Deniz üzümü

Polygonaceae familyasından Coccoloba uvifera türü oldukça güzel, tropik görünümlü bir bitkidir. Ana yurdu ABD’nin güneydoğusunda Florida, Karayipler ve daha doğudaki okyanus adalarıdır. Daha çok deniz üzümü adıyla tanınır.

Coccoloba uvifera deniz üzümü bitkisinin yaprakları ve meyveleri

Coccoloba uvifera – fotoğraf: alohatropicals.com

Özellikleri

Kışın yapraklarını dökmez. Büyük çalı ve küçük ağaç biçiminde gelişir. Deniz kıyısına yaşamaya tam uygun ve tuzlu topraklara toleransı çok yüksektir. İklimi uygun yerlerde hem güzel bir süs ağacı hem iyi bir gölgeleyici ağaç olarak büyür.

Yapraklar

Yenebilir lezzetli meyveler vermesine rağmen genellikle yaprak güzelliği için yetiştirilir. Yaprakları yuvarlakça, iriliği ise 10cm ila 20cm arasında değişir. Dallar uzarken yapraklar tek tek ama birbirlerine biraz yakın gelişir ve bir bakışta yapraklar dalda çift çift gelişmiş gibi görünür. Damarlarının çok belirgin ve ayrıca yer yer hafiften kızıl renkli olması yaprak güzelliğini daha da arttırır.

Çiçek-meyve

Salkımlar halinde hoş kokulu beyaz çiçeklerini açma dönemi ilkbahar sonuna doğru, en geç yaz ortasına kadardır. Meyveleri üzüm gibi salkımlar halde gelişir. Önce yeşilken olgunlaştıkça önce kızarır sonra morlaşırlar. Ne yazık ki bu bitkinin dişisi ve erkeği ayrı ayrıdır. Yani dişi bir deniz üzümünün yakınlarında bir erkek deniz üzümü yoksa asla meyve vermez. Meyve taneleri 2cm çapında, yani biraz iricedir. Fakat bu iriliğin çoğu içindeki kocaman çekirdeğinden ileri gelir. Dolayısıyla ekşi/tatlı meyvesi çok lezzetli olsa da az etlidir. Yine de insanlar taze halde yemeyi sever. Ayrıca reçeli çok beğenilir.

Kış soğuklarına dayanıklılığı

Genelde -4C derece ve daha fazla soğuğa dayanamaz. Sardunyaların kışın yapraklarının hiç zarar görmediği yerler (mesela binaların güney cepheleri) deniz üzümüne de uygundur. Biraz fazla dondurucu soğukta dalları büyük zarar görüp hatta toprak dışı tamamen kurur. -7C derece ve daha şiddetli soğukta kökleriyle birlikte tamamıyla ölür.

Bakımı

Güneşli ve yarı güneşli yerlere uygundur. Yerine iyice yerleştikten sonra susuzluğa çok iyi dayanıklıdır. Tam deniz kenarına dikili olanlar, birkaç yıl geçtikten sonra artık hiç sulanmasa da olur. Çünkü kökleri çevreye ve derinlere iyice yayılmış olup deniz suyundan da istifade eder.

Saksıda yetiştirince susuzluğa dayanıklı olması mümkün değil. Sulamaları ihmal etmeyin. Büyük saksı ve yeterince süzek, biraz gübreli toprak kullanın.

Evde deniz üzümü yetişir mi?

Şartlar uygunsa evet. Havadarlığı çok iyi ve yeterince direkt güneş alacağı bir pencere önünde yetiştirebilirsiniz. Toprak olarak 3 ölçü torf + 1 ölçü arazi toprağı + 1 ölçü iri dere kumu + 1 ölçü çiftik gübresi + 1 ölçü ponza taşı karışımı iyi olur. Hepsini karıştırıp harmanlayın. Bonsaileştirmek de mümkün.

Budama

Coccoloba uvifera uygun şartlarda hızlı gelişir. Kış soğuklarından toprak dışı kısımları kurumazsa her yıl gövdesi git gide kalınlaşır. Normal ağaçlar gibi gövdesi olur. Sık sık budama ister. Ufak tefek budamaları ilkbahardan yaz sonuna kadar, daha ciddi budamaları ise sadece ilkbahar başında yapmalısınız. Kışın hiç zarar görmediği yerlerde 10m kadar büyüme potansiyeli var. Diğer durumlarda Boyu genelde 1,5m – 3m civarlarındadır.

Üretimi

Tam olgunlaşmış, odunlaşmış dallarından çelikle, ⇒ yarı olgun dal çeliği yöntemiyle deniz üzümü fidanları üretebilirsiniz. Tohumdan deniz üzümü yetiştirmek daha kolaydır ama olgunlaşmış meyvelerden alacağınız çekirdeklerini hemen ekmeniz gerekiyor (yani sonbaharda). Birkaç hafta saklamaya bile gelmez, canlılıklarını yitirirler.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Ağaçlar

Etiketler: | | | |


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.