Ponza taşı

Aslında ponza değil pomza taşı denmesi gerekirken ponza taşı denmesi daha yaygın olmuş. Diğer adlarından birkaçı: topuk taşı, briket taşı, köpük taşı. İngilizcede pumice derler. Volkanik kayalardan, inorganik maddelerdendir. Yapısı çok gözeneklidir. Birçok amaçla kullanılır (tarım, fidan dikimi, süs bitkileri üretimi, inşaat ve tekstil alanlarında). Burada bitkiler için bir toprak düzenleyicisi gibi kullanımı ele alınmıştır.

Bitkiler için ne işe yarar?

Hem saksı bitkilerinin toprak karışımında hayati önem taşıyan ‘kök ortamına havadarlık kazandırma’ özelliği var hem toprağı ağır killi bahçe ve tarlaların topraklarını ıslah etmede önemli yeri var. Fidan dikerken çukuru kapatacak toprağa ponza taşı karıştırmayı fidancılar genelde ihmal etmez.

Ponza taşı

Her yeni çıkan yazımı takip edip okuyanlar salon-ofis süs bitkilerinin saksı toprağı karışımlarında ponza taşını çok sık tavsiye ettiğimi görüp canları sıkılmış olabilir. Batılılar ise sphagnum yosunu belasını, bundan oluşmuş “peat moss” denen işe yaramaz çürüntüyü, suyu inatla tutan Hindistan cevizi liflerini (cocopeat belasını), ve vermiculit maddesini tavsiye ederler. Hemen her bitki için, bıkmadan usanmadan.

Sebep güya toprağa havadarlık ve süzeklik kazandırmak. Oysa süs bitkilerinin toprağına sadece tuzlaşma kazandırır ve zamanla bitkileri zehirleyip öldürürler. Yani o maddeler toprak karışımında tuzları bünyelerinde biriktirirler. Bu ise tam bir felakettir. Sonuç olarak genelde kök çürümesi olur. Tabii ondan önce bitkinin tüm kısımlrında bozulmalar başlaması da gayet yaygındır.

Bir de perlit var bilirsiniz. O da bizde çok ve ucuz. Fakat tozları toprağın yapısına göre jelleşme etkisi yaparak buharlaşmayı önler ve kökleri büsbütün havasız bırakır. Zaten yapısı zamanla bozulup toprağın kimyasal dengesini bozar. Yani perlit ve vermikülit zamanla çözülüp erir. Ponza taşı hiç bozulmaz. Perlitin ve vermikülitin içerdiği bazı maddeler birtakım bitkilere zararlıdır. Ponza taşı sırf havadarlık ve süzeklik sağlar, toprağın yapısını hiç etkilemez. Ponza taşındaki bu mükemmellik başka hiçbir maddede yoktur. Ayrıca çiçeklerinizin toprağını değiştirdiğinizde eski topraktaki ponza taşını ayırıp tekrar tekrar kullanabilirsiniz (iyice yıkayıp kuruttuktan sonra).

Bahçelerde kullanımı

Fidan dikme esnasında köklerin arasını ve çukurun tamamını 3 ölçü toprak + 1 ölçü ponza taşı karışımı ile doldurmak iyi olur. Çünkü ağaç fidanlarını toprağa dikince ayaklarla kuvvetlice bastırıp fidanın dimdik durmasını sağlamak şart. Ponza taşı sayesinde o sıkıştırma toprağın suyu geçirmeyecek derecede preslenmesinin önüne geçer. Böylece her sulamada taze oksijenli su rahatça tüm köklere ulaşır. Bu da köklerin çabuk aktifleşmesini ve fazlaca saçaklanmasını sağlar. Dolayısıyla fidanın hem tutması garanti olur hem de rahatça saçaklanan kökler sayesinde gelişimi hızlı ve güçlü olur.

Ponza taşı ayrıca ağır killi topraklara süzeklik ve havadarlık kazandırmak için sağlıklı bir toprak düzenleyicidir. Etkisi kalıcıdır.

Evlerde süs bitkilerine kullanımı

İç mekan süs bitkilerinin saksı toprağı karışımında sphagnum yosunundan da hindistan cevizi liflerinden de milyon kat daha faydalıdır. Yurdumuzda bol bol var. Hem sudan ucuz (mecazi değil, gerçekten de içme sularından daha ucuzdur).

Dracanea türleri, benjamin, difenbahya, yucca, paşa kılıcı, devetabanı gibi yana yatmadan dik durması için toprağın sıkıştırılması gereken ve değnekle desteklenmesi gereken bitkilerin toprak karışımına 1/4 oranında karıştırmak kesinlikle şart (yani 3 ölçü toprak + 1 ölçü ponza taşı). Yoksa mecburen toprağı sıkıştıracaksınız ve bu da köklerin sıkışıklıkta havasız kalıp çürümelerine neden olacak.

Sukulent bitkilere toprak karışımı hazırlarken de ponza taşı kullanılmalıdır. Küçük saksı bitkilerine küçük taneli ponza taşı tavsiye ederim. Yani taneler pirinç ve kuru nohut tanelerinin iriliklerinde, irili ufaklı olmalı.

Toprağa karıştırma ölçüsü

Fazla lifle topraklara 1/5 oranında (4 ölçü toprak + 1 ölçü ponza), diğer topraklarda 1/4 oranında (3 + 1) karıştırın.

Poza taşı nerede satılır?

İnşaat ve tekstil işleri için ayrı, bitkilerin toprağına karıştırmak için ayrı işlem görür. Dolayısıyla her ponza taşı faydalı olmayabilir. Fidanlıklarda satılanlardan almalısınız. Satmıyorlarsa ısrarla isteyin, söyleyin artık satsınlar. Yazılarımı milyonlarca kişi okuyor. Elbette şimdiye kadar önemli bir talep olmuştur. Hâlâ ponza taşı satmayan fidanlıklar varsa kendileri kaybediyor!
Güncelleme: (mart, 2019) – Zaman zaman bana gelen bilgilere göre fidanlıklar ellerinde ponza taşı olduğu halde soranlara yok diyorlarmış. Çok ucuz olduğu için zahmete girmek istemiyorlar anlaşılan. Sadece kendi çalışmalarında kullanmak için ellerinde bulunduruyorlar. Ama fidanlığın bir köşesinde görüp de bundan istiyorum derseniz elbette verirler.

Fiyatı

Kilo ile değil hacim ölçüsüyle satılır. Türkiye’de son derece ucuzdur. Yıldan yıla değişen enflasyonu düşünürsek burada ponza taşının fiyatı hakkında bir rakam vermem yanıltıcı olur. Bir ekmek fiyatı ile açıklayacak olursam: Toptan değil, perakende satış fiyatı her yerde aynı olmamakla beraber 1 litre hacmindeki bir paket ponza taşının fiyatı yarım ekmek fiyatı kadar eder. Ortalama böyle düşünün. En fazla 1 ekmek parası fiyat konabilir. Bundan daha fazla para isteyenler haksızlık ediyor. Ayrıca toptan fiyatı daha da düşüktür.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Toprak - Gübre - Saksı

Etiketler: | | |

'Ponza taşı' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Sinan, İzmir dedi ki:

    Aldığım ponza taşı biraz tozlu. Yıkamama gerek var mı?
    ***
    Salon bitkilerine kullanacaksanız yıkamanızı tavsiye ederim.

  2. Sinan, İzmir dedi ki:

    Ponza taşını saksıların dibine koyabilir miyim? Çakıl taşı mı daha iyi olur?
    ***
    Saksıların dibine demekle öyle anlaşılıyor ki saksıya toprak koymadan önce dip kısım saksı deliklerinin üst kısmını kastediyorsunuz. Her şey uygundur.

  3. Hasan, İstanbul dedi ki:

    Saksının en altına büyük çaplı pomza deliklerin üstünü kapatmak için, toprağa en büyüğü nohut büyüklüğünde pomza karışım yapmak için, ve de en üste görsellik için pomza uygulaması uygun olur mu? Aynı saksıda üç ayrı yerde pomza taşı kullanmam toprağa tuz tutma konusunda zarar verir mi?
    ***
    Dip kısmı önemli değil. Toprak karışımında ise gereken ölçüde kullanın. Zararı olmaz. En üstü örtme işine gelince o tip süsler yüzünden toprak kurudu mu kurumadı mı anlamak mümkün değil. O zaman düzenli aralıklarla sulayacaksınız. İşte bunun zararı olur.

  4. Meltem, Bursa dedi ki:

    Kırmızı pomza taşının farkı var mıdır?
    ***
    Toprak karışımında kullanacaksanız hangisi olursa olsun hiç fark etmez. Akvaryum kullanımında fark önemli olabilir ama o benim bildiğim bir şey değil.

  5. Ahmet T. -Sivas dedi ki:

    Kil bilyesi, kırmızı pomza taşı, beyaz pomza taşı, tuğla kırığı bu metaryallerin saksı bitkilerindeki harç karışımlarında farklı görevleri var mı yoksa herhangi birini kullansak olur mu? Aslında daha önemlisi sukulent ve kaktüs türlerinde sizce hangilerini kullanmalıyım veya bunlardan birini kullansam yeterli olur mu?
    ***
    Saksı topraklarına karıştırılması açısından bunlardan herhangi bir olur. Hiç fark etmez.

  6. Ayla, İzmir dedi ki:

    Kiremit ve tuğla taşla ezip de toprağa karıştırsam kaktüs topraklarında kullansam olur mu?
    ***
    Çok iyi olur. Tozunu tamamen giderip sadece kırpıntı parçaları kullanın.

  7. Muzaffer, Ankara dedi ki:

    Ceviz dikimi tamamlanmış bahçelerde uygulama nasıl olacak?
    ***
    Ponza taşı fidan dikerken köklerin arasına ve çevresine doldurulacak olan toprağa karıştırılır. Fidan diktikten sonra işe yaramaz.

  8. Feride Karababa dedi ki:

    Hangi marka ponza taşı iyidir acaba? Marka ismi söyleyebilir misiniz?
    ***
    Markası hiç fark etmez. Kim satıyorsa ambalajında kendi firma vesaire adı yazılı olabilir. Önemli olan şey gerçekten ponza taşı olmasıdır. Buna dikkat edin. Ponza taşının sadece iki çeşidi var. Beyaz ve koyu renkli (kahverengi gibi olanı). Her ikisi de toprak karışımları için uygundur.

  9. Zeynep, Ordu dedi ki:

    Paşa kılıcımın toprağını değiştirmem gerekiyor. Pomza yerine kil bilyesi kullanabilir miyim?
    ***
    Evet aynı şekilde tam uygundur.

  10. Zeynep, Ordu dedi ki:

    Kil bilyem 8-16 mm boyutlarında. parçalamama gerek var mı, büyük mü bu boyut acaba? … …
    ***
    Boyutu fındık ve zeytin taneleri kadar olabilir. Sakıncası yok. Toprak yapısı vesaire bakım bilgileri için lütfen kendi sayfasına bakın. Orada bitkinin ihtiyacı olan her şey açıklanmıştır. Soru yazıp cevap beklemenize gerek kalmaz. Sayfası: Paşa Kılıcı (Sansevieria Trifasciata)

  11. İmran, Konya dedi ki:

    Ben pomza tüf satın aldım. Çakıl taşı büyüklüğünde. Bunları bahçede kullanmak istiyorum. Çok fazla ayrık otu vs çıkıyor çünkü. Ayrıca maki çalılarım gül vs var. Onların dipleriyle beraber toprağı komple pomzayla kaplamayı düşünüyorum. Sizce doğru olur mu? Değilse nasıl bir yöntem uygulamalıyım?
    ***
    Çok yanlış. İlk bir iki ay için çok iyi etkili olduğunu zannedersiniz. Ama sonra görürsünüz ki aralardan otlar fışkırmakta. En geç gelecek yıl ilkbaharda böyle olacaktır. Sizin amacınıza en uygunu ağaç kabuklarıdır. Peyzaj malzemeleri satılan yerlerden araştırın.

  12. Recep, Rize dedi ki:

    Pomza kumu inşaatlarda şap olarak kullanılan kumu aynı harmanı yapabilir miyim?
    ***
    Ponza taşı kum değil. Fındık içi kadar irilikte volkanik taş kırıklarıdır. Dere kumu ama ortalama 4mm gibi iri taneli olması lazım. Onu da kullanabilirsiniz. Yalnız ponza taşının yerini pek tutamaz.

  13. Yaşar, Mardin dedi ki:

    Beyaz pomzalar var ve kahverengi ya da koyu kahverengi pomza var. 6 dönümlük kırmızı topraklı tarlada 1 kamyon kadar kullanmayı düşünüyorum. Koyu renkli olanlarda ayrıca demir gibi minerallerin yüksek olduğu söyleniyor. Beyaz pomzayı bulmak daha kolay. Yardımcı olursanız sevinirim.
    ***
    Hiç fark etmez. Demire gelince kırmızı topraklar zaten demir zenginidir. Arazinizin toprağında karbon oranı düşük ise çok miktarda leonardit de gerekir.

  14. Ayşegül, İtanbul dedi ki:

    … Bunlara pomza taşını nasıl uygulamalıyım? Üzerine mi? Arasına mı? Yoksa alt direnaj yerlerine mi yerleştirmeliyim bilemiyorum.
    ***
    Toprak ile ponza taşını karıştıracaksınız. Yani harmanlayacaksınız. Nasıl köfte yaparken kıymayı diğer malzemelerle karıştırıp yoğuruyorsanız onun gibi.

  15. Mithat Ö. -İstanbul dedi ki:

    Biz serada, sadece perlit ortamında tohumdan ürüne kadar semiz, roka, yeşil soğan vb yetiştirmeyi amaçlıyoruz. Bu amaçla denemelere başladık. Ancak sayfanızı okuduğumda pomza taşının daha verimli olabileceği kanaatine varmış bulunmaktayım. Sadece pomza taşı ortamında yukarıda bahsettiğim ürünleri tohumdan ürüne kadar yetiştirebilir miyim?
    ***
    Topraksız tarım benim ilgi ve bilgi alanım değil. Bu konuda size hiçbir tavsiyede bulunamam.

  16. Ender, Tokat dedi ki:

    Ceviz bahçemde fidanların etrafına döküp toprağa karıştırsak faydası olur mu? Fidanlar 3 yaşında. Toprakta organik madde artırmak istiyorum.
    ***
    Ponza taşı organik madde değil. Hem toprağın organik maddelerce fakir olduğunu nereden biliyorsunuz? Siz en iyisi toprağınızı analiz ettirip uzman tavsiyelerine göre ne tavsiye ederlerse onu yapın.

  17. Işık, İstanbul dedi ki:

    Merhaba, ben kaktüslerimin üstlerine kırmızı ponza taşını dekor ve ısı geçirgenliği amaçlı koydum. İçinde özel kaktüs toprağı olduğu için zaten katıştırmadım. Üstteki ponzalar sayesinde sürekli yamulan minik kaktüslerim artık dümdüz durabiliyor. Yanlış bir uygulama yapmış olmuyorum değil mi? Sizin yazılarınızı henüz gördüm ve bundan sonra tüm bitkilerimin saksılarını yenilerken ponza da karıştıracağım… Yeni yeni bitki yetiştirmeye başladığımdan fazla bilgi sahibi değilim, o yüzden bu değerli bilgiler için çok teşekkür ederim…
    ***
    Evet o şekilde sakıncası yok. Ben de benzer amaçlarla, daha çok kaktüslerin ve sukulentlerin düzgün durmaları için desteklemek amacıyla diplerine taşlar koyuyorum. Hem güzel görünüyor.

  18. Dilek, Samsun dedi ki:

    Ponza taşının tarım için en ideal kullanım boyutu kaç mm olmalıdır acaba?
    ***
    Orta boy zeytin tanelerinden daha büyük olmadıkça tüm boyutları bahçeler ve tarlalar için idealdir. Kısaca 15mm ve daha küçük tüm boyutları.

  19. Murat, Kocaeli dedi ki:

    İnternet sitesinde satılan ponza taşı var. Uygun mudur? Bitkiler için uygun olanını nasıl anlarız veya buluruz?
    ***
    Ponza taşı fidanlıklarda bulunur. İnternet satışlarına güvenmeyin. Benim de bilmeme imkan yok. Resimlerde tamam dersiniz ama size alakasız bir şey gönderebilirler.

  20. Aybüke S. -Kayseri dedi ki:

    Bir siteden pomza taşı aldım. Pomza-cüruf-lav taşı yazıyor. Kahverengi renkte olur mu yanlış mı aldım acaba?
    ***
    Ponza taşının kahverengi olanı da aynı şekilde uygundur. Şüpheniz olmasın.

  21. Mehmet, Konya dedi ki:

    Merhaba, 2 gün önce bahçemdeki top mazıların leylandi ağaçlarımın diplerine çim ayrıcı ile beraber pomza taşı serdim. 250 m2 çim ekili alan var ve içinde 14 adet meyve ağacım var ağaçlar 4 yaşında. Bu sene ilk defa meyve ağaçlarımın diplerini 100cm çapında genişlettim ve içlerine pomza taşı doldurdum. Toprakla karıştırmadım. Sadece ağaç altını 10cm derinleştirip pomza serdim. Sizce meyve ağaçlarım zamanla zarar görür mü? Amacım görüntü ve görsellik katmaktı. Fidanlardan olmyalım hocam. Cevabınız için şimdiden teşekkür ederim.
    ***
    Mehmet Bey ponza taşı en hassas salon bitkilerinde, hatta akvaryumlarda bile kullanılacak kadar güvenli bir maddedir. Hiçbir zararı olmayacağından emin olun.

  22. Ayşe, Balıkesir dedi ki:

    Merhaba. Bölgemizde pomza taşları sahillerde çok olur. Bunlarda deniz tuzundan arındırılarak kullanılabilir mı?
    ***
    Denizde olmaması gerekir. Onların ponza taşı olduğundan eminseniz günlerce suda bekletin. Her gün suyu değiştirin. Böylece tuzluluk kalmaz.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.