Gübre şerbeti

Doğal gübreleri bir müddet suda bekletmeyle oluşan sıvıya gübre şerbeti denir. Tarımda kullanılan her çeşit doğal gübrede şerbet yapmaya uygundur. Bitkisel çürüntü gübreleri dahil.

Gübre şerbeti farkı, önemi ve riskleri

Doğal gübreyi bitkilere yılda veya iki-üç yılda bir defa toprağa karıştırarak verirsiniz. Zamanla suyun ve faydalı mikroorganizmaların etkisiyle içindeki faydalı elementler toprakta çözünür. Kökler onları alır ve bitkiler beslenir. Gübre şerbeti ise çok daha çabuk etki eder. Normal gübrelemeye göre etkisi ani olur.

Suni gübrelerde ve yapay bitki besinlerinde bitkilerin ihtiyaç duydukları maddeler tam olarak mevcut değildir. Doğal gübrelerde her şey mevcut olduğu gibi bitkilerin en büyük yardımcısı faydalı mikroorganizmalar bile var. Fakat ne doz ayarı bir hayli bilgi ve tecrübe ister. Aksi takdirde toprağın kimyasal dengesini suni gübrelerden bile daha fena bozma riski var (toprağı tuzlaştırma ve alkalinliliği arttırma açılarından).

Hayvan gübrelerinde gübre çeşidine göre değişen oranlarda tuzlar bulunur ve tuzluluk oranları suni gübrelerdeki kadar net olarak bilinmez (bk: ⇒ Hayvan gübrelerinde tuzluluk problemi). Bazı bitki türleri tuzlu topraktan zarar görür. Bitkilerinizin özelliklerini iyi öğrenin ve her bitkiye hayvan gübresi ya da bunlardan yapılan gübre şerbetlerinden vermeyin.

Gübre şerbeti nasıl yapılır?

Sadece su ile karıştırılıyor diye düşünmeyin. Birkaç önemli aşaması var. Bütün bunlara dikkat etmelisiniz. Aksi takdirde bitkileriniz fayda değil zarar görür.

Gübrenin niteliği

Doğal gübrelerden yapacağınız gübre şerbetinde yanmış gübre kullanmalısınız. Yanmış gübrenin fermantasyonu, ekşimesi, kokuşması, çürümesi, küflenmesi olmuş bitmiştir. Aşağıdaki tariflerde taze gübreler değil yanmış gübreler kesinlikle şart. Buna dikkat edin.

Kullanılacak suyun niteliği

En az iki gün dinlenmiş, kloru uçmuş, tortusu dibe çökmüş su kullanmalısınız. Havuzlarda bekleyen pis suda bakteriler oksijeni tüketmiştir. Bunlar iyi değil. Oksijenli su gerekiyor ki gübredeki faydalı mikroorganizmalar faaliyete geçsin. Gübreyle karıştırmadan önce suyu çırpın, dövün, çalkalayın ki oksijen oranı artsın.

Suya karıştırma oranları

Sığır, solucan, koyun, keçi gübreleri: 1/6.. Güvercin, tavuk vb kuş gübreleri ve yarasa gübresi: 1/8.

1/6 ne demek? “Altıda bir” demektir -yani 6 kısım içindeki 1 kısım. Örnek: 1 bardak gübre 5 bardak suda bekleyecek. Hepsi toplam 6 bardak.

Su – gübre karışımını bekletme süresi:

En az 6 saat, en fazla 24 saat. Eğer hava fazlaca serin gidiyorsa 2 gün bekletilmeli. Eğer akvaryum hava motorunuz varsa onunla suya hava vermek çok faydalı olur (kısa süreli bekletmelerde pek gerekmez). Azotu artsın diye birkaç gün veya bir iki hafta bekletilecekse hava moturu şart. Yoksa oksijen kısa sürede tükenir. Oksijensiz ortam bakterileri türer ki bunların salgıladığı enzimler kökleri çürütür. Gerçi şerbeti sonradan bol miktarda su ile karıştırırsanız zararı olmaz.

Daha fazla bekletmek?

Bir iki hafta, üç hafta bekletin tavsiyelerine katılmıyorum. Belki lahanalar için uygun olabilir. Benim tarifim geneldir. Fazla bekletilirse gübre şerbetinde azot oranı fazlaca yükselir.

Bekletme süresinin sonunda:

Gübre şerbetini bir elekten geçirin. Sonra elekten geçmiş koyu şerbeti kendisinin 5 misli fazlası ölçüde su ile karıştırın. Bu şekilde doğrudan bitkileri sularsanız hem çok güvenlidir hem dozajı yerindedir. Bahçe bitkilerine bitki gelişimi veya meyve vb ürün gelişimi devam ettikçe ayda bir tekrarlamak iyi olur (ayda bir devam edecekseniz suyla karışım 5 misli fazla su ile değil, 6-7 misli fazla su ile yapın).

Elekten geçmiş ve ayrıca sulandırılmış gübre şerbetinin kullanımı

Bununla bahçenizdeki ya da saksılarınızdaki bitkileri sulayın. Sulama esnasında tortusu dibe çökmesin. Arada çalkalayarak, karıştırarak sulama yapın. Yapraklara da serpebilirsiniz. Faydası olur (ayrıntılı bilgi: ⇒ yapraktan besleme). Artanını saklamayın. Daha doğrusu artma olmasın. Hepsini birkaç saat içinde bitirmelisiniz.

Gübre şerbeti ile sulama zamanı ve sıklığı

Sabah erken saatte veya akşam güneş batmasına yakın zamanda yapmalısınız. Kupkuru toprakta zararlı olur.  Eğer toprak çok fazla kurumuşsa bitkilerinizi akşamdan sulayın ve sabahleyin gübre şerbeti ile ayrıca sulayın. Sıklığına gelince: Bitkilerin yaşam döngüsüne göre değişir. Şerbetin temiz su ile karıştırma oranına göre de değişir. Yukarıdaki ölçülere göre kendiniz mantıken hesaplayabilirsiniz. Güllerde ve tüm bahçe süs bitkilerinden yaz ortasına kadar.. Lale ve benzeri sadece baharlık soğanlı bitkilerde çiçek açtıkları zaman bir defa, duruma göre eğer yapraklar hiç bozulmamışsa 15 gün veya 1 ay sonra son bir kez tekrarlayın. Yaz ortasında bir defa çiçek açan zambaklara ilkbahar ortasında 1 defa, çiçek açtıkları zaman 1 defa verin. Çiçek açtıktan sonra ise bir veya iki defa uygun aralıklarla tekrar edebilirsiniz. Amarillis ve klivya gibi çok değerli bitkilerin  çabuk büyümesini istediğiniz yavrularına ilkbahar ortasında başlayıp sonbahar girmeden önceye kadar ayda bir ama düşük dozajlarla devam edin.

Uyarı

Saksı bitkilerinde ister doğal gübre şerbeti olsun, ister özel bitki besini olsun, ne tip sıvı gübreleme yaparsanız yapın, kesinlikle her eylülde adamakıllı bir ⇒ toprak yıkama sulaması yapmalısınız. Sonrasında ilkbahara kadar bir daha besleme yapmayın.

Gübre şerbetini bir defa hazırlayıp şişelerde saklayarak sonra zaman zaman kullansak?

Aslında en iyisi hazırladığınız şerbetin tamamını o gün bitirmenizdir. Artanını başka yerlere dökün. Tekrar ihtiyaç olduğunda yenisini yaparsınız. Bunu zor buluyorsanız şu şartlarda saklamalısınız: İlk suda eritme aşamasından sonra, yani kendisinin 5 misli fazla su ile karıştırmadan önceki halinde olacak. Buzdolabında en fazla 3 ay, serin bir yerde ise en fazla 1 ay. Kullanacağınız zaman şerbetin 5 misli fazlası su ile karıştırıp kullanın.

Elekten geçmeyen gübre şerbeti posasını ne yapacağız?

Geri kalan posayı çöpe atmayın. Bahçenize yayın, serpin, gömün… Eğer organik gübre veya basit kompost yapıyorsanız ona ekleyin. Büyük faydası olur.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Toprak - Gübre - Saksı

Etiketler: |

'Gübre şerbeti' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Arda Erol dedi ki:

    Merhaba domates, salatalık ve bibere gübre şerbeti verilir mi ve kaç gün arayla verebileceğimle ilgili yardımcı olursanız çok sevinirim.
    ***
    Evet mesela koyun gübresinden hazırlayacağınız gübre şerbetini 20-30 günde bir verirseniz büyük faydası olacaktır. Oranları su bardağı örneği ile açıklamak gerekirse: Önce bir bardak gübreyi beş bardak su ile karıştırıp bir iki gün bekletin. Sonra bu koyu şerbete 6-7 bardak su ekleyip iyice karıştırın ve bitkilere tam diplerine değil, az uzağından dökerek verin.

  2. Başarılı, Antalya dedi ki:

    Ben suda bitki çürüntüsü bekletip yakmasın diye de çokça sulandırdım. Ama bitkiler sanki bir anda şoka uğradılar (ne öldü ne büyüdü). Toprak yıkaması da düzeltmedi. Bunun sebebi acaba dediğiniz gibi oksijensiz sudaki bakterilerin zehiri mi oldu?
    ***
    Belki bitkilerin durmasının sebebi o değildir. Gübre şerbetini en sıcak aylarda verdiyseniz zaten çok sıcakta birçok bitki türü gelişim göstermez. Gübre zehirlemiş olsaydı ilk birkaç gün içinde bitkiler tamamıyla ölürdü. Ayrıca çok sıcak günlerde sulama yapmak için toprağın bir hayli serinlemesi lazım (mesela güneş batarken veya daha iyisi güneş battıktan sonra). Sıcak toprak sulanınca bazı bitkiler çok kötü etkileniyor. Ya aniden çürüyüp gidiyorlar ya da ciddi bozulmalar oluyor.

  3. Başarılı, Antalya dedi ki:

    Gerek gübre şerbeti için gereksede bitki çürüntuleriyle enzim yapmak için olsun dediğiniz gibi çok bekletilince bitkileri berbat ettiğine tanık oldum. Enzim yapımında birisi içerisine maya katıp 3 ay bekletilince iyi olabileceğini ısrarla söylemiş (ben hiçde güvenemedim). Bu doğru olabilir mi?
    ***
    Ben de inanmıyorum öyle şeylere. Kendi denediğim ve muhteşem sonuç aldığım bir uygulamayı şu sayfada anlattım: Yumurta kabukları saksı topraklarına Ama orada özellikle belirttiğim gibi toprak olsun diğer şartlar olsun hepsi mutlaka bitki türüne uygun olmak zorunda. Yoksa abuk subuk şeyler yapıp iyi sonuç beklemek hiç olmayacak şeylerden mucize beklemektir. Sadece kafasızlıktır. İnternet tamamen gerçek dışı saçma sapan tavsiyeler çöplüğü haline geldi.

  4. İsimsiz dedi ki:

    Yeni vişne bahçesi yaptım. Hayvan gübresini sulandırıp damlamayla versem zararı olur mu?
    ***
    Elbette hem de çok ciddi zararları olabilir. Aynı işi yapan tecrübeli kişilere danışmanız şart. Hayatında vişne ağacı görmemiş benim gibi kişilere danışmanız yanlış. İnternetten çözüm arayan çözümsüz kalır.

  5. İsimsiz dedi ki:

    Yoncaya hayvan gübresi şerbetini yağmurlama ile nasıl verebilirim?
    ***
    Bilmiyorum ama zaten hiç gerek yok.

  6. cilekci musa dedi ki:

    Başka gübre kullanmadan koyun gübresi şerbetini damlama yolu ile tam verim alabilir miyim? Dönüme ne kadar vereceğim?
    ***
    Benim bildiğim şey toprağının önceden gübrelenmiş olması gerektiğidir. Siz yine de tecrübeli üreticilere sorup öğrenin.

  7. Kaan G. -Mersin dedi ki:

    Henüz 6 aylık kayısı fidanlarım var 10 dönüm. Besleme ve destek amaçlı güvercin gübresi şerbeti vermeyi düşünüyorum hatta uygunsa güvercin şerbetini sıvı solucan gübresi ile karıştırmayı düşünüyorum fidana faydası nasıl olur sizce?
    ***
    Bitkiler hızlı büyüsün diye fazla gübre vermek genellikle tam tersine o bitkileri öldürüyor. Şu sayfayı okumalısınız: Hayvan gübrelerinde NPK değerleri ve kullanımları

  8. Latif, Karabük dedi ki:

    Hobi bahçemde domates salatalık gibi mahsulüm var. Koyun gübresini şerbet yaptım. 5 litrelik bir kaba iki bardak civarı gübre koydum. Fidelere bunu az az döksem zararı olur mu yoksa su ile çoğaltmak gerekir mi?
    ***
    Elbette su ile karıştıracaksınız. Şimdi siz ona 5 litre daha su katın. İyice karıştırın. Fidelerin ana gövdelerinin 20cm kadar uzağından verin. Tam diplerine dökmeyin.

  9. Baki K. -Afyon dedi ki:

    Yonca kardeşlenme ve yaprak gübresi olarak koyun gübre şerbetini yağmurlama sulama ile vermem fayda sağlar mı?
    ***
    Hayır. Bu amaçla tavuk gübresi veya güvercin gübresi uygundur.

  10. Mustafa, Sakarya dedi ki:

    Bahçeme domates biber ektim. Büyük baş hayvan gübresinden şerbet yapmak istiyorum. Ne zaman şerbeti yapmalıyım ve kaç günde bir?
    ***
    Riskli bir iş. Önceden gübreleme yaptıysanız risk daha yüksek. Yukarıdaki uyarılara, talimatlara göre gübre şerbetini temkinli vermelisiniz. Fideler yeterince büyüyüp tam gücünü aldıklarından itibaren ayda bir yeter.

  11. Mustafa, Sakarya dedi ki:

    Riskli ise yapmam. Daha iyi verim almam için öneriniz var mı?
    ***
    Gübre şerbetini biraz fazla su ile sulandırıp bitkilerin tam dibinden değil 40cm kadar uzağından hafif çukur yapıp o bölgelere emdirirseniz bunda hiç risk yok. Verimi arttırır. Tabi eğer gerektiği gibi önceden toprağı gübrelemişseniz. Önceden dediğim sonbaharda veya en geç fide ekiminden 2 ay önce. Bu önemli. Verim çok iyi olur. Diğer takviyeler verimi arttırmak içindir. Daha çok ürüne ihtiyaç varsa yapılır.

  12. Mustafa, Sakarya dedi ki:

    Geçen yıl gübreli toprak satın almıştım. Bu yıl gübrelemedim direkt etim.
    ***
    Bahçe toprağı bir defa gübrelenince etkisi en fazla üç yıl sürer. Mesela geçen yıl ve bu yıl toplam iki tarım sezonu eder. Üçüncü yılki etkisi şansa kalmış gibi bir şey. İşi şansa bırakmamak için önümüzdeki sonbaharda veya kış sonuna doğru gübreleme yapmalısınız. Şimdi gübre şerbetini normal ölçülerde sulandırarak ama bitkilerin kök boğazlarından 40cm kadar uzağından uygulamanız iyi olacak.

  13. Cengizhan, Bursa dedi ki:

    Çuvallara koyduğumuz keçi veya tavuk gübresini varilde bekletip kırmızı suyunu su ile damlamadan versek çok faydası olur mu acaba?
    ***
    Faydası olur mu bilmem ama böyle şeylerin çok feci zararları oluyor. Tavsiye etmem. Azı bir şey ifade etmez. Çoğu fena zararlı olur. Orta karar bile yüksek risk taşır.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.