Dynamic accumulator – Etken stokçu

Bitkilerin bazıları topraktaki önemli elementleri bünyelerinde fazlaca biriktirme, depolama özelliğine sahiptir. İşte bu tip bitkileri etiketlendirmek için kullanılan bir terim dynamic acumulator yani etken stokçu terimidir. Fakat terim amacını çok fazla aşan bir şekilde yanlış kullanılmaktadır.

Dynamic accumulator (etken stokçu) terimiyle “Ekosistem için ve sürdürülebilir tarım için hangi bitkilerin büyük önem taşıdıkları ve ne gibi hizmetlerde bulundukları” kastedilir olmuş. Bunda bir sorun yok diyebiliriz belki ama bununla kalsalar iyi.. Bazı doğa severler o kadar aşırıya gidiyor ki ekosistem, çevrecilik, organik gübre, sağlıklı beslenme vb her bilim alanı onlar için dynamic accumulator konusundan ibaret.

Element, mineral stokçu bitkilerAşağıda ele aldığım birkaç konu eleştirdiğim kişilerin daima “Dynamic accumulator” başlığı altında inceledikleri, anlattıkları, tavsiye ettikleri konulardan sadece birkaçıdır ve benim özellikle terime uygun olmasına çalışarak seçtiğim konulardır. Terimin olur olmaz her alanda kullanılmasının yanlış olduğunu tekrar belirteyim.

— Bazı bitkiler bitkilere faydalı elementleri ve mineralleri bünyelerinde hem zengin çeşitlilikte hem fazlasıyla depolarlar. Ve o bitkiler çürütülerek mükemmel organik gübre yapılır. Ayrıca bu özelliğe sahip bitkilerin yenilebilir olanları sağlığa çok faydalıdır. (*)

— Bazı bitkiler (örnek: Ağır Metal Otu) toprakta fazla bulunan zararlı elementleri ve ağır metal iyonlarını seyreltir. Tarım için kullanılacak arazilerin ıslahı gerekiyorsa orada bu tip bitkilerin yetiştirilmesi büyük fayda sağlar.

— Bazı ağaçlar toprak en üst katmanında pek bulunmayan ama bitkilere gerekli olan bazı elementleri toprağın derinliklerine uzattığı kökleriyle derinlerden bulup alır ve yapraklarında depolarlar. O yapraklar dökülüp toprağa karışınca toprağın verimliliği artar.

— Bir bakteri türüyle işbirliği yapıp havadaki azotu toprağa kazandıran baklagiller bu hizmetleriyle “dynamic accumulator” konusu içine alınıyor.

— Kökleri derinlere giden ağaçların yapraklarından elde edilen organik gübrenin farkını, değerini ve önemini de “dynamic accumulator” bağlamında ele alanlar var.

— Arkadaş bitkiler (yani mesela yanında yetiştiği bitkiyi kendi özel koku veya salgılarıyla parazitlerden koruyan ve bu özelliklerinden dolayı tarımda domates vb bitki fidelerinin yanında yetişmesi sağlanan bitkiler) de yine bu alanda incelenir ve tavsiye edilir.

(*) Dynamic accumulator (etken stokçu) terimi sadece kendi alanında kullanılsa ve o bağlamda bilgiler verilse, ki bu da fazlasıyla yapılıyor, doğru kullanılmış olur. Yine de verilen bilgilerin çoğu doğruluk taşımaz. Örneğin “filan bitki yapraklarında filan elementi depolama özelliğine sahiptir” demek kesin olarak doğrudur ama bu bitki için “yapraklarında filan element bol bol bulunur” demek her zaman doğru değildir. Zira bitki o elementi kendisi yaratmıyor. Toprakta bulabildiği ya da şartların elverdiği kadarını alabilir. Bazen pek az alabilir ve kendi yaşamsal fonksiyonları için zar zor kullanır ve yapraklarında depolayamaz. Dolayısıyla iddia böyle durumlarda yalan olur. Bu örnekten anlamamız gerekir ki Dynamic accumulator (etken stokçu) terimi ancak özellik belirtmek için kullanılır başka hiçbir şey için değil.

Not: Aşağıda verdiğim 2. kaynak söz konusu terimin hem yanlış hem abartılı kullanımına çok iyi açıklık getirmiş.

kaynaklar

Dynamic accumulator – wikipedia.org
The facts about dynamıc accumulators – permaculturenews.org

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Botani, Ekosistem

Etiketler: |



Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)