Erysimum cheiri, şebboy

Parfümcülükte de önemli yeri olan şebboyun çeşit çeşit hibrit ve kültivarları türetilmiştir. Küçük çiçekli, iri çiçekli, katmerli, yalınkat, iki yıllık ve uzun ömürlü. Bazı çeşitleri kesme çiçekçilikte değerlidir. Şebboy kelimesi dilimize Farsçadan (İran dilinden) geçmiş. Gece kokusu (veya geceleri kokan çiçek) anlamında.

Şebboy Brassicaceae (Turpgiller) familyasının Erysimum (wallflower – duvar çiçeği) cinsindendir. Bu cinsten birçok türler süs bitkisi olarak yetiştirilir. Şebboy Erysimum cinsinin çok güzel kokulu bir türüdür. Bilimsel adı: Erysimum cheiri.. Cheiranthus cheiri bir diğer adıdır (veya eski bilimsel adı).

Şebboy (Erysimum cheiri) çiçekleri

Özellikleri

Şebboyun ana vatanı Avrupa’dır. Doğada yabani halde en iyi geliştiği yerler duvar gibi dimdik yokuş ve kayalık yüzeylerdir.

Doğal ortamında şebboy - Erysimum cheiri

Serin aylarda gelişen, yaz boyu dinlenen şebboyun ömrü birkaç ay ile iki yıl arasında değişir (genellikle çiçek açıp tohum vererek ölürler). Fakat eğer çiçekleri solmuş dalları yarısından keser ve bol bol tohum oluşturmalarına izin vermezseniz birkaç yıl daha yaşatabilirsiniz. Bazı hibrit şebboylar tohum oluşturmaz ve birkaç yıl yaşarlar.

Çiçeklenme zamanı yetiştirildiği yerin iklimine ve şebboy kültivarlarının özelliklerine göre kış başı ile ilkbahar başı arasıdır.

Şebboy aşırı sıcakları sevmez (ama dayanıklıdır). Havadar, serin esintili, iyi güneş alan bahçeleri seviyor.

Kışa dayanıklılığı kültivarına göre değişir. Genelde -12C dereceye kadar dayanırlar. Kışın hafif don olaylarına karşı diplerine kuru yaprak + toprak karışımı yaymalısınız ki kökler korunsun.

Yetiştirilmesi, bakımı

Koyu gölge olmamak şartıyla tam gün güneşli, az güneşli, seyrek güneşli, hiç güneşsiz ama güçlü aydınlık gibi ışık şartları şebboyun gelişimi ve çiçeklenmesi için uygundur.

Toprak: Şebboy yetiştirilecek yerin toprağı taşlı ve kumlu olmalıdır. Yoksa iyi bir kök sistemi geliştiremez ve bu da hem gelişimini kötü etkiler hem çiçek verimini oldukça düşürür. Ayrıca asitli toprakları sevmiyor. Nötr ve alkalinli topraklarda gelişimi gür ve sağlıklı olur. Sert-killi topraklar dişli kum ve ponza taşı ile işlenmeli sonra şebboy dikilmelidir.

Sulama sonbahar serinlerinden sonra çiçeklenme dönemine kadar önemlidir. Bu zamanlarda yağış olmuyorsa toprağı kupkuru kalmayacak şekilde gerektikçe sulamalısınız. Yaz boyunca ise ölmeyecekleri kadar ara sıra sulayın. Yazın şebboylar gelişim göstermez, dinlenirler.

Çoğaltılması

Şebboy tohumları yaz sonunda ekilmelidir. Böylece ilkbaharda çiçek açarlar. İlkbaharda ekerseniz biraz büyürler ama çiçek açmak için gelecek yılı bekleyeceklerdir. İlkbaharda tohumları çok erkenden ekseniz ve tomurcuklansalar bile o zamana kadar havalar bir hayli ısınmış olur ve tomurcuklar kurur. Yine gelecek yılı beklerler.

Çelikle çoğaltma sonbahar başında, sonbahar ortasına doğru yapılmalıdır. Bu aslında tohum vermeyen hibritler için bir çoğaltma yoludur. Tohum veren şebboylar için gerekmez. Çünkü tohumdan yetiştirmek daha kolaydır.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler: | | |


'Erysimum cheiri, şebboy' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Sema E. -İstanbul dedi ki:

    Hüsnü Yusuf, şebboy gerçekten baharın çiçekleri. Ben tamamen unutmuştum bunları. Şimdi sitenizde görünce evet kesinlikle bu güzel bitkileri bahçelerimizde görmemiz gerek diye düşündüm.

  2. Nuri, Mudanya dedi ki:

    Kırmızı karanfil tohumu diye aldığım tohumlar çimlenince şebboy olduğunu yeni anladım. Belki bu sene açmayacaklar ama daha çok sevindim. Her yere de ektim. İnşallah renkleri çeşitlidir. Bu sitede meraklılara çok faydalı olduğunuza inanıyorum. Teşekkürler.
    ***
    Gelecek yıl çiçek açarlar. Paketlerde satılan tohumları çeşitli renklerde karışık çıkıyor. Çiçeklerinin kokusu çok güzel.

  3. Hülya, İzmir dedi ki:

    Ben bu çiçeği ilk defa yetiştiriyorum. Ocak ayının sonuna doğru kokusuna vurulup aldım. Aldığımda çiçekleri tomurcuk halindeydi. Bir hafta öncesine kadar mis gibi kokusuyla ve görüntüsüyle balkonumu süsledi. Son bir haftadır çiçekleri (Bendeki katmerli cinsinden) dökülmeye başladı. Gövdesi halen sağlam durumda. Nisan ayına girdik. Tam olarak nasıl bir işlem yapacağımı bilemedim. Bu yıl içinde tekrar çiçek açması mümkün mü?
    ***
    Artık gelecek yıl açarlar. Bundan sonra az güneşli veya gölgeli bir yerde kasımayona kadar çok az sulayarak dinlendirin. Kasımda güneşli yere alıp sulama sıklığını arttırın.

  4. Ali, Mersin dedi ki:

    Şebboy çiçeği balkona gece çok hoş koku veriyormuş. Bu çiçek yazın güneş alan balkona uygun mudur? Güneşli balkona uygunsa uzun ömürlü olanı nasıl anlarım? Çünkü bu çiçek mersinde çok satılır. Genelde beyaz ve mor renktedir.
    ***
    Şebboyların hepsi uzun ömürlü. Ben çocukluğumda turuncu-kahverengi karışık renkli olanını uzun ömürlü sanıyordum. Ama ilk defa Didim’de pembe ve mor, hem de katmerli çeşitlerini gördüm aldım. İki yılı aştı. Uzun ömürlüler fakat bunlar tohum vermiyor. Şebboylar şiddetli güneşe, şiddetli sıcağa ve kuraklığa dayanıklıdır. Her tipi aynı dayanıklılıktalar. Fakat sadece (iklime göre) kış ortasından itibaren veya ilkbahar başında çiçek açarlar. Yazın durgun olup sonbaharda yeniden serpilmeye başlarlar ve kışın ya da kış sonunda çiçeklenmeye başlarlar. Yıllarca böyle devam ederler.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)