Bambu

Bir bahçe bitkisi olarak bambu güzel görünümlü olsa bile pek tavsiye edilmez. Çevreye hızla yayılarak aynı ortamdaki bitkilerin yaşam şansını azaltır.

rss

Bitkiler aleminde en hızlı büyüyenler arasında ilk sıralarda gelen bambular aslında buğdaygillerden, ‘kamış’ çeşitlerindendir. Yükseklikleri 30 metreyi geçebilir.

Poaceae (Buğdaygiller) familyasından bambu bitkileri genel bir cins değildir. 10’dan fazla cins bitki gurubu, yaklaşık 1500 türüyle bilimsel olmayan bir gruplamaya tabi tutulur hepsine bambu denir. Tek ortak özellikleri buğdaygillerden olmalarıdır. Bununla beraber Buğdaygillerle hiç alakası olmayan birkaç bitki türüne de ‘dalları biraz benzediği için’ bambu deniyor (şans bambusu onlardan biridir, aslında bir Dracaena türüdür).

Bambu türleri başlıca iki tip gelişim gösterir:
— Monopodial; tekli kök- gövde halinde guruplaşan: Ana gövde çevreye birkaç kısa rizom sürgün yayar, onların her biri sadece birer adet kendi gövdelerini oluşturup büyür, sonra her biri aynı yayılmacılığı yapar. Yıldan yıla halka genişler.
— Sympodial: yanlara çok uzun sürgünler uzatan, her yere yayılan: Rizom sürgünler toprak altında çevreye uzayıp giderken peşi sıra birçok bambu dalları yukarı yükselir. Her bir gelişmiş gövde kendi sürgünlerini çevreye uzatır her yeri ağ gibi örerler.

Büyük bambu, Phyllostachys nidularia

Phyllostachys nidularia

Çiçek açmaları: Genel olarak bambular çok nadiren çiçek açar. Gelişmiş kök / rizom sistemleri yaşlanınca (60 – 150 yaş arasında) ve bir de hava şartları onlara ölümü hatırlatırsa çiçek açarlar. Bir kök sistemindeki kamışlarda çiçeklenme olursa, çiçeklenmemiş bambu kamışları olsa bile tüm sistem ölür. Eğer köklerden bir kısmı bir şekilde kopmuşsa, ayrı bir gurup olmuşlarsa onlar kendileri çiçek açana kadar sağ kalır.

Gelişim öncelikle kök / rizom kısmında olur. Toprak altında dağılan çevreye yayılan rizomlar ilk bir iki yıl gizli kalabilir, sonra aniden her yerden bambular fışkırabilir. Yükselen dallar (kamışlar), en geç 4 ayda gelebilecekleri en yüksek boya erişirler ve dallanıp yapraklanırlar. Bambu kamışları -hava şartları elveriyorsa- kışın ölmez, ikinci ve üçüncü yıllarda sertleşir, kurur, sonra çürüme süreci başlar. Köklerden daima yenilenme o kadar süratlidir ki bir bambu alanında ölüm sürecine girmiş kamışlar seyrek görülür.

Fargesia robusta türü bambunun dalları ve yaprakları

Fargesia robusta

Genç bambularda rizom kısmı güçlendikten sonra daha güçlü rizomlar, daha büyük kamışlar oluşur.

Yayılmalarını engellemek için: Bambu dikilecek alan çepeçevre “en az yarım metre” kazılarak yarım metre derinliğinde beton duvar yapılması gerekiyor. Böylece kökten oluşacak sürgünler o alandan dışarı çıkamaz, bambu her yere yayılamaz. Toprak altı beton duvarı yerine sağlam, kalın PVC ya da kalın yüksek yoğunluklu polietilen plastik levhalar kullanılabilir.

Bambu kullanım amaçları:
• Sıklaşan bambular iyi bir bahçe çiti olabilir.
• Bahçelerin bir yönünde rüzgar engelleyici (özellikle de kuzeyli rüzgarları engelleyici) vazife görebilir. 4 – 5 metre uzayabilen bambu türlerinden bulursanız süratli büyüyüp hemen önündeki bostan için koruyucu bir rüzgâr engelleyicisi görevi yapar.
• Dekorasyon amacıyla yetiştirilebilir. Bazı bambu çeşitlerinin dalları uzayınca zarif bir şekilde eğilir salkım söğüt gibi güzel görünürler.

Kullanım amacına göre, iklim özelliklerine göre pekçok bambu türü var. -30C derece soğuğa dayanıklı bambular bile var. ABD ve İngiltere’de çok çeşitli bambu türleri bulmak mümkün. Türkiye’de henüz pek tutulan, aranan bir şey değil.

Çoğaltılmaları: Bambu türüne göre değişen yöntemler var. Havai daldırma, basit daldırma, rizomları ayırma, bir dalı iki boğumlu parçalar halinde bölüp çelik yapma vesaire. Tohumla da yetiştirilir fakat bambular kolay kolay çiçek açmaz tohum vermez. Tohumunu bulmak zor. Burada bambular için genel bilgi verdim. Her bambu türünün özelliği, ikilm ve toprak ihtiyacı, çoğaltılma yöntemi farklı olabiliyor.

Tarih: 11 01 2013

'Bambu' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Yasin, Antalya says:

    Bizim “saz” dediklerimizden farkı nedir?
    ***
    Farkları herhalde olumlu kaliteleri olsa gerek. Dev bambular mobilyacılıkta ve parkecilikte kullanılır. Orta boylar rüzgar siperi olarak bahçelerde kullanılabiliyor. Daha küçükleri çit bitkisi gibi veya dekoratif güzellikleri için yetiştirilir. Bazılarından çok eski evlerdeki pencere kafesi benzeri şeyler yapılır. Bambular belirli bir tür değil. Bu yazdığım özelliklerde kullanılabilen buğdaygiller familyasından yaklaşık 1500 kadar tür… Buğdaygillerden sazlar da bambu gurubuna dahil edilebilir.

  2. Levent Karakas says:

    Harika anlatmissiniz. Ben de istanbuldaki kucuk bahcemde cit olarak bambu kullanmak istiyorum. En uygun nereden temin edebilirim? Yaklasik 2 veya 2,5 mt yuksekliginde.
    ***
    Türkiyede satışları pek yok. Hiç duymadım. Nadiren birkaç yerde büyük saksılarda satıldığını gördüm. Fidanlıklardan araştırmalısınız. Türlerin özellikleri hakkında yalansız, net bilgilerle satış yapılan bir yer olarak Muğla’daki palmiyemerkezi adlı yeri biliyorum. Bu konuda çok titizler. Orada çeşitli bambular satılıyor olabilir (kuvvetli ihtimal). onlara sormalısınız.

  3. Gözde, İstanbul says:

    Yan komşumla balkonlarımızı ince bir cam panel ayırıyor. Ben bu panelin önünde uzun saksıda sıra sıra bambular ekmek istiyorum. Dekoratif olarak çit görevi görmesi için. Saksida yetişir mi? Ne aralıkta ekmem gerekir? Evim güney cephe. Gün boyu yoğun gunesli.
    ***
    Saksıda bambuların pek sağlıklı güzelliği olmaz. Zaten sandığınız gibi küçük fideler halinde satılmıyorlar. Koca saksılarda satarlar. Başka bitkiler düşünün. Mesela iri yapraklı Hedera canariensis sarmaşığı var. Hızlı büyüyerek orayı kapatır. Çok dayanıklı ve çok uyumludur. Saksılara çubuklar koyarak veya aşağıdan yukarıya ipler bağlayarak sardırabilirsiniz. Her yerde bol bol var -genelde duvarları sararlar. bahçeli evlerde dış duvarlarda sık görüyorum. Yaz kış yapraklıdır. Çevrede bir yerde gördüğünüzde bedavadan istediğiniz kadar alın dikin.

  4. Bahr. İstanbul says:

    Bambuyu kimseye tasfiye etmem. Tüm bahçeyi esir alır ve yok eder. Benim bahçedeki bambuları nasıl kurutabilirim?
    ***
    Kesin çözüm hepsini sökmek. Sökemiyorsanız ana bağlantı yerlerini bulup yaralayın ve çamaşır suyu dökün. Aslında çamaşır suyu yerine çok etkili bir ilaç var ama Türkiye’de bulunur mu bilmem.

Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)

Aşağıdaki işlemde eksik rakamı yazın. *