçekler pek dayanmaz artık.

  66. Arif, Ankara says:

    İki üç ay önce Samsundan bir arkadaşımın hediye olarak getirdiği Açelyayı Evin bir odasında tutuyorum ve okuduğum kadarıyla terasa çıkarmam gerekiyor. Gölgelik yerim var karanlık değil aydınlık fakat hiç güneş almıyor. Yoksa öğlen bire kadar güneş alan yere mi koysam karar veremedim. Bu arada yarı gölge kelimesini çoğu yerde karşıma çıkıyor Yarı gölge derken… …
    ***
    Öğleye kadar güneş alan yer iyidir. Orada tutun. Yarı gölge bazen alacalı güneş, mesela seyrek dallı ağacın hafif gölgesi için, bazen de gündüzün yarısında güneş alan yerler için kullanılır. Mesela sadece sabahtan öğleye kadar ya da sadece öğleden akşama kadar. Bu (yarı gölge tabiri) iyi bir açıklama değil. Net bir ifade değil. Açelya için biraz güneş, seyrek gölge ya da sadece sabah güneşi daha iyidir.

  67. Ebru, Ankara says:

    Komşumun ölmek üzere olan açelyasını aldım. Yaklaşık bir aydır sizin söylediğiniz tüm yöntemleri dikkate alarak baktım ve sonuç mükemmel. Hiç yaprak yokken yeşillendi ve çok tomurcukları var. Bundan sonra ne yapabilirim? Çiçekleri ne zaman açar acaba?
    ***
    Aynen devam edin. Çiçek tomurcukları verdiyse yakında açar. Vermediyse sonbaharda verir. Yukarda bunun bilgisi var.

Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)


9 − = 1