Acem halısı, Drosanthemum floribundum

Aizoaceae (Buzçiçeğigiller) familyasının Güney Afrika’ya has birkaç cinsinin küçük silindirik yapraklı, genelde küçük pembe çiçek açan türleri birbirlerine benzer ve tümüne Acem halısı denir. Süs bitkisi olarak aynı amaçlarla kullanılırlar.

Özellikleri

Acem halısı adı verilen türler arasında süs bitkisi olarak kullanımları açısından en önemli fark kış soğuklarına dayanıklılıklarıdır. Dolayısıyla bilimsel adlarıyla ayırd etmek özellikle üretimini ve ticaretini yapanlar için ciddi önem taşır. Aşağıda en yaygın yetiştirilen iki tür hakkında bilgi vermeye çalıştım ama gerçek Acem halısı Drosanthemum floribundum türüdür.

Drosanthemum floribundum çiçekleri

Drosanthemum floribundum çiçekleri

Drosanthemum floribundum -15C dereceye kadar don olaylarına dayanır. Küçücük, ince, pırıltılı, çok pütürlü yaprakları olur. İncecik dalları seyrekçe mini sert tüylerle kaplıdır. Kış sonunda, ilkbahar başlangıcında magenta rengi (hafif morumsu canlı pembe) çiçeklerle bezenir. Yaprakları normalde 2cm kadar uzunlukta ve incedir ama şiddetli güneşte daha kısa ve kalınca olurlar. Drosanthemum floribundum türü Acem halısının aylarca susuz kalmaya dayanıklılığı iyi değildir.

Drosanthemum floribundum dalı ve yaprakları

Drosanthemum floribundum dalı ve yaprakları

Lampranthus roseus (eski bilimsel adıyla Mesembryanthemum roseus) -5C dereceye kadar çok hafif don olaylarına zor dayanır. Bu tür aynı zamanda yapraklarının ve dallarının güzelliği için de yetiştirilir. Yaprakları gerçek Acem halısının yapraklarından biraz daha büyükçe, düz, pürüzsüz ve pırıltısız yapıdadır. Dalları morlaşır. Çeşitlerine göre pembenin çeşitli tonlarında, mor ve beyaz çiçek açar. Çiçeklenmede ilkbaharda acele etmez. Ayrıca yazın ve sonbaharda da çiçek açabilirler. Sadece Güney Ege’nin ve Akdeniz’in deniz etkisindeki alçak kesimlerine uygundur. Diğer yerlerde saksıda yetiştirilmeli ve kışın korunmalıdır. Aylarca susuz kalmaya dayanıklılığı müthiştir.

Kullanım: Acem halısı türleri yer örtücü ve sarkıcı olarak bahçelerde, parklarda, mezarlıklarda ve saksılarda kullanılırlar. Lampranthus roseus türü orman ve maki alanlarının kenarlarında yangın önlem bitkisi olarak da kullanılır.

Yetiştirilmesi, bakımı

Saksıda yetiştirdiğiniz Acem halınızın toprağını yaz sonunda değiştirirseniz kışa dayanmaya ve baharda çiçeklenmeye çok iyi hazırlanırlar. Her yıl toprak mutlaka yenilenmeli. Şöyle bir karışım toprakta iyi yetişirler: 4 ölçü hazır poşet toprak + 2 ölçü doğal arazi toprağı + 3 ölçü dişli kum.

Drosanthemum floribundum türü Acem halısını sulamayı sıcak yaz aylarında toprak büyük ölçüde kuruduğu zaman, diğer aylarda toprak adamakıllı kurudukça yapın. Lampranthus roseus türü ise susuzluğa tam dayanıklıdır. Her türlü ihmale gelir. Kış boyu hiç su istemez ama sulamamak şart değil.

Çoğaltılması

Gelişimini tamamlamış genç dallarıyla ve hiç kartlaşmamış tam olgun dallarıyla çoğaltabilirsiniz. Bu tip çelikle üretimin en iyi zamanı Acem halılarında ilkbahar başı ile ortası ve yaz sonudur. Ayrıca basit daldırma ile çoğaltabilirsiniz. Bu zaten çoğu zaman kendiliğinden hazırdır: Toprağa değen, biraz toprak altında kalan dal kısımları köklenir. Köklü dalı ayırıp başka yere dikebilirsiniz.

Tohumdan yetiştirmek: Her iki tür Acem halısı için en iyi usul sonbaharda tohumları rasgele serpmektir. Sonbahar – ilkbahar arasında kendiliğinden toprağa gömülüp çimlenirler. Özel olarak ekseniz o kadar başarılı olamazsınız.

Acem halısı fidelerini / dallarını köklü veya köksüz yeni dikeceğiniz zaman toprağın kupkuru veya ıslakça olmamasına, az nemli olmasına dikkat edin. Zira sulamayacaksınız. İlk üç hafta toprak kupkuru olmadıkça sulamayın. Böylece kökler toprağa iyice yerleşir.


'Acem halısı, Drosanthemum floribundum' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Sema E. -İstanbul dedi ki:

    Toprak kısmı yani kökleri kurudu fakat sarkık kısımları hala çiçekli. Kök kısmını nasıl toparlayabiliriz?
    ***
    Uzun sağlıklı dallarından birkaçını saksı içinde toprağa paralel dolayın ve üstünü belli belirsiz toprakla örtün. Köklenip birsürü filizler çıkarır. Ama sırılsıklam ıslak tutmayın. Suladıktan sonra toprak neredeyse tamamen kurumalı. Sulama sıklığı böyle olmalı yoksa çürüyebilirler. Yaz sonuna doğru toprağını değiştirin (İstanbul için ağustos sonu eylül başı).

  2. Hulya, Tokat dedi ki:

    Pembe çiçeklisini iki senedir alıyorum. Geçen yıl toprağına ve nemine dikkat ettiğim halde aşırı güneş çiçeği öldürdü. Bu yüzden bu sene az güneş alan bir balkona yerleştirdim maşallah capcanlı ve çiçekli. Nedense benim balkona sardunyadan başka çiçek dayanmıyor.
    ***
    Aşırı güneşten öleceğini sanmam. Belki fazla sulama yüzünden çürümüşlerdir. Veya aşırı kuru havadan zarar görüp ölmüşlerdir. Bunlar ne de olsa çöl bitkisi değil. Anavatanlarının havası çok nemli. Siz yine az güneşli yerde tutun.

  3. Hulya, Tokat dedi ki:

    Cevabınız üzerine düşündüm de sanırım siyah camlı kapalı balkonun etkisi oldu. Işığı ve sıcağı geri yansıtıp yakmış olabilir. Saat 12 den akşam batana kadar direkt güneş alıyor çünkü.
    ***
    Esintisizlik, terleme fonksiyonunun işlememesine sebep olur bu da çürütebilir. Esinti bitkiler için sudan bile önemli neredeyse. Esintisizlik yüzünden güneşte aşırı ısınma sonucu ölmüş olabilirler.

  4. Ayşe D. -İstanbul dedi ki:

    Yaklaşık 60 m² meyilli bahçemiz var. 2 sene önce setler yaparak -sulama ile kaymayı önlemek amaçlı- 150 kök acem halısı diktik. 2 sene içinde toprak görünmez hale gelecek şekilde bahçemizi kapladı ve mor çiçekleriyle bahçeye yakın odaların beyaz duvarlarına yansıyarak odaları bile mosmor renge bürüdü. Fakat bu sene bazı yerler kelleşti, kuruma oldu. O bölgelere ne yapabilirim? Tohum demişsiniz acaba nereden bulabilirim? Bu bitki ne süreyle kalıcı oluyor? Hepsi ölürse yerine kapatıcı ne dikmeyi tavsiye edersiniz? Evi aldığımızda bahçe çöplük halinde ve toprağı moloz doluydu. Tüm toprağı değiştirdik yani toprakla ilgili bir sorunumuz yok.
    ***
    Bazı yerlerin kelleşmesi kış soğukları yüzünden olabilir. Çok uzun süre fazlaca ıslak toprakta kalmak yüzünden çürümüş olabilirler. Dallar kendiliğinden toprakta köklenip yeni sürgünler çıkarmıyorsa upuzun dallar zamanla ölür. Arada bir diplerini çapalasaydınız uzun dalları orta yerlerinden toprakla örtseydiniz eksilmez artarlardı. Yazımın içinde anlattığım şekilde çoğaltarak köklendirdiğiniz yeni bitkileri boş yerlere dikmelisiniz. Tohumu satılıyor mu bilmiyorum. Tohumlarının düşüp kendiliğinden çimlenmeleri gerekirdi. Belki karıncalar kuşlar tohumları alıyordur. Aptenya daha dayanıklıdır ondan tavsiye ederim. İsteseniz de yok edemezsiniz.

  5. Salih, İstanbul dedi ki:

    Çiçekli fide halinde 45 tane alıp haziran ortasında bahçeye eksem sonraki yıllar için de kalıcı ve çoğalıcı olur mu? yoksa fide ekimi için geç mi kaldım?
    ***
    Geç kalmadınız. Belki çiçek açmayabilir ama gelecek baharda açar. Uzun ömürlüdür. Braz dayanıksız bir tür. Sizden önceki cevabımı da okuyun.

  6. Gökhan, Ankara dedi ki:

    Acem halısının köklenme durumu nasıldır? Yani geniş bir saksı ihtiyacı olur mu? Bildiğimiz balkon önü dikdötgen (15x60x15h mesela) saksılarda yetiştirebilir miyiz?
    ***
    Az köklenirler. Derinlik hiç önemli değil. Sayıya göre genişlik önemli. O saksınıza 15 – 20 fide dikebilirsiniz. Saksılarda yetiştirilmeye uygun.

  7. Gökhan, Ankara dedi ki:

    Elimde bir miktar Drosanthemum fidesi vardı. Havaların biraz ılımanlaşmasına güvenerek geçen gün balkon saksılarına diktim ve güney cepheli cam önüne koydum. Rüzgara da korunaklı ve güneş alan bir yer idi. Ama hemen 1 -2 günde uç sürgünler kararmış yumuşamış, bitkilerin hepsi çökmüş, yapraklar sarkmış. Fideler tüplü idi. Saksıdaki alt toprakta bahçe toprağı, ponza ve az miktarda da koyun gübresi vardı. Üstüne de topraklarını almadan tüpülü fideleri yerleştirdim ve üzerlerine de biraz toprak karışımından koyup çok az nemlendirdim. Sizce sorun ne olabilir?
    ***
    Sera ortamı üretim topraklarının sıcak hava sirkülasyonunun yoğun olmadığı ortamlarda (özellikle de ıslak kaldığı takdirde) kökleri zehirlediğine aniden çürüttüğüne çok defa şahit olmuşumdur. Bekleyin baharın ılık günleri gelsin o zaman fide alın. Şimdi geceleri fazla soğuk olabiliyor. Her bitki sera ortamından direkt çıkınca normal açık hava şartlarına aynı şekilde direnç gösteremez. En iyi zaman gece ısının 10 dereceden aşağı düşmediği ya da düşse bile fazla uzun sürmediği zamandır. Bütün problem onların kullandığı toprakta. Eğer fideleri topraklarından arındırıp az nemli bir toprağa dikseydiniz ve sulamasaydınız bence bozulmazlardı. Bir de orta derece asitli topraklar serinde soğukta köklere aşırı asitli etkisi yapıyor, kökleri zehirleyip çürütebiliyor. Fazla asitli toprak sevmeyen ve ince köklü olan bitkilerde bunu da göz önünde bulundurmalıyız.

  8. Gamze, Bursa dedi ki:

    İşyerimin bahçesinde bu çiçeklerden bulunmakta. Her gün hayranlıkla onları izlemekteyim. Çok aramama rağmen Acem halısı çiçeğini bulabildim. Pazarda poşetli olarak satılan fidelerden 8 adet aldım ve 4lü olarak 2 adet uzun saksılarıma ekip evimin balkonunu neşelendirmek istiyorum. Ne tür toprak kullanmalıyım? Yukarıda kumlu toprak tavsiye etmişsiniz. Elimde marketlerde satılan torflu toprak var ama sanırım faydalı olmaz. Sizden ricam toprak hakkında beni daha detaylı bilgilendirmeniz. Ve son olarak kış mevsiminde sürekli balkonda kalsa yağmur ve soğuktan etkilerinir mi?
    ***
    Sadece ilkbahardan ilkbahara çiçek açan bir tür. devamlı çiçek açmıyor. Dışarıda güneşli, rüzgarlı yerde tamamıyla açık havada toprak normal bahçe-tarla toprağı olsa daha iyi.. Kış soğuklarında sizin orada dayanır mı bilmiyorum. işyerinizin bahçesinde dayanıyorsa sorun yok.

  9. Sevil dedi ki:

    Sık gidemediğim için devamlı sulayamadığım bir bahçem var. Acem halısı fideleri dikmiştik geçen sene. Bir sene içinde oldukça yayıldılar. Ancak, bahar yağmurlarıyla birlikte aralarında oldukça fazla yabani ot çıkmış. Sökmek istediğimizde aralarında yetişen acem halısı dalları da elimizde kalıyor. Bir süre sonra acem halısı baskın olup yabani otların yetişmesine izin vermez gibi düşünüyorum.. Yanılıyor muyum? Tersi durumda hem sökmek zor olacak, hem aralarda çıkan otlarla görüntü güzelliğini kaybedecek diye düşünüyorum.
    ***
    Yabani otlar aralardan yine çıkacaktır. O kadar azgınca gelişen bir tür değil. Otları sökerken acemhalısının da sökülmesini bir problem gibi düşünmeyin. Sökülenleri gelişigüzel bir şekilde yerine dikin.

  10. Simin, istanbul dedi ki:

    Merxabe menim palgonum övleyin 2.3 saat güneş göröv. Men bu çiçağı çok sevirem. Palgonumda saksıda yetişdirmayı müaffagiyyat eyleye bilirmiyem? Malumatlarınız üçün indidan teşekür eylirem. Yaxşı günler.
    ***
    O kadar güneş kâfidir sanıyorum.

  11. Ayfer, Ankara dedi ki:

    Çamlıdere de bir evim var. Yayılıcı bitki olarak acem halısı ekmeyi düşünüyorum. Çamlıderenin havası kışın çok soğuk. Bulunduğu yer rüzgar alıyor. Uygun mudur? Değilse ne tavsiye edersiniz? Her sene yazlık çiçek alıyorum. Artık sürekli bir ekim yapmak istiyorum. Tavsiyeleriniz bekliyorum.
    ***
    Galiba yükselti Ankaradan daha fazla. Siz Ankara’daki fidanlıklara sormalısınız. Bölgenin iklimine, özellikle de yüksek ve açıklık kesimlere uygun yer örtücüler sorup bilgi alın. Bölge ziraat ofislerinde daha kesin, daha doğru bilgiler edinebilirsiniz. Çamlıderenin iklimi hakkında hiçbir bilgim olmadığı için herhangi bir tavsiyede bulunamıyorum. En doğru bilgiyi bölge ziraat ofislerinden alabilirsiniz. Onlar orada kışın ne kadar soğuk olabileceğini ve hangi bitkilerin yetişebileceğini iyi bilirler.

  12. Bulem, İstanbul dedi ki:

    Merhaba ben bugün yol kenarında gördüğüm ve kopardığım bu çiçeği hazır poşetlerde satılan toprakta değilde ormandan getirteceğim toprağa dikmeyi düşünüyorum. Bu süreye kadar bir iki gün suda kalması çiçeğe zarar verir mi?
    ***
    O toprak daha güvenli olur. İyi düşünmüşsünüz. Fakat suda bekletmenizin sonucu ne olur bir fikrim yok. Hiç denemedim ve duymadım. İsterseniz toprağı en eski olan bitkinizin dibini eşeleyip hafifçe gömün. Siz toprağı alana kadar öyle beklesin.

  13. Ahmet, Kırklareli dedi ki:

    Bol güneş alan terasımda geçtiğimiz yazdan kalma acem halısı vardı. Sarkan dallar açık kahverengi renginde ve kurumuş bir görüntüsü var. Bahar geldi ancak bizim acem hallısında herhangi bir uyanma yok. Acaba tamamen kurudu mu?
    ***
    Tamamen kurumuştur. Yoksa şimdiye kadar mutlaka filizlenirdi.

  14. Bulem dedi ki:

    Yaklaşık bir ay önce suda bir hafta beklettiğim acem halısı köklendi ve orman toprağına diktim. Tüm dallar çiçek açtı. Ancak çiçeklenme bittikçe dallardaki yeşilliğini kayıp etti. Bu dallar seneye ilkbaharda tekrar yeşerir mi? Yoksa dallar kurumuş olabilir mi?
    ***
    Gelişime devam ediyor ve yeni dallar ve yapraklar çıkarıyor olmalıydı. Muhtemelen içerde köklendirip sonra dışarı diktiniz ve kökleri serin gecelerde ıslak-soğuk toprakta alışık olmadığı şartlara uyum sağlayamayıp çürüdüler. Sağlam dalları toprağa gömerseniz belki köklenirler. Devamlı dışarda tutun.

  15. Gonca dedi ki:

    Merhabalar. Biz belediye olarak su sistemi kuramadığımız şevli alanlarda acem halısı kullanmayı düşünüyoruz aynı zamanda yine sulama sistemi oluşturamadığımız şehirde çirkin görüntü oluşturan duvarları da sarmalaması için kullanmayı planladık. Ama İklim burda biraz ağır. Kış süresince 3-4 metrelik kar ve sonrasındaki ilkbahar yağmurlarından sonra kendine gelebilir mi? Normalinde olduğu gibi çiçeklenip yayılabilir mi? Bu konuda yardımcı olabilir misiniz?
    ***
    Belki de kışın tamamen ölebilirler. Hangi şehirde yaşıyorsanız bölge ziraat ofislerine danışmalısınız. Onlar sizin bölgenizin iklimine en uygun yer örtücü bitkileri size söyleyeceklerdir. Ya da güvenilir fidanlıkçılar varsa onlar da yardımcı olabilir.

  16. Osman Ş. -İstanbul dedi ki:

    İki yıl kadar önce evin duvar ve yol arasındaki 1m eninde 7m uzunluktaki alana diktik. Yola taşan kısımları buduyoruz. Fakat geride kalanlar çok fazla çoğaldı ve kabardı. Topraktan 40-45cm yükseldi. Ne yapalım?
    ***
    Uzamaları hoşunuza gitmiyorsa kısaltabilirsiniz. Bir sakıncası yok.

  17. Gülnur Sakarya dedi ki:

    Herdem yeşil mi?
    ***
    Evet. Gerçi kışın biraz kel kalabilir. Hava şartlarının gidişatına göre değişir.

  18. Murat, Ankara dedi ki:

    Geçen sene fide olarak diktiğim şevli alanda çok güzel büyüyüp yayıldılar ancak kışın uzun dallar kurudu ve renkleri kahverengiye döndü. Bir kısmı da hala yeşil ama çoğu kurudu. Kurumuş olan dallar tekrar yeşerir mi yoksa tamamen ölmüş müdür? Budama yapmak fayda sağlar mı eğer dallar ölmüşse?
    ***
    Dallar canlı veya ölü, bu bitkiye budamanın bir faydası olmaz. Kuru görünenler canlı mı değil mi, yeşerir mi yeşermez mi bunu ben buradan anlayamam. Bekleyip göreceksiniz. Bence onlar tamamen kurumuştur.

  19. Asiyan, Yalova dedi ki:

    Acem halısını bahcıvan budamış (saksıda). Fakat dallar kupkuru, hiçbir emare yok. Çiçek dört mevsim dışarıda. Toprak değiştirmek gerekir mi?
    ***
    Şimdi filizlenmeye başlamış olması gerekirdi. Muhtemelen kurumuş ölmüştür. Toprak değiştirmek geri getirmez.

  20. Selin, İstanbul dedi ki:

    Yol kenarında gördüğüm bu çiçeği kökünden almayı beceremediğim için bir iki dal koparıp saksıya yatay bir şekilde ektim. Çiçekleri açılıp kapanmaya devam etti. Tuttuğundan emin değilim. Bir haftadır yeşil. Sizce ne yapmalıyım?
    ***
    Hiç dokunmayın. Tuttu ise en geç üç hafta içinde yeni filizler uzatır.

  21. Zerrin, İstanbul dedi ki:

    İyi günler. Acem halısı toprağa ekildiğinde duvara doğru tırmanır mı? Mutlaka yukarıdan aşağıya sarkıtmak mı gerekir?
    ***
    Ya yerde sürünür ya da yüksekten aşağı sarkar. Gelişimini her yerde bu şekilde gördüm. İnce dallarının hedera sarmaşığı gibi yapışıcı kısa kökler çıkarma özelliği yok bildiğim ve gördüğüm kadarıyla.

  22. Mutlu, Aydın dedi ki:

    Çok sarktılar. Saksısını değiştirecem bozmadan hangi ayda değiştirmeliyim?
    ***
    Yaz sıcakları biraz dindiğinde yani ağustos sonu – eylül başı en iyi zamandır.

  23. Uğur dedi ki:

    Yazınızı okudum ve balkonuma bu bitkiyi ekmeye karar verdim. Fakat sadece baharda çiçek açıyor. Bunun yanına kışında çiçek açan bir bitki dikilir mi?
    ***
    Elbette olur. Hiçbir sakıncası yok.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)