Dere kumu ile toprak karışımı

Ticari amaçla saksı bitkisi yetiştiriciliği yapan eski ustalar için dere kumu olmazsa olmaz bir toprak karışım maddesi idi. Şimdi ise benim bitkiden bitkiye farklı tavsiye ettiğim toprak karışımlarında ben tavsiye ediyorum. Ama kumun niteliği ve temizliği önemidir. Burada yazdığım açıklamaları okumanızı ve ona göre kullanmanızı tavsiye ederim.

Niçin dere kumu? Deniz kumu olmaz mı?

Esas mesele kumun iri taneli olmasıyla ilgilidir. Ve dere kumu denizden çok uzak yerlerde de, her yerde bulunur. Deniz kumu ayrıca kabuklu deniz canlılarının kabuk parçaları ile karışıktır. Hatta bazı yerlerde salt bu kabukların kırpıntılarından ibarettir. Ve kabuklar aslında kireç ile aynı şeydir (kalsiyum bileşikleridir). Toprağın pH derecesini yükselterek köklerin topraktan demir elementi alımını engelleme riski var.

Dere kumu

Silis veya silisyum kumu da çok iyidir. Bir de kuvars kumu var ki aslında silis kumuyla anı şeydir fakat daha saftır. Kuvars kumu saf, parlak, kristal yapılıdır. Silisyum kumu onun daha kaba ve pek parlak olmayan halidir. Hangi kum olursa olsun tanelerinin iriliği 2mm’den küçük olmamalıdır. 3mm ila 5mm arası boyutlardaki tanelerin çoğunlukta olması şartı ile 2mm – 8mm arası değişen irili ufaklı taneli kumu tavsiye ederim.

Bir de mıcır var. Sert doğal kireç taşı kırpıntılarıdır. Yukarıda belirttiğim ideal boyutlarda taneler halinde mıcır bulsanız bile saksı toprakları karışımında kum ile aynı amaçlı kullanmamalısınız. Kendi sayfasında anlattığım amaçlarla kullanabilirsiniz.

İnce kumun zararı

Doğal toprakla karıştığında fena halde sertleşmelere hatta betonlaşmaya sebep olur. Bundan dolayı torf topraklar için bile kum tanelerinin boyutu 2mm’den küçük olmamalı, doğal arazi toprakları için ise kum tanelerinin boyutu 3mm’den küçük olmamalıdır.

Doğadan, inşaat yerlerinden alınan kumlar

Akvaryumcularda dere kumu temiz halde satılır. Eğer doğal yerlerden ya da inşaat malzemeleri satılan yerlerden dere kumu alırsanız direkt kullanmayın. Önce yıkayıp tozundan, çamurundan, olası parazitlerinden iyice temizlenmesini sağlayın. Sonra suyunu süzün ve kızgın güneşte kurutun. Ben bu işleri geniş bir leğende yapıyorum. Tamamıyla kuruyan kumu eleyerek çok küçük tanelerinden arındırın. Artık kullanıma hazırdır.

Kullanım amacı

Dere kumu, silisyum kumu, kuvars kumu saksı bitkilerinde aşağıdaki amaçlarla kullanılabilirler. İrilik yukarıda açıkladığım boyutlarda olmalıdır.

1- Toprak karışımlarında

Toprağın süzekliğini arttırmak, sıkışmalar sonucu sert bloklaşmaları ve macunlaşmaları önlemek, toprakta kendiliğinden oluşan tuzlaşmaların hem negatif etkisini azaltmak hem de inatçı kalıcılığını önlemek gibi kök sağlığına büyük katkıları olur. Genel olarak kumun karışımdaki oranı %25 tutulmalıdır (3 ölçü toprak + 1 ölçü kum).

Ponza taşını da birçok yazımda benzer amaçlarla tavsiye etmişimdir. Dere kumu yerine küçük taneli ponza taşı kullanılabilir mi? Bunun için bitkilerin hassaslıklarını iyi bilmek gerekir. Tuzlu toprak toleransı olmayan küçük hassas sukulent türlerin ve Afrika menekşelerinin toprak karışımlarında dere kumu veya silisyum kumu ponzadan da perlitten de daha iyidir. Çünkü suyu ve tuzları emici/tutucu özelliği yoktur. Büyük saksılarda yetişen büyük bitkilerin topraklarında bazen iri taneli ponza taşı yeterlidir. Ama difenbahya gibi ve salon palmiyesi gibi tuzlaşmalara karşı çok hassas türlerde karışım oranları şöyle yapılmalıdır: 3 ölçü torf toprak + 1 ölçü dere kumu + 1 ölçü ponza taşı.

2- Çelik köklendirmede

Dere kumu çelik köklendirmede oldukça sağlıklı bir materyaldir. Tek başına kullanılabilir. Duruma göre gerçek saf torf ile eşit ölçülerde karışım yaparak da çelik köklendirmede kullanabilirsiniz.

3- Toprak sineklerinden kurtulmak için

Saksı bitkilerinin diplerini, toprak yüzeyini iri kum ile 1cm kalınlığında örtün. Toprak sinekleri yok olacaklardır.

4- Bahçelerde toprak düzenleyicisi

Bu mesele aslında konumuzun dışında. Bahçenizin toprağı fazla sert ve ağır killi ise derinden çapalayarak metrekare başına 1 kova kadar kum yayın ve tekrar çapalayarak toprakla iyice karışmasını sağlayın. Fakat bu iş biraz riskli. Özellikle kışın ağır don olayları olmayan yerlerde dere kumları genellikle tarım zararlısı toprak parazitleri içerir.

Son söz

Bugünkü yazımda saksı bitkilerine toprak karışımlarında dere kumu kullanımının faydasını, kumun niteliğini ve toprakla karışım oranlarını ele aldım. Konu ile ilgili soru ve önerilerinizi aşağıya yazabilirsiniz.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Toprak - Gübre - Saksı, Yabani ot-çalı

Etiketler: | |

'Dere kumu ile toprak karışımı' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Leyla, İzmir dedi ki:

    İyi ki varsınız. İnanın tüm sorularımın cevabını sizde buluyorum. İnşaat kumunu arıyordum nasil kullanayım onu da bu yazıda buldum. Teşekkürler bilgileriniz için.
    ***
    Sağ olun Leyla Hanım. Ben de size teşekkür ederim.

  2. İlkan, Ankara dedi ki:

    Bu toprak iyi mi görünüyor yoksa zararlı mı? Çünkü fotoğraftaki dere kumuna benzemiyor. Aldığım inşaat kumu.
    ***
    Resimlerden anlamak çok zor. Islandığında balçıklaşmaması lazım. Kum ise dere kumu değil. Muhtemelen deniz kumudur. Ya da çok ince öğütülmüş mıcır olabilir.

  3. Büşra, Balıkesir dedi ki:

    Teraryum hazırlamak için deniz kumu almıştım. Midye kırığından ibaret. Bunu bitkilere kullanmamalı mıyız?
    ***
    Toprak karışımına uymaz ama saksıya toprak doldurmadan önce en alta döşenebilir. Teraryumda da topraktan önceki alt tabaka gibi kullanımında sakıncası yok.

  4. Hülya A. -Kırşehir dedi ki:

    Yazdıklarınızdan sıva kumu da denen ince kumun bitkiler için uygun olmadığını sonucunu çıkardım. Doğru anlamış mıyım?
    ***
    Dere kumu, 2mm’den daha ince taneli olmamak şartıyla salon bitkilerinin torflu toprak karışımlarına uygundur. Daha incesi balkon saksılarındaki bitkilere kullanılan arazi topraklarına kil yoğunluğunu azaltmak için katılabilir.

  5. Defne, Diyarbakır dedi ki:

    … Dicle nehrimizden dere kumu alıp yıkayıp kullansam nasıl olur sizce?
    ***
    Yazı içindeki “Doğadan inşaat yerlerinden ..” başlığı altındaki açıklamalara göre gerekeni yaparsanız elbette olur. Direkt kullanmak sakıncalı ama belki sizin oralarda parazit filan olmuyorsa o kadar uğraşmaya gerek yoktur. Diğer sorunuza gelince yeni toprak karışımına diktikten sonra mayıs ayının sonuna kadar bitki besini vermeyin.

  6. Birol, Ankara dedi ki:

    Yanımızdaki inşaat alanına ustalar 3 numara sıva kumu getirdiler. Sukulent toprağına karıştırmak için 2 torba aldım. Bu toprağı yıkayıp mili ile birlikte mi toprak karışımıma katmalıyım yoksa elekten geçirip sadece taşlarını mı katmalıyım?
    ***
    Çamurunu ve ince tozunu gidermeniz şart. Mil var ise emin olun çok tehlikeli kök parazitleri vardır. Yukarıdaki uyarılarımı ciddiye alın.

  7. Esra, Ankara dedi ki:

    Benim aldığım kum çok ince. Tahminim 1-3 mm ölçülerinde. Birkaç yere danıştım 5-8mm dere kumlarını hep çakıl karışımlı satıyorlar. Toprakları yeni değiştirdiğim saksıları ince kumlu oldukları için tekrar mı değiştirmeliyim? İkincisi çakıllı dere kumu aynı işlevi sağlar mı yoksa çakılsız dere kumu mu bulmalıyım? Son sorumsa 5-8 mm 1-2 cm seçeneklerinden hangisi daha uygun olur? Bitkilerim irili ufaklı boylarda ama bir tanesi çok büyük 3 gövdeli bir massengena. Boyu yaklaşık 2 metre kadar. Böyle daha büyük bitkilere daha iri kum mu uygun olur?
    ***
    Daha önce de çakıldan söz edenler odu. Dere kumu zaten mini çakıl taşlarıdır. Küçüğü başka madde, büyüğü çakıl demek yanlış. Size dere kumu değil de homojem özellik taşıyan bir kum tavsiye edecek olsaydım kuvarsa kumu tavsiye ederdim (hatta gerçekten tavsiye ederim çünkü daha sağlıklı). Kuvars veya silisyum camın ham maddesidir. Çok yerde satarlar. Dere kumu ise daha yaygın kullanılan bir şey. Hem inşaatlarda hem akvaryumlarda.. dolayısıyla bulmanız da kolay. 2mm’den küçük olmamalı. Buna göre eleyip çok küçük tanelerinden ayırmanız yeterli olur. Un eleğiyle değil pencere sinekliği gibi bir şeyle eleyin. Şimdi elemeden kullanmışsınız. Çok önemli değil. Yeniden toprak değiştirmeyin. Çok fazla iri taneli dere kumuyla uğraşmayın. Ağırlığı sürekli toprağı aşağı presler durur. Büyük saksılar için ponza taşı lazım. Kum olmaz. Ponza taşı bulamazsanız onun yerine strafor ufalayıp kullanın. Veya mangal kömürünü parçalayıp kullanın. Ortalama fındık tanesi kadar irili ufaklı strafor veya mangal kömürü parçaları ponza taşı yerine kullanmanızda hiçbir sakınca yok.

  8. İlkan, Ankara dedi ki:

    Bugün inşaat yerinde 5mm uzunluğunda mıcır buldum bütün tozunu yıkadım. Şu an kızgın güneşte kurumak üzere. Kullanma amacım dış mekan saksı bitkilerinin üzerini hem süslemek için hemde bazı bitkilerimin topraklarının hemen kurumaması için ve topraklarını süzekleştirmek için kullanacağım. Malum artık 45 saksı bitkisine bile sulamaya yetişemiyorum. Sabah suluyorum akşam susuyorlar. Salon bitkilerime kullanmayacağım onlar uğraştırmıyor. Denizden aldığım taşları yıkayıp toprak üstüne serpmiştim. Şu ana kadar hiç zararı olmamıştı. Bunun zararı olur mu?
    ***
    Mıcır kireç taşı kırpıntılarıdır. Dere kumu ile hiçbir alakası yoktur. O şekillerde kullanımları kesin zarar verir. Saksı bitkileri için bazı durumlarda sınırlı kullanımını kendi sayfasında anlatmıştım: https://azbitki.com/micir-saksilarda-kullanimi

  9. Yaşar Kaya dedi ki:

    Benim toprağım sert yapılı 0.3 kum kullansam daha iyi olur mu?
    ***
    Bahçe toprağından mı bahsediyorsunuz, salon bitkisi toprağından mı, 0.3 nedir sorunuzda hiçbir netlik yok. Sertlik neyin sertliğidir bu da başka mesele. Süzeklik ve yumuşaklık önemli ve bunu dere kumu her durumda tek başına sağlayamaz. Yani toprağın özelliğine göre kum bir şey ifade etmez. Kuruyunca aynı beton gibi, keserle bile kırılmaz hale gelebilir. Duruma göre başka çözümler bulmalısınız.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.